T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/385 Esas - 2023/374
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/385 Esas
KARAR NO: 2023/374
HAKİM:...
KATİP: ....
DAVACI ....
DAVALI :....
DAVA: Alacak (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/06/2022
KARAR TARİHİ: 16/06/2023
KARAR YAZMA TARİHİ: 14/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil.... Eksperleri tarafından belirlenen orandan daha fazla olduğunu, ilçe tarım müdürlüklerinin TÜİK adına verim tespiti çalışmalarında bulunduğunu ayrıca 2090 ve 5488 Tarım Kanunu gereği ilçe müdürlüklerinin doğal afetler meydana geldiğinde İl/İlçe Hasar Tespit Komisyonları kurarak süreci yönettiği, 01/09/2021 tarih ve 4427 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 4.maddesi gereği verim kayıplarının belirlenmesinde ... A.Ş.'nin katılıp çalıştığı, ... AŞ ve Tarım ve Orman Bakanlığı teknik elemanlarının aynı eğitim kurumlarından yetiştiklerini, 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 5488 sayılı Tarım Kanunu, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu, 2090 Sayılı Tabii Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanunun İlçe Müdürlüklerinde çalışan teknik personele (Mühendis, Veteriner Hekim, Teknisyen) verim ve hasar tespitinde görev ve yetki verdiğini ve bununla birlikte 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu 9.maddesinin a bendinde de... Mühendisi, tekniker, teknisyen ve veteriner hekimleri/n, de tespit yapıp rapor düzenlediklerini, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Tarsım AŞ kurum kapasitelerini karşılaştırılması sonucu, ... AŞ nin iş yoğunluğundan yetişemediğini, uygulamalarına toleranslı davranıldığını, ... eksperinin referans parselleri hangi kıstaslarla, ne zaman belirlendiği belli olmayan, sigortalılarca parsellerden numunelerin nasıl alındığı, tanelendiği ve tartıldığının bilinmediğini, ekpser tutanaklarının hem sigortalı ile hem de davacı avukatı ile paylaşılmadığını, ilçe hasar tespit komisyonlarının doğal afetlerde veri toplama usül ve yönteminin gözleme değil saha çalışmasına dayalı olduğu, ... eksperlerinin davalı şirketle olan bağı nedeniyle ve eksperlerin gözlem, referans parsel belirleme, numune alım, sayım, bilhassa daneleme ve hassas terazide tartım işlemlerinin denetime kapalı olması nedeniyle tespit ettikleri verim kayıplarına itibar edilemeyeceğini, bir günde fenolojik gözlem olmayacağını, referans parselleri belirleme, çember atma, başakları sayma, sayılan başakları numune torbasına koyma, bilhassa başakları tanelerine ayırma ve hassas terazide tartma işlemlerinin doğru ve usulüne uygun bir şekilde yapıldığının hiçbir tereddüte yer vermeyecek biçimde davalı tarafça ispatlanmasının şart olduğunu, ilçe hasar tespit komisyonunun kurumsal yapısı, kadrolu personel kapasitesi afet hasar tespit işlemlerinin asli işlemlerinden olması ve en önemlisi çalışmaların taraflarla menfaat çatışması olmayan bir heyet tarafından yapılması, buna karşılık ... eksperinin raporunun bireysel tek taraflı ve denetime kapalı olması karşısında komisyon tutanağına üstünlük tanıması gerektiğini, Genel Şartların A.3.2 maddesinin Gabin ve Kamu düzenine aykırı olması nedeniyle geçersiz olduğunu, 2022 Mayıs ayında Buğday birim bedelinin poliçede 3,28TL, Konya Borsasında ise 5,00-6,00 TL arasında olduğunu, ayrıca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri gereği müvekkilin gerçek zarar'ının karşılanması gerektiğini, Genel Şartların ilgili maddesinin geçersiz olduğunu, Temerrüt tarihinin 22/09/2021 olması gerektiğini belirterek 100,00TL ürün hasar farkının 22/09/2021 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ve davacıya verilmesini ve Baro pulu bedeli ve vekalet harcı ile her türlü başvuru, yargılama gideri, bilirkişi ücreti vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacın hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu poliçenin 25 Kasım 2020 ve 31315 sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3205 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Ekli “Tarım Sigortaları Havuzu Tarafından 2021 Yılında Kapsama Alınacak Riskler, Ürünler ve Bölgeler ile Prim Desteği Oranlarına İlişkin Karar” ile ilgili genel şartlar ile tarife ve talimatlar kapsamında hazırlanan Devlet destekli köy bazlı kuraklık verim sigortası poliçeleri olduğunu, poliçede yer alan köy eşik verim değerinin, köy ortalama veriminin %70'i alınarak belirlendiği, Köy ortalama veriminin ise ürün bazında TÜİK tarafından ilan edilen son 7 yıldaki en yüksek 5 yılın ortalaması temel alınarak hesaplanan verimi ifade ettiği, verim tespitlerinin Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenen referans - parsellerde gerçekleştirildiğini, poliçenin ilgili yılı için köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticilerin tazminat almaya hak kazanacağını ve “parsele özgü verim kayıplarının dikkate alınmayacağını" bu kapsamda davacı tarafından 15267432 ve 15267319 numaralı poliçeler için Kuraklık hasarı tespiti yaptırıldığını, hasar ve verim tespitinin... mühendisi eksperler tarafından 07/02/2021 tarihinde yerinde inceleme yapıldığı, hasar tespit incelemesinde, poliçe ile teminat kapsamında Kuraklık hasarı olduğu, Mahallede (köy) dekar (da) başına gerçekleşen verim ortalamasının 199 kg. ve tazminata esas verimin de 11 kg. olarak belirlendiği, Mahalle için ilan edilen ve poliçede belirtilen eşik verim değerinin 210 kg/da olduğu, mahalle gerçekleşen verim ortalamasının köyün eşik verim değerinden düşük olduğundan hasarın tahakkuk ettiği ve bu kapsamda 15267432 no'lu poliçe kapsamında 10/09/2021 tarihinde 392,86TL, 15267319 no'lu poliçe kapsamında 21/09/2021 tarihinde 1.836,56TL hasar tazminatının poliçe üzerinde kayıtlı daini mürtehin Kuruma ödendiği, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda sigorta Eksperinin “Sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişi” olarak tanımlandığı, İlçe Tarım Müdürlüklerinin ve/veya İl/İlçe Hasar Tespit Komisyonlarının, Tarım Sigortaları Havuzu tarafından düzenlenen poliçelerinin teminat kapsamını veya teminat kapsamında hasarın meydana gelip gelmediğini tespit etme gibi bir amaçları, yetki ve görevleri olmadığını ve fakat tespitlerin bir çok amacı olabildiği başta 2090 sayılı “Tabii Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanunda sayılan nedenlerle zarar gören çiftçi ve kooperatiflerin zarar ve ziyanlarının mahiyetini, hasar oranlarını ve tutarlarını, kredi kuruluşlarından kredi kullanıp kullanamayacağını, diğer varlık ve gelirlerini tespit ettiklerini, T.C. ... Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliğinin Doğal afetler nedeniyle kredilerin ertelenmesi/taksitlendirilmesi başlıklı 34.maddesi ile de İl/İlçe Hasar Tespit Komisyonlarının, Tarım Sigortaları Kapsamında hasar inceleme yetkisi olmadığının açıkça düzenlendiğini, Genel şartlar ile tarife ve talimatların poliçe ile bir bütün ve taraflar için bağlayıcı olduğu, kuraklık için gösterilen meteorolojik kuraklık haritasının köy bazlı kuraklık verim sigortası kapsamında poliçeler için veri teşkil etmeyeceği ve meteorolojik kuraklık ile tarımsal kuraklığın farklı şeyler olduğunu, Tarım Sigortaları Havuzunun 5363 Sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun Havuz başlıklı 4.maddesi ile “Kanun kapsamındaki risklerin teminat altına alınması, standart sigorta poliçelerinin belirlenmesi, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması, reasürans teminatının sağlanması, tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla tüzel kişiliği haiz Tarım Sigortaları Havuzunun kurulduğunu betirtilerek, davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; davacının davalı tarafından "Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Poliçesi" ile sigortalı ekili buğday ürününün kuraklık nedeniyle uğramış olduğu zararın tazmini istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağı itirazı, davacının poliçeye dayanak sebeplerden kaynaklı maddi zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise zararın miktarı ve hesaplanmasına uygulanacak usul, davalı tarafın bu zarardan ne miktarda ve oranda sorumlu olduğu, ürün birim fiyatının piyasa rayiç bedeline göre esas alınması istemlerinin mümkün olup olmadığı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: Davalıdan davaya konu poliçelere ilişkin hasar dosyası celp edilmiştir.
Gölbaşı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden Gölbaşı İlçe Hasar Tespit Komisyon Kararı ve karara dayanak saha çalışmaları raporları, uyuşmazlık konusu köy ve diğer köyler ile karşılaştırmayı sağlar şekilde dosyaya delil olarak celp edilmiştir, yine davaya konu olaya ilişkin tüm evraklar Meteoroloji Genel Müdürlüğünden ve davacıdan celp edilmiştir.
Dosyanın davaya konu uyuşmazlıklara ilişkin rapor düzenlenmesi... mühendisi ve sigorta hukukunda nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, ... mühendisi bilirkişi Eray Uğur Kutsal ve sigorta hukuku nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi Emre Bertan Özaslan 25/05/2023 tarihli raporlarında; ... tarafından görevlendirilen... Mühendisi Eksper Hüseyin Türker tarafından düzenlenen ekspertiz raporlarının uygun mütalaa edildiği mütala edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, tarım sigortası sözleşmesine dayalı tazminat talebine ilişkin olup toplanan delillere, hasar dosyasına bilirkişi raporlarına, celp edilen cevabi yazılar ile tarafların beyanlarına ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı yan, davalı kurum ile yaptığı tarım sigortası sözleşmesi gereğince rizikonun gerçekleşmesine rağmen eksik ödenen sigorta bedellerinin tazminini talep etmiş, ancak alınan bilirkişi raporları ile davalının yapmış olduğu ödemenin ve ödemeye dayanak alınan eksper raporunun taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu, davacının taleplerinin yerinde olmadığı mahkememizce kabul ve tespit edilmiş olup; davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 179,90 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 100,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin karşı taraflara ve davalı vekilinin yüzüne yokluğunda tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸