T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/444 Esas - 2023/636
T.C.
... "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/444 Esas
KARAR NO: 2023/636
DAVA: Rücuen Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 30/06/2022
KARAR TARİHİ: 01/11/2023
KARAR YAZMA TARİHİ: 02/11/2023
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; müvekkili şirketin maddi olay kapsamında dava dışı ... Alçı San ve Tic. A.Ş ile 68401924 ve 40065821 numaralı Elektronik Cihaz Sigorta Poliçelerini düzenlediğini, 01.07.2020 tarihinde saat 16:55'de dava dışı sigortalı ... Alçı San ve Tic. A.Ş 'ye ait ... adresindeki fabrikada elektrik dağıtım hattında enerji kesintisi meydana geldiğini, fabrikada bulunan jeneratörlerin devreye girmesiyle fabrika çalışmalarına devam ettiğini, ancak belirli bir süre sonra jeneratörlerde kapandığını ve üretim takibinin ve kontrolünün sağlandığı SCADA ve otomasyon sistemlerinin kapanmadığını, daha sonra şehir elektriğinin yeniden kullanılabilir duruma gelmesi neticesinde fabrika genelinde yer alan muhtelif elektronik cihazların çalışmadığının fark edildiğini, meydana gelen bu hasar sebebiyle sigorta poliçe kapsamında müvekkili şirkete başvuru yapıldığını ve yapılan hasar tespiti sonrasında ödenebilecek toplam hasar bedelinin 13.978,60 Euro olarak tespit edildiğini, davalı şirketin hasara sebep olduğundan meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, bu nedenle müvekkili şirket tarafından ödenen bedelin davalı şirketten rücuen tahsilini talep etmek zorunda kaldıklarını, arabuluculuk başvurusunda bulunduklarını, ancak olumlu bir sonuç alamadıklarını, müvekkil şirketin kanuni halefiyet ilkesi gereği sigorta teminatı kapsamında ödeme yapmakla sahip olduğu rücu hakkı kapsamında işbu dava sonunda davalı tarafından ilgili meblağın müvekkil şirket’e ödenmesi gerekeceğinin açık olduğunu, ancak dava devam ederken müvekkil şirket’in rücu hakkına ve davalı şirketin ödeme kabiliyetine halel getirilmemesini teminen, dava değeri olan 16.494,76 Euro 'nun dava tarihindeki karşılığı 289.977,88. TL tutarına denk gelecek oranda davalı şirket'in malvarlığı üzerinde ihtiyati tedbir uygulanmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davanın kabulü ile, müvekkili şirket tarafından yapılan toplam 16.494,76 Euro ödemenin, 6.989,30 Euro' luk kısmına 01.12.2020 tarihinden, 6.989,30 Euro' luk kısmına 03.12.2020 tarihinden, 2.516,16 Euro'luk kısmına 15.12.2020 tarihinden itibaren itibaren 3095. sayılı kanun madde 4/a uyarınca devlet bankalarının euro üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre işleyecek faizleriyle birlikte, fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalı şirket'ten tahsiline hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı şirket’e yüklenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; davacı tarafından davalı olarak müvekkili şirket gösterilmiş ise de dava dışı sigortalıya sunulan elektrik hizmetinin müvekkili tarafından sağlanıp sağlanmadığının hususunun tespitinin gerektiğini, bölgenin müvekkili şirketin sorumluluk alanı olmamasının tespiti halinde davanın öncelikle pasif husumet yokluğunda reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen enerji kesintisi akabinde aşırı yüksek voltaj gelmesi neticesinde hasar geldiği iddia edilmiş ise de müvekkili şirket kayıtlarının tetkiki sonucunda herhangi bir elektrik kesintisi/voltaj dalgalanması yaşanmadığını, yaşanmış olduğu düşünülse dahi dava dışı sigortalının tacir olması ve doğabilecek riskleri önlemek adına jeneratör veya voltaj dengeleyici kullanıyor olması gerektiğini, davacının kendi hazırlattığı raporda meydana geldiği iddia edilen hasarın tesise bağlı olan kompanzasyon sisteminden kaynaklı olduğunu ve zaman rölesi bağlanması yönünde tespitlerde bulunulduğunu, davacı şirket tarafından hasara yönelik alınan rapor doğrultusunda tamirinin yüksek tutarlara denk gelmesi sebebiyle tamir edilemediğinin belirtildiğini, Kalite Yönetmeliği doğrultusunda hasarın dağıtım şebekesinden kaynaklandığının tespit edilmesi gerektiğini, bu tespitin dağıtım şirketi nezdinde veya gözetiminde yapılması gerektiğini, bu nedenle alınan raporun kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca hasarın tespiti ve gideriminde müvekkili kurum tarafından belirlenen yetkili bir servisin tercih edilmediğini, müvekkili kurum tarafından tutulan arıza kayıtları incelendiğinde bölgede veya bölgeyi etkileyebilecek nitelikte hasara sebebiyet verecek bir arıza kaydının bulunmadığını, iddia olunan hasarın davacının kendi kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının incelenmesi gerektiğini, dağıtım şebekesinde kaynaklı hasarlarda usulüne uygun başvuru üzerine rayiç bedel veya uygun bulunması halinde talep edilen bedele ilişkin ödeme yapıldığını, işbu davada davacı tarafın talebinin rayiç bedeli aştığını ve davacının talebinin bu yönden haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden usul ve esastan reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 14/12/2022 tarihli duruşmanın 1.nolu ara kararı ile Davalı tarafın cevap dilekçesi incelendiğinde zaman aşımı itirazında bulunduğu anlaşıldığından haksız fiilin gerçekleştiği tarih 01/07/2020 tarihi olup TBK 72 ve 73 maddelerine göre zaman aşımı süresi geçmediğinden zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacı sigorta şirketine müzekkere yazılarak 01/07/2020 tarihinde saat 16:55 'de sigortalıya ait Bala Kırşehir Yolu 35. Km Oğulbey Köyü Civarı Gölbaşı /... adresindeki fabrikada elektrik dağıtım hattında enerji kesintisi meydana gelmesi nedeniyle ; 20030740- 20030739 numaralı hasa dosyası ve ilgili kayıtlarını, - 68401924 ve 40065821 numaralı Elektronik Cihaz Sigorta Poliçeleri ve PC Poliçelerin, 04/11/2020 tarihli Elektronik cihaz Ekspertiz Raporları ve eklerini, - Ödeme dekontlarının gönderilmesi için müzekkere yazılmış olup gelen belgeler dosya içine alınmıştır.
Davalı şirkete müzekkere yazılarak 01/07/2020 tarihinde ... /... adresindeki fabrikada meydana gelen elektrik kesintisiyle ilgili tüm bilgi ve belgelerin ve Alo 186 kayıtlarının gönderilmesinin istenilmiş olup gelen belgeler dosya içine alınmıştır. ... tarihli yazısında, şirketlerinin kayıtlarının tetkiki neticesinde 01/07/2020 tarihinde ... Alçı ve Tic. A.Ş.nin 4000539195 nolu tesisatının bulunduğu Kale Boğazı sokağında şirketlerinden kaynaklı herhangi bir voltaj dalgalanmasına sebebiyet verecek elektrik kesintisi yaşanmamış olup bu sebeple voltaj tablosu ve elektrik kesintisi raporu bulunmadığı belirtilmiştir. ... adresindeki fabrikada elektrik kesinti kayıtları ile bölgedeki diğer abonelerden elektrik kesintisine ilişkin kayıtların mahkemenize gönderilmesini talep edildiğini, Şirketleri - kayıtlarının - tetkiki " neticesinde 01.07.2020 - tarihinde ...'nın 4000539195 nolu tesisatının bulunduğu Kale Boğazı sokağında şirketlerinden kaynaklı herhangi bir elektrik kesintisi yaşanmamış olup elektrik kesintisi olduğuna dair hem ... Alçı tarafından hem de aynı sokaktaki diğer abonelerden şikâyet başvurusu alınmamış olup Şirketleri tarafından elektrik kesintisi olacağına ilişkin herhangi bir ihbar da yapılmadığını BAB352 nolu kabinden sadece ... Alçı tesisatını besleyen radlal çıkış bulunduğu belirtilmiştir.
Yine davadışı sigortalı ... Alçı San ve Tic. A.Ş 'ye müzekkere yazılarak, Bala Kırşehir Yolu 35. Km Oğulbey Köyü Civarı Gölbaşı/... adresindeki fabrikada ,dava konusu 01.07.2020 tarihinde saat 16:55'de fabrikanıza Bala Kırşehir Yolu 35. Km Oğulbey Köyü Civarı Gölbaşı/... adresindeki fabrikada meydana gelen elektrik dağıtım hattında enerji kesintisi nedeniyle elektronik cihaz hasarına ilişkin bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesinin istenilmiş olup gelen belgeler dosya içine alınmıştır.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Elektrik Elektronik Mühendisi bilirkişisi Yeşim İLİMOĞLU, SMMM bilirkişisi Banu KILINÇARSLAN ile Nitelikli Hesap uzmanı bilirkişisi Ayşe Özge Çınar SEÇKİN 'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/05/2023 tarihli raporda, Dosyada mevcut belgeler ve yerinde yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; Karar ve Takdirinin Mahkemeye ait olmak üzere; 2022/444 esas sayılı rücu davasında, dava değerinin 289.977,88-TL olduğu ve davacı şirketin 16.494,76 Euro talep ettiğini, 04/11/2020 tarihli Elektronik Cihaz Ekspertiz Raporunda Rücu Değerlendirmesi bölümünde fabrika içi pano ve cihazların arıza nedeni olarak "bildirimsiz elektrik kesintisi yapılması" gösterildiğini ve Elektrik Dağıtımı Ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği Kullanıcı zararının tazmini Madde 26 gereği zararın karşılanması talep edildiğini, davalı Şirket " bildirimli"," bildirimsiz", "uzun süreli", " kısa süreli" v.b. elektrik kesinti durumlarını Elektrik Dağıtımı Ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin 8. Maddesi Tedarik sürekliliği kalitesine ilişkin verilerin kaydedilmesi maddesi gereği kayıt almak zorunda olduğunu, davalı şirketin 17/09/2022 tarih ve BE-OUT-422-2022/3100 sayılı ve 13/12/2022 tarih ve BE-OUT-422-2022/4902 Ref Nolu Mahkemeye sunduğu yazılarında "şirketlerinden kaynaklı bir kesintinin yaşanmadığını, şirket tarafından bir bildirimde bulunulmadığını, bu nedenle voltaj tablosu ve elektrik kesinti raporu bulunmadığı " şeklinde belirtildiğini, dolayısı ile kesintiye ilişkin davalı şirketin elinde bir kayıt olmadığını bu bilginin doğru kabul edilmesi gerektiğini, davacı tarafın ve Dava Dışı ... Alçı Firmasının iddialarının doğru kabul edilmesi halinde; Elektrik Dağıtımı Ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği'nin 8. Maddesi Tedarik sürekliliği kalitesine ilişkin verilerin kaydedilmesi maddesi 1. Bendinde "uzun kesintiler bildirimli ve bildirimsiz kesinti olarak sınıflandırılır. Kısa kesintiler bildirimsiz kesinti olarak değerlendirilir." şeklinde ifadenin yer aldığını, aynı yönetmeliğin kullanıcılara ödenecek tazminatın hesaplanması ve ödenmesi 16-(1) maddesinde "Bildirimsiz kesintiler için Tablo 9’da belirlenen sınır değerler aşıldığında dağıtım şirketi bu maddede belirlenen esaslar çerçevesinde kullanıcıya başvurusuna gerek duyulmaksızın tazminat öder." şeklinde ifade edildiğini, bahsi geçen Tablo 9 incelendiğinde; Bildirimsiz kesintilerde İmar alanı içerisinde; AG tesisleri için 48 saat/56 kez, OG tesisleri içerisinde 24 saat/56 kez, İmar alanı dışındaki ; AG tesisleri için 72 saat/72 kez, OG tesisleri içerisinde 36 saat/72 kezi geçmesi halinde Davalı şirketin tazminat ödeyeceğini, dava dışı ... Alçı Firmasının beyanından kesinti süresinin net olarak belirlenmediğini, , Scada sistemindeki saat ve tarihin olay günü ile uyumsuz olduğunu, enerji analizörü incelemeleri sonucunda kesintinin çok kısa süreli olduğunun anlaşıldığını, dolayısı ile kısa süreli kesintilerin bildirimsiz olarak nitelendirilebileceğini, sürenin kısa olması nedeni ile herhangi bir tazminat ve ceza doğurmayacağını, arıza nedeni enerjinin kesilmesinden sonra jeneratörün devreye girmesi, jeneratörün fabrika içi kompanzasyon sistemi nedeni ile yüksek gerilim üretmesi ve bu üretilen yüksek gerilimin fabrika içine verilmesi ve cihazların arızalanması olduğunu, Jeneratörün EMCP panelinde yüksek voltajdan kapanma seçeneğinin kapalı olduğunu, açık olması durumunda yüksek gerilim esnasında jeneratörün kendini kapatabileceği ve fabrika içine yüksek gerilim verilmesinin önüne geçilebileceğini, bu da Dava dışı ... Alçının işletme ve bakım sorumluluğunda olduğunu, dava dışı ... Alçı Fabrika içi tesisatını Elektrik Tesislerindeki İç Tesisat Yönetmeliği ve Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğine uygun tesis etmiş olması gerektiğini, dosya kapsamında Elektrik İç Tesisat Yönetmeliğinin Madde 41, Madde 42 ve Madde 43 maddelerinde "Aşırı Gerilimlere Karşı Koruma Ürünlerini-Alçak Gerilim Parafudrlarını "tesis edildiği ve Elektrik İç Tesisat Yönetmeliğinin Madde 44-45 ve Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'ne uygun topraklamanın yapılmış olduğunu gösterir bilgi ve belgelerin dosya kapsamında olmadığını, olayın oluşu düşünüldüğünde Aşırı Gerilimlere Karşı Koruma Ürünlerini-Alçak Gerilim Parafudrlarının tesis edilmediği kanaati oluştuğunu, yukarıdaki sebeplerden dolayı Davalının bir sorumluluğu olmadığı kanaatinin oluştuğunu, Zira, Rücu davası açabilmek içinse gereken bazı koşullar mevcut olduğunu, sigorta sözleşmesinin varlığı ve sigortacının, sigortalıya ödeme yaptığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığını, ancak dava açılabilmesi için en son koşulun; sigortalının "zarar sorumlusuna" karşı dava hakkının bulanması olduğunu, söz konusu dava yasal kaynağını halefiyetten almış bulunduğundan bu koşullar esasen halefiyetin gerçekleşmesi için aranılan koşul olduğunu, ancak davacının davalıya karşı rücu talebinde bulunması koşullarından davalının "zarar sorumlusu" olması şartının dava konusu olayda gerçekleşmediğini, davacının, dava konusu olayda Kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımının etkilerinden oluşan bir zararın varlığının kanıtlayamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Kök rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince kök rapora beyan itiraz dilekçesi sunulması üzerine tekrar değerlendirilmek için dosyanın bilirkişilere tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından düzenlenen 02/08/2023 tarihli ek raporda kök raporda tespit edilen hususların geçerli olduğu sonucuna varmışlardır.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 04/04/2016 tarihli 2016/2104 Esas, 2016/3571 Karar sayılı ilamında: "Dava, TTK 1301. maddesi uyarınca rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirme içerdiği anlaşılmıştır. Dava dışı sigortalı işyerinde şebeke voltajının ani olarak yükselmesi, dalgalanması sonucu elektronik cihazda arıza ve hasar meydana geldiği iddia olunmuş, mahkemece olay tarihi itibariyle bölgedeki voltaj tablosu getirtilerek incelenmiş, olay tarihinde elektrik kesintisi veya voltaj dalgalanmasına dair davalı şirket nezdinde tutulan herhangi bir kayda rastlanmadığı ve dava dışı sigortalı işyeri komşularında da benzer nitelikte şikayetlerin olmadığı bilirkişilerce tespit edilmiştir. Bu somut veriler ışığında davalının sorumlu olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bilirkişilerin tespiti aşar şekilde anlık voltaj dalgalanmalarının sistemde arıza olarak gösterilmemesinin arızanın voltaj dalgalanmasından meydana gelmediğini göstermeyeceği" şeklindeki değerlendirmelerine dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir." şeklinde belirtirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının sigortalısına ödediği tazminatın davalı taraftan halefiyet ilkesi gereği davalı şirketten rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı ile birlikte ...Elektrik Dağıtım A.Ş.nin 13 Aralık 2017 tarihli yazısı ile birlikte toplanan tüm deliller ile birlikte alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişinin kurulunun kök ve ek raporunda belirtildiği üzere; Aşırı Gerilimlere Karşı Koruma Ürünlerini-Alçak Gerilim Parafudrlarının tesis edilmediği kanaati oluştuğunu. Davalının bir sorumluluğu olmadığı kanaatinin oluştuğunu, davacının davalıya karşı rücu talebinde bulunması koşullarından davalının "zarar sorumlusu" olması şartının dava konusu olayda gerçekleşmediğini, davacının, dava konusu olayda Kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımının etkilerinden oluşan bir zararın varlığının kanıtlayamadığı belirtilmiş olup bilirkişi kurulu tarafından sunulan kök ve ek rapor denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüş olup dosya arasında bulunan ...Elektrik Dağıtım A.Ş.nin 13 ve 17 Aralık 2017 tarihli yazısında, şirketlerinin kayıtlarının tetkiki neticesinde 01/07/2020 tarihinde ... Alçı ve Tic. A.Ş.nin 4000539195 nolu tesisatının bulunduğu Kale Boğazı sokağında şirketlerinden kaynaklı herhangi bir voltaj dalgalanmasına sebebiyet verecek elektrik kesintisi yaşanmamış olup bu sebeple voltaj tablosu ve elektrik kesintisi raporu bulunmadığı yine elektrik kesintisi olduğuna dair hem ... Alçı tarafından hem de aynı sokaktaki diğer abonelerden şikâyet başvurusu alınmamış olduğuna ilişkin yazı ile birlikte davacının, dava konusu olayda Kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımının etkilerinden oluşan bir zararın varlığının kanıtlayamadığından, olay tarihinde elektrik kesintisi veya voltaj dalgalanmasına dair davalı şirket nezdinde tutulan herhangi bir kayda rastlanmadığı ve dava dışı sigortalı işyeri komşularında da benzer nitelikte şikayetlerin olmadığı anlaşıldığından, yukarıda açıklanan Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin kararı da dikkate alınarak buna göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1)Davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85.TL ret harcının dava açılışında davacıdan alınan 4.952,10.TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 4.682,25.TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00.TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.496,68.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekili e- duruşmada , davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/11/2023
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸