. .. 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/727 Esas 2023/808 Karar

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ"TÜRK MİLLETİ ADINA"
KARAR
ESAS NO: 2022/727 Esas
KARAR NO: 2023/808
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
MAHKEMEMİZİN 2017/529 ESAS SAYILI DAVASINDA;

DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2017
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/01/2024
Mahkememizin asıl ve birleşen dosyalarında görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
MAHKEMEMİZİN 2017/529 ESAS SAYILI DAVASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında 02.09.202 tarihinde Gün Bazında Kuyu Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin bütün işleri eksiksiz ve sözleşmeye uygun olarak tamamladığını, icra takibi ile tebliğ edilen bedelin, müvekkili şirketin söz konusu sözleşme dahilinde toplamda 47 jeotermal ve kuyu sondajı işinin bi parçası olan "AP-21" numaralı kuyu sondajı işinden doğan alacağına ilişkin bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin gün bazında olup, çalışılan her güne karşılık gelen ücretin, müvekkili şirket tarafından aylık olarak fatura edildiğini ve davalının sözleşme uyarınca bir sonraki ayı takip eden 25 gün içerisinde fatura karşılığını ödemesi gerektiğini, ne var ki davalı şirketin ödemelerini hiçbir zaman sözleşmede öngörülen süre içerisinde yapmadığını, yaklaşık 3 ay süren sondaj için 2012 Ekim ve 2012 Aralık ayları bakımından müvekkili şirket tarafından faturalama yapılmışken Kasım 2012 döneminde şirketteki yeniden yapılanma nedeniyle davalı şirkete fatura düzenlenmesi konusunda karışıklık yaşandığını, bunun sonucu olarak da AP-21 kuyusu ile ilgili olarak tamamlanan ve Kasım 2012 tarihine ait işin bu tarihte faturalandırılamadığını, bununla beraber müvekkili şirket tarafından sözleşme kapsamında davalı şirketin diğer sondaj işlerinin yapımına devam edildiğini, müvekkili şirket tarafından 31.03.2017 tarihli ve 473.888,00 USD tutarındaki fatura düzenlenerek davalı şirkete 12.04.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafın uyuşmazlık konusu faturayı hiçbir gerekçe sunmadan 14.04.2017 tarihinde iade ettiğini, müvekkili şirketin ödeme taleplerinin reddedilmesi üzerine ...49. Noterliğinin 26.04.2017 tarihli ve 4622 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, fakat davalı şirketçe yine hiçbir ödeme yapılmadığını, ihtarnameye cevap verilmediğini, bunun üzerine ...25. İcra Müdürlüğünün 2017/9126 Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, sözleşme konusu jeotermal sondaj işlerinin bütün olarak 26.02.2017 tarihi itibariyle son bulduğunu, kuyunun sondaj hizmetlerine ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından tutulan ve müvekkili şirketin yüklenicisi olduğu işin günlük çalışmalarını yansıttığını, Kasım 2012'ye ait maliyet tablosundan anlaşılacağı üzere AP-21 isimli kuyuda 2012 Kasım ayı boyunca 30 gün çalışıldığını ve taahhüt edilen sondaj çalışmalarının tamamlandığını, yapılan işler ve sondaj kulesinin çalışma saatlerine ilişkin tutanağın davalı firma temsilcisi tarafından imzalandığını, ayrıca sözleşme hükümleri gereğince tutulması gereken "GYP Günlük Sondaj Raporu"nda da AP-21 kuyusunda yapılan işin tamamlandığının açık olduğunu, buna ilave olarak "Operasyon Bitiş Tutanağı"nın da AP-21 kuyusu sondaj işinin müvekkili şirketçe sorunsuz biçimde ve sözleşmeye uygun olarak tamamlandığının kanıtı olduğunu belirterek itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın zaman aşımına uğradığını, davacı şirketin müvekkili şirketten alacağı bulunmadığını, dava konusu kadar yüksek bedelli bir faturanın yaklaşık 5 sene sonra farkedilmesinin ve tahsilinin istenilmesinin davacının iyi niyetli olmadığını gösterdiğini, davacı şirketin sözleşme süresi boyunca müvekkili şirketi pek çok konuda zarara uğrattığını, normal iş şartlarının gerektirdiğinden daha fazla motorin tüketimi olduğunu, bu zararla ilgili dava ve talep haklarını saklı tuttuklarını, davacı taraf ile gün bazında sözleşme yapıldığını, davacı tarafça işin yavaş sürdürüldüğünün tespit olunduğunu belirterek davanın reddini, %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2017/530 ESAS SAYILI DAVASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 02.09.2010 tarihinde Gün Bazında Kuyu Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin taahhüt ettiği bütün işleri eksiksiz ve sözleşmeye uygun olarak tamamladığını, icra takibi ile talep edilen bedelin sözleşme dahilinde "SH-4/A" numaralı kuyu sondajı işinden doğan alacağın ve aynı zamanda "RIG-7", "RIG-9", "RIG-10" ve "RIG-12" isimli sondaj kulelerinin demontaj alacağına ilişkin bulunduğunu, SH-4/A kuyusunun sondajının 29 Ekim 2016 tarihinde başladığını, 2016 Ekim, Kasım ve Aralık aylarının hakedişlerinin davalı şirkete e-fatura yöntemi ile tebliğ edildiğini ve bedellerinin tahsil edildiğini, aynı kuyu sondajı ile ilgili olarak 2017 Ocak ayı hakedişi için ise müvekkili tarafından 27.03.2017 tarihli ve 341.245,70 USD tutarındaki, 2017 yılı Şubat ayı hakedişi için 27.03.2017 tarihli ve 387.958,63 USD tutarındaki faturanın düzenlendiğini, her iki faturanın 31.03.2017 tarihinde müvekkiline iade edildiğini, iade için hiçbir gerekçe bildirilmediğini, belirtilen faturaların belgelediği sondaj işinden kaynaklanan alacaklarının yanı sıra sözleşme kapsamındaki kuyuların sondajında kullanılan 4 adet sondaj kulesinin demonte edilmesine ilişkin olarak da 236.000,00 USD tutarında demobilizasyon alacağı bulunduğunu, ödeme taleplerinin davalı yanca geçiştirilerek reddedilmesi üzerine ...49. Noterliğinin 26.04.2017 tarihli ve 4622 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, fakat davalı şirket tarafından yine hiçbir ödeme yapılmadığı gibi bir cevap da verilmediğini, bunun neticesinde ...25. İcra Müdürlüğünün 2017/9125 Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, kuyunun sondaj hizmetlerine ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından tutulan Ocak 2017 ve Şubat 2017 ye ait maliyet tablolarından anlaşılacağı üzere, müvekkili şirketin günlük çalışmalarını maliyet tablosuna yansıttığını ve söz konusu kuyuda 2017 Ocak ayında 30 gün, 2017 Şubat ayında 26 gün boyunca çalışıldığını, taahhüt edilen sondaj çalışmalarının tamamlandığını, davalı şirketin aynı kuyu için 2016 Kasım ve 2016 Aralık aylarında yapılan çalışmaların bedelini ödediğini, ödenmeyen 2017 Ocak ve 2017 Şubat faturalarının içeriği olan çalışmalarında aynı kuyunun sondaj işinin devamı ve onun bir parçası olduğunu, ayrıca sözleşme hükümleri gereğince tutulması gereken "GYP Günlük Sondaj Raporu"nda kuyuda yapılan işin tamamlandığının açık olduğunu, buna ilave olarak "Operasyon Bitiş Tutanağı"nın da kuyu sondaj işinin müvekkili şirketçe sorunsuz biçimde ve sözleşmeye uygun olarak tamamlandığının kanıtı olduğunu, sözleşme kapsamında kullanılan sondaj kulelerinin demobilizasyonun da müvekkili şirketçe sözleşme hükümleri ile davalı iş sahibi talimatlarına uygun olarak zamanında tamamlandığını, bu hususta taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığını belirterek itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın zaman aşımına uğradığını, sözleşme gereği davacı tarafca yapılan işlerin tamamlanmış ve onaylanmış olanlarının tümünün müvekkili şirkete fatura edildiğini ve müvekkili şirketçe ödendiğini, bununla beraber yapılan sondaj işi sırasında ilgili kuyuda davacı firmanın kusurundan dolayı takım sıkışması yaşandığını, kuyunun kaybı riskinin ortaya çıktığını ve işin yarım kaldığını, bu nedenle müvekkili şirketin yeni bir firma bulmak zorunda kaldığını, ancak yeni bir firma bulması kolay olmadığından işin geciktiğini ve kuyudaki sıkışma sorunu giderilemediğinden kuyunun planlanan yerden başka bir yerde bitirildiğini, davacı şirketin kusurundan kaynaklanan bu durum nedeniyle 491.891,56 USD'lik ek maliyet oluştuğunu, müvekkili şirketin iyi niyetli hareket ettiğini, SH-4/A kuyusu sondaj işi ile ilgili davacının yaptığı işe ait tüm hakedişlerin ödendiğini, davacı tarafın sözleşme süresi boyunca müvekkili şirketi pek çok konuda zarara uğrattığını, normal iş şartlarının gerektirdiğinden daha fazla motorin tüketimi olduğunu, bu zararla ilgili dava ve talep haklarını saklı tuttuklarını, davacı tarafın kendi işçilerinin maaşlarını ödemediği için işçilerin 6-7 Ocak 2017 tarihlerinde işi bıraktıklarını ve o dönemde işin uzamasına sebep olduklarını, bu sebeple de müvekkili şirketin zararı olduğunu, davacı taraf ile gün bazında sözleşme yapıldığını, sondaj işinin davacı tarafça kötü niyetle yavaş sürdürüldüğünün tespit olunduğunu, davacının yaptığı sondaj işinin iddia edildiği gibi 4 ay sürmesinin mümkün olmadığını, anılan işin ortalama 2-2,5 ay sürdüğünü, bu zararlarla ilgili talep ve dava haklarını saklı tuttuklarını, davacının demobilizasyon bedeli talebinin de yerinde olmadığını, dava konusu iş haricinde opsiyonel kuyular da dahil toplamda 81 adet kuyu açılması gerekirken bu kuyuların açılmadığını, bu kulelerin sahada kalma sebebinin 81 adet daha kuyu açılması için olduğunu, davacının 81 adet daha kuyu açmadığı halde bu kuyuların açılması için sahada bıraktığı kuleler için demobilizasyon bedeli talep etmesinin mümkün olmadığını, davacının sondaj işini bitirdiğine dair sunduğu "GYP Günlük Sondaj Raporu"nun da taraflarınca kabulünün mümkün bulunmadığını, rapor adı altında bahsedilen belgelerin davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlendiğini, müvekkili şirket yetkililerinin onayının bulunmadığını belirterek belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl ve Birleşen Dava; eser sözleşmesi nedeniyle iş bedeli alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizin 01/10/2020 tarihli ve 2017/529 E.- 2020/382 K. sayılı kararı, ...Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 13/10/2022 tarih ve 2021/97 Esas 2022/1000 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmış ve mahkememizin 2022/727 Esasına kaydedilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, ... Esas sayılı dosyaları dosyamız arasına alınmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
...25. İcra Müdürlüğünün 2017/9125 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu hakkında 09.05.2017 tarihinde toplam 1.006.171,02 USD alacağın tahsili için takip başlatıldığı, davalı borçlu şirketin itirazı üzerine takibin durduğu, ...25. İcra Müdürlüğünün 2017/9126 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu hakkında 09.05.2017 tarihinde toplam 477.995,03 USD alacağın tahsili için takip başlatıldığı, davalı borçlu şirketin itirazı üzerine takibin durduğu, süresi içerisinde mahkememize dava açıldığı görülmüştür.
Davalı şirket tarafından zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, taraflar arasındaki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, teslim tarihinden başlayarak 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanması gerektiğinden davalı tarafın zamanaşımı def'ine itibar edilmemiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 06.06.2018 tarihli bilirkişi raporunda; AP-21 kuyusu operasyon bitiş tutunağında her iki taraf yetkilisinin imzasının bulunduğu, tutanağın AP-21 sondaj kuyusunun sözleşmeye uygun yapıldığını gösterdiği, sondaj çalışmalarında personel, donanım, mekanik faktörler, lojistik destek, sondaj çamuru, jeolojik yapı başta olmak üzere bir çok etkinin etkili olduğu, dosyada yer alan belge ve bilgiler ışığında SH-4/A lokasyonunda sondaj kuyusuna 29.10.2016 tarihinde başlanıp 26.02.2017 tarihinde (121 günde) tamamlandığı, kuyunun 3407 metre derinlikte olduğu, operasyon bitiş tutanağında belirtildiği üzere sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığı, dosyada yer alan belge ve bilgilere göre demobilizasyon işleminin yapıldığının anlaşıldığı, dava ve takip konusu yapılan toplam 1.419.092,23 USD bedelli faturaların tarafların defter ve kayıtlarında bulunmadığı, AP-21 sondaj kuyusunda davacının alacağının bulunup bulunmadığının, kuyu dosyası incelenmesi sonrası ödenmeyen miktar olması halinde belirlenen miktarın davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, SH-4/A lokasyonunda sondaj kuyusu sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığı için 29.10.2016 - 26.02.2017 tarihleri arasında yapılan işin ödenmeyen hakediş bedelinin yükleniciye ödenmesi gerektiği, dosyadaki bilgilere göre sondaj çalışmalarının sözleşmeye uygun yapıldığı ve sondaj çalışmasının uzun sürmesinde yüklenicinin kusurunun bulunmadığı, demobilizasyon işlemi yapıldığı anlaşıldığından bedelinin ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların beyan ve itirazı üzerine düzenlenen 28.11.2018 tarihli ek raporda; dosyada dava öncesi davalı şirketin davacı şirkete yazdığı işi kötü niyetle uzattığına ilişkin belge bulunmadığı, SH-4/A sondaj süresinin uzamasının davacının işi gün bazlı olarak alması nedeniyle kötü niyetle zamanında bitirmeyerek haksız kazanç elde etmeye çalışması yönünde dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, bu zamanın kuyu açma zamanı, yaşanan teknik sorunlar ve yeraltı jeolojisi ve delinme aşamasında yer alan jeolojik problemlerden kaynaklandığı kanaatine varıldığı, AP-21 sondaj kuyusu için davacının gerekli çalışmayı yapıp sondajı tamamladığı, ödenmeyen SH-4/A sondaj kuyusuna Ocak ve Şubat aylarına ait hakedişlerin faturalandırılıp ödenmesi gerektiği, taraflarca imzalanan ek protokolde 4 adet sondaj kulesinin kullanılacağının belirtildiği, sözleşmede her bir sondaj kulesi için sadece 1 defa demobilizasyon ücreti ödeneceği belirtildiğinden RIG-7, RIG-9, RIG-10, RIG-12 isimli sondaj kulelerinin demobilizasyon ücretinin ödenmesi gerektiği, toplam 1.419.092,23 USD bedelli faturaların taraf defterlerinde bulunmadığı, ancak teknik inceleme neticesinde faturalara konu işlemlerin yapıldığı ve teslim edilmiş olduğu belirlendiğinden alacağın doğmuş olduğu, AP-21 sondaj kuyusuna ait yapılmayan hakediş hazırlanarak sözleşmede belirtilen işveren temsilcileri tarafından kontrol edildikten sonra davalının fatura miktarına itirazı yok ise 31.03.2017 tarihli 473.888,00 USD tutarındaki faturanın ödenmesi gerektiği, SH-4/A sondaj kuyusuna ait Ocak ve Şubat aylarına ait hakedişlerin davacı tarafından hazırlanarak sözleşmede belirtilen işveren temsilcileri tarafından kontrol edildikten sonra davalının fatura miktarına itirazı yok ise 27.03.2017 tarihli 341.245,70 USD ve 27.03.2017 tarihli 387.958,63 USD tutarındaki faturaların ödenmesi gerektiği, sözleşmede her bir sondaj kulesi için sadece 1 defa demobilizasyon ücreti ödeneceği belirtildiğinden RIG-7, RIG-9, RIG-10, RIG-12 isimli sondaj kulelerinin ek protokollerde kullanılması açıkça yazıldığından davacının sözleşme gereği 4 makineyi sözleşme alanında bulundurduğundan 31.03.2017 tarihli 236.000,00 USD tutarındaki demobilizasyon ücretinin davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekili itiraz dilekçesi sunmuş, bilirkişi raporunda asıl ve birleşen davanın itirazın iptali istemine ilişkin olduğu gözetilerek her bir dava yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmadığı, davacı taleplerinin teknik açıdan şarta bağlı olarak değerlendirildiği, hüküm kurmaya elverişli bulunmadığı anlaşıldığından gerçeğin daha ziyade tezahürü için oluşturulan yeni bir bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınması yoluna gidilmiş, görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 11.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda; toplam 1.419.092,33 USD bedelli faturaların tarafların defter ve kayıtlarında bulunmadığı, AP-21 sondaj kuyusu ile ilgili işin tamamlandığı, dava dosyasında her iki tarafın da imzalamış olduğu Operasyon Bitiş Tutanağı'nın bulunduğu, SH-4/A sondaj kuyusu ile ilgili işin tamamlanmış olduğu, her iki tarafın da imzaladığı Sondaj Bitiş Tutanağı'nın bulunduğu, sondaj kulelerine ek protokoller ile iş verildiğinden demobilizasyon ücretinin hakedilmiş olduğu kanaatinin hasıl olduğu, hangi metrede hangi özellikli birimlerin delindiğini ortaya koyacak bir jeolojik - jeoteknik etüt raporu bulunmadığından birimlerin delinme zorluğu hakkında bir görüş bildirilemediği, ancak sondaj süresinin uzaması, davacının işi gün bazlı alması nedeniyle kötü niyetle zamanında bitirmeyerek haksız kazanç elde etmeye çalışması yönünde dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, uzamanın kuyu açma zamanı, yaşanan teknik sorunlar ve yer altı jeolojisi ve delinme aşamasında yaşanan jeolojik problemlerden kaynaklandığı kanaatine varıldığı, motorin tüketimi ve işin yapılma süresinin geçilen formasyonların özellikleri, cinsi, yapısı, yer altı suyu seviyesi, makinenin bakımı, güvenli çalışma gibi hususlara bağlı olduğu, bu değişkenlere bağlı olarak her sondaj lokasyonunda hatta aynı lokasyonda işin süresinin farklılık gösterebileceği, sözleşmeye uygun olarak tamamlanan rutin işler ile ilgili kesilen veya kesilmesi gereken faturaların uygun olduğu ve ödenmesi gerektiği, öte yandan davalı firma tarafından iddia edildiği gibi değil motorin tüketiminin tüm iş makinalarında olduğu gibi çalışılan zeminin koşullarına bağlı olarak ciddi farklar göstereceği, bu açıdan bakıldığında işveren olarak davalı firmanın sondaj yapılacak zeminin koşullarını sözleşme öncesi saptayarak taraflarca teyit etmesi, bu yoksa günlük çalışma koşullarının gerektiği gibi davranılması ve eğer kayda değer bir hata var ise günlük olarak izlenilmesi ve gerekli uyarıların yapılması gerektiğini, bu uyarılara rastlanılmadığını, işin tamamlanmasındaki gecikmelerin jeolojik zorluklara bağlı olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine düzenlenen 08.07.2019 tarihli ek raporda, kök rapordaki görüşler tekrar edilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı tarafın teknik itirazları nedeniyle bilirkişi kurulan Petrol Mühendisi dahil edilmiş, bu suretle oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28.11.2019 tarihli raporda; sondaj sırasında takım sıkışması yaşandığının 26.10.2017 tarihli cevap dilekçesinde davalı tarafından da beyan edildiği, yine davalı tarafından sunulan sondaj öncesi arama raporunda da söz konusu problemlerin ortaya çıkabileceğinin öngörüldüğünün yine davalı tarafından ifade edildiği, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemelerde, bahse konu problemlerde Güney Yıldızı'nın hatasından kaynaklanan bir sürece/işleme rastlanmadığı, davalı taraf bu yönde bir kanıt sunamadığı gibi davacı şirketle çalışmaya devam ettiği, söz konusu hususlara yönelik herhangi bir ihtarname, yazılı uyarı, rapor, çalışma ya da işi bitirme yoluna o dönemde gitmediği, eğer davalının iddia ettiği gibi kayda değer bir hata var ise günlük olarak izlenilmesi ve gerekli uyarının yapılması gerekirken bu yönde bir uyarıya rastlanmadığı, davalı tarafın söz konusu kuyudaki sıkışma sorunu dolayısıyla kuyunun planlanan yerden başka bir yerde bitirilmesine yol açtığının belirtildiği, bu hususun takım sıkışması gibi problemler dolayısıyla olabilecek sonuçlardan bir tanesi olduğu, SH-4/A sondaj kuyusuna 29.10.2016 tarihinde başlanıp 26.02.2017 tarihinde tamamlandığı, kuyu derinliğinin 3407 metre olduğu, söz konusu problemler dolayısıyla sondaj süresinde uzama olabileceği ve sondajın yaklaşık 4 ay sürebileceğinin değerlendirildiği, yine davalı tarafından bahsedilen sözleşme süresince normal iş şartlarının gerektirdiğinden daha fazla motorin tüketimi olduğu iddiasının da söz konusu süre uzamalarına ilişkin olup dosyada yer alan bilgi ve belgelerden makul miktarlarda kullanım olduğunun değerlendirildiği, Günlük Sondaj Raporları ve Operasyon Bitiş Tutanakları incelendiğinde, Güney Yıldızı'nın operasyonları sözleşmeye uygun şekilde yürüttüğünün anlaşıldığı, sözleşmeyi ihlal eden herhangi bir kusuruna rastlanmadığı, gerek petrol ve doğalgaz arama ve üretiminde, gerekse jeotermal faaliyetlerde sahanın keşfi ve ilave kuyu ihtiyaçlarının zaman içerisinde ortaya çıkabildiği, somut olayda da ilave kuyuların delinmesinin ek protokollerle oluştuğu, ek protokollerde 4 adet sondaj kulesinin kullanılacağının belirtildiği, kullanımına karar verilen sondaj kulelerinin demobilizasyon işlemlerinin tamamlanmış olduğu ve demontaj çalışmalarına ait günlük raporların hazırlandığı, 4 adet sondaj kulesi için ayrı ayrı davalı tarafından davacıya ödeme yapılması gerektiği, fatura konusu bedellerin ve davacı taleplerinin ek protokoller ve teknik şartnameye uygun olduğu, icra takiplerindeki işlemiş faiz taleplerinin davalı ve davacı arasında imzalanan sözleşmenin ilgili hükümlerine uygun bulunduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekili teknik itirazlarda bulunmuş olup, daha önce sunulan raporlarda asıl ve birleşen davanın itirazın iptali istemine ilişkin olmasına rağmen icra takiplerinde işlemiş faiz yönünden denetime elverişli hesaplama yapılmadığından 21.02.2020 tarihli rapor; daha önce görevlendirilen Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği konusunda uzman bilirkişinin yurtdışı eğitiminde olması ve ek rapor konusu hususların uzmanlık alanına girmemesi nedeniyle diğer bilirkişiler tarafından düzenlenmiş olmakla yeterli görülmüş olup, bu ek raporda sonuç olarak asıl ve birleşen davalar yönünden düzenlenen faturaların yapılan işlere uygun olduğu, asıl dava yönünden, 09.05.2017 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 473.888,00 USD ana para ve para 4.422,95 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 478.310,95 USD, birleşen dava yönünden 09.05.2017 takip tarihi itabariyle davacının davalıdan toplam 3 fatura için 965.204,33 USD ana para ve 9.008,58 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 974.212,91 USD alacaklı olduğu açıklanmıştır.
Kaldırma kararı sonrası daha önce rapor düzenleyen bilirkişiler tarafından düzenlenen 07/04/2023 tarihli ek raporda özetle; davalı TP Petrol Dağıtım A.Ş ticari kayıtlarına göre, 2012-2017 yılına ait ticari defterlerinin tasdiklerinin muhasebe usul ve esaslarına göre yapıldığı, davalıya ait 2012-2017 yılı ticari defter kayıtlarında “320.01.01.00311 - Satıcılar/Yurt İçi Satıcılar/Yurt İçi Tedarikçiler/Güney Yıldızı Petrol Üretim Sondaj Müteahhitlik Ve Ticaret A.Ş.” hesabında incelendiği, davalı şirketin 2012 yılı ticari defterlerine göre “320.01.01.00311 - Satıcılar/Yurt İçi Satıcılar/Yurt İçi Tedarikçiler/Güney Yıldızı Petrol Üretim Sondaj Müteahhitlik Ve Ticaret A.Ş.” hesabında davacıya ait kayıtları takip ettiği ve 2012 yıl sonu 2.889.114,12 TL borç ile 2013 yılına devrettiği, davalı şirketin 2013 yılı ticari defterlerine göre “320.01.01.00311 - Satıcılar/Yurt İçi Satıcılar/Yurt İçi Tedarikçiler/Güney Yıldızı Petrol Üretim Sondaj Müteahhitlik Ve Ticaret A.Ş.” hesabında davacıya ait kayıtları takip ettiği ve 2013 yıl sonu 2.003.137,42 TL borç ile 2014 yılına devrettiği, davalı şirketin 2014 yılı ticari defterlerine göre “320.01.01.00311 - Satıcılar/Yurt İçi Satıcılar/Yurt İçi Tedarikçiler/Güney Yıldızı Petrol Üretim Sondaj Müteahhitlik Ve Ticaret A.Ş.” hesabında davacıya ait kayıtları takip ettiği ve 2014 yıl sonu 1.902.910,73 TL borç ile 2015 yılına devrettiği, davalı şirketin 2015 yılı ticari defterlerine göre “320.01.01.00311 - Satıcılar/Yurt İçi Satıcılar/Yurt İçi Tedarikçiler/Güney Yıldızı Petrol Üretim Sondaj Müteahhitlik Ve Ticaret A.Ş.” hesabında davacıya ait kayıtları takip ettiği ve 2015 yıl sonu 2.369.381,36 TL borç ile 2016 yılına devrettiği, davalı şirketin 2016 yılı ticari defterlerine göre “320.01.01.00311 - Satıcılar/Yurt İçi Satıcılar/Yurt İçi Tedarikçiler/Güney Yıldızı Petrol Üretim Sondaj Müteahhitlik Ve Ticaret A.Ş.” hesabında davacıya ait kayıtları takip ettiği ve 2016 yıl sonu 7.388.676,01 TL borç ile 2017 yılına devrettiği, davalı şirketin 2017 yılı ticari defterlerine göre “320.01.01.00311 - Satıcılar/Yurt İçi Satıcılar/Yurt İçi Tedarikçiler/Güney Yıldızı Petrol Üretim Sondaj Müteahhitlik Ve Ticaret A.Ş hesabında davacıya ait kayıtları takip ettiği ve 2017 yıl sonu 348.922,90 TL borç ile 2018 yılına devrettiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.
Bilirkişilerden tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle ...BAM 27 HD'nin 13.10.2022 tarihli ve 2021/197 Esas sayılı kaldırma kararında da belirtilen asıl davaya konu AP-21 numaralı kuyuya ilişkin asıl dava konusu fatura bedelinin ödenip ödenmediği hususunda taraf beyan ve itirazlarını da karşılar şekilde rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, bilirkişiler tarafından 21/07/2023 tarihli ek raporda özetle; davalı tarafın itirazlarına göre; davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarında AP-21 kuyusuna ilişkin olarak kesilen 31.03.2017 tarihli, GYP2017000000058 numaralı, 473.888 USD tutarındaki fatura bedelinin ticari defterlere işlenmemiş olduğu, davalı tarafça kabul edilmediği, dolayısı ile bu faturaya ait ödemenin olmadığı, davacı tarafın itirazlarına göre; bilirkişi raporunda sehven yapılan bir hata olduğu, inceleme ve tespit kısmında davacı tarafın ticari kayıtları ayrıntılı incelendiği ve dosyada sunulduğu, değerlendirme kısmında ise bir cümlede sehven bir hata yapıldığı, "Davalı TP PETROL DAĞITIM A.Ş ticari kayıtlarına göre ise” yapılan sehven hatanın “Davalı ... ve Sanayi A.Ş.. ticari kayıtlarına göre değiştirilmesi gerektiği, kuyu çökmesi ve takım sıkışması gibi olayların işin olağan akışında var olabileceği, takım sıkıştırmanın takım malikini büyük zarara uğratacağından kasıtla yapılmasının hayatın doğal akışına uygun olmayacağı kanaati oluştuğu, genel bir ifadeyle her sondaj kuyusunun üretim açısından başarıyla sonuçlanmak zorunda olmadığının bilinmesi gerektiği, sondaj sürelerinin uzayabilmesinin mümkün olacağı, tamamlanmış işlerde mobilizasyon ücretinin hakedilmiş olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizin 23/11/2023 tarihli duruşmasında asıl ve birleşen davada davalı vekiline ...BAM 27. Hukuk Dairesi kaldırma kararında belirtilen şekilde asıl davaya konu AP-21 Kuyusuna ilişkin yemin teklifinde bulunup bulunulmayacağı hususunda müvekkili ile görüşüp, yemin teklifinde bulunulacak ise yemin metnini sunması ve karşı tarafa tebliğ ettirmesi hususunda 3 hafta süre tanınmış ise de yine mahkememizin 21/12/2023 tarihli duruşmasında asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından karşı tarafa yemin teklif etmediklerini beyan etmiştir.
Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava yönünden, AP-21 kuyusuna ait işlerin tamamlandığı, 2012 Ekim ve 2012 Aralık aylarına ait fatura bedelinin ödendiği, arada kalan Kasım 2012 ayına ait fatura bedelinin ödendiğinin ispatlanamadığı, birleşen dava yönünden, SH-4/A sondaj kuyusu imalatının tamamlandığı, davalı tarafın cevap dilekçesinde belirttiği işin gecikmesine ilişkin sebepler nedeniyle davacı şirkete dava tarihinden önce gönderilmiş bir uyarı bulunmadığı, işin uzun sürmesinin jeolojik vs. nedenlerden kaynaklanabileceği, davacı yüklenicinin operasyonlarını sözleşmeye uygun şekilde yürüttüğü, işin uzun sürmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, sözleşme eki protokollerde 4 adet sondaj kulesinin kullanılacağının ve demobilizasyon ücretinin ödeneceğinin kararlaştırıldığı, kulelerinin demobilizasyon işlemlerinin tamamlandığı, bedelin ödenmediği, düzenlenen faturaların yapılan işlere ve sözleşmeye uygun olduğu, sözleşmenin sözleşmenin 901. ve 902. maddelerindeki düzenlemelerin kesin vade kabul edilemeyeceği kanaatine varıldığından davaların kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin 2022/727 Esas sayılı dosyasında;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalı şirketin ...25. İcra Müdürlüğünün 2017/9126 Esas sayılı dosyasında 473.488,00 USD alacak yönünden yaptığı itirazın iptali ile alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %3,80 oranını geçmemek üzere devlet bankalarının 1 yıllık USD cinsi mevduata uyguladıkları en yüksek faiz uygulanmak üzere TAKİBİN DEVAMINA,
Fazla talebin reddine,
İcra inkar tazminatının reddine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 943.150,02 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 10.542,17 TL harcın mahsubu ile bakiye 932.607,85‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 442.069,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davalı yararına reddedilen kısım üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 21.028,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 10.542,17 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 336,25‬ TL posta gideri ve 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.367,65‬ TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 12.251,04 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
2-Mahkememizin 2017/530 Esas sayılı dosyasında;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalı şirketin ...25. İcra Müdürlüğünün 2017/9125 Esas sayılı dosyasında 976.047,71 USD asıl alacak yönünden yaptığı itirazın iptali ile alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %3,80 oranını geçmemek üzere devlet bankalarının 1 yıllık USD cinsi mevduata uyguladıkları en yüksek faiz uygulanmak üzere TAKİBİN DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.944.208,56 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 43.280,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.900.927,86‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 588.615,51 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davalı yararına reddedilen kısım üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 126.623,53 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 43.280,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 112,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 148,5‬0 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 144,05 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. ..., asıl ve birleşen davada davalı vekili Av. ... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ...BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/12/2023
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy