T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/34 Esas - 2023/685
T.C.
... "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/34 Esas
KARAR NO: 2023/685
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2023
KARAR TARİHİ: 22/11/2023
KARAR YAZMA TARİHİ: 27/11/2023
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkilinin ...A.Ş. ile akdedilen 28.02.2018 tarihli sözleşme kapsamında Ayrım-Dağıtımı hizmetlerini üstlendiğini, davalının müvekkile gönderdiği 16.03.2018 tarih ve "48618261-930-E.1237" sayılı yazı ile işbu hizmet alım sözleşmesi kapsamında görev yapan personellerden emekliliğe hak kazananların iş sözleşmesinin feshedilmesi gerektiğini, 30.11.2018 tarih ve 302 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile; bu şekilde sözleşmesi feshedilen personele ödenecek ihbar tazminatlarının davalı ...tarafından ödeneceğine karar verildiğini, sözleşme sırasında, sözleşmede ve teknik şartnamede olmayan yeni bir şart getirilerek, Yönetim Kurulu kararı ile hizmet alım sözleşmesi kapsamında görev yapan personellerden emekliliğe hak kazananların çalıştırılmamasına karar verildiğini, ihale makamının kararının uygulandığını, ihale makamının kararı üzerine zarureten iş akdi fesh edilen dava dışı işçi ... davacı ve davalı aleyhine işe iade davası ikame edildiğini, mahkemece işçinin, ...A.Ş. nezdinde işe iadesine karar verildiğini, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, işe iade kararının gereğini yerine getirmeyi prensip edinen müvekkili şirkete herhangi bir başvuru olmadığı gibi, ...A.Ş.'den de işe başlama başvurusunun değerlendirilmesi için herhangi bir bildirim gelmediğini, daha sonra, davalı tarafından müvekkile gönderilen 27.01.2021 tarih ve "E-48618261-934.029222" sayılı yazı ile; işçinin davalıya işe iade başvurusu yaptığı, işe iade başvurusunun kabul edilmeyerek personele işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderinin ödendiği, ödenen 27.810,83 TL ile 1.287,49 TL faiz bedelinin 10 gün içerisinde kendilerine ödenmesi gerektiği aksi halde 3. Bölge Ayrım Dağıtım Hizmet Sözleşmesi kapsamında doğacak hakedişten kesinti yapılacağının ihtar edildiğini, itiraz edilmiş ise de kabul edilmediğini ve Mart 2021 ayı hakedişinden 29.098,32 TL kesildiğini, davalının, personelin işe iade başvurusunu müvekkili şirkete haber vermediğini, personeli işe başlatmayarak ödeme yaptığını ve müvekkiline rücu ettiğini, hatta ödediği bedeli geç bildirerek 1.287,49.TL faize sebebiyet verdiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, alacakları 29.098,32 TL'nin kesintinin yapıldığı 02.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili kurumca davacı firmanın hakedişinden yapılan kesintinin hukuka uygun olup, müvekkili kurumca davacı firma işçisine yapılan ödemelerin aradaki sözleşme uyarınca rücuen tahsil edildiğini, davacı tarafın müvekkili kurumca davacıyı dava dışı işçinin işe iade davasının sonuç sürecine dahil etmediği yönündeki beyanlarını kabul etmediklerini, dava dışı işçinin müvekkili kuruma iade edildiğinden davacı firma tarafından işe başlatılmasının mümkün olmayacağını, dava dışı işçi ... tarafından işe iade için işverene usulüne uygun başvurunun 22.12.2020 tarihli ihtarnameyle yapıldığını, dava dışı işçi tarafından yasal süre içerisinde işe iade kararı doğrultusunda müvekkili kuruma işe iadeye yönelik başvuruda bulunması sebebiyle gerekli ödemelerin müvekkili kurumca gerçekleştirildiğini, işe iade kararında dava dışı işçinin müvekkili kuruma iadesi yapıldığından davacı ...firmasının işçiyi işe iade davası gereği işe başlatmasının dava dışı işçiye yapılacak ödemelere hiçbir etkisi olmayacağını, davacının yönetim kurulunun konu hakkındaki 30/04/2018 tarihli 111 sayılı ve 30/11/2018 tarihli ve 302 sayılı kararlarında, ihbar tazminatlarının şirketlerince karşılanması yönündeki kararını müvekkili kurumun söz konusu uyuşmazlık sebebiyle doğacak tüm tazminatları ödemeyi kabul ettiği yönünde bir ikrar olarak yorumlanması gerektiği yönündeki beyanını kabul etmediklerini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davadışı işçi ...'in UYAP Entegrasyon SGK üzerinden ünvanlı işyeri hizmet cetveli çıkartılarak dosya içine alınmıştır ayrıca davadışı işçiyi ait işe iade dava dosyasına ilişkin belgeler ilgili ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ( İş mahkemesi sıfatıyla) 2018/161 Esas, 2019/40 Karar sayılı dosyasındaki belgeler UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesinin 13/10/2020 tarihli 2019/3293 Esas, 2020/976 Karar sayılı ilamı ile yerel mahkemenin kararının kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulduğu işe iade davası sonucu verilen kararda davalılar ile ...A.Ş ile Parkkonaak İnşaat A.Ş'yi işveren ve yüklenici olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuş oldukları belirtilmiş olup yerel mahkeme ilamının ise 13/10/2020 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güvenlik Hukuk Uzmanı Aktüerya Hesap Uzmanı bilirkişi Fatma BEKTAŞ'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 26/05/2023 tarihli raporda, Davacı kurum ile davalı şirket arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, sözleşme ve sözleşme eki şartnamelerde işe aide sonucunda ödenecek ücret ve tazminatlardan yüklenicinin sorumluluğunda bulunduğuna dair hüküm bulunmadığını, davalı ...A.Ş nin: Dava dışı ...'e-Sakarya BAM 10. HD 2019/3293E 2020/976K. Sayılı ilamı ereğince, Hüküm altına alınan işe başlatmama ve boşta geçen süre ücreti, vekalet ücreti, yargılama giderlerinde nedeniyle yapmış olduğu 27.810,83 TL ile bu ödemeyi ilişkin 1.287,49 TL faiz bedeli için toplam 29.098,32 TL davacı ...İnşaat. A.Ş nin Mart 2021 ayı hak edişinden 02.04.2021 tarihinde kesinti yaptığını, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 03.03.2021 T., 2021/486 E., 2021/598 K GÖRE işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiği hüküm altına alındığından Davalı ...A.Ş tarafından 02.04.2021 tarihinde davacı ...İnşaat. A.Ş nin hakkedişinden (29.098,32 - 14.549,16 TL) - 14.549,16TL fazla kesintinin yapıldığını, hak edişten fazla yapılan 14.549.16TL kesintinin davacıya ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ çıkarılmış, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna beyan itiraz dilekçeleri sunulması üzerin dosya yeniden değerlendirilmek üzere bilirkişi tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 23/08/2023 tarihli ek raporda özetle; Davacı kurum ile davalı şirket arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, sözleşme ve sözleşme eki şartnamelerde işçinin işine iadesi sonucunda ödenecek işe iade tazminatı ve işe iade sonucu oluşan boşta geçen süre Davalı ...A.Ş nin: Dava dışı ...'e Sakarya BAM 10. HD 2019/3293E 2020/976K. Sayılı ilamı gereğince, Hüküm altına alınan işe başlatmama ve boşta geçen süre ücreti, vekalet ücreti, yargılama giderlerinde nedeniyle yapmış olduğu 27.810,83 TL ile bu ödemeyi ilişkin 1.287,49 TL faiz bedeli için toplam 29.098,32 TL davacı ...İnşaat. A.Ş nin Mart 2021 ayı hak edişinden 02.04.2021 tarihinde kesinti yaptığını, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 23.06.2020 T. 2019/1063 E. 2020/2192 K ve Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 03.03.2021 T.,2021/486 E., 2021/598 GÖRE işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedel tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiği hüküm altına alındığından davalı ...A.Ş tarafından 02.04.2021 tarihinde davacı ...İnşaat. A.Ş nin hakkedişinden (29.098,32 - 14.549,16 TL) - 14.549.16TL fazla kesintinin yapıldığını, hak edişten fazla yapılan 14.549,16TL kesintinin davacıya ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 23.06.2020 tarihli 2019/1063 Esas, 2020/2192 Karar sayılı ilamı ile: "... Dava dışı işçinin davacı yanında çalışan işçi olması ve işçilik alacaklarından davacının sorumlu olması kendi bünyesinde çalışmadığı dönemlerle ilgili ödemeleri davalıdan talep edemeyeceğine dair mahkeme gerekçesi doğru ise de; davacının işe iade edilmeme nedeniyle ödediği bedele ilişkin talebin tamamen reddi doğru görülmemiştir. Dava dışı işçinin açtığı işe iade davası kabul edilmiş, işe iade edilmemesi halinde tazminat ödenmesi ve bu tazminattan davalı ve davacının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına mahkemece hükmedilmiştir. İş akdinin feshedildiği sırada davalı ile davacı arasında sözleşme bulunduğu, işin niteliği gereği işe iadenin ancak davalı işyerinde yerine getirilmesinin mümkün olduğu ve müteselsil sorumluluğa karar veren mahkeme hükmü nazara alındığında dava dışı işçiye ödenen işe iade tazminatından davalının yarı oranında sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Bu gerekçeyle işe iade için ödenen bedelle ilgili davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken bu talebin de reddine karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bu gerekçeyle bozulması gerekmiştir." şeklinde karar vermiştir.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 03.03.2021 tarihli 2021/486 Esas, 2021/598 Karar sayılı ilamında: " ..... Ayrıca davacı dışı işçilerden Yaşar'ın işe iade talepli dava açmış, davacı tarafından iş bu davada bu bedel talep edilmiştir. Yüklenici işçisinin hizmet aktinin feshi sonrasında işveren ve yüklenici aleyhine açtığı işe iade davasında davanın işçi lehine sonuçlandığı, işe iade edilmeme halinde de bir bedel ödenmesine karar verildiği ve işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işverenin işçiye bu bedeli ödediği anlaşılmaktadır. İşçinin hizmet aktini yüklenici ile imzalamasına rağmen, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçinin işe iadesinin işveren ve yüklenici birlikte gerçekleştirmek zorundadır. İşverinin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesi mümkün değildir. Ayrıca İş Mahkemesince işveren ve yüklenici müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır. Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde bu hususu düzenleyen bir hüküm de bulunmamaktadır. Bu durumda işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerekir. " şeklinde karar vermiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalı işverenin işe iade davası sonucu işe başlatmadığı davadışı işçinin tazminatı ödeyerek, davacı yüklenicinin hak ediş ödeneğinden, ödediği tazminatı kesmesi sonucu davacı tarafın tekrar işe alınmasında kusuru bulunmadığı iddiası ile açtığı alacak davasına ilişkindir.
Toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalı arasında alt işveren aasıl işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı alt işverenin davalı asıl işverenin dava dışı işçisi ...'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle davalı asıl işverenin alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.
Buna göre somut olayda, davacı ...İNŞAAT ANONİM ŞİRKETİ'nin davalı teşekkül ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Dava dışı işçinin açtığı işe iade davası kabul edilmiş, işe iade edilmemesi halinde tazminat ödenmesi ve bu tazminattan davalı ve davacının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına mahkeme kararı ile hükmedilmiştir. İş akdinin feshedildiği sırada davalı ile davacı arasında sözleşme bulunduğu, işin niteliği gereği İşverinin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesi mümkün olmadığından Ayrıca ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ( İş mahkemesi sıfatıyla) 2018/161 Esas, 2019/40 Karar sayılı kararının düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasına ilişkin Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesinin 13/10/2020 tarihli 2019/3293 Esas, 2020/976 Karar sayılı ilamı ile davalılar olan ...A.Ş' ile Parkkonaak İnşaat A.Ş'yi işveren ve yüklenici olarak müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar veren 13/10/2020 tarihinde kesinleşen mahkeme hükmü nazara alındığında bu kapsamda dava dışı işçiye ödenen işe iade tazminatından davalının yarı oranında sorumlu olduğunun kabulü gerektiğinden (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 23.06.2020 tarihli 2019/1063 Esas, 2020/2192 Kararı ile yine Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 03.03.2021 tarihli 2021/486 Esas, 2021/598 Kararı) buna göre davanın kısmen kabulü ile, 14.549,16-TL alacağın ödeme tarihi olan 02.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Faiz yönünden ise taraflar tacir olduğundan, rücen alacağa ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile, 14.549,16-TL alacağın ödeme tarihi olan 02.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari AVANS Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 993,85.TL karar ilam harcının dava açılışında davacıdan peşin alınan 496,93.TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 496,92.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00.TL arabuluculuk ücretinin, 780,00 TL'sinin DAVACIDAN; 780,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 179,90.TL başvurma harcı, 79,00.TL tebligat ücreti, 1.750,00.TL bilirkişi ücreti, toplamı 2.008,90.TL yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.004,45.TL'si ile dava açılışında alınan 496,93.TL peşin harç toplamından oluşan 1.501,38.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca hesaplanan 14.549,16.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca hesaplanan 14.549,16.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı şirket vekili yüzüne karşı ile davalı PTT vekilinin e-duruşmada yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 22/11/2023
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸