ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση C-372/89 ( *1 )
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1. Νομικό πλαίσιο
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2772/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί ορισμένων προδιαγραφών εμπορίας που εφαρμόζονται στα αυγά (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/014, σ. 93 ), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 1831/84 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1984 ( ΕΕ L 172, σ. 2 ), προβλέπει προδιαγραφές εμπορίας για τα αυγά, οι οποίες θεωρούνται αναγκαίες για τη βελτίωση και τη διευκόλυνση της διαθέσεώς τους, προς το συμφέρον των παραγωγών, των εμπόρων και των καταναλωτών.
Το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού προβλέπει ότι τα αυγά που αποτελούν αντικείμενα επαγγελματικής απασχολήσεως ή εμπορίας δύνανται να διατίθενται στο εμπόριο εντός της Κοινότητας μόνο αν πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού. Κατά το πρώτο εδάφιο του άρθρου 21 του κανονισμού « οι συσκευασίες δεν δύνανται να φέρουν οποιαδήποτε άλλη ένδειξη πλην των προβλεπομένων στον παρόντα κανονισμό». Το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο ε, απαιτεί οι μικρές συσκευασίες, δηλαδή αυτές που περιέχουν 30 ή λιγότερα αυγά (βλ. άρθρο 16) να αναφέρουν την ημερομηνία ή την περίοδο συσκευασίας των αυγών. Η ίδια διάταξη επιτρέπει, εξάλλου, την αναφορά της συνιστώμενης ημερομηνίας πωλήσεως. Το άρθρο 21, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο γ, προβλέπει ότι οι μικρές συσκευασίες μπορούν επίσης να περιέχουν « ενδείξεις που προορίζονται για την προώθηση των πωλήσεων, στον βαθμό που οι ενδείξεις αυτές, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο είναι διατυπωμένες, δεν μπορούν να παραπλανήσουν τον αγοραστή ».
2. Ιστορικό της διαφοράς της κύριας δίκης
Η εταιρία Gold-Ei (στο εξής: Gold-Ei) αποτελεί ένωση παραγωγών αυγών εγκατεστημένων σε όλη την επικράτεια της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας. Τα αυγά συσκευάζονται στην εκμετάλλευση στην οποία γεννιούνται και από την οποία διατίθενται στο εμπόριο. Ωστόσο, η μορφή της συσκευασίας καθορίζεται από την κεντρική διοίκηση της εταιρίας. Οι συσκευασίες φέρουν την ένδειξη « Εγγύηση — Συσκευάστηκαν κατά την ημερομηνία ωοτοκίας ». Εκτός από την ένδειξη αυτή, στο σημείωμα που συνάπτεται στη συσκευασία αναγράφεται το εξής: « Σας συγχαίρουμε για την αγορά αυτών των αυγών Gold υψηλής ποιότητας που αναφέρουν την ημερομηνία ωοτοκίας ».
Με έγγραφο της 22ας Μαΐου 1987 η Überwachungsstelle für Milcherzeugnisse und Handelsklassen κάλεσε την Gold-Ei να αναστείλει στο Schleswig-Holstein την παράδοση συσκευασιών αυγών με την προαναφερθείσα ένδειξη και την προειδοποίησε για την έκδοση εντολής παραλείψεως επ' απειλή χρηματικής ποινής. Η Überwachungsstelle στηρίχτηκε προς τούτο στα άρθρα 18 και 21 του κανονισμού.
Με προσφυγή που άσκησε στις 12 Ιουνίου 1987 η Gold-Ei ζήτησε να αναγνωριστεί ότι δικαιούται να εμπορεύεται αυγά με την προαναφερθείσα ένδειξη, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή είναι ακριβής. Στηρίχτηκε, συναφώς, σε απόφαση του Verwaltungsgericht της Στουτγάρδης, της 5ης Ιουνίου 1987, που είχε αποφανθεί σ' αυτή την κατεύθυνση επί προσφυγής της Gold-Ei.
Το αιτούν δικαστήριο έκρινε, ωστόσο, ότι η ένδειξη που χρησιμοποιείται από την Gold-Ei αντιβαίνει στα άρθρα 18 και 21 του κανονισμού. Η ένδειξη « Συσκευάστηκαν κατά την ημερομηνία ωοτοκίας » σε συνδυασμό με την ( επιτρεπόμενη ) ένδειξη « Συσκευάστηκαν στις (... ) », που αναφέρεται επίσης επί της συσκευασίας, καθιστούν δυνατό τον άμεσο προσδιορισμό της ημερομηνίας ωοτοκίας. Εξάλλου, κατά το Verwaltungsgericht από το περιεχόμενο του σημειώματος που συνάπτεται στη συσκευασία προκύπτει ότι αυτή ήταν η πρόθεση της Gold-Ei. Η ημερομηνία ωοτοκίας δεν αναφέρεται μεταξύ των ενδείξεων που επιτρέπονται κατά το άρθρο 18 του κανονισμού και η επίδικη ένδειξη δεν εμπίπτει ούτε στις επιτρεπόμενες κατά το άρθρο 21, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο γ, ενδείξεις που προορίζονται για την προώθηση των πωλήσεων, επειδή μία τέτοια ερμηνεία του άρθρου 21 θα οδηγούσε σε καταστρατήγηση των διατάξεων του άρθρου 18 σχετικά με τις ημερομηνίες.
Με Διάταξη της 2ας Νοεμβρίου 1989 το Verwaltungsgericht ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:
« Πρέπει ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) 2772/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί ορισμένων προδιαγραφών εμπορίας που εφαρμόζονται στα αυγά, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1831/84 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1984, να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι είναι ασυμβίβαστες προς τον κανονισμό άμεσες ή έμμεσες ενδείξεις σχετικά με την ημερομηνία της ωοτοκίας, οι οποίες αναγράφονται στην εξωτερική ή την εσωτερική πλευρά των συσκευασιών; »
3. Διαοικασία ενώπιον τον Δικαστηρίου
Η Διάταξη περί παραπομπής πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 15 Δεκεμβρίου 1989.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του πρωτοκόλλου περί του οργανισμού του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν στις 29 Μαρτίου 1990 η εταιρία Gold-Ei, εκπροσωπούμενη από τον Thomas Volkmann-Schluck, δικηγόρο Αμβούργου, και στις 9 Μαρτίου 1990 η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Dierk Booß, νομικό σύμβουλο.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα το Δικαστήριο αποφάσισε, στις 20 Σεπτεμβρίου 1990, να αναθέσει την υπόθεση στο πρώτο τμήμα και να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
II — Περίληψη των γραπτών παρατηρήσεων
Η Gold-Ei υποστηρίζει ότι η ένδειξη « Συσκευάστηκαν την ημέρα ωοτοκίας » συμβιβάζεται προς το άρθρο 21, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο γ, του κανονισμού. Για τον σκοπό αυτό στηρίζεται σε δύο εθνικές αποφάσεις (μία του Verwaltungsgericht της Στουτγάρδης, που προαναφέρθηκε, και άλλη του Verwaltungsgericht του Βερολίνου) με τις οποίες κρίθηκε ότι η επίδικη ένδειξη αποτελεί επιτρεπόμενη ένδειξη προοριζόμενη για την προώθηση των πωλήσεων, υπό την προϋπόθεση ότι είναι ακριβής.
Η Gold-Ei θεωρεί ότι με την απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 1989, Paris (C-204/88, Συλλογή 1989, σ. 4361 ) τονίστηκαν δύο αρχές, που αφορούν, αφενός, την πληροφόρηση του καταναλωτή και, αφετέρου, την αξιοπιστία των πληροφοριών. Η εταιρία αναφέρεται σε δημοσκόπηση κατά την οποία η (αναφερόμενη στο άρθρο 18 του κανονισμού) ημερομηνία συσκευασίας έχει περιορισμένη αξία για τον καταναλωτή, επειδή η συσκευασία μπορεί να πραγματοποιηθεί έως και δώδεκα ημέρες μετά την ωοτοκία. Αντιθέτως, η αξιοπιστία της ενδείξεως « Συσκευάστηκαν την ημέρα ωοτοκίας » μπορεί εύκολα να ελεγχθεί. Οι έλεγχοι που πραγματοποίησε η εποπτική αρχή στην εκμετάλλευση της Gold-Ei δεν έδωσαν αφορμή σε αντιρρήσεις. Ο τόπος παραγωγής και συσκευασίας των αυγών αποτελούν μια ενότητα και τα αυγά οδηγούνται απευθείας επί κυλιομένων ταινιών στην εγκατάσταση διαλογής. Τα κέντρα συσκευασίας λειτουργούν χωρίς διακοπή.
Εξάλλου, οι έλεγχοι της ακρίβειας της ημερομηνίας συσκευασίας μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο κατά τον χρόνο διαλογής και συσκευασίας. Αντίθετα, κατά το μέτρο που είναι γνωστές οι συνθήκες αποθηκεύσεως, είναι δυνατός ο ακριβής υπολογισμός του χρόνου ωοτοκίας, πράγμα που δικαιολογεί τον πρόσθετο έλεγχο της επίδικης ενδείξεως.
Κατά την Gold-Ei όλοι οι παραγωγοί που συνδέονται με κέντρα συσκευασίας έχουν τη δυνατότητα να αναγράψουν την ένδειξη « Συσκευάστηκαν την ημέρα ωοτοκίας », ανεξαρτήτως του όγκου της παραγωγής τους. Το ότι ορισμένα κέντρα συσκευασίας που αγοράζουν αυγά από παραγωγούς δεν μπορούν να αναγράψουν αυτήν την ένδειξη δεν επαρκεί για να απαγορευθεί η ένδειξη. Οι απαγορεύσεις θα σήμαιναν παρεμπόδιση του ανταγωνισμού που ασκείται από όσους μπορούν να προσφέρουν ιδιαίτερες παροχές.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η παρούσα υπόθεση διαφέρει από την κριθείσα με την απόφαση της 13ης Δεκεμβρίου 1989, λόγω του ότι η διαφορά αφορά όχι το άρθρο 15 του κανονισμού, περί επισημάνσεως των αυγών, αλλά το άρθρο 21 που αφορά τις συσκευασίες. Ωστόσο, οι σκέψεις του Δικαστηρίου σχετικά με το άρθρο 15 ισχύουν και για το άρθρο 21: οι πληροφορίες που παρέχονται στους καταναλωτές πρέπει να είναι αξιόπιστες και, επομένως, να μπορούν εύκολα να ελεγχθούν, πράγμα που δεν συμβαίνει με την ημερομηνία ωοτοκίας.
Κατά την Επιτροπή, από τα άρθρα 21 και 18, παράγραφος 1, στοιχείο γ, του κανονισμού προκύπτει ότι, εκτός από την ημερομηνία συσκευασίας, μόνο η συνιστώμενη ημερομηνία πωλήσεως μπορεί να αναγραφεί. Από αυτό προκύπτει ότι η αναφορά της ημερομηνίας ωοτοκίας δεν μπορεί να επιτραπεί ως « ένδειξη προοριζόμενη για την προώθηση των πωλήσεων» κατά το άρθρο 21, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο γ, του κανονισμού. Ο συσχετισμός των δύο ενδείξεων επί της συσκευασίας, « Συσκευάστηκαν την ημέρα ωοτοκίας » και « Συκευάστηκαν στις (... ) », πληροφορεί κατά τρόπο σαφή και αναμφισβήτητο ότι η ωοτοκία πραγματοποιήθηκε κατά την αναφερόμενη ημερομηνία συσκευασίας. Αυτό ισοδυναμεί με αναφορά της ημερομηνίας ωοτοκίας.
Η Επιτροπή προτείνει, επομένως, να δοθεί στο προδικαστικό ερώτημα του Verwaltungsgericht Schleswig-Holstein η εξής απάντηση:
«Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2772/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί ορισμένων προδιαγραφών εμπορίας που εφαρμόζονται στα αυγά, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1831/84 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1984, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαγορεύονται ενδείξεις από τις οποίες προκύπτει η ημερομηνία ωοτοκίας και οι οποίες αναγράφονται στην εξωτερική ή εσωτερική πλευρά των συσκευασιών. »
Gordon Slynn
εισηγητής δικαστής
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
Top