T.C....
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2011/369 Esas
KARAR NO: 2018/411
DAVA: ...irdat
DAVA TARİHİ: 19/08/2011
KARAR TARİHİ: 11/04/2018
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket yetkilisi olan ...’nin, 28.12.2010 günü SGK ‘nın ... biriminde idari işlemler ve borç ödemesi yapmak üzere bulunduğu sırada, çantasından kimliğini bilmediği kişilerce iki adet cüdnanı ve cüzdanda bulunan toplam 345.580,00-TL tutarlı ve 29 adedi müşteri çeki olmak üzere toplam 32 adet çeklerin hırsızlık yapılmak sureti ile alındığını, halen SGK’da iken durumu fark eden şirket yetkilisinin, durumu SGK çalışanlarına bildirdiği ve şikayetçi olduklarını, ertesi gün ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden “ ödemeden men” talepli olarak çek iptali davası açıldığını, mahkemece ödemeden men kararı verildiğini ve yargılamasının devam ettiğini, ... Bankası ... şubesinin 7.500,00-Tl lik, 30.5.2011 keşide tarihli ve Gösterilşi İnşaat ve İnşaat Malz.San. Tic.Ltd.Şti. Keşideli, ... bank A.Ş. Saltak şubesinin ... çek numaralı 5.000,00-TL tutarlı 30.5.2011 keşide tarihli olan ve ... tarafından keşideli, ... Bankası A.Ş. Tire şubesinin 18162 hesapdan keşide edilen 8.000,00-TL tutarlı 30.5.2011 keşide tarihli ve Hüseyin Zincirli tarafından keşideli, ... Bankası A.Ş. Seyhan Şubesinin ... hesap, ... çek numaralı 6.000,00-TL tutarlı 29.1.2011 keşide tarihli ve ... tarafından keşideli 4 adet çek hakkında ... Finans Faktoring A.Ş. şirketi, ... End...Ltd.Şti. tarafından ciro edilmek sureti ile çeklerin kendilerine teslim edildiğini beyan ederek, haklı hamil olduğu iddiası ile mahkemeye müracaat ettiği ve ödemeden men kararının kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece taraflarına 7 günlük süre verildiğini, bunun üzerine işbu davayı açtıklarını, davalı şirketin söz konusu çekleri gününde tahsil etmek ...eyerek çek keşidecisine de zarar vermek ...ediğini, çek keşidecisinin mükerrer ödeme yapmak riski ile karşı karşıya olduğunu, kanun maddeleri ve yaşanan hırsızlık olayı ve gelişmelerin tarihsel sıralaması dikkatle incelendiğinde, davalı şirketin haklı hamil olmadığı ve çeki iktisap ederken kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun anlaşılacağını, davalının haklı hamil olmadığını, davalı çalışanı olduğunu beyan eden Meryem isimli şahsın, davacı şirketi telefonla aradığı ve çeklerin çalıntı olduğunu öğrendiğini, söz konusu çeklerin dayanağı olan alt ilişkiyi ve ciro silsilesini ve çeklerin gerçek ya da sahte olup olmadığını faaliyet alanının ve yasal mevzuatın gereği olarak araştırmak zorunda olduğunu, çekler hakkında ödemeden men kararı verildiği ve bankalara bildirildiğini, buna rağmen davalı şirketin çeklerdeki “ sebepten mücerretlik “ ilkesinden yararlanacağı inancı ile söz konusu çekleri çalıntı olduğunu bilerek ve kötü niyetle teslim aldığını, davalının birinci olarak, söz konusu araştırmayı yaptığı ve çeklerin çalıntı olduğunu bilerek gerek davacı şirkete ve gereke çek keşidecisine zarar vermek maksadı ile çekleri kötü niyetle iktisap ettiğini, çekler hakkında TTK madde 702 deki hak sahipliği karinesinden ...ifade edeceği inancı ile dava konusu çekleri teslim almaktan geri durmadığını, ikinci olarak davalı şirket, çekleri teslim almadan bahsedilen araştırma araştırmayı yapmadığını, araştırma yapmakta ağır kusurlu davrandığını, davalı şirketin dava konusu çekleri geri vermekle mükellef olduğunu, davalının, tacir olmanın hak ve mükellefiyetleri ile mukayyet olup, sonuçlarına katlanması gerektiğini belirterek, öncelikle dava konusu çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve toplanacak delillere göre de söz konusu çeklerin ...irdadına ve .... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına sunulmuş olan ayrıntıları yazılı çeklerin taraflarına teslimine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çekleri müşterisinden tahsil ettiği ve müşterisine iade ettiğini, davacı tarafından açılan çek iptali davasının .... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile görüldüğünü, müvekkilinin davaya müdahil olunduğunu, müvekkili tarafından çeklerin müşterisinden tahsil edilmesi üzerine çekler müşteriye iade edildiğini, ve çek iptali davasında müdahale taleplerinin geri alındığını, müvekkilinin çek hamili olmadığını ve çeklerin müvekkili yedinde olmadığını bu nedenler çeklerin müvekkilinden ...irdadının mümkün olmadığını, müvekkilinin, çekleri faktoring sözleşmesi ile gerekli belgeleri de temin ederek müşterisinden iktisap ettiğini, TTK. 670. madde hamillere ...irdat davası açan herkese hamili olduğ çekleri iade etmek gibi bir sorumluluk getirmediğini, müvekkilinin çekleri ... Tasarım ..Ltd.Şti. Yetkilisine iade ettiğini, sundukları protokolun bizzat müvekkilinin müşterisi tarafından huzurlarında atıldığını, imzanın çekteki imzalar ile farklı atıldığı iddiasının grafoloji konusunda uzmanlığı olmayan davacı vekilinin bilgisini aşan bir iddia olduğunu, müvekkilinin, halihazırda çeklerin hamili olmadığını ve aleyhlerine açılan davanın konusuz kaldığını, müvekkili firma ile ... Tasarım Ltd.Şti. nin dava arkadaşlığı bulunduğu iddiasının yersiz olduğunu ve anılan şirketin davaya dahil edilmesi gerektiğini, çeklerin yedlerinde olmamasına rağmen ısrarla müvekkiline karşı ...irdat davasını sürdürmesinin tek nedeninin o dava neticesi müvekkilinin de yedinde olmayan çekleri iadesine mahkum etmek ve çekler kendilerinde olmadığ için bedellerini müvekkilinden tahsil etmek amacı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalının delil listeesinde bildirilen davalı şirket ile dava dışı ......Ltd.Şti. Arasında akdedilen 19/10/2010 tarihli Faktoring Sözleşmesi, davalı şirkete ibraz edilen 20/12/2010 tarihli fatura sureti ve davaya konu çeklerin dava dışı ......Ltd.Şti'ne iade edildiğini gösterir protokol, makbuz ve çek fotokopileri dosyaya ibraz edilmiştir.
... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının tetkikinde; davacı şirket tarafından davaya konu çeklerle birlikte başkaca çeklerin hırsızlık olayı neticesinde çalınması nedeni ile çek iptali davası açıldığı, davalı şirketin davaya konu çeklerin meşru hamili olduğu gerekçesi ile müdahale talebinde bulunduğu, yargılama sırasında ......Ltd.Şti. 'ne bu çekleri iade ederek teminatları değiştirdiğini bu nedenle müdahale talebini geri aldığı görülmüştür.
Davacının ticari defterleri ve dosyaya sunulan belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, Yrd. Doç. Dr. ... ve Muhasebe-Finans Uzmanı ... tarafından sunulan 08/02/2013 tarihli raporda özetle; işbu dava dosyası, icra dosyası ve taraflara ait ticari defterlerin tetkiki sonucu dava konusu çeklerden 29.1.2011 keşide tarihli 6.000,00-TL lik çekin 15.6.2010 tarihli çek giriş bordrosu ile 30.5.2011 keşide tarihli 8.000,00-TL lik 7.500,00-TL lik ve 5.000,00-TL tutarındaki çeklerin 17.12.2010 tarihli çek giriş bodrrosu ile davacının 2010 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, söz konusu çeklerin, davacı şirketin müşterisi olan dava dışı .....Ltd.şti ile olan ticari münasebeti sebebi ile davacı şirkete geçmiş olduğunu, davacı şirket kayıtlarında, dahili davalı ... Kimya.. ... adına herhangi bir kaydın mevcut olmadığını, davalı şirket ile dahili davalı ... ..Ltd.Şti. Arasında akdedilmiş 19.10.2010 tarihli bir Genel Faktoring Sözleşmesinin mevcut olduğunu, bu sözleşmeye bağlı 29.12.2010 tarihli alacak bildirim formunda, dahili davalı tarafından düzenlenen ve temlik edilen 20.12.2010 tarih ve 29.500,00-TL tutarındaki, borçlusu diğer dahili davalı ... Kimya.... ... olan fatura ile bu faturalara karşılık teslim edilen dava konusu toplam tutarı 26.500,00-TL olan 4 adet çekin olduğu, 21. 02/2011 tarihli protokol ile, davalı faktoring şirketi tarafından dava konusu çeklerin müşterisi olan ... Tasarım....yetkilisi ...’a teslim edildiği ve çeklerin teslim alındığına ilişkin protokolün altında ... imzasının mevcut olduğunu, dava konusu çek fotokopilerinin arka yüzündeki cirolarda ... ..Şti kaşesi üzerindeki imzanın, şirketin imza sirkülerinde, faktoring sözleşmesinde ve protokoldeki imzalardan farkıl olduğu, davalı faktoring şirketinin, dava konusu çekleri iktisap ederken kötü niyetli/ağır kusurlu davrandıı hususunun davacı tarafça ispat edilemediğini, aynı şekilde dahili davalı ... Ltd.Şti. Nin iktisabında kötü niyetli/ağır kusurlu olduğu hususunun ispat edilemediğini, bu konuda davalı ... Ltd.Ş.nin kötü niyetli davranmış olup olmadığı hususunun takdirinin mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacı vekili dava konusu çeklerin hırsızlık sonucu çalındığı, meşru hamil kendisi olduğunu iddia ederek çeklerin ...irdadını talep etmiş ise de; davacı tarafından zayi nedeni ile çek iptali davası açılan ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında, davalı şirketin müdahale talebini geri aldığı, dosyaya ibraz edilen protokol uyarınca çeklerin 21.02/2011 tarihinde ......Şti adına ... 'a teslim edildiği, bu itibarla çeklerin davalı şirket yedinde bulunmadığı davalı şirket tarafından da hak iddiasında bulunulmadığı anlaşılmakla, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davacı vekili, dosyaya sunmuş olduğu dahili dava dilekçesi ile, çek cirantaları ......Ltd.Şti. İle ...'in davaya dahil edilmesini talep etmiş ise de taraflar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığı, eldeki bu dava eda davası niteliğinde olup eda davalarında dahili davalı müessesi bulunmadığı gibi Türk Usul Hukuku S...eminde, bazı ...isnai haller dışında, “dahili davalı” müessesesi bulunmamaktadır. Mahkemece, ancak davada taraf olan kişiler hakkında karar verilebileceği, ihtiyari dava arkadaşlığının bulunduğu hallerde, bir dava açıldıktan sonra mevcut davalı taraf yanına bir başka davalı taraf ilave etmek, ıslah suretiyle dahi mümkün olmadığı, sorumlu olanlardan biri hakkında dava açıldıktan sonra diğer bir sorumlunun davaya dahil edilmesi ve hakkında hüküm kurulması olanağı bulunmadığından, talebin reddine karar verilmiştir.
HMK 331. Maddesinde davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedeceği düzenlenmiştir. Davalı Faktoring Şirketinin dava konusu çekleri iktisap ederken kötü niyetli ya da ağır kusurlu davrandığı hususu davacı şirketçe ispat edilemediğinden, yargılama gideri ve vekalet ücreti davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gerekli olan 35,90-TL karar ilam harcının peşin alınan 393,55-TLden mahsubu ile arta kalan 357,65-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği için hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T’ne göre tayin ve takdir olunan 3.180,00-TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...inaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...e-imzalıdır
Hakim ...e-imzalıdır