ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ 1987 - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION



COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"




COM (86) 304



Vol. 1986/0147

Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983,
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit
règlement.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic
Community and the European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243,
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983,
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. September 2003
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5
der genannten Verordnung freigegeben.
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
ΟΟΜ(θδ) 304 τέλ ικό
Βρυξέλλες, 30 ΜαΤου 19Β6
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ
ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥΣ
ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ 1987 - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
00Μ(θ5) 304 τελ ικό
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
1, Εισαγωγή
2, Έσοδα 1- Τα έσοδα ως τμήμα του εθνικού προϊόντος
2. Φύση των εσόδων
3. Λεπτομερής εξέταση των κοινωνικών εισφορών
4. Τομέας προέλευσης
3. Δαπάνες 1. Δαπάνες και παροχές κοινωνικής προστασίας
2. Δαπάνες κοινωνικής προστασίας και ακαθάριστο
εγχώριο προϊόν
3. Οι τομείς των παροχών κοινωνικής προστασίας
4. Υγεία
5. Παροχές γήρατος και επιζώντων
6. Μητρότητα/Οικογένεια
7. Απασχόληση
8. Φορολογικές ελαφρύνσεις
9. Συναλλαγές σε κεφαλαιουχικό εξοπλισμό
- Λεπτομερείς πίνακες
- Οικονομικές υποθέσεις
- "Κοινωνικές παροχές" και "Παροχές κοινωνικής
προστασίας"
- Τομείς κοινωνικής προστασίας - περιεχόμενα
- Ηλικίες συνταξιοδότησης που χρησιμοποιούνται
για τους υπολογισμούς
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Περιεχόμενα ξεχωριστού τόμου με τ ι ς εκθ έσ ε ις των κρατών μελών:
Δεδομένα στοιχεία για το 1982 και 1987 : έσοδα
δαπάνες
δημογραφικά
Παραρτήματα : Α
Β
Γ
Δ
Ε
ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στις 28 Ιουλίου 1978 η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο
μια έκθεση για τις προβλέψεις του 1980 για τις κοινωνικές δαπάνες
και τη χρηματοδότησή τους, καθώς και τις εκθέσεις των κρατών μελών
στις οποίες στηρίχθηκε.
Το Συμβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του για την
εργασία που είχε επιτελεσθεί και αναγνώρισε την. αξία του υποβληθέντος
εγγράφου. Στη συνέχεια ζήτησε από την Επιτροπή να εκτιμήσει, σε συνερ­
γασία με κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες την εμπειρία που είχε αποκτηθεί
κατά την προετοιμασία της έκθεσης και να υποβάλει προτάσεις για ένα
περαιτέρω στάδιο της εργασίας.
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής υπέβαλαν προτάσεις για ένα
τετραετές πρόγραμμα εργασίας, οι οποίες έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο
το Δεκέμβριο του 1982 ( ).
Στόχος του προγράμματος αυτού είναι να παράσχει στους
υπεύθυνους - τόσο στο κοινοτικό όσο και εθνικό επίπεδο - συστηματικές
πληροφορίες για τις μεσοπρόθεσμες τάσεις στις κοινωνικές δαπάνες και
τη χρηματοδότησή τους, και ιδίως στο σπουδαιότερο τμήμα τους : την
κοινωνική ασφάλιση καθώς και τις επιπτώσεις όσον αφορά το κόστος των
κοινοτικών προτάσεων στον τομέα αυτό, ιδιαίτερα των προτάσεων που
αποσκοπούν στη βελτίωση της κατάστασης της απασχόλησης (όπως η ελα­
στική συνταξιοδότηση).
Το πρόγραμμα αποτελείται από :
1. Ετήσιες συνοπτικές εκθέσεις
2. Αναλύσεις πολιτικών προτεραιότητας
που θα πραγματοποιηθούν από υπηρεσίες της Επιτροπής. Τα αποτελέσματα
των αναλύσεων θα εξεταστούν κυρίως στο πλαίσιο του συντονισμού στον
τομέα της κοινωνικής ασφάλισης που θεσπίστηκε στο ψήφισμα του Συμβου- ,
λίου τον Ιανουάριο του 197Λ- '
Το έγγραφο αυτό αποτελείται από την ετήσια συνοπτική
έκθεση για τις προβλέψεις του 1987 (2), σε σύγκριση με τα στοιχεία
του 1982. Οι εκθέσεις των κρατών μελών στις οποίες βασίστηκε το παρόν
έγγραφο μπορούν να χορηγηθούν μετά από αίτηση της Επιτροπής, εφόσον
το επιτρέπουν οι περιορισμοί από πλευράς προϋπολογισμού). Οι οικονο­
μικές υποθέσεις που αποτέλεσαν τη βάση των προβλέψεων για το 1987,
προήλθαν από το οικονομετρικό πρότυπο της Επιτροπής (COMET).Το 1985 οι δήμο·
γραφικές και άλλες υποθέσεις που έγιναν αναπτύχθηκαν σε εθνικό επί­
πεδο. Οι προβλέψεις αυτής της έκθεσης δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα
επίσημες εθνικές απόψεις, οι οποίες μπορεί να στηρίζονται, για παρά­
δειγμα, σε άλλες οικονομικές ή κοινωνικές υποθέσεις. Ορισμένες
διαφορές για το 1982 μεταξύ των δεδομένων της έκθεσης αυτής και εκείνων
που δημοσιεύθηκαν από τη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
οφείλονται κατά πολύ στο γεγονός ότι στο παρόν έγγραφο περιλαμβάνονται
οι δαπάνες για τον κεφαλαιουχικό εξοπλισμό ή οι φορολογικές ελαφρύνσεις.
Τέλος δεν ήταν δυνατόν να αναπτυχθούν επεξηγηματικά όλες οι αλλαγές που αναφέρει αυτή
η έκθεση εξαιτίας του συνοπτικού της χαρακτήρα.
(1) 00Μ(81) 661 τελικό.
(2) Βάσει της νομολογίας την 1η Ιανουάριου 1985. Η χρησιμοποίηση της
νομοθεσίας σημαίνει ότι τα στοιχεία του 1987 αποτελούν περισσότερο
προβλέψεις παρά εκτιμήσεις που να ανταποκρίνονται στην πραγματι­
κότητα .
3
ν/1519/85
ΚΓΜ/ιθ
ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΕΣΟΔΑ
Τα συνεχιζόμενα υψηλά επίπεδα της ανεργίας στην Κοινότητα, η διαρ­
κώς δυσχεραινόμενη δομή του πληθυσμού όοον αφορά την ηλικία τάση
η οποία θα συνεχιστεί στο μέλλον, καθώς και τα ειδικά προβλήματα
που υπάρχουν στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, οδήγησαν
κατά το παρελθόν σε υψηλά ποσοστά αυξήσεων των δαπανών για την
κοινωνική προστασία. Το γεγονός αυτό έχει επιπτώσεις και στα
έσοδα της κοινωνικής ασφάλισης. Εάν δεν γίνει καμία προσπάθεια
να αναχαιτισθεί η εξέλιξη αυτή με τη μείωση των επιδομάτων, τότε
θα πρέπει είτε να χρησιμοποιηθεί για το σκοπό αυτό ένα μεγαλύτε­
ρο τμήμα των πόρων μιας χώρας που προέρχονται από το γενικό προϋ­
πολογισμό, είτε να αυξηθούν οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.
Στην έκθεση αυτή, όπως και στις προηγούμενες προβλέψεις, θα γίνει
διάκριση αφενός ανάλογα με τη φύση της χρηματοδότησης (δηλ. κυρίως
κρατικά κονδύλια και εισφορές) και αφετέρου αναλονα με τον τομέα
προέλευσης (επιχειρήσεις, κυβέρνηση, νοικοκυριά). Συγχρόνως θα
πρέπει να τονιστεί ότι στο έγγραφο αυτό παρουσιάζονται γενικά
αριθμητικά στοιχεία για όλους τους κλάδους της κοινωνικής ασφάλι­
σης. Γίνονται διακρίσεις μόνο ανά χώρα και όχι ανά ξεχωριστό
κλάδο. Για το λόγο αυτό, τα αναφερόμενα στοιχεία αντιπροσωπεύουν
σε κάθε περίπτωση μόνο ένα μέσο όρο για τη χώρα στην οποία αφο­
ρούν ενώ μέσα στον κάθε κλάδο του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης
η χρηματοδότηση είναι δυνατόν να οργανώνεται με πολύ διαφορετικούς
τρόπους (π.χ. η σχεδόν αποκλειστική χρηματοδότηση του τομέα της
υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο από τη φορολογία δεν φαίνεται εδώ.
Καλύπτεται από τη χρηματοδότηση μέσω εισφορών που είναι συνηθισμέ­
νη σε άλλους τομείς).
2.1. Μερίδιο των εσόδων στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν
0 παρακάτω πίνακας 2.1 δείχνει πώς επηρρεάζει τα έσοδα, η εξέλι­
ξη των δαπανών που αναφέρεται στην αρχή. 0 πίνακας εκφράζει
τα έσοδα ως ποσοστό του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος και έτσι
φαίνεται καθαρά το τμήμα του ΑΕΠ που χρησιμοποιείται για τη χρη­
ματοδότηση των δαπανών κοινωνικής προστασίας.
Πίνακας 2.1. : 'Εσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ
ΓΕΡΜ ΓΑΛΑ
30.6 30.1
.6 28.6
29.3 28.1
ΕΟΚ Β ΔΑΝ
1981 29.0 29.7 32.3
1982 28.9 30.8 32.9
1987 28.8 29.0 30-6
ΕΛΑ ΙΡΛ 11 ΛΟΥΞ
16.9 23.9 25.8 29.3
19.2 24.2 26.8 30.2
21.4 23.9 28.6 29.4
Για να φανεί σαφέστερα η επικρατούσα τάση, περιλήφθηκαν και τα
(πραγματικά) αριθμητικά στοιχεία για το 1981. Είναι φανερό ότι
από το 1981 έως το 1982 στα περισσότερα κράτη μέλη υπήρξε μια
επιπλέον αύξηση του ποσοστού. Από την άλλη πλευρά, οι προβλέψεις
για το 1987, με εξαίρεση την Ελλάδα, την Ιταλία και τις Κάτω Χώ­
ρες, δείχνουν μία πτώση, στις περισσότερες περιπτώσεις κάτω του
επιπέδου του 1981. Παρ'όλα αυτά, η πτώση αυτή μπορεί εν μέρει
να οφείλεται σε πιο αισιόδοξες υποθέσεις όσον αφορά τη μελλοντι­
κή εξέλιξη του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.
Έτσι κατά το 1982 ένα ποσοστό που κυμάνθηκε μεταξύ 19,2 % (ΕΛΛ)
και 39 X (Κ.Χ) χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση της κοινωνι­
κής προστασίας και για το 1987 αναμένονται αριθμητικά στοιχεία
που θα κυμαίνονται μεταξύ του 21,4 X (ΕΛΛ) και 39,9 % (Κ.Χ).
Τα υποκεφάλαια που ακολουθούν δείχνουν λεπτομερέστερα τη σύνθε­
ση των σχετικών οικονομικών πόρων.
2.2. Φύση των εσόδων
Στην αρχή του υποκεφαλαίου αυτού θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι
οι παρούσες προβλέψεις για το 1987 έγιναν βάσει της σταθερής
εθνικής νομοθεσίας (ημερομηνία αναφοράς : 1η Ιανουάριου 1985).
Αυτό είναι σημαντικό, διότι η δομή των εσόδων αποτέλεσε τελευταία
αντικείμενο πολλών συζητήσεων και είναι δυνατό να συμβούν κατά
το 1987' μεταβολές οι οποίες δεν
μπορούν να προβλεφθούν τη στιγμή αυτή.
α) Κατανομή
Η διαίρεση των εσόδων σύμφωνα με τη φύση τους δείχνει ότι το 1982
στην Κοινότητα τα δύο τρίτα κατά μέσο όρο των κεφαλαίων συνέχι­
σαν να λαμβάνονται υπό μορφή εισφορών (από μέρους των εργοδοτών
και των ασφαλισμένων ατόμων). Και κατά το 1987 η τάση αυτή δεν
θα μεταβληθεί πολύ. Περίπου το 30 % προέρχεται από κρατικές επι­
δοτήσεις ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από διάφορα άλλα έσοδα. Το
σχεδιάγραμμα 2.1 που ακολουθεί παρέχει περισσότερες πληροφορίες
από τα γενικά αυτά αριθμητικά στοιχεία, παρουσιάζοντας την κατα­
νομή τους ανά κράτος :
Σχεδιαγρ. 2.1. - Φύοη των εσόδων : εκατοστιαία κατανομή
1987
ΦΥΣΗ (1)
Κοινωνικές
εισφορές
ΕΟΚ (2)
Χρηματοδότηση από
το κράτος
Άλλα έσοδα
59.0
38.2
15.
75.Q
— ι-—
22.3
77,8
19. 2
47.4
49.6
73,9
64.0 24,5
58.3
35.2
63.2
19.2
Β ΔΑΝ ΓΕΡΜ ΓΑΛ ΕΛΑ ΙΡΛ ΙΤ ΛΟΥΞ Κ.Χ Η.Β(3)
__ |
35.1 48.7
42.6
2.8 9.6 3.4 3,0 3.0 0.9 1 .6 6.5 17.6 8.7
1982
Κοινώνικές
εισφορές
Χρηματοδότηση
από το κράτος
Άλλα έσοδα
59.5 L11·7
36.1
Η--
82.9
-4-
71 .7
19.3
77.2
19.7
51.2
42.6
35.1
63.6
70.1
27.5
57.2
33.3
66.6
2 0 . 2
48.
43.2
4.4 5.4 9.0 3.2 6.2 1 ·3 2.4 9.5 13.2 8.7
(1) θι ταξινομήσεις της παρούσας έκθεσης εξετάζονται στο "Ευρωπαϊκό σύστημα ενοποιημένων στα­
τιστικών κοινωνικής ασφάλισης : Μεθοδολογία - τμήμα I", Eurostat, 1981.
(2) Τα στοιχεία που αφορούν την ΕΟΚ αποτελούν πρόσθεση των ποσών σε ECU που αντιστοιχούν
σε κάθε χώρα. Για το 1987, χρησιμοποιήθηκαν οι πιο πρόσφατες τιμές συναλλάγματος (Αύγουστος 1985).
(3) Γα στοιχεία για το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρονται σε οικονομικά και όχι ημερολογιακά έτη
(π.χ 1η Απριλίου 1982 έως 31η Μαρτίου 1983).
Κατά το 1982 η σπουδαιότητα των άλλων εαόδων ήταν μικρή, και
μέχρι το 1987 (με εξαίρεση τη Δανία και τις Κάτω Χώρες) θα τείνει
να μειωθεί περισσότερο. Από την άλλη πλευρά άνω του 90 % των συ­
νολικών εσόδων προέρχονται είτε από εισφορές κοινωνικής ασφάλι­
σης είτε από κρατικά κονδύλια. Εάν συγκρίνουμε τις χώρες μεταξύ
τους, η αναλογία μεταξύ των δύο διαφέρει κατά πολύ.
Οι περισσότερες χώρες στηρίζονται κυρίως στις εισφορές κοινωνι­
κής ασφάλισης. Μέχρι το 75 % των πόρων προέρχονται από αυτήν
την πηγή (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία). Παρ'όλα αυτά υπάρχουν σημα­
ντικές διαφορές μόνο στα αριθμητικά στοιχεία για την Ιρλανδία
(35,1 % το 1987) και κυρίως για τη Δανία (15,4 °4). Κατά την υπό
εξέταση περίοδο θα υπάρξουν πολύ λίγες αλλαγές στις δυο αυτές
χώρες στην κατά παράδοση επικρατούσα μέθοδο χρηματοδότησης της
κοινωνικής προστασίας με κεφάλαια του γενικού προϋπολογισμού. Κατα
το 1987 στην Ιρλανδία, οι κρατικές επιδοτήσεις θα ανέρχονται στα
δύο τρίτα περίπου, και στη Δανία στα τρία τέταρτα του συνόλου των
εσόδων. Μόνο στην Ελλάδα και στο Ηνωμένο Βασίλειο χρηματοδοτεί­
ται η κοινωνική προστασία σχεδόν εξίσου από εισφορές και κρατικές
επιδοτήσεις.
Και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να τονιστεί ότι τα στοιχεία
αυτά αποτελούν σε κάθε περίπτωση εθνικούς μέσους όρους που στη­
ρίζονται στη δομή ολόκληρου του συστήματος της κοινωνικής προ­
στασίας. Στους επιμέρους τομείς μπορεί να υπάρχουν σημαντικές δια­
φορές, όπως φαίνεται και από το ανωτέρω αναφερόμενο παράδειγμα
του εθνικού συστήματος υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
β) Τάσεις
Το σχεδιάγραμμα 2.1 παρουσιάζει την τελική εκατοστιαία αναλογία
κατά το 1987, χωρίς όμως να δείχνει εάν η μεταβολή από το 1981
είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι αυξάνεται το ένα τμήμα ενώ
ελαττώνεται το άλλο, ή εάν και τα δύο τμήματα αυξάνονται ή
ελαττώνονται, αλλά το ένα τμήμα περισσότερο από το άλλο.
Μία πλήρης επισκόπηση των πιθανών μεταβολών κατά το 1987 παρουσιά­
ζεται στο ακόλουθο σχεδιάγραμμα το οποίο δίνει τη δυνατότητα
σύγκρισης των μέσων ετήσιων μεταβολών κατά τη διάρκεια της υπό
εξέταση περιόδου. Λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές του πληθωρισμού
μεταξύ των χωρών (χρησιμοποιώντας το δείκτη τιμών καταναλωτή).
Εφόσον η κλίμακα που χρησιμοποιείται για κάθε στοιχείο των εσό­
δων είναι η ίδια για κάθε χώρα, μπορούν να γίνουν συγκρίσεις
και μεταξύ των διαφόρων ειδών εσόδων.
Σχεδιάγραμμα 2.2 - Φύοη των εσόδων - Μέσες ετήσιες μεταβολές 1982-1987
(προσαρμοσμένες σύμφωνα με τον προβλεπόμενο πληθωρισμό)
ΕΟΚ Β ΔΑΝ ΓΕΡ ΓΑΛ ΕΛΑ ΙΡΛ ΙΤ ΛΟΥΞ ΟΛΑ Η.Β
Κοινωνικές
εισφορές 0.6 7.1 I 1.2 1.5 4.3 2.2 5.0 1.2 Γ ° ' 41 ! 1.9
Χρηματοδότηση
με κρατικά
κονδύλια
Συνολικά
έσοδα
0.2 1.8
0.6 - 1 .5
0 . 8 '.9.3 :2.3 1.5 Ί._9 ί ; _1._3_

1.2 0.7 1.4; 1.3 5.9 2 . 2 . 3.9 Ό.δΊ 1.41 1 1.(
Για το σύνολο της Κοινότητας προβλέπεται ένας μέσος ετήσιος ρυθμός
αύξησης του συνόλου των εσόδων κατά 1,2 X σε πραγματικούς όρους,
με μία αύξηση των κοινωνικών εισφορών κατά 1,6 % σε αντίθεση με
τα κρατικά κονδύλια που θα αυξηθούν μόνο κατά 0,2 %. Παρ'όλα αυ­
τά δεν είναι δυνατό να παρατηρηθεί μία τέτοια ομοιόμορφη τάση
σε εθνικό επίπεδο. Στη Δανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Ηνω­
μένο Βασίλειο, η αύξηση των κοινωνικών εισφορών είναι μεγαλύτερη,
τόσο στη χώρα στην οποία, το 77 X του συνόλου των εσόδων προέρχε­
ται κυρίως από αυτήν την πηγή (ΓΑΛ), όσο και στη χώρα στην οποία
μόνο το 15 X προέρχεται από αυτήν την πηγή (ΔΑΝ). Από την άλλη
πλευρά, στο Βέλγιο, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο,
υπερτερεί η αναμενόμενη αύξηση των κρατικών κονδυλίων.
Η μεγαλύτερη μέση αύξηση αναμένεται για την Ελλάδα (5,9 X), την
Ιταλία (3,9 %) και την Ιρλανδία (2,2 X). Στην Ελλάδα, το μεγαλύ­
τερο μέρος της αύξησης προέρχεται από τα κρατικά κονδύλια, στην
Ιταλία από τις κοινωνικές εισφορές, ενώ στην Ιρλανδία αυξάνονται
και τα δύο είδη εσόδων.
Σε ορισμένες χώρες η αύξηση των εσόδων εξαρτάται λιγότερο από
τις κοινωνικές εισφορές ή από τα κρατικά κονδύλια και περισσό­
τερο από "άλλα έσοδα" (που δεν αναφέρονται στο σχεδιάγραμμα).
Αυτό συμβαίνει στο Λουξεμβούργο και την Ολλανδία, όπου η^εξέλι­
ξη χου συνόλου των εσόδων επηρεάζεται λιγότερο από τα δύο αυτά
κύρια είδη ,εσόδων και προέρχεται από τη σημαντική ετήσια πραγμα­
τική μεταβολή "άλλων εσόδων" (Λουξεμβούργο : -6,4 V Ολλανδία :
+7,5 X). Λεπτομέρειες σχετικά με το (ονομαστικό)-επίπεδο των
διαφόρων ειδών εσόδων για το 1982 και το 1987 αναφέρονται στους
πίνακες 1 και 2 του παραρτήματος.
2.3. Λεπτομερέστερη παρουσίαση των κοινωνικών εισφορών
Οι κοινωνικές εισφορές διαιρούνται σε δυο κυρίες ομάδες ανάλογα
με το εάν είναι εισφορές οι οποίες πληρώνονται από τους εργοδό­
τες -ή εισφορές οι οποίες πληρώνονται από τα ασφαλισμένα άτομα.
Η πρώτη ομάδα υποδιαιρείται περαιτέρω ανάλογα με τη φύση των
εισφορών δηλ. ανάλογα με το εάν πρόκειται για καθαυτό ^ καταλο-
γιζόμενες εισφορές και η δεύτερη ομάδα ανάλογα με την εργασια­
κή θέση των ασφαλισμένων, δηλ. ανάλογα με το εάν είναι μισθω­
τοί, αυτοαπασχολούμενοι ή άλλοι (συνταξιούχοι, κλπ). Με αυτή
την έννοια, τόσο ο ιδιωτικός τομέας όσο και ο Δημόσιος θα πρεπει
να θεωρούνται ως εργοδότες.
Οι καθαυτό εισφορές καλύπτουν τις πληρωμές τις οποίες καταβάλ­
λουν τα ασφαλισμένα άτομα, ή οι εργοδότες τους απευθείας ή μέσω
ενός φορέα ο οποίος τις συλλέγει στους οργανισμούς οι οποίοι
χορηγούν κοινωνικές παροχές, ώστε να έχουν δικαίωμα να λάβουν
τις κοινωνικές αυτές παροχές και/ή να λάβουν τις ίδιες τις παρο­
χές. Οι καταλογιζόυενες κοινωντκέο εισφορές είναι αντιστοίχου
ή ίσης αξίας με τις παροχές, που καταβάλλονται απευθείας από
τους εργοδότες σε προηγούμενους ή σημερινούς τους υπαλλήλους και
άλλους δικαιούχους (1).
Κατά μέσο όρο στην Κοινότητα, λίγο περισσότερο από το 60 X των κοι­
νωνικών εισφορών προέρχεται από τους εργοδότες και σχεδόν 40 X
από τα ασφαλισμένα άτομα. Από την άλλη πλευρά, οι εισφορές
των εργοδοτών αποτελούνται κατά τα 3/4 από καθαυτό και κατά
το 1/4 από καταλογιζόμενες εισφορές. Στην περίπτωση των εισφο­
ρών που χορηγούνται από τα ασφαλισμένα άτομα άνω των 3/4 προέρ­
χονται από μισθωτούς.
• · / · μ m
(1) EUROSTAT : Ευρωπαϊκό σύστημα ενοποιημένων στατιστικών κοινω­
νικής ασφάλισης — Μεθοδολογία — Τμήμα 1, κεφάλαιο 7.
Πίνακας 2.2. Φύοη των κοινωνικών ειοφορών : Εκατοστιαία κατανομή
1987
ΕΟΚ Β ΔΑΝ ΓΕΡ ΓΑΛ ΕΛΑ ΙΡΛ ΙΤ ΛΟΥΞ ΟΛΑ ΗΝ. Β
Κοινωνικές εισφορές % % % % % % % % % % %
Εργοδότες 65.0 67.8 72.3 57.7 68.0 47.6 64.3 78.4 56.5 46.8 64.6
Καθαυτό 47.8® 52.8 38.8 37.6 56.0 - 42.9 56.1 42.0 40.7 47.3
Καταλογιζόμενες 16.7® 15.0 33.4 20.1 12.0 - 21 .4 22.3 14.5 6.1 17.3
Ασφαλισμένοι 35.0 32.2 27.7 42.3 32.0 52.4 35.7 21.6 43.5 53.2 35.4
Μισθωτοί 26.6*25.3 27.7 31 .6 25.4 - - 13.7 37.7 38.1 33.3
Αυτοαπασχολούμενοι 4.4*” 6.0 - 1.5 6.6 - - 7.9 5.3 4.6 1.5
Συνταχιοόχοι και
λοιποί 3.4Γ 0.9 9.2 Α 0.5 10.4 0.6
Σύνολο 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100
1982
ΕΟΚ Β ΔΑΝ ΓΕΡ ΓΑΛ ΕΛΑ ΙΡΛ ΙΤ ΛΟΥΞ ΟΛΑ ΗΝ. Β
Κοινωνικές εισφορές % % % % % % % % % % %
Εργοδότες 64.7 68.6 78.7 57.1 69.7 49.7 66.2 78.7 59.1 49.6 65.9
Καθαυτό 66.8® 53.3 29.6 36.5 57.0 - 43.3 53.7 44.3 42.9 47.2
Καταλογιζόμενες 17.5® 15.3 42.2 20.6 12.7 - 22.9 25.0 14.7 6.7 18.6
Ασφαλισμένοι 35.3 31 .4 21 .3 43.0 30.3 50.3 33.8 21 .3 40.9 50.4 34.1
Μισθωτοί 27.0 23.9 21 .3 31 .7 23.9 - - 15.0 35.4 36.9 32.2
Αυτοαπασχολούμενοι 3.8Γ 6.6 - 1.5 6.4 - - 6.3 5.0 3.9 1.3
Συνταξιούχοι και
λοιποί 3.9Γ 0.9 9.8 Α 0.5 9.6 0.7
Σύνολο 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100
Β Με εξαίρεση την Ελλάδα
Γ Με εξαίρεση την Ελλάδα και την Ιρλανδία. Στην περίπτωση της Γαλλίας,"οι συντα­
ξιούχοι και λοιποί" περιλαμβάνονται στους "αυτοαπασχολούμενους".
Α Περιλαμβάνονται στους "αυτοαπασχολούμενους".
.. /...
II
Η εξέλιξη αυτή φαίνεται και πάλι στα εθνικά αριθμητικά στοιχεία
που παρουοιάζονται στον πίνακα 2.2. Με εξαίρεοη την Ομοσπονδία-
κή Δημοκρατία της Γερμανίας, σε όλες τις χώρες παρατηρεί ται μία
κάπως απότομη μείωση του τμήματος των κοινωνικών εισφορών που
καταβάλλεται από τους εργοδότες με μία αντίστοιχη αύξηση του τμή­
ματος που καταβάλλεται από τους ασφαλισμένους. Η μεταβολή αυτή
είναι εμφανέστερη στη Δανία με 6,4 εκατοστιαίες μονάδες. Συγχρό­
νως, υπάρχει μία ριζική αναμόρφωση της σχέσης μεταξύ των καθαυτό
και των καταλογιζόμενων εισφορών των εργοδοτών. Επίσης, στην
περίπτωση της Δανίας ειδικότερα, τα στοιχεία αυτά δεν θα πρέπει
να εξηγηθούν χωρίς να ληφθεί υπόψη το σχεδιάγραμμα 2.1. Το 1982
μόνο το 11,7 X και το 1987, πιθανόν το 15,4 X του συνόλου των
εσόδων της κοινωνικής ασφάλισης χρηματοδοτείται στη Δανία από
εισφορές κοινωνικής ασφάλισης- Για το λόγο αυτό, σε απόλυτους
όρους, οι μεταβολές που παρουσιάζονται στον πίνακα 2.2 παραμέ­
νουν μέσα σε στενά πλαίσια.
2.4. Τομέας προέλευσης
α) Κατανομή
Στον παρακάτω διαχωρισμό των εσόδων ανάλογα με τον τομέα προέλευσής
τους, γίνεται διάκριση μεταξύ των επιχειρήσεων του κράτους, των
νοικοκυριών και άλλων τομέων. (0 τομέας των επιχειρήσεων θεωρητι­
κά περιλαμβάνει τόσο τις ιδιωτικές όσο και τις δημόσιες επιχειρή­
σεις αλλά σε ορισμένες χώρες ορισμένες δραστηριότητες ακόμη χαρα­
κτηρίζονται ως πρακτικές). Με τη σειρά του ο κρατικός τομέας αναφέ-
ρεται απλώς με τη μορφή ενός συνολικού αριθμού, ενώ λεπτομερέστε­
ρες πληροφορίες παρουσιάζονται στο Παράρτημα στους Πίνακες Α - 1
και Α - 2, όπου τα στοιχεία διαιρούνται περαιτέρω σε προερχόμενα
από την κεντρική κυβέρνηση, την τοπική αυτοδιοίκηση και τα ταμεία
κοινωνικής ασφάλισης» Στους άλλους τομείς περιλαμβάνονται κυρίως
οι ιδιωτικοί οργανισμοί και ο υπόλοιπος κόσμος. Από ποσοτική
άποψη/ έχουν μικρή σημασία.
Το κύριο βάρος (πλέον του 99 %) συγκεντρώνεται σε τρεις τομείς,
τις επιχειρήσεις, το κράτος και τα νοικοκυριά, με το κράτος
να καλύπτει περίπου τα 215, τις επιχειρήσεις το 1/3 και τα
νοικοκυριά το 1/4.
Σχέδ. 2.3 - Έοοδα κατά τομέα προέλευσης : Εκατοστιαία κατανομή
1987
Επιχειρήσεις
Κράτος
Νοικοκυριά
Άλλοι τομείς
ΕΟΚ
33. 9
38.5
26.9
0.
32.5
47.0
ί 20.3
ΔΑΝ ΓΕΡ ΓΑΛ ΕΛΛ ΙΡΛ ΙΤ ΛΟΥΕ ΟΛΑ ΗΝ. Β
29.44.1
0.2
89.1
[ - - 4
” 275
36.6
30.1
32.8
40.5
31 .4
26.3
14.0 32.1
72.4
12.5
55.8
31 . 8ΐ
27.3
46.4
26.2
32.6
33.0 53.3
33.7ι
0.5 1.8 3.0 1.1 0.3 0.1 0.6
(17.4
7
1982
Επιχειρήσεις
Κράτος
Νοικοκυριά
Άλλοι τομείς
33. 3
40.
25.9
Ί
33.5
45.5
2 0 . 6
3.1
93.1
2.5-I-
54.9
32.4
32.;
41 .0
52.1
24. 7
0.8 0.4 1.2 0.5 2.2
14.21 29.9 27.9 32.1 29.7
72.
11.8
39.3
30.4
47.6
24.2
33.4
54.0
53.8
16.5
1 . 5 0.4 0.4 0.6 0
'Οπως δείχνει και το σχεδιάγραμμα 2.3, τα εθνικά στοιχεία, διαφέ­
ρουν σημαντικά. Στη Γερμανία και την Ολλανδία για παράδειγμα,
η κατανομή είναι ίση και σε κάθε περίπτωση περίπου το 1/3 των
πόρων προέρχεται από τους αναφερόμενους τομείς. Από την άλλη
πλευρά η χρηματοδότηση από το κράτος υπερισχύει στη Δανία (περί­
που 90 %) και στην Ιρλανδία (άνω του 70 %). Η Δανία είναι επί­
σης η μόνη χώρα στην οποία μέσα στον κρατικό τομέα η τοπική αυτο­
διοίκηση διαδραματίζει σημαντικό χρηματοδοτικό ρόλο, καλύπτο­
ντας περίπου το 36 X του μεριδίου που αναλαμβάνει το κράτος.
Στην περίπτωση των άλλων χωρών το μερίδιο αυτό είναι σημαντικά
χαμηλότερο (βλέπε πίνακες Α-1 και Α-2 στο παράρτημα).
β) Τάσεις
Το σχεδιάγραμμα 2.3 παρουσιάζει τις τάσεις στους τομείς προέλευ­
σης των εσόδων. Παρατηρείται ελαφρά αύξηση του βάρους που αντι­
στοιχεί στις επιχειρήσεις μέχρι το 1987 με μία καθαρά αναλογική
αύξηση της επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Από την τάση αυτή θα
ωφεληθεί το κράτος, εφόσον το μερίδιό του στη χρηματοδότηση
θα μειωθεί από 40,0 % σε 38,5 X δηλαδή κατά 1,5 εκατοστιαίες
μονάδες. Το μερίδιο των "άλλων τομέων" αλλάζει πολύ λίγο. Το
σχεδιάγραμμα 2.4 δείχνει καθαρά την τάση αυτή βάσει μέσων ετή­
σιων ποσοστών αύξησης (προσαρμοσμένων σύμφωνα με τον πληθωρι­
σμό) κατά την υπό εξέταση περίοδο. Ενώ το σύνολο των εσόδων
στην Κοινότητα θα αυξηθεί σε πραγματικούς όρους πιθανόν κατά
1,2 % ετησίως, για τον τομέα "κράτος" το ποσοστό ανέρχεται μό­
νο στο 0,6 X ενώ για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά ανέρχε­
ται σε 1,6 X και 2,0 % αντίστοιχα.
■ · / ■ · ·
Σγε6. 2.4 - Τομέας προέλευσης - Μέσες ετήσιες μεταβολές 1982 - 1987
(προσαρμοσμένες σύμφωνα με τον πληθωρισμό)
ΕΟΚ ΔΑΝ ΓΕΡ ΓΑΛ ΕΛΛ ΙΡΛ ΙΤ ΛΟΥΕ ΟΛΑ ΗΝ. Β
Επιχειρήσεις ι ι.* 0.1
*- —
7.2 1 .4 1.1 1.9 5.4 0.4 11.8 1 .4!
Κράτος 0.6 !1 .4 - 1.0
Νοικοκυριά
2 . 0 0.4 12.9
0.9
Συνολικά έσοδα 1.2 1.4
0.8 2.2 ; 1.9
2 . 6 3.3
0.5 1.3 5.9 2.2
0.3 1.2 1.4
4.9 ι 2-4 : 1.3 2.7
γ----1./1 ιI
3.9 0.8 1.4 1 . 6
Το Ιδιο ισχύει και για την τάση που επικρατεί σε εθνικό επίπεδο.
Με εξαίρεση το Βέλγιο και την Ιρλανδία ο τομέας "Κράτος" παρου­
σιάζει το χαμηλότερο ποσοστό αύξησης σε όλες τις χώρες στη Γερμα­
νία αναμένεται μία πραγματική ετήσια μείωση κατά 1 %. Η διαφορά
αυτή φαίνεται σαφέστερα από την εξέλιξη στη Δανία, όπου η επιβάρυν-
νοικοκυριών θα αυξηθεί κατ'έτος κατά
Συγχρόνως θα πρέπει και πάλι να το-
αυτοί τομείς μαζί, καλύπτουν λιγότερο
χρηματοδότησης. Παρ'όλα αυτά, το μερί·
ση των επιχειρήσεων και των
7,2 % και 12,9 % αντίστοιχα,
νιστεί ότι στη Δανία οι δύο
από το 10 % του συνόλου της
διο του κράτους στη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης μειώνε­
ται κατά συνέπεια απο 93,1 % το 1982 σε 89,1 % το 1987.
.. /...
Εάν ληφθούν και οι τρεις τομείς μαζί, τα υψηλότερα μέσα ποσοστά
αύξησης παρατηρούνται στην Ιταλία και την Ιρλανδία, η οποία
συγχρόνως είναι μαζί με το Βέλγιο η μόνη χώρα στην οποία ο
τομέας των επιχειρήσεων παρουσιάζει το χαμηλότερο ποσοστό
αύξησης από όλους τους τομείς που αναλύονται εδώ (σχετικά με
αυτό το θέμα δεν λαμβάνεται υπόψη η Ελλάδα, εφόσον δεν υπάρχουν
διαθέσιμα στοιχεία για την ανά τομέα προέλευσης των εσόδων).
ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΔΑΠΑΝΕΣ
3·1 Δαπάνες και παροχές κοινωνικής προστασίας
Πριν από την εξέταση του κάθε τομέα που καλύπτει η
κοινωνική προστασία, θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν διατίθεται
ολόκληρο το τμήμα των δαπανών κοινωνικής προστασίας απευθείας για
παροχές που λαμβάνουν απευθείας τα άτομα. Οι λόγοι είναι, κατά
πρώτον, ότι πραγματοποιούνται δαπάνες για κεφαλαιουχικό εξοπλισμό
όπως και δαπάνες για τις τρέχουσες ανάγκες οπότε το σύνολο των δα­
πανών κοινωνικής προστασίας αποτελείται από το ακόλουθο άθροισμα :
τρέχουσες δαπάνες
+ κεφαλαιουχικές δαπάνες
= δαπάνες κοινωνικής προστασίας
Οι πληροφορίες που παρέχονται για τις κεφαλαιουχικές
δαπάνες θα εξετασθούν αργότερα στο κεφάλαιο αυτό.
Οι τρέχουσες δαπάνες μπορούν να υποδιαιρεθούν περαι­
τέρω σε :
παροχές κοινωνικής προστασίας
διοικητικά έξοδα
λοιπές τρέχουσες συναλλαγές.
Οι παροχές κοινωνικής προστασίας μπορούν να διαιρεθούν
σε :
κοινωνικές παροχές
άλλες παροχές με τη μορφή αγαθών ή υπηρεσιών
φορολογικές ελαφρύνσεις
Η διαφορά μεταξύ "κοινωνικών παροχών" και "άλλων παρο­
χών με τη μορφή αγαθών και υπηρεσιών" εξετάζεται στο Παράρτημα Γ
της έκθεσης.
Η σχετική σπουδαιότητα των παροχών κοινωνικής προστα­
σίας στις προβλέψεις του 1987 φαίνεται στον παρακάτω πίνακα :
Πίνακας 3.1 Τρέχουσες δαπάνες κοινωνικής προστασίας : ποσοστιαία
κατανομή
1987
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ.
% % % %
ΓΑΛΛ.
%
ΕΛΛ.
%
ΙΡΛ.
%
ΙΤ.
%
Λ0ΥΞ.
%
κχ
%
ΗΝ.ΒΑΣ.
%
Παροχές κοι­
νωνικής
προστασίας 96.2 94.9 97.3 96.5 95.3 95.3 96.4 93.4 96.1 95.9 96.4
Διοικητικές
και λοιπές
τρέχουσες
δαπάνες 3.8 5.1 2.7 3.5 4.7 4.7 3.6 6.6 3.9 4.1 3.6
Συνολικές
τρέχουσες
συναλλαγές 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100
Από τον πίνακα 3.1 φαίνεται ότι οι διοικητικές δαπάνες αποτελούσαν
το 5% περίπου του συνόλου των τρεχουσών δαπανών και κυμαίνονται από 6,6% μέχρι
2,5% ανάλογα με τη χώρα. Θα πρέπει να υπενθυμισθεί το γεγονός ότι το σύνολο αυτό
των διοικητικών δαπανών μπορεί να περιλαμβάνει πολύ διαφορετικές ποσοστιαίες
αναλογίες ανάλογα με το είδος του συστήματος, εφόσον συνήθως τα συστήματα κοινω­
νικών παροχών απαιτούν πολύ μεγαλύτερες διοικητικές δαπάνες απ'ότι τα ασφαλιστικά
συστήματα, σαν ποσοστό επί των παροχών.
Οι "λοιπές τρέχουσες δαπάνες", αποτελούν ένα υπολειπόμενο τμήμα ποσών που είναι
δύσκολο να καταχωρηθούν αλλού, και συνήθως αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του
1% του συνόλου των τρεχουσών δαπανών.
3.2 Δαπάνες κοινωνικής προστασίας και ακαθάριστο εγχώριο προϊόν
Οι άμεσες συγκρίσεις των συνολικών δαπανών δεν δίνουν πολλές πλη­
ροφορίες, λόγω διαφορών στο μέγεθος του πληθυσμού, και στην αγοραστική αξία του
χρήματος. Τα προβλήματα αυτά μπορούν εν μέρει να επιλυθούν εάν εκφρασθούν οι
δαπάνες κοινωνικής προστασίας σαν ποσοστό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος
(ΑΕΠ), όπως δείχνει ο πίνακας 3.2. Οι φορολογικές παροχές δεν περιλαμβάνονται στον
πίνακα αυτό, γιατί οι περισσότερες χώρες δεν μπορούν να δώσουν στοιχεία.
Πίνακας 3.2 Δαπάνες κοινωνικής προστασίας ως ποσοστό του ΑΕΠ
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΑΛ. ΕΛΑ. ΙΡΛ. ΓΓ. ΛΟΥΕ. ΚΙ 11
1987 27.0 28.1 26.4 28.5 29 .2 20.9 22.7 25.5 27.2 32.5 22.2
1982 27.4 30.5 30.3 29.8 28.5 19.0 22.8 26.1 28.9 33.2 23.5
Τα αριθμητικά στοιχεία δείχνουν ότι το ποσοστό του 27.42 στην ΕΟΚ
κατά το 1982 προβλέπεται να μειωθεί ελαφρά στο 27.0%.
Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Γιο όλες
τις χώρες πλην της Γαλλίας και της Ελλάδας προβλέπονται μειώσεις των ποσοστών.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία για τις δαπάνες στην Ιρλανδία δεν περι­
λαμβάνουν επαγγελματικές συντάξεις ή επιδόματα ασθένειας.
Οχ ανωτέρω συγκρίσεις δεν κάνουν διαχωρισμό μεταξύ
παροχών σε χρήμα και παροχών σε είδος. 0 διαχωρισμός^αυτός γίνεται
στον πίνακα που ακολουθεί, και ο οποίος δείχνει την ύπαρξη σημαντι­
κών διαφορών μεταξύ των κρατών :
Πίνακας 3.3 Παροχές κοινωνικής προστασίας σε χρήμα και σε είδος ως % του ΑΕΠ
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ. ΕΛΑ. ΙΡΑ. ΙΤ. ΑΟΥΞ. ΚΧ ΗΝ.Β.
Χρήματα
1987 18.0 20.7 15.Λ 18.4
1982 18.0 22.8 18.1 18.5
18.9 n/a 15.2 18.2 19.X 25.1
18.Λ n/a U.6 17.8 20.2 25.Λ
15.5
15.6
Είδος
1987
1982
7.5
8 . 0
6.0
6.1
10.χ
11.5
9.1
9.7
8.9
8.6
n/a
n/a
7.Χ
8.3
5.3
6.χ
6.7
6·Χ
6.1
6.6
6.Χ
7.1
0 πίνακας δείχνει ότι προβλέπεται πτώση μόνο των πα­
ροχών σε είδος για την ΕΟΚ. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας,
η Γαλλία, η Ιταλία και η Ιρλανδία προβλέπεται να εμφανίσουν μικρή
αύξηση στο ποσοστό των παροχών σε χρήματα σε σχέση με το ΑΕΠ, ενώ^
σε άλλες χώρες θα υπάρξει μείωση, ιδιαίτερα στο Βέλγιο και^τη Δανία.
Η μείωση στο ποσοστό των παροχών σε είδος είναι ιδιαίτερα έντονη
στη Δανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
3.3 Οι τομείς των παροχών κοινωνικής προστασίας
0 διαχωρισμός των παροχών σε ξεχωριστούς "τομείς" ή
"κινδύνους", σε ασφαλιστικούς όρους, βασίζεται σε ένα συγκριτικό
μεθοδολογικό πλαίσιο το οποίο χρησιμεύει σαν βάση για στατιστικές
και προβλέψεις σε εθνικό επίπεδο. Διακρίνονται ορισμένες γενικές
κατηγορίες : (1)
Υγε ί α
Σύνταξη γήρατος (συμπεριλαμβανομένων των επιζώντων)
Μητρότητα/Οικογένεια
Απασχόληση (συμπεριλ. προώθηση της απασχόλησης
και ανεργία)
Στέγαση
Διάφορα
α . Κατανομή
Το κατωτέρω σχεδιάγραμμα δείχνει τη σχετική σπουδαιό-
τητα αυτών των τομέων στο σύνολο των παροχών κοινωνικής προστασίας:
(1) Βλέπε Παράρτημα Δ για τον προσδιορισμό των τομέων.
Σχεδιάγρ. 3.1: Παροχές κοινωνικής προστασίας κατά κύριο τομέα : εκατοστιαία κατανομή
1987
Υγεία
Σύνταξη γήρατος/
επιδόματα
επιζώντων
Μητρότητα/
Οικογένεια
Απασχόληση Διάφορα
(περιλ.επιδ.στεγ.)\
ΕΟΚ
35,5
Β ΰΚ
9,2
ίο,:
3,4
33,2
38,7
8,
32,7
36,8
10,:
Κ
\13,6
6,6
1-1,6
40,3
43,1
/
6,4
3/
1-0 , 3 1-0 , 4 1-3 , 2
1982
Υγε ία
Σύνταξη γήρατος/
επιδόματα
επιζώντων
ΕΟΚ
40,9 /
9,9Μητρότητα/
Οικογένεια
Απασχόληση Διάφορα \ 9,6
(περ ι λ. επ ι δ. στεγ. Λ-ν- 4,0
Βίΐ !(*!_ I ΝΙ_ υ.κ
32,
Τ /
38,
11,
ι>*
4
32,
34,ρ
/
10, 5
\ 16,
39,6
/
42,6
! 7,6
? ΓΙ\
5,^ · ί&5
ΙΙ-Ϊ7
33,2
Τ
40,6
18,8
11,6
4,8
/
69,7
/
6,4
— 2,1
37,9
32,2
12,1
44,4
5,0
7/44,2
/
7,9
43,1
44,8
/
9,3
Ο Ξ
45,6 29,8
/ /
51,7
/
8,7
42,0
/
11,8
5,3
Μπορεί να διαπιστωθεί ότι οι τομείς "υγεία" και "σύ­
νταξη γήρατος" είναι οι δύο σημαντικότεροι τομείς των παροχών κοι­
νωνικής προστασίας και απορροφούν περίπου τα δύο^τρίτα με τέσσερα
πέμπτα του συνόλου των παροχων, αναλογα με τη χωρά.
Οι προβλέψεις για το 1 98φ παρουσιάζουν, σε σύγκριση
με το 1982, αύξηση της αναλογίας των τομέων^"σύνταξη γήρατος" και
"απασχόληση" στην ΕΟΚ και μείωση της αναλογίας του τομέα "μητρότητα/
οικογένεια". Σε εθνικό επίπεδο, οι μεταβολές της αναλογίας των διά­
φορων τομέων μεταξύ των δύο αυτών ετών είναι πιο σημαντικές σε ορι­
σμένες χώρες : Ιρλανδία, Ιταλία και Κάτω Χώρες για τον τομέα "υγεία"*
Δανία, Ιταλία και Ελλάδα για τον τομέα^"σύνταξη γήρατος"* η αναλογία
του τομέα "μητρότητα/οικογένεια" προβλέπεται να σημειώσει μείωση
στο Βέλγιο και αύξηση στις Κάτω Χώρες’ η αναλογία του τομέα
"απασχόληση" θα σημειώσει αύξηση στο Βέλγιο, στην Ιρλανδία και στις
Κάτω Χώρες και μείωση στη Δανία.
β. Τάσεις
Το ακόλουθο σχεδιάγραμμα, το οποίο εμφανίζει τις ποσο­
στιαίες μεταβολές χωρίς την επίπτωση των διάφορων^ποσοστών^πληθωρι-
σμού και χρησιμοποιεί τις σταθερές τιμές που προκύπτουν από το δείκτη
τιμών καταναλωτών, δίνει ίσως μια πιο έντονη εικόνα των προβλεπόμενων
τάσεων. Θα έπρεπε να σημειωθεί ότι η επί δράση^των^νομοθετικών αλλα­
γών και των μεταβολών της οικονομικής πολιτικής είναι^πολύ πιο σημα­
ντική στους τομείς των οποίων η αναλογία είναι σχετικα^μικρη,^σε
σχέση με προγράμματα στα οποία χρησιμοποιούνται σε πολύ μεγαλύτερη
κλίμακα εξειδικευμένο προσωπικό και άλλοι πόροι.
Το πλεονέκτημα της παρουσίασης αυτής είναι ότι οχι μονο
επιτρέπει συγκρίσεις μεταξύ χωρών, αλλά εμφανίζει^επίσης τις διάφορες
των ποσοστιαίων μεταβολών των κύριων τομέων στην ίδια χωρά.
Προβλέπεται αύξηση της αναλογίας των τομέων "υγεία"
και, σε κάποιο μεγαλύτερο βαθμό, "σύνταξη γήρατος", καθώς και του
τομέα "απασχόληση", ο οποίος προβλέπεται να σημειώσει και τη μεγαλύ­
τερη αύξηση σε όλες τις χώρες εκτός από τη Δανία. Σε ορισμένες χώρες
προβλέπεται μείωση της αναλογίας του τομέα "μητρότητα/οικογένεια",
εκτός από την Ιρλανδία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο
Βασίλειο.
Σχεδιάγρ. 3.2. Κύριοι τομείς των παροχών κοινωνικής προστασίας: μέση ετήσια
' ' ποσοστιαία μεταβολή (προσαρμοσμένη βάσει του πληθωρισμού)
ΕΟΚ Β ίΚ Β V ΘΡ ΙΙ*Ι_ I Ι_ ΝΙ_ υΚ
Υγεία 1,0 0,7 0,2I I 2,4
Σύνταξη
γήρατος και
επίδομα
επιζώντων
1,5 0,3 1,5
I
3,2
■1,1 ^ 1,3 ■1,2 2 , 0
2,3 3,6 -0,5 -θτ-δη 1,8
Μητρότητα/
0 ικογένεια
Απασχόληση
-0,9 -5,0 -0,3 -3,1 -0,3

2,4 3,0 "4,1 -1,2 2,5
2,7 1,1 ■1,7 3,5 0 , 8
7,8 2,5 10,7 3,5 1,9
3.4 Υγεία
α . Οχ καλυπτόμενοι κίνδυνοι
0 κύριος αυτός τομέας υποδιαιρείται σε τρεις κατηγορίες
παροχών :
ασθένεια
αναπηρία/ανικανότητα
επαγγελματικά ατυχήματα και ασθένειες
(Για λεπτομερείς ορισμούς βλέπε Παράρτημα Δ).
Το σχεδιάγραμμα 3.1 στο κεφάλαιο3.3 παρουσίασε μια ελαφρά
μείωση της αναλογίας των παροχών για την υγεία από 35.6% (το 1982)
σε 35 · 5% (το 198/) του συνολου. ""Ισως είναι σχετικά δύσκολο να ασκηθεί
αυστηρότερος έλεγχος στις δαπάνες για την αναπηρία ή την ανικανότητα
και είναι πιθανόν ότι οι μεταβολές στον ευρύτερο τομέα της ασθένειας,
εαν εξαιρεθεί η εμφάνιση επιδημηκών ασθενειών, θα πραγματοποιηθούν
με αργό ρυθμό.
Πίνακας 3./ Παροχές για την υγεία : περιλαμβανόμενοι τομείς σε εκατοστιαία
αναλογία (1987)
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΑ. ΕΛΑ. ΙΡΛ. ΙΤ. Λ0ΥΞ. ΚΧ ΗΒ% % % % % % % % % % %
Ασθένεια 69.6 65.0 65.3 67.0 75.3 63.3 78.3 48.1 56.9 55.6 66.1Αναπηρία/
Ανικατότητα 2 4.3 28.1 32.6 25.0 16.3 26.5 20.0 44.4 33.9 44·4 31.1Επάγγελμά-
τικά ατυχή-
ματα και
ασθένειες 6.2 6.9 2.1 8.0 8./ 10.2 '1.7 7.5 9.2 2.8
100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100
0 πίνακας καταδεικνύει ότι η αναλογία των παροχών για
την αναπηρία στο σύνολο των παροχων για την υγεία είναι μεγαλύτερη
στην Ιταλία και στις Κάτω Χώρες. Τα ποσά που διατίθενται για τα
επαγγελματικά ατυχήματα και ασθένεια στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία
της Γερμανίας,^τη Γαλλία, την Ελλάδα και την Ιταλία είναι σχετικά
μεγαλύτερα απ'ότι στις άλλες χώρες.
β . Παροχές σε χρήμα και σε είδος
Μία^σημαντική διάκριση που πρέπει να γίνει κατά την
εξεταση των παροχων για την υγεία είναι η διαφορά μεταξύ των παροχών
σε χρήμα και των παροχών σε είδος - υγειονομική περίθαλψη. Τα 2/3
περίπου των παροχών για την υγεία είναι παροχές σε είδος, και το
μεγάλο ^ ποσοστό που καλύπτουν οι παροχές σε είδος για ασθένεια έρχεται
σε αντίθεση με την κατασταση των παροχών για την αναπηρία/ανικανότητα
και τα επαγγελματικό ατυχήματα και ασθένειες, όπου τα τρία τέταρτα
των δαπανών διατίθενται για παροχές σε χρήμα.
Δ 2
Πίνακας 3.5 Παροχές για την υγεία σε χρήμα και σε είδος : ποσοστιαία
κατανομή στην ΕΟΚ, 1987
Σε χρήμα Σε είδος Σύνολο
Ασθένεια 18.8 81.2 100
Αναπηρία/
Ανικανότητα 74·5 25.5 100
Επαγγελματικά
ατυχήματα και
ασθένειες 74·0 26.0 100
Σύνολο, υγεία 35.5 64.5 100
γ . Ποσά ανά άτομο
Η σύγκριση των ποσών που αντιστοιχούν, ανά τομέα, σε
κάθε άτομο μπορεί να δώσει μία ένδειξη για τα σχετικά επίπεδα κάλυψης
που παρέχουν τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και υγείας. Για πιο
ακριβείς συγκρίσεις, θα πρέπει να συγκριθούν και πλευρές όπως οι όροι
επιλεξιμότητας, η διάρκεια της παροχής, κλπ., οι οποίες, όσον^αφορά
τα "γενικά" συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, περιέχονται στην έκδοση
της Επιτροπής "Συγκριτικοί Πίνακες των συστημάτων Κοινωνικής Ασφά­
λισης στα κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων" ('). Οι^συγκρίσεις
γίνονται βάσει των τρεχουσών τιμών κατά το εξεταζόμενο έτος.
γ . ι. Ασθένεια
Ό σ ο ν αφορά τις παροχές σε είδος για ασθένεια, το συνο­
λικό ποσό των παροχών προσαρμοσμένο κατά τις διαφορές της αγοραστικής
δύναμης συσχετίζεται με τον πληθυσμό ηλικίας από 20 έως 59 ετών, ως
δείκτης των ποσών που λαμβάνει το κάθε άτομο. Παρόμοια συσχέτιση
έγινε και για τις παροχές σε είδος για ασθένεια, σε σχέση με το συνο­
λικό πληθυσμό. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές στους δείκτες^αυτούς μεταξύ
των διαφόρων χωρών : για παράδειγμα η Γαλλία φαίνεται ότι πληρώνει
ένα από τα μικρότερα ποσά σε παροχές σε χρήμα αλλά προβλέπεται ότι
το 1987 θα δαπανήσει το υψηλότερο ποσό για παροχές σε είδος. Τα ποσά
που διατίθενται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και στις
Κάτω Χώρες για τις παροχές σε χρήμα για την ασθένεια είναι, κατά
μέσο όρο, πολύ υψηλότερα απ'ότι στις άλλες χώρες.
(1) Εκδίδεται κάθε δύο χρόνια. Η τελευταία έκδοση αναφέρεται στην
κατάσταση την 1η Ιουλίου 1984·
Πίνακας 3.6 Παρογές για ασθένεια ανά άτομο (ΕΟΚ = 100%)
Σε γρήμα ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ. ΕΛΑ. ΙΡΛ. ΙΤ. ΛΟΙΠΌ' Η ΗΒ
1987 ^1 ^ 100 103 100 155 63 π/α 104 60 - 166 91
Σε είδος
1987 100 87 102 118 143 η/β 56 82 - 90 65
γ. ιι. Αναπηρία/Ανικανότητα
Τ ρ πρσό των παροχών προσαρμόσθηκε κατά τις διαφορές της
αγοραστικής δύναμης και συσχετίσθηκε με τον πληθυσμό ηλικίας μεταξύ
20 και 59 ετών, εκτός από την περίπτωση της Ιταλίας, όπου οι παροχές
αυτές καταβάλλονται και μετά την ηλικία συνταξιοδότησης. Ό π ω ς και
με τις παροχές για ασθένεια, εμφανίζονται μεγάλες διαφορές από χώρα
σε χώρα, καθώς οι Κάτω Χώρες και το Λουξεμβούργο, και σε μικρότερη
έκταση η Ιταλία, πληρώνουν μεγάλες παοονέε σε Υοόιια. _____ . . _______
Πίνακας 3.7 Παροχές αναπηρίας/ανικανότητας ανά άτομο (ΕΟΚ = 100%)
Σε γρήμα ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΑ. ΕΛΑ. ΙΡΛ. ΙΤ. ΛΟΥΞ. ^ ΙΚ ΗΒ
1987 1 00 82 1 08 79 59 η/& 25 194 - 193 57
Σε είδος
1987 100 121 107 94 91 η/& 93 71 - 100 138
3.5 Παροχές γήρατος και επιζώντων
α . Οι καλυπτόμενοι κίνδυνοι
Οι δύο ξεχωριστοί τομείς "παροχές γήρατος" και "παροχή
επιζώντων" έχουν ενωθεί, δεδομένου ότι σε ορισμένες χώρες οι επιζώντες
δεν περιλαμβάνουν μόνο χήρες σε ηλικία μικρότερη από το όριο συντα-
ξιοδότησης αλλά και επιζήσαντες πολέμων, πολλοί από τους οποίους
ευρίσκονται σε ηλικία μεγαλύτερη από τη συνήθη ηλικία συνταξιοδότησης.
Οι διαφορές εμφανίζονται στον παραπάνω πίνακα, ο οποίος καταδεικνύει
ότι οι παροχές επιζώντων είναι ιδιαίτερα υψηλές στο Βέλγιο, την
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και στο Λουξεμβούργο, ενώ είναι
μικρές στη Δανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
(1) Η προσαρμογή κατά τις διαφορές αγοραστικής δύναμης πραγματοποιήθη­
κε βάσει των^πιο πρόσφατων διεθέσιμων στατιστικών στοιχείων (1984).
(2) Λογω του μεγάλου αριθμού "παραμεθορίων" εργαζομένων οι οποίοι
δικαιούνται παροχές απο το Λουξεμβούργο παρόλο που δεν διαμένουν
στο ι κράτος αυτό, δεν παρέχεται δείκτης για τη χώρα αυτή.
Ζ Ζ
πίνακας 3.8 Κατανομή παοογών γήρατος και επιζώντων - 1984-
Ε ΛΛ. ΙΡΛ. ΙΤ. ΛΟΥΞ. ΚΧ ΗΒ
% % % % % %
93.5 77.2 77.Χ 62.3 88.8 95.9
6·5- 22.8 22.6 β7.7 11.2 ή··.1
100 100 100 100 100 100
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ.
τ τ % % %
γήρατος 80.2 69.4 99.7 67.1 83.1
"ηςώντων _>2ς8 20J> _ 0 ^
ΣΥΝΟΛΟ 100 100 100 100 100
β. Παρονες σε ΥΡήμα και σε είδος.
Μόνο στη Δανία οι παροχές σε είδος ξεπερνούν το 10%
του συνόλου : 27% το 1982 και προβλεπεται να αυξηθούν σε 28.5% το
1 9 8 7 (κυρίως κοινωνική βοήθεια για παροχή ειδικής στέγης).
γ. Ποσά ανά άτομο
Κατά τη σύγκριση των ποσών ανά άτομο πρέπει να^ληφθούν
υπόφη οι προειδοποιητικές παρατηρήσεις που έγιναν στο προηγούμενο
κεφάλαιο για τις παροχές για την υγεία.
Τα ποσά που αναφέρονται στο κεφάλαιο αυτό αποτελούν
το άθροισμα των παροχών γήρατος και τ ω ν παροχων επιζωντων, σ^ σχέση
II τον πληθυσμό που έχει τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδοτησης
0 παρακάτω πίνακας δείχνει την ύπαρξη μεγάλων διάφορων
ανάμεσα στις διάφορες χώρες, οι οποίες είναι, ωστοσο, πολύ μικρότερες
πττ'ή τι οι διαφορές που διαπιστώνονται όσον αφόρα τις παροχές
™óSi (ia ασθένεια και αναπηρία. Φαίνεται ότι στη Δανία, τη_Γαλλια,
ίην Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες οι παροχές ^
(Ιΐκά («Ρό(ε(« (αν και τα αριθμητικό στοιχεία για την Ιρλανδία
δενήπεριλαμΒόνουν τις συντάξεις για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό
τομέα).
Έχει προβλεφθεί μια μεταγενέστερη έκθεση που θα εξετάσει τα καθαρά ποσά των
συντάξεων γήρατος που ελήφθησαν από "πρότυπα" νοικοκυριά σε σύγκριση με τα
καθαρά ποσά των προηγουμένων μισθών
Πίνακας 3.9 Παοογές γήρατος και επιζώντων ανά άτομο (ΕΟΚ = 10.Q%I
——------—*--------- ( Ο ^
1983
(2)
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ. Ε ΛΛ. ΙΡΛ. II· Ι2Μ· Μ Μ.
(3) 100 85 12Λ 103 125 123 81 88 - 126 86
3.6 Μητρότητα/Οικογένεια
α. Οι καλυπτόμενοι κίνδυνοι
• - ι παοοχέςΧσε Τ Λ " % ( “ϊ ™ Γ ο ό ) ε ΐ Γ υ ™ σ ( Γ ρ ) χ Γ ε ί
οτι^οώτελευταΐες θα πρέπει να>ερ. ληφθούν στις παροχές ^ “ /0^ τερες
Χ ί ί ' ί Γ ο . κ ο ϊ ε ν ^ α ^ π ί ’δόμ^Γϊίνϊτσϊοιχοΰν στο'επίδομα τέκνων,
υπεξαίρεση τηί,Ιταλία όπου χορηγούνται επίσης επιδόματα συζυγου,
εξαρτώμενων γονέων και παππων.
(1) 'Οπως προκύπτει από τους "Συγκριτικούς Πίνακες των Συστημάτων Κοι-
νωνικης Ασφάλισης στα κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων",
13η έκδοση. ,(2) Βλέπε υποσημείωση 2 στον Πίνακα 3.δ. η /
(3) Βλέπε υποσημείωση 1 στον Πίνακα 3·ο·
Ο παρακάτω πίνακας εμφανίζει την αναλογία των παροχών
μητρότητας σε σχέση με τις οικογενειακές παροχές που προβλέπονται
για το 1 984--
Πίνακας 3.10 Παροχές μητρότητας και οικογενειακές παρονές ; ποσοστιαία αναλογία
το 1987
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ. ΕΛΑ. ΙΡΛ. ΙΤ. ΛΟΥΞ. ΚΧ ΗΒ
% Ζ % % 7ο 7ο 7ο 7ο 7ο 7ο 7
Μητρότητα 12.7 4·9 16.2 15.3 15.6 15.6 18.7 9·5 20.0 3.7 12.0
Οικογένεια 87.3 95.1 83.8 84.7 84.Λ 84.4 81.3 90.5 80.0 96.3 88.0
ΣΥΝΟΛΟ 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100
Οι^διαφορές μεταξύ των χωρών μπορούν να εξηγηθούν είτε
με το διαφορετικό^ποσοστό των γεννήσεων, είτε με τα διαφορετικά επί­
πεδα παροχών μητρότητας σε χρήμα, είτε με τα διαφορετικά επίπεδα επι­
δομάτων τέκνου, όπως θα προκόψει κατά την περαιτέρω ανάλυση που ακο­
λουθεί .
β . Παροχές σε χρήμα και σε είδος
Όσον^αφορά τις παροχές μητρότητας, παρατηρούνται τρεις
τάσεις : σε μια ομάδα χωρών υπερισχύουν οι παροχές σε χρήμα (ΔΑΝ.,
ΓΕΡΜ., ΓΑΛΑ., ΙΤ., ΛΟΥΞ.), σε μια άλλη ομάδα υπερισχύουν οι παροχές
σε είδος (ΙΡΛ., Β , ΗΒ), ενω στις Κάτω Χώρες η αναλογία των δύο αυτών
παροχων είναι περίπου η ίδια.
Πίνακας 3.11 Παροχές μητρότητας σε χρήμα και σε είδος : ποσοστιαία αναλογία
το 1987 -------------------—
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ. ΕΛΛ. ΙΡΛ. ΙΤ. ΛΟΥΞ. ΚΧ ΗΒ
7ο 7ο 7ο 7ο 7ο 7ο 7ο 7ο ~ Ί Γ ~ % Τ
Σε χρήμα 53.0 35.9 84.4 63.6 57.8 μ.δ 19.3 100 75.6 50 25.8
Σε είδος 47.0 64.1 15.6 36.4 42.2 μ.δ 80.7 0 24.4 50 74.2
ΣΥΝΟΛΟ 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100
, , Οι οικογενειακές παροχές είναι κυρίως παροχές σε χρήμα
έκτος απο την περίπτωση της Δανίας και της Ιταλίας.
Πίνακας 3.12 Οικογενειακές παροχές σε χρήμα και σε είδος ; ποσοστιαία αναλο­
γία το 1987
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ. ΕΛΛ. ΙΡΛ. ΙΤ. ΛΟΥΞ. ΚΧ ΗΒ
Σε χρήμα 82.7 94-1 22.3 87.8 83.8 μ.δ 97.3 61.3 85.7 95.5 76.4
Σε είδος 17^3 _ 5^ 9 77^7 12 ^ 16,2 ^ _2^7 38/7 λ ^ Ι Α Δ . 23.6
ΣΥΝΟΛΟ 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100
γ . Ποσά ανά άτομο
Οι ακόλουθες συγκρίσεις βασίζονται στον αριθμό των
παιδιών ηλικίας μέχρι και 19 ετών.
Πίνακας 3.13 Οικογένεια (ΕΟΚ = 100%)
(1)ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΛ. ΕΛΑ. ΙΡΛ. ΙΤ. ΑΟΥΞ.1 ; ΚΧ_ ΗΒ
Εις χρήμα+
είδος
1987 100 111 135 93 125 16 55 82 - 129 106
Τα πολύ χαμηλά ποσά της Ελλάδας πρέπει να αντί παραβλη­
θούν με τα ποσά της Δανίας, Γαλλίας και Κάτω Χωρών. Αν κατά τη^σύγκρι-
ση αυτή, συμπεριληφθούν και οι φορολογικές ελαφρύνσεις, τα ποσά ορι­
σμένων χωρών θα αυξανόταν : π.χ. το ποσόν της Γαλλίας θα αυξανόταν
κατά ένα τέταρτο περίπου, θα ήταν δηλαδή πολύ υψηλότερο απο του μέσο
όρο της Κοινότητας.
3.7 Απασχόληση
α . Οι καλυπτόμενοι κίνδυνοι
0 τομέας αυτός καλύπτεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις
δαπάνες για τις παροχές εις χρήμα που λαμβάνουν οι άνεργοι (συμπερι­
λαμβανομένων και των παροχών κοινωνικής βοήθειας). Εξαίρεση· αποτελούν
η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ,και η Ιρλανδία που διαθέτουν περίπου το ένα
πέμπτο των παροχών για την απασχόληση στην προώθηση θέσεων απασχόλη­
σης και στον επαγγελματικό προσανατολισμό, και σε μικρότερο βαθμό^το
Βέλγιο και το Ηνωμένο Βασίλειο που δαπανούν μόνον ένα^πέμπτο σχεδόν
του συνόλου με αυτόν τον τρόπο. Μερικές χώρες δεν παρέσχον στοιχεία
όσον αφορά την προώθηση της απασχόλησης.
Πίνακας 3.14- Παροχές για την απασχόληση : κατανομή (1987)
ΕΟΚ Β ΔΑΝ. ΓΕΡΜ. ΓΑΛΑ. ΕΛΑ. ΙΡΑ. ΙΤ. ΑΟΥΞ. ΚΧ ΗΒ
Προώθηση
της απα- /0\
σχόλη σης 10.0 16 .3 5.0' 20.9 Α·2 - 20.8 3.1 4··0 - 17.Λ
Ανεργία 90.0 83.7 95.0 79.1 95.8 100 79.2 96.9 96.0 100 82,6
ΣΥΝΟΛΟ 100 100 100 100 100 . 100 100 100 100 100 100
β . Εις χρήμα και εις είδος
Σχεδόν όλες οι παροχές που ανήκουν στους τομείς αυτούς
αποτελούνται από παροχές εις χρήμα.
(1) Βλέπε υποσημείωση 2 του Πίνακα 3.6.
(2) Περίπου το 20% του συνολικού ποσού των παροχών για την απασχόληση
μπορεί να θεωρηθεί ότι προορίζεται για την προώθηση της απασχόλη­
σης, σύμφωνα με τα εθνικά στοιχεία καταχώρησης της Δανίας.
ζ ?
γ . Ποσά ανά άτομο
Δεδομένων των διαφορών που υφίστανται μεταξύ των χωρών
όσον αφορά τον ορισμό των εγγεγραμμένων ανέργων, ενδεχόμενη ανάλυση
των ποσών ανά άτομο υπήρχε κίνδυνος να οδηγήσει σε παραπλανητικές
συγκρίσεις. Για το λόγο αυτό δεν επιχειρήθηκε καν μία τέτοιου είδους
ανάλυση* δεδομένου επίσης ότι και οι εργασίες της Στατιστικής Υπηρεσίας δεν έχουν αποπερατωθεί,οι οποίες
προσπαθούν να συγκρίνουν τους δικαιοβχους των παροχών με τους εγγεγραμμένους άνεργους.
3.8 Φορολογικές ελαφρύνσεις
Για να υπάρξουν συγκρίσιμα στοιχεία για τις διάφορες
χώρες της Κοινότητας, είναι αναγκαίο να ληφθούν υπόψη οι διάφοροι
τρόποι με τους οποίους οι παροχές κοινωνικής προστασίας χορηγούνται
στους δικαιούχους. Τα προηγούμενα υποκεφάλαια αναφέρθηκαν στις παρο­
χές κοινωνικής προστασίας σε χρήματα και σε είδος (συμπεριλαμβανομέ­
νων και άλλων παροχών υπό μορφή αγαθών και υπηρεσιών, πράγμα που
είναι βασικό για να γίνει μία αξιόλογη σύγκριση ιδιαίτερα μεταξύ
χωρών που έχουν εθνικό σύστημα υγείας και εκείνων στις οποίες οι
καταναλωτές πληρώνουν πρώτα και κατόπιν τους επιστρέφονται τα έξοδα).
Ό σ ο ν αφορά τις παροχές σε χρήματα, περιλαμβάνονται μόνον οι παροχές
οι οποίες πληρώνονται απευθείας, αλλά το διαθέσιμο εισόδημα ενός
φορολογούμενου μπορεί να αυξηθεί μέσω μιας "φορολογικής" ελάφρυνσης,
η οποία δίνει τη δυνατότητα μείωσης του καταβαλόμενου ποσού των φόρων.
Εφόσον όμως αυτό αντιπροσωπεύει μείωση των εσόδων του κράτους και
όχι επιπλέον δαπάνες, δεν περιλαμβάνεται συνήθως στα στοιχεία για
τις δαπάνες και τα έσοδα. Για το λόγο αυτό κρίθηκε αναγκαίο να δημιουρ-
γηθεί ένα επιπλέον υποκεφάλαιο για να περιλάβει τέτοιου είδους μέσα
αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος ορισμένων ατόμων ή νοικοκυριών
για λόγους κοινωνικής πολιτικής.
Είναι όμως δύσκολο να δοθεί μία ακριβής εικόνα των
ποσών που έχουν σχέση με τις φορολογικές ελαφρύνσεις και υπάρχουν
πολλές διαφωνίες για το ποιές είναι οι σωστές υποθέσεις που πρέπει να
χρησιμοποιηθούν στην εκτίμηση των επιμέρους φορολογικών ελαφρύνσεων,
καθώς και για την δυνατότητα να προστεθούν τέτοια ποσά ώστε να δώσουν
μία γενική εικόνα. Ορισμένες χώρες έχουν παρουσιάσει εκτιμήσεις
(συμπεριλαμβανομένων και συνόλων) για πολλά έτη ενώ άλλες δεν είναι
επί του παρόντος προετοιμασμένες να δώσουν καμία ένδειξη. Θα ήταν
αναμφίβολα χρήσιμη η περαιτέρω έρευνα η οποία και συνεχίζεται στη
Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
Η παρούσα έκθεση μπορεί να δώσει άνομοιογενείς ενδείξεις
για τα ποσά που ενδέχεται να αφορούν φορολογικές ελαφρύνσεις. Δεν
υπάρχουν στοιχεία Ύΐα το Βέλγιο, τη Δανία, την Ελλάδα, το Λουξεμβούργο
και τις Κάτω Χώρες. Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία
της Γερμανία? η Ιταλία
και η Ιρλανδία έδωσαν τόσο επιμέρους όσο και συνολικά στοιχεία. Η
Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ήταν σε θέση να δώσουν τις προβλέ­
ψεις 1987 για τα στοιχεία που είχαν εκτιμηθεί για το 1982.
Τα διαθέσιμα στοιχεία παρατίθενται κατωτέρω, αλλά θα
πρέπει να θεωρηθεί ότι παρουσιάζουν μόνο μία κατά προσέγγιση εικόνα
των ποσών που ενδέχεται να διατεθούν. Παρ'όλα αυτά οποιαδήποτε σύγκριση
μεταξύ χωρών όσον αφορά τον τομέα "Οικογένεια" θα πρέπει να περιλαμ­
βάνει και τις φορολογικές ελαφρύνσεις πράγμα που ισχύει και για τον
τομέα "Στέγαση".
Ζ 3
πίνακας 3.15 Φορολογικές ελαφρύνσεις εκφρασμένες ως ποσοστό του συνόλου των.
------- παοογών κοινωνικής προστασίας για κάθε τομέα
Χώρα 1987 1982
Οιιοσπονδιακή Δπιιοκρατία της Γερμανίας
Υγεία °·® 2 '?
Ασθένεια 9 ηΑναπηρία -*·0
Συντάξεις Γήρατος
Οικογένεια ^ 8·5 9 ο
Προώθηση της απασχόλησης 13·8 21.V
Στέγαση , , 29*5 ^'ξΣύνολο παροχών κοινωνικής προστασίας 3·0 2·
Γαλλία
Οικογένεια 26.3 23.5
Ιρλανδία
Ασθένεια 3·7 0.8
Συντάξεις Γήρατος 5.5 4·2
Οικογένεια 18.7 η αΑνεργία 4.5 0.9
Στέγαση ^ , 2/·/ ζι
Σύνολο παροχών κοινωνικής προστασίας 8.0 5·4
Ιταλία
( ο )Υγεία δ.υ.δ.σ. ' 2.0
Ασθένεια δ.υ.δ.σ. 0.4
Αναπηρία ^ δ.υ.δ.σ. 1.7
Εργατικά ατυχήματα δ.υ.δ.σ. 22.1
Επιδόματα μητρότητας και οικογένειας δ.υ.δ.σ. 35.0
Σύνολο παροχών κοινωνικής προστασίας δ.υ.δ.σ. 3.7
Ηνωμένο Βασίλειο
Υγε ία δ.υ.δ.σ. 2.3
Ασθένεια δ.υ.δ.σ. 1.7
Αναπηρία , δ.υ.δ.σ. ~·9
Επαγγελματικά ατυχήματα και ασθενειες δ.υ.δ.σ. 10.0
Συντάξεις Γήρατος δ.υ.δ.σ. 7.1
Επιςώντες δ.υ.δ.σ. / ο
Μητρότητα δ.υ.δ.σ. ις ι
Οικογένεια δ.υ.δ.σ. ‘5·1
Προώθηση της απασχόλησης δ.υ.δ.σ. 3·5
Ανεργία δ.υ.δ.σ. οο’ο
Στέγαση ' ^ δ.υ.δ.σ.
Σύνολο παροχών κοινωνικής προστασίας δ.υ.δ.σ. 6.9
(1) Οι τόκοι υποκείμενοι σε φορολογική απαλλαγή επί των δανείων για αγορα περιουσία
για ιδιοκατοίκηση ανήλθαν σε £2.15 δισεκατομμύρια περίπου το οικονομικό έτος
1982/1983, σε σχέση με τα £2.74 δισεκατομμύρια για τις στεγαστικες ελαφρύνσεις.
(2) Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.
Ί ό
3.9 Συναλλαγές σε κεφαλαιουχικό εξοπλισμό
Φαίνεται ότι η δυσκολία πραγματοποίησης υπολογισμών
εμπόδισε και στην περίπτωση αυτή τις περισσότερες χώρες να δώσουν
στοιχεία για τις κεφαλαιουχικές συναλλαγές - αν και τους ζητήθηκε
να μην προβούν στους υπολογισμούς αυτούς, εάν τα ποσά αντιπροσώπευαν
λιγότερο από το 1% του συνόλου των δαπανών. Αρχικά αναμενόταν ότι οι
χώρες με εθνικό σύστημα υγείας θα είχαν να παρουσιάσουν σημαντικά
ποσά στο υποκεφάλαιο αυτό, που θα αντιπροσώπευαν για παράδειγμα την
ανέγερση νοσοκομείων και άλλων ιδρυμάτων κοινωνικής πρόνοιας. Στις
περισσότερες άλλες χώρες οι οποίες στηρίζονται στην επιστροφή των
εξόδων, ή σε "συστήματα τιμών" που πληρώνονται από τους καταναλωτές,
οι τιμές αυτές καλύπτουν το συνολικό κόστος που πραγματοποιείται για
την παροχή της περίθαλψης, δηλαδή τόσο το τρέχον όσο και το κεφαλαιου­
χικό κόστος. Είναι πιθανό ότι η παρούσα ανάγκη μείωσης των δαπανών
για την υγειονομική περίθαλψη έχει μειώσει κατά μεγάλο μέρος το
ποσό των κεφαλαιουχικών δαπανών, αλλά είναι επίσης πιθανόν ότι το
υποκεφάλαιο αυτό, που έχει επίσης δημιουργηθεί πρόσφατα, δεν έχει
διευκρινισθεί ακόμη πλήρως σε ορισμένες χώρες.
Ό π ω ς και με τις φορολογικές ελαφρύνσεις, τα διαθέσιμα
στοιχεία παρουσιάζονται κατωτέρω :
Πίνακας 3.16 Συναλλαγές σε κεφαλαιουχικό εξοπλισμό εκφρασμένες ως ποσοστιαία
αναλογία των τρεχουσών συναλλαγών
Χώρα 1987 1982
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας - 1.8
Ιρλανδία 1.3 1.5
Ιταλία 1.4 1.2
Στην προηγούμενη ετήσια έκθεση (που περιλαμβάνει προ­
βλέψεις για το 1986 και στατιστικές για το 1981)
δώσαν εκτιμήσεις, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα ποσά που αναφέρονται στην Ιρλανδία και την Ιταλία αποτελούν ποαά
που δαπανήθηκαν για το πρόγραμμα ανέγερσης και ανάπτυξης νοσοκομείων,
τα ποσά της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας αναλύνονται
ως εξής :
εκατομμ. γερμανικά μάρκα
Δαπάνες που αφορούν τον τομέα της υγείας 6 180
Κοινωνική ασφάλιση 2 550
εκ των οποίων :
Ασθένεια, μητρότητα 330
συνταξιοδότηση, αναπηρία, επιζώντες 360
ανεργία 370
Οικογένεια
λοιπά 1 4-90 _________
Σύνολο 8 730
3/
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
Αναλυτικοί πίνακες
Π ινοκας Α 1 : Εσοδα 1982 (δ ισ ε κ . εθ ν . νόμ ισμα)
ΕΟΚ
( ε α υ
θ οκ 0 Ρ 68 Ι(ΪΙ_ I
(1000 ΜΓ0)
ί Νί. υκ
ΦΥΙΗ
1. κ ο ιν ω ν ικ ές ε ισ φ ο ρές 459.11 704 .9 18 .04 339 .6 78 7 .7 247 .2 1 .10 88.5 326.53 95 .7 37 .13
11. εργοδότες 297.14 483 .6 14 .20 193 .6 549.1 122 .9 0 .7 3 69 .6 15.67 47 .5 24 .46
111. καθαυτό 214.76 1) 375 .6 5 .33 123 .8 4 4 8 .8 0 .4 8 47.5 11.76 41 .0 17 .54
112. κ α τα λ ο γ ιζό μ εν ες 80 .46 1) 108 .0 8 .87 69 .8 100.3 0 .25 22.1 3.91 6 .4 6 .91
12. ασφ αλισμένο ι 161.97 221 .3 3 .84 146 .0 2 3 8 .6 124 .3 0 .3 7 18.9 10.85 48 .2 12 67
121. μ ισ θω το ί 123.78 2) 168 .5 3 .84 107 .5 18 8 .0 13 .3 9.38 35 .3 11 95 |
122. συτο-απ ασχολουμενο ι
123. σ υ ν τα ξ ιο ύ χ ο ι κα ι
I λ ο Iκ ο ί
" 17 .64 2)
18 .12 2)
46
6
2
6 -
5
33
.2
.3
)
) 5 0 .6
)
5 .6 1.34
0.14
3
9
7
2
0
0
48
25
2 . κ ρ α τ ικ ά κο νδ ύλ ια γ ε ν ικ ά 208.97 428 2 127 55 116 7 20 1 .7 205 6 2 .00 34 .8 15.47 29 0 33 34 ί
3 . άλλα έσοδα 36.82 52 8 8 33 17 2 3 3 .3
I
30 2 0 .0 4 3.1 4.39 18 9 6
!
72 |
!
4 . σ υνο λ ικά έσοδα 704.83 1185 9 153 92 473 6 1022 .7 483 0 3 .15 126.4 46.39 143 5 77 19 I
ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ
I
■
1 . Ε π ιχ ε ιρ ή σ ε ις 232.22 1) 397 7 4 83 165 2 4 1 9 .0 0 .45 37 .8 12.92 46 1 22. 92 |
2 . το κράτος γ ε ν ικ ά 279.13 1) 539 2 143 35 153 5 3 2 8 .4 2 .28 49 .7 22.08 47. 9 41. 55 ;
21 . κ ε ν τρ ικ ή κυβέρνηση '230.06 1) 489 0 82 68 120 9 285 .8 2.16 43 .2 19.91 39. 3 34. 98 ί
22. το π ικ ή α υ το δ ιο ίκ η σ η 45 .55 1 ) 47. 3 51. 73 31. 5 3 5 .5 0 .1 2 5 .9 1.86 8. 2 6. 46 |
23 . τα μ ε ία κ ο ιν ω ν ικ ή ς
ασφάλισης
Τ' 3 .4 7 1) 2. 9 8 . 94 1. 2 7 .1 0 0 .6 0.31 0 . 4 0 .
11 |1
3 . ν ο ικ ο κ υ ρ ιά 180.60 1) 244. 7 3 . 84 152. 4 252 .9 0 .37 38.4 11.21 48. 8 12. 73
4 . άλλο ι το μ ε ίς 5.55 1) 4 . 3 1 90 2. 4 22 .4 0 .05 0 .5 0.17 0 . 8 -
5. σ υνο λ ικά έσοδα 704.83 1185. 9 153. 92 473. 5 1022 .7 483. 0 3.15 126.4 46.39 143. 5 77. 19
Π ) Εκτός της Ελλάδας
Εκτός της Ιρ λ α ν δ ία ς κ α ι τη ς Ελλάδας
Πινσκας Α-2: Έσοδα - 1987 (δισεκ. εθν. νόμισμα)
Ε0Κ
(ECU)
Π DK 0 F GR IRL I
(1000 Mrd)
L NL UK
ΦΥΣΗ ............................
1. κ ο ιν ω ν ικ ές ε ισφ ορές 656.06 943.7 32 01 413 4 1204 5 63 0 .0 1 75 188.1 37 68 110.1 51
24
11. εργοδότες 426.45 639.5 23 13 238 4 819 6 300.0 1 12 147.4 21 28 51 .6 33 10
111. καθαυτό 313.85 1) 497.8 12 43 155 6 675 4 0 75 105.5 15 82 44 .8 24 23
112. κ α τα λ α γ ιζό μ εν ες 109.72 1 )! 141.7 10.70 82. 144.2 0 .37 42 .0 5.46 6 .7 8 .8 7
12. ασφ αλισμένο ι 229 65 304 2 8 87 175 0 384 9 330 .0 0 62 40 7 16 41 58 6
18 15
121. μ ισ θω το ί 174 25 3) 239 1 8 87 130 9 305 6 25 9 14 20 42 0 17 06
122. αυτο-απασχολούμενο ι 29 00 3) 56 4 _ 6 2 14 8 2 01 5 1 0 76
) 79 3
123. σ υ ν τα ξ ιο ύ χ ο ι κα ι 22 41 3) 8 7 - 38 0 ) - 0 20 11 5 0 33
λ ο ιπ ο ί
2 . κ ρ α τ ικ ά κο νδ ύ λ ια γ ε ν ικ ά 276 51 609 9 155 97 124 1 297 6 6 6 0 .0 3 19 62 2 22 79 33 4 44
77
3 . άλλα έσοδα 50 22 44 9 19 90 18 7 46 2 4 0 .0 0 04 4 1 4 23 30 7 9 18
4 . συνολ ικά έσοδα 982 83 1598 5 207 88 556 3 1548 3 1330.0 4 98 254 5 64 70 174 3 105
19
ΤΟΠΟΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ
1. ε π ιχ ε ιρ ή σ ε ις 328 74 1) 519 2 8 61 203 5 626 8 0 70 81 7 17 65 56 8 30 88
2 . το κράτος γ ε ν ικ ά 373 52 1) 751 5 185 20 167 5 485 6 3 60 91 0 30 04 57 6 56 06
21. κ ε ν τρ ικ ή κυβέρνηση 251 44 2) 683 0 97 71 125 0 418 2 3 42 27 86 46 1 47 46
22 . το π ική α υ το δ ιο ίκ η σ η 55 98 2) 66 2 66 70 41 1 56 9 0 18 1 98 11 0 8 45
23. τα μ ε ία κ ο ιν ω ν ικ ή ς 5 23 2) 2 3 20 78 1 4 10 5 0 0 20 0 5 0 . 14
ασφάλισης
3 . ν ο ικ ο κ υ ρ ιά 260 91 1) 324 5 8 87 182 5 407 4 0 62 81 0 16 93 58 8 18.
26
4 . άλλο ι τ ο μ ε ίς 7 11 1) 3 3 5 20 2 7 28 5 0 05 0 7 0 08
1 1 -
5. συνολ ικά έσοδα 982 83 1598 5 207 88 556 3 1548 3 1330.0 4 98 254 5 64 70 174. 3 105.
19 !
I
( 1 ) Εκτός της Ελλάδας
( 2 ) Εκτός της Ιτ α λ ία ς κα ι τη ς Ελλάδας
(3 ) Εκτός τη ς Ιρ λ α ν δ ία ς κα ι τη ς Ελλάδας
Πίνακας A - 3: Δαπάνες κ ο ιν ω ν ικ ή ς προστασίας (1 ) *“ 1982 (δ ισ ε κ . εθ ν . νόμ ισ μα )
ΕΟΚ
(ECU)
Β DK D
I . Τρέχουσες συναλλαγές: 669.1 1174.0 141.73 467.6
Α. Παροχές κοινωνικής προστασίας 639.5 1113.6 138.08 451 .2
1. Υγεία: 235.3 364.5 45.20 178.7
1 .1 . Ασθένεια 154.6 232.6 33.21 119.8
1 .2 . Αναπηρία, ανικανότητα 6 6 .0 100.7 11.09 44.6
1 .3 . Εϋαγγελματικά ατυχήματ
και ασθένειες
2. Σύνταξη γήρατος
0 15 .0
210.8
31 .3
292.9
0.90
46.92
14 .3
129.6
3. Επιό. επιζώντυν 53 .5 135.7 0.61 62 .5
' 4. Μητρότητα/ο ι κογενε ι α : 61 .4 120.4 14.51 34 .4
4 .1 . (Υιτρότητα 7 .6 3 .3 1.64 4 .2
4 .2 . Οικογένεια 5 3 .9 117.1 12.86 3 0 .2
5. Απασχόληση 56.1 171.6 23.38 3 2 .6
5.1 Τοικθέτηαπ, επαγγελματικι
προατνατολισμός, επανεγκι
τάστααη
5.2 Ανεργία
6 . Στέγαση
C 5 .4
-
5 0 .6
1 1 .6
20.4
151.2
1.05
22.33
1.99
5 .5
27 .2
3 .9
7 . Διάφορα 1 0 .6 3 .8 5.48 9 .5
Β. Διοικητικά έξοδα 23.4 55 .8 3 .66 12 .7
C. 'Αλλες τρέχουσες δαπάνες 6 . 0 4 .6 - 3 .7
I I . Σ^γαλλι^ς γ ια κεφαλαιούχο n .a n .a 8 .7
I I I . Δαπάνες κοινωνικής προστασίας
476.4
(1 ' εκτός των φορολογικών ελαφρύνσεων
F GR IRL I
C1000 Mrd)
L NL UK
1015.6 479.4 3.099 121.4 44 .4 66.86
9 6 3 .7 454.3 2.965 113.9 40 .9 117.9 64.24
321 .3 85 .5 1.125 50 .5 17 .6 53.9 19.12
23 7 .6 4 7 .6 0.915 26 .5 9 .7 31.5 13.07
5 4 .2 27 .7 0.195 21 .6 6 .2 22.4 5.42
29 .5 10.2 0.015 2 .4 1 .7 - 0.63
325.1 291.5 0.751 38 .8 11 .4 32.1 25.75
6 6 .2 24 .8 0.205 11 .6 7 0 5.3 1.21
111.6 13 .8 . 0 .359 9 .0 3 7 10.2 7.60
1 8 .6 2 .0 0.076 0 .9 0 6 0 .4 0.92
9 3 .0 11 .8 0 .283 8.1 3 1 9 .8 6.68
9 3 .3 9 .7 0 .379 3 .8 1 0 12.8 7.15
3 .7 - 0.034 0 .1 0. 1 - 1.09
8 9 .6 9 .7 0.345 3 .7 1. 0 12.8 6.06
2 5 .8 2 .6 0 .102 0.1 0 . 0 1.4 2.74
2 0 .4 26 .4 0 .044 0 .2 0 . 0 2 .2 0 .67
4 2 .4 17.1 0 .129 4 .2 1. 3 4.0 2.59
9 .5 8 .0 0.005 3 .3 2. 2 0.3 0.03
η . a η . a 0 .050 1 .4 η . a - n.a
3 .149 122.8 126.9
Πίνακας A - 4: Δαπάνες κοινωνικής προστασίας ( 1) - 1987 (δισεκ. ε6ν. νόμισμα)
ΕΟΚ Β DK D F GR IRL I L NL UK
(ECU) (1000 H rd)
I . Τρέχουσες συναλλαγές: 9 2 2 .3 1550.9 179.8 541.1 1611 .4 1300.0 4.911 223.3 5 9 .8 91 .27
Α. Παροχές κοινωνικής προστασίας 8 8 1 .4 1471.4 175.0 522.4 1 5 33 .9 1239.0 4 .716 208.7 57 .5 136.2 87 .89
1 . Υγεία: 3 1 7 .6 490.1 57.3 210.6 5 1 2 .9 245.0 1.512 85 .2 25.1 57 .4 26 .59
1.1 Ασθένεια 318.2 37.4 14 1 .3 386.1 155.0 1.184 4 1 .0 14 .3 3 1 .9 17 .59
1 .2 Αναπηρία, ανικανότητα 8 8 .6 137.9 18.7 52 .5 83 .7 6 5 .0 0 .302 37 .8 8 .5 25 .5 8 .2 6
1 #3 Επαγγελματικά ατυχήματα και 2 0 .4 3 4 .0 1 .2 1 6 .8 43 .1 25 .0 0 .026 6 .4 2 .3 - 0 .7 4
ασθένειες
35 .632 . Σύνταξη γήρατος 2 9 8 .8 395.8 64.1 15 1 .0 5 4 0 .4 840.0 1.177 7 7 .6 15 .7 38 .7
3 . Επιδ. ΕτηζίΛτων 7 4 .1 174.3 0 .2 74 .1 1 1 0 .0 5 8 .0 0.347 22 .6 9 .5 4 .9 1.51
Α. Μητρότητα/ο ι κογένε ι α : 7 7 .8 129.6 18 .0 3 3 .7 1 5 6 .2 36 .0 0 .583 1 5 .8 4 .7 13 .7 9 .9 7
4 .1 Νιτρότητα 8 .9 6 .4 2 .9 5.1 2 4 .4 6 .0 0 .109 1 .5 0 .9 0 .5 1 .2 0
4 .2 Οικογένεια 6 7 .9 123.2 15.1 2 8 .5 1 3 1 .8 3 0 .0 0 .474 14 .3 3 .8 13 .2 8 .7 6
5 . Απασχόληση: 8 0 .5 258.7 23 .9 3 5 .2 1 4 9 .9 2 2 .0 0 .784 7 .2 2 .3 17.1 9 .8 8
5.1 Τοποθέτηση, επαγγελματικός 1 0 .4 4 2 .2 1 .2 7 .4 6 .3 - 0 .1 63 0 .2 0 .1 - 1 .7 2
προατνατολιςμός, επανεγκατάατι an
17.1; 5 .2 Ανεργία 70 .1 216.5 22 .7 2 7 .9 1 4 3 .6 2 2 .0 0.621 6 .9 2 .2 o . lO
6 . Στέγαση 1 4 .9 - 4 .9 4 .8 3 5 .3 1 0 .0 0.241 0.1 0 .0 2.1 3 .2 3
7 . Λιά(θρα 1 0 .4 2 2 .9 6 .7 13 .1 2 9 .2 2 8 .0 0 .0 72 0 .4 0 .2 2 .2 1 .0 7
Β . Διοικητικά έξοδα 32.4 7 3 .0 4 .8 1 4 .4 6 2 .6 3 8 .0 0 .1 89 8 .9 1 .9 5.3 3 .3 2
ς _ 'Αλλες τρέχουσες δαπάνες 6 . 6 6 .5 - 4 .3 1 4 .9 2 3 .0 0 .0 06 5 .7 0 .4 0.4 0 .0 6
I I . Συναλλαγές για κεφαλαιούχο εξοπλισμό n .a n .a n .a η . a η .a 0 .0 68 3 .3 η . a - n .a
I I I . Δαπάνες κοινωνικής προστασίας 4 .979 226.6 147.7
(Τ> εκτός T W φορολογικών ελαφρύνσεων
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β
Οικονομικές Υποθέοεις
ΠΙΝΑΚΑΣ B - 1: Οικονομικές Υποθέσεις 1982 - 1987
ΕΟΚ β DK D F GR IRL I L NL UK
ΑΕΠ
(δισεκ. εθν. νόμισμα)
. 1982
. 1987
2435.0
3413.2
3849.5
5509.7
467
680
1597.9
1896.3
3569.3
5513.9
2517.9
6223.3
12.989
20.798
471390
889041
154
220
368.86
436.5
283.6
398.5
Τιμές συναλλάγματος
(ECU)
. 1982
. 1985
(A ug .28 )
44.711
45,090
8.1569
8.1013
2.3760
2.2261
6.4312
6.7974
65.342
105.985
0.6896
0.7150
13 23 .8
1495.95
44.711
45.090
2.6139
2.5069
0.5605
0.5733
Πρότυπα αγοραστικής
ισοτιμίας
. 1982
. 1987
(1984)
40.011
40.064
8 .833
8 .830
2 .5 06
2 .367
6 .4 04
6.791
51.077
64.595
0 .615
0 .6 50
1018.130
1179.674
39.534
40 .519
2.746
2.547
0.567
0 .559
Αποπληθωριστής τιμών ΑΕΠ
(Ετήσιος μέσος όρος
1982 - 1987)
5 .5 4 .7 2 .8 8 .0 15 .8 8 .0 1 1 .6 6 .3
2 .5 5.1
Ποσοστό ανεργίας
* .1 9 8 2
. 1987
13 .0
16 .3
9 .5
8 .5
6 .8
8 .0
8 .7
12 .2
(1 .4 )
9 .7
1 2 .2
1 9 .3
9 .7
13 .7
1 .3
1.7
11.7
1 6 .8
10 .6
11 .5
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ
"Κοινωνικές παρογές1 και "παροχές κοινωνικής προστασίας"
Υπάρχει διαφορά;
0 όρος "κοινωνικές παροχές" στα στατιστικά στοιχεία της
Κοινότητας, για τους εθνικούς λογαριασμούς αποτελεί κεφάλαιο του
"Λογαριασμού κατανομής του εισοδήματος" του Ευρωπαϊκού συστήματος ενο­
ποιημένων οικονομικών λογαριασμών (ESA), όπου καταγράφονται όλες οι
συναλλαγές που έχουν σχέση με την παραγωγική διαδικασία και την πραγμα­
τοποίηση εισοδήματος, την κατανομή και ανακατανομή του εισοδήματος
και τον καταμερισμό του μεταξύ της τελικής κατανάλωσης και της αποτα­
μίευσης, καθώς και τη δημιουργία κεφαλαίου και την λήψη και χορήγηση
δανείων στην Κοινότητα (1).
Στους εθνικούς λογαριασμούς, τα αγαθά και οι υπηρεσίες
καταγράφονται με εντελώς διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με το είδος
της οικονομικής μονάδας από την οποία καταναλώνονται. Σε μία δεδομένη
χώρα εάν ένας ιδιώτης επισκεφθεί ένα γιατρΑ, αγοράσει φάρμακα με
συνταγή και κατόπιν ζητήσει την επιστροφή^' των εξόδων του από το αρμό­
διο ίδρυμα κοινωνικής ασφάλισης, η υπηρεσία που παρέχεται από τον
γιατρό και τα αγαθά ως "εμπορεύσιμα" αγαθά και υπηρεσίες, και ως τέτοια
θεωρούνται ότι έχουν καταναλωθεί από τον ασθενή' κατά συνέπεια^κατα­
τάσσονται στα σύνολα "Κοινωνικές παροχές"(3) και "Τελική κατανάλωση
των νοικοκυριών". Από την άλλη πλευρά, σε.μία γειτονική χώρα με εθνικό
σύστημα υγείας που παρέχει στον ασθενή δωρεάν ιατροφαρμακευτική περί­
θαλψη^) η λογική που ακολουθείται είναι η εξής : εφόσον ο γιατρός
αμείβεται και τα φάρμακα αγοράζονται από κάποια κρατική υπηρεσία, η
τελευταία γίνεται ο καταναλωτής των αγαθών και της υπηρεσίας, το
κόστος των οποίων κατατάσσεται κατά συνέπεια στο σύνολο "κατανάλωση
από μέρους του κράτους" : συγχρόνως, οι κρατικές αυτές υπηρεσίες εμφα­
νίζονται ως παραγωγοί των "υγειονομικών υπηρεσιών" οι οποίες σε τελική
ανάλυση καταλήγουν στον ασθενή, αλλά εφόσον αποτελούν "μη εμπορεύσιμες"
υπηρεσίες, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως "Κοινωνικές παροχές".
Βέβαια, οι λογιστικές αυτές διακρίσεις δεν σημαίνουν
τίποτε για τον ασθενή : η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη του παρέχεται
με τα ίδια μέσα - γιατρό και φάρμακα - άσχετα με τον τρόπο με τον
οποίο αμείβεται ο πρώτος ή αγοράζονται τα δεύτερα.
Το γεγονός ότι τα αγαθά είναι πάντοτε "εμπορεύσιμα"
σημαίνει ότι :
α) οι κοινωνικές παροχές εκτός των παροχών σε χρήμα, περιλαμβάνουν
μόνον αγαθά και εμπορεύσιμες υπηρεσίες'
(1) Βλέπε EUROSTAT "Εθνικοί λογαριασμοί ESA" που εκδίδεται ετησίως,
για διευκρινίσεις.
(2) Δεν έχει σημασία αν η επιστροφή είναι μερική ή ολική (δηλαδή
εάν ο ασφαλισμένος πληρώνει ένα τμήμα των εξόδων θεραπείας ή όχι).
(3) Για να περιληφθούν στις "Κοινωνικές παροχές" οι παροχές σε είδος
(αγαθά και υπηρεσίες) θα πρέπει πάντα να είναι "εμπορεύσιμες".
(Λ) Πράγματι, σε όλες τις χώρες - ακόμη και σ'εκείνες που δεν υπάρχει
εθνικό σύστημα υγείας - υπάρχουν αγαθά και υπηρεσίες που ανήκουν
και στις δύο κατηγορίες. Η διάκριση μεταξύ των κατηγοριών αυτών
καθορίζεται μόνο από την κατάταξη, τους ορισμούς, τις σχέσεις
μεταξύ των τομέων, κλπ. που χρησιμοποιούν τα οικονομικά λογιστικά
συστήματα ανάλογα με τις ανάγκες που παρουσιάζονται.
33
(ο\ ΛλλΡΓ τταοογές υπό μορφή αγαθών και υπηρεσιών που χορηγούνται

ρεύσιμε^υπηρεσίες « α 6λες τις μη εμπρρευσιμες υ^ηρεαίες.
Από την άλλη πλευρά οι "παροχές κοινωνικής προστασίας"
ι ι ; . : :
γορία στους οικονομικούς λογαριασμούς.
0 ορισμός αυτός, αν και μπορεί να θείί)ρηθιε^η° ^ _^εΎ^ ° “
ποιεί τα ποσά τα οποία δ α π α ν ώ ν τ α ι / ^ τ α ^ ο ΐ α 1 επιτρίϊουν τη^ πρ^γμα-
?°0;Γί ^ Γ κ Γ ι δ ^ ί τ ^ μ ρ ^ τ ω ν ^ ποί έχουν εθνικό
σύστημάυγείας και εκείνων που δεν έχουν τέτοιο σύστημα.
ί(-0
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ EUROSTAT
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ Σ ΤΑ Τ ΙΣ Τ ΙΚ Η Σ
ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Μεθοδολογία - τόμος 1
δημοσιευθέν το 1981
Β. ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥΣ
Λειτουργία άσθένεια
511. Ή άσθένεια θά πρέπει νά θεωρηθεί μέ τή στενή της έννοια, σάν βλάβη τής ύγείας, λιγότερο ή περισσότερο
σοβαρή, πού έπηρεάζει γενικότερα τή φυσική ή πνευματική όκεραιότητα τού άτόμου.
512. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α) τά έπιδόματα τά όποια προορίζονται γιά όποκατάσταση, όλική ή μερική, τής όπώλειας εισοδήματος πού
προκύπτει άπό τήν άναστολή τής έπαγγελματικής δραστηριότητας·
β)τά ποσά πού άντιστοιχούν στό όλικό ή μερικό κόστος τής Ιατρικής περίθαλψης (1) προληπτικού ή
θεραπευτικού χαρακτήρα, πού χορηγείται σέ δλα τά προστατευόμενα πρόσωπα. "Οσον άφορά τήν
προληπτική Ιατρική, πρόκειται κυρίως γιά γενικές Ιατρικές έξετάσεις (check-up), έμβολιασμούς, μαθήματα
ύγιεινής, μέτρα προληπτικής Ιατρικής κλπ-
γ) τίς δαπάνες των ύπηρεσιών δημοσίας ύγείας, στό βαθμό πού άναφέρονται σ’ έπιδόματα ή σέ Ιατρική
περίθαλψη·
δ) τίς άλλες μορφές κοινωνικής πρόνοιας πού συνδέονται μέ τήν άσθένεια.
513. Δέν περιλαμβάνονται:
α) ή ιατρική περίθαλψη πού παρέχεται σέ άνάπηρα ή άνίκανα άτομα κλπ. γιά είδική θεραπεία τής άναπηρίας ή
τής άνικανότητάς τους, δηλαδή πού έχει άμεση σχέση μέ τήν Ιδιαίτερη κατάσταση στήν όποια βρίσκονται
αύτά τά άτομα (2)·
β)ή ιατρική περίθαλψη πού παρέχεται στά θύματα έργατικών άτυχημάτων ή σέ έργαζόμενους πού πάσχουν
άπό έπαγγελματικές άσθένειες έφόσον αύτή ή περίθαλψη σχετίζεται άμεσα μέ τό συγκεκριμένο άτύχημα ή
άσθένεια (3)·
γ) ή Ιατρική περίθαλψη πού παρέχεται στήν περίοδο τής έγκυμοσύνης, τού τοκετού καί τής λοχείας (4)·
δ) ή Ιατρική περίθαλψη πού παρέχεται στούς κληρωτούς στρατιώτες πού έκτελοϋν τήν ύποχρεωτική τους
θητεία (5)·
ε) άλα τά ένδεχόμενα συμπληρωματικά έπιδόματα, πού χορηγούνται λόγω οικογενειακών βαρών (6).
(') Ή Ιατρική περίθαλψη περιλαμβάνει τά άκόλουθα άγαθά κα( υπηρεσίες:
α) Υπηρεσίες γιατρού, (παθολόγου ή είδικοϋ) καί άλλου Ιατρικού προσωπικού, πού χορηγούνται μέσα ή έξω άπό Ιδρύματα (έξωτερικά Ιατρεία καί
κατ’ οίκον).
0) Παραμονή σέ νοσοκομείο: Ιατρική θεραπεία καί νοσηλεία
γ) 'Οδοντιατρική περίθαλψη
δ) Φάρμακα καί προθετικά: 'Ιατρικά καί φαρμακευτικά προϊόντα, όπτικά καί άκουστικά είδη (γυαλιά, φακοί), είδη καί προθετικά όρθοπεδικής, είδη
καί προθετικά όδοντιατρικής.
ε)"Αλλες ιατρικές υπηρεσίες: Εργαστηριακές άναλύσεις, άκτινολογικές καί ήλεκτροκλινικές έξετάσεις, θεραπείες θερμών καί θαλάσσιων
λουτρών, φυσιοθεραπεία, μεταφορά άσθενών, ένημερωτικές δραστηριότητες γιά τήν ύγεία καί τήν προληπτική ύγιεινή, έμβολιασμοί καί
άνοσιοποιήσεις. κλπ.
(2) Αυτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία «άναπηρία - άνικανότητα».
(3) Αυτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία «έργατικό άτύχημα - έπαγγελματική άσθένεια».
Π Αύτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία «μητρότητα».
0 Τό κόστος αύτής τής περίθαλψης δέν θεωρείται σάν δαπάνη κοινωνικής προστασίας.
Ο Αύτά τά συμπληρωματικά έπιδόματα κατατάσσονται στόν κλάδο «οικογένεια».
Η Ι
514-518
Λειτουργία άναπηρία - άνικανότητα
514. Άναπηρία-άνικανότητα (σωματική ή πνευματική) είναι ή άδυναμία γιά άνάληψη μιας δραστηριότητας, σέ έναν
όρισμένο βαθμό, ή γιά όμαλή συμμετοχή στήν κοινωνική ζωή, έφόσον ή άδυναμία αυτή έχει πιθανότητα νά
ύπάρχει μόνιμα ή πέρα όπό μιά όρισμένη χρονική περίοδο, ή όποια καθορίζεται, ένδεχόμενα, άπό τή νομοθεσία
τή σχετική μέ τήν άσφαλιστική κάλυψη τοϋ κινδύνου τής άσθένειας. Μπορεί νά είναι κληρονομική ή νά
όφείλεται σέ άσθένεια (έκτός άπό έπαγγελματική), σέ άτύχημα (έκτός άπό έργατικό) ή σέ κάποιο πολιτικό
γεγονός.
Παρατήρηση
ΟΙ παραπάνω έξαιρέσεις (έργατικό άτύχημα, έπαγγελματική άσθένεια) Ισχύουν μόνο γιά τίς περιπτώσεις πού οί
προϋποθέσεις (νομικές ή άλλες) γιά τή χορήγηση τής σχετικής παροχής άναφέρονται σαφώς σ' αύτούς τούς
δύο κινδύνους.
515. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α) τίς συντάξεις, βοηθήματα καί άλλες παροχές σέ μετρητά πού καταβάλλονται στά άνάπηρα καί άνίκανα
άτομα λόγω τής κατάστασής τους·
β) τίς άμοιβές πού δίνονται ατούς άνάπηρους όταν άσκούν έπαγγελματική δραστηριότητα προσαρμοσμένή
στήν άναπηρία τους μέσα σέ είδικές συνθήκες·
γ) τήν είδική ιατρική περίθαλψη πού χορηγείται ατούς άνάπηρους καί άνίκανους λόγω τής κατάστασης στήν
όποια βρίσκονται-
δ) τή φυσική, έπαγγελματική καί κοινωνική άποκατάσταση τών άναπήρων καί άνίκανων·
ε) τίς άλλες μορφές κοινωνικής άρωγής πού παρέχονται ατούς άνάπηρους καί άνίκανους.
516. Δέν περιλαμβάνονται:
α) ή Ιατρική περίθαλψη (') πού παρέχεται στά μέλη τής οικογένειας τών άναπήρων καί άνίκανων (2)·
β) οί συντάξεις, βοηθήματα, έξοδα κηδείας καί χρηματική βοήθεια λόγω θανάτου πού καταβάλλονται ατούς
έπιζώντες έξαρτώμενους συγγενείς τών άναπήρων καί άνίκανων (3)·
γ) άλα τά συμπληρωματικά έπιδόματα στίς συντάξεις, βοηθήματα κλπ., πού χορηγούνται λόγω οικογενειακών
βαρών (4).
Λειτουργία έργατικό άτύχημα - έπαγγελματική άσθένεια
517. Εργατικό άτύχημα είναι τό άτύχημα πού συμβαίνει εϊτε έξαιτίας τής έργασιας εϊτε στή διάρκεια τής έργασιας,
είτε κατά τή μετάβαση άπό τήν οίκία στον τόπο έργασιας.
Επαγγελματική άσθένεια είναι ή άσθένεια πού άναγνωρίζεται σάν τέτοια άπό τήν έθνική νομοθεσία.
518. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α) τίς συντάξεις, τά βοηθήματα, τίς άποζημιώσεις καί άλλες παροχές σέ μετρητά πού χορηγούνται στά θύματα-
Ο Βλ. λειτουργία «άσθένεια·· - σημείωση (').
φ Αύτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία «άσθένεια··.
φ Αυτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία -έπιζώντες-.
( ) Αύτά τά συμπληρωματικά έπιδόματα κατατάσσονται στή λειτουργία «οικογένεια».
519-523
β)τήν είδική Ιατρική ιιερίθαλψη (') πού χορηγείται στά θύματα τού άτυχήματος λόγω τής κατόστασης στήν
όποια βρίσκονται. Έδώ περιλαμβάνονται κυρίως ή παροχή, ή έπισκευή καί ή άντικατάση των προθετικών ή
όρθοπεδικών είδών πού έπιβάλλονται έξαιτίας τού άτυχήματος-
γ) τή φυσική, έπαγγελματική καί κοινωνική άποκατάσταση τών θυμάτων τού άτυχήματος-
δ)τήν πρόληψη τών άτυχημάτων (πού περιορίζεται στις δαπάνες τών άσφαλιστικών όργανισμών καί τών
όργανισμών κοινωνικής πρόνοιας)·
ε) τίς άλλες μορφές κοινωνικής άρωγής πρός τά θύματα.
519. Δέν περιλαμβάνονται:
α) ή ιατρική περίθαλψη (1) πού παρέχεται στά μέλη τής οίκογένειας τών θυμάτων (2)-
β) οί συντάξεις, βοηθήματα, έξοδα κηδείας καί χρηματική βοήθεια λόγω θανάτου πού καταβάλλεται ατούς
έπιζώντες έξαρτώμενους συγγενείς τών θυμάτων (3)·
γ) όλα τά συμπληρωματικά έπιδόματα στις συντάξεις, βοηθήματα, κλπ., πού χορηγούνται λόγω οικογενειακών
βαρών (4).
Λειτουργία γήρας
520. Τό γήρας άντιστοιχεί στή συμπλήρωση ένός έλάχιστου όρίου ήλικίας, μετά τό όποιο, κατά κανόνα μπορεί
κανείς νά διακόψει τήν κύρια έπαγγελματική του δραστηριότητα.
521. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α) τίς συντάξεις, βοηθήματα, άποζημιώσεις καί άλλες παροχές σέ μετρητά πού καταβάλλονται οτήν περίπτωση
ύπέρβασης μιάς όρισμένης ήλικίας·
β) τά έξοδα παραμονής σέ γηροκομεία καί σέ οίκους εύργηρίας-
γ) τίς καταβολές τής λεγάμενης «πρόωρης σύνταξης» πού χορηγείται στά πλαίσια νομικών ή κανονιστικών
διατάξεων, έφόσον τά κριτήρια γιά τή χορήγησή της δείχνουν δτι άντικειμενικός σκοπός είναι ή πλήρης καί
όριστική συ νταξιοδότηση λόγω ήλικίας, δηλαδή ότι τό μέτρο αυτό μπορεί νά έρμηνευθεΐ σάν μιά γενικότερη
τάση γιά τή μείωση τού άνώτατου όρίου ήλικίας τών έργαζομένων (5)·
δ) τίς άλλες μορφές κοινωνικής άρωγής πρός τά ήλικιωμένα άτομα: κατ’ οίκον βοήθεια, παροχές σέ είδος, κλπ.
522. Δέν περιλαμβάνονται:
α) ή Ιατρική περίθαλψη (6), πού παρέχεται στά ήλικιωμένα άτομα (7)·
β) όλα τά συμπληρωματικά έπιδόματα στις συντάξεις κλπ., πού χορηγούνται λόγω οικογενειακών βαρών (4).
Λειτουργία έπιζώντων
523. Παροχή έπιζώντων είναι μία παροχή πού χορηγείται μέ βάση ένα παράγωγο δικαίωμα, δηλαδή ένα δικαίωμα
πού άνήκε άρχικά σ’ ένα άλλο πρόσωπο τού όποιου ό θάνατος άποτελεΐ προϋπόθεση γιά τή χορήγηση τής
(') Βλ. λειτουργία «άσθένεια» - σημείωση (').
Π Αύτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία «άσθένεια».
Π Αυτές οι παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία "έπιζώντες».
Ο Αύτά τά συμπληρωματικά έπιδόματα κατατάσσονται στή λειτουργία «οικογένεια··.
Π ΟΙ παρατηρήσεις αύτές γίνονται γιά νά διευκολύνουν τήν έπιλογή κατατάξεως άνάμεσα στις λειτουργίες «γήρας·· καί «άνεργία».
Ο Βλ. λειτουργία «άσθένεια» - σημείωση (’).
Ο Αύτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία «άσθένεια».
524-528
παροχής. 'Ωστόσο, όρισμένοι άσφαλιστικοί όργανισμοί θεωρούν αύτό τό δικαίωμα σάν άμεσο, δηλαδή δέν
γίνεται σύνδεση άνάμεσα στήν παροχή πού παίρνει ό δικαιούχος καί σ' έκείνη πού θά μπορούσε νά διεκδικήσει
τό μέλος τής οικογένειας πού έχει πεθάνει.
524. Τά έπιζώντα μέλη τής οικογένειας πού δικαιούνται αύτές τις παροχές μπορούν νά είναι ό /ή σύζυγος ή πρώην
σύζυγος τού άτόμου πού έχει πεθάνει, τά παιδιά του ή τά έγγόνια του, οι άνιόντες ή οι έκ πλαγίου συγγενείς
του. Σέ έξαιρετικές περιπτώσεις (πχ. έξοδα κηδείας), μπορεί νά πρόκειται καί γιά άτομα έκτός τής οικογένειας.
525. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α) τις συντάξεις, άποζημιώσεις καί άλλες παροχές σέ μετρητά πού καταβάλλονται στούς έπιζώντες λόγω τής
συγγένειάς τους μέ τό άτομο πού έχει πεθάνει-
β) τις συντάξεις χηρείας·
γ) τά έπιδόματα θανάτου, δαπάνες κηδείας, κλπ.·
526. Δέν περιλαμβάνονται:
α) ή ιατρική περίθαλψη (') πού χορηγείται στούς έπιζώντες συγγενείς (2)·
β) όλα τά ένδεχόμενα συμπληρωματικά έπιδόματα τών συντάξεων, κλπ. πού χορηγούνται λόγω οικογενειακών
βαρών (3).
Λειτουργία μητρότητα
527. Ή λειτουργία μητρότητας περιλαμβάνει άλες τις παροχές οί όποιες χορηγούνται γιά κάλυψη τών δαπανών πού
προκύπτουν άπό τήν έγκυμοσύνη καί τή γέννηση παιδιών (ζωντανών ή δχι), καθώς καί τις άντίστοιχες παροχές
πού χορηγούνται στίς περιπτώσεις άμβλώσεως ή υίοθεσίας.
528. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α)τά έπιδόματα (ένδεχομένως τή συνέχιση καταβολής τού μισθού) τά όποια προορίζονται γιά τήν
άποκατάσταση, όλική ή μερική, τής άπώλειας είσοδήματος πού προκύπτει άπό τήν άναστολή τής
έπαγγελματικής δραστηριότητας έξαιτίας τής έγκυμοσύνης ή τού τοκετού­
β) τά ειδικά έπιδόματα πού χορηγούνται είτε στή διάρκεια τής έγκυμοσύνης είτε μετά τή γέννηση τού παιδιού,
έφόσον συνδέονται μέ τό γεγονός αύτό (πχ. γιά Ιατρικές έξετάσεις πρίν ή μετά τόν τοκετό)·
γ) τά έφάπαξ έπιδόματα πού καταβάλλονται λόγω τού τοκετού-
δ) τήν ιατρική περίθαλψη (4) πού παρέχεται:
1) στή μέλλουσα μητέρα κατά τή διάρκεια τής έγκυμοσύνης,
2) κατά τόν τοκετό,
3) στή μητέρα καί στό παιδί μετά τόν τοκετό καί μέχρι τήν έξοδό τους άπό τήν κλινική, έφόσον ή περίθαλψη
παρασχέθηκε σέ νοσηλευτικό 'ίδρυμα, ή γιά ένα άντίστοιχο χρονικό διάστημα (περίπου μιάς έβδομάδας
στίς περισσότερες περιπτώσεις), άταν ό τοκετός γίνεται στό σπίτι,
(') Βλ. λειτουργία «άσθένεια» - σημείωση (').
Γ) Αύτές οί παροχές κατατάσσονται στή λειτουργία «άσθένεια».
Π Αύτά τά συμπληρωματικά έπιδόματα κατατάσσονται στή λειτουργία -οικογένεια».
Π Βλ. λειτουργία «άσθένεια» - σημείωση (').
529-533
ε) τις ax ta ; μορφές κο,νω» *η ς Ορωγής πού δ ί.ίτα , οΛς μέΛλοοοές μητέρες «α| οτίς μητέρες νεογέννητων
παιδιών.
529. Ή λειτουργία αυτή δέν περιλαμβάνει τήν ιατρική περίθαλψη (1) πού παρέχεται μετά τά χρονικά δρια πού
άναφέρονται παραπάνω (ζ).
Λειτουργία οίκογένεια
530 Ή λειτουργία οίκογένεια περιλαμβάνει άλες τίς παροχές οι όποιες χορηγούνται γιά τήν κάλυψη τών δαπανών
Γ Ζ Τ ο μ , 6πδ την άνατροφή τώ , πα,δώ» κρί. ενδεχομένως, έφδοο» δπδρχε, οχετατή ηρόβΧεψη οτη
νομοθεσία, άπό τή διατροφή άλλων μελών τής οίκογένειας (συζυγος, άνιοντες κλπ.).
531. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α) τά οίκογενειακά έπιδόματα-
β) τά έπιδόματα, άποζημιώσεις καί άλλα βοηθήματα σέ μετρητά πού καταβάλλονται γιά τή διατροφή τών
παιδιών ή έφόσον υπάρχει σχετική πρόβλεψη στή νομοθεσία, τών άλλων μελών της οικογένειας·
γ) τίς συμπληρωματικές παροχές γιά τά παιδιά πού προβλέπονται άπό τή νομοθεσία γιά τήν κάλυψη ένός
άλλου κινδύνου (άσθένεια, άναπηρία, κλπ.)·
δ) τήν έξασφάλιση τροφής, ένδυσης, διακοπών καί βοήθειας Ιδιαίτερα οίκιακής (έκτός έάν συνδέεται άμεσα
μέ τή λειτουργία «έκπαίδευση»)·
ε) τίς δαπάνες στόν τομέα τού οικογενειακού προγραμματισμού-
στ) τίς άλλες μορφές κοινωνικής άρωγής γιά τά παιδιά καί τήν οίκογένεια.
Λειτουργία εύρεση έργασίας,έπαγγελματικός προσανατολισμός καί κ.νητ.κότητα (Τώρα: Προαγωγή της εργαοιας)
532. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α)τίς δαπάνες διαχείρισης (μισθοί ύπαλλήλων, άγορές άγαθών καί ύπηρεσιών) τών γραφείων εύρεσης
έργασίας ή έπαγγελματικού προσανατολισμού-
β)τήν πληρωμή τών έξόδων μετακίνησης καί έπανεγκατάστασης τών άνέργων πού δέχθηκαν νά έργασθοϋν
καί νά έγκατασταθοϋν σέ άλλη περιοχή·
γ)τά ποσά πού καταβάλλονται γιά άποκατάσταση τής άπώλειας άποδοχών πού όφείλεται σέ άποχή άπό τήν
εργασία λόγω έπαγγελματικής έκπαίδευσης (3).
533. Δέν περιλαμβάνονται:
α) οί δαπάνες διαχείρισης τών όργανισμών στούς όποιους ΰπάγονταιτά γραφεία εύρεσης έργασίας·
β)τά ποσά πού καταβάλλονται άπευθείας άπό τούς έργοδότες, χωρίς νά χρειάζεται έτσι νά καταβληθεί
άποζημίωση άπό τό δημόσιο·
γ) τό άμεσο κόστος τής έπαγγελματικής έκπαίδευσης (άμοιβές τού έκπαιδευτικοϋ προσωπικού, παροχή
διδακτικού ύλικοϋ, κλπ.)·
(') Βλ. λειτουργία «άσθένεια·· - σημείωση (').
Α ύ ^ τ ά 'ι^ ^ ϊ™ ρ ο ϋ ν ^ ά ^ ™ ρ ί^ ο ν τ α ι06π^^ε1ο^^ούς*δικαιοι5χους άπό τ6 δημάσ,α. Μπορούν, έπίοης, νύ «παβληθοΟν όπύ τάνϊδιο τών
έργοδότη (έπιχειρηση) άλλά, στήν περίπτωση αύτή. θά πρέπει νά δίνεται άποζημίωση άπό τό δημόσιο μπό μορφή ένίσχυσης.
534-535
δ) οΐ ένισχύσεις πού καταβάλλονται άπό τό δημόσιο στίς έπιχειρήσεις σάν κίνητρο γιά τή μή άπόλυση των
υπαλλήλων τους.
Λειτουργία άνεργία
>534 Η λειτουργία αυτή περιλαμβάνει ό λ ες τ ι ς π αροχές που αποβλέπουν οτΠν
εξασφάλιση του εισοδήματος διαβίωσης των προστατευόμενων προσώπων,
οε περίπτωση ολικής ή μερικής απώλειας του εισοδήματος από εργασία
λόγω ανεργίας.
535. Στη λειτουργία αυτή περιλαμβάνονται:
α; τα βασικά επιδόματα ανεργίας ή διατήρησης του εισοδήματος,
β; τα επιδόματα μερικής ανεργίας λόγω λειτουργικών, τεχνικών ή
οικονομικών αιτίων,
γ) τα επιδόματα μερικής ανεργίας λόγω κακοκαιρίας,
Ο) οι αποζημιώσεις απόλυσης,
ε; οι άλλες δαπάνες υπέρ ανέργων ατόμων.
535α. Δεν περιλαμβάνονται:
α; η ιατρική περίθαλψη που παρέχεται στους ανέργους και στα μέλη
Ί Ι ) Γ Ο I. Κ Ο Υ ^ ν ΐ: ! . I Ο ι Τ Ο ϋ ^ ( ^- ) ;
πληρωμή των εξόδων μετακόμισης και εγκατάστααης^των ανέργων
που δέχθηκαν να εργαστούν και να μετακινηθούν σε μια άλλη περί
οχή (2 ),
Ύ) τα διάοορα επιδόματα που χορηγούνται, υπό ορισμένες προϋποθέ­
σεις, σε ηλικιωμένους ανέργους (3)·
(1; Οι παροχές αυτές κατατάσσονται στ
(?) Οι παροχές αυτές κατατάσοονται στ
(3) Οι παροχές αυτές κατατάσσονται στ
η λεπουργία Ασθένεια
η λειτουργία Προώθηση της απασχόλησης
η λειτουργία Γήρατ
539
Λειτουργία στέγαση
536. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει τά ποσά πού πληρώνει τό δημόσιο σέ όρισμένες κατηγορίες νοικοκυριών -
κυρίως μέ περιορισμένους οικονομικούς πόρους - προκειμένου νά μειωθεί τό κόστος χρήσης της κατοικίας
τους. Λαμβάνονται ύπόψη:
α) τά έπιδόματα σέ μετρητά πού καταβάλλονται άπευθείας στά νοικοκυριά (ένοικιαστές ή Ιδιοκτήτες)·
β) οί έπιχορηγήσεις πού δίνονται σέ Ιδιώτες ή σέ δημόσιους όργανισμούς πού είναι Ιδιοκτήτες κατοικιών, στό
μέτρο πού άποσκοποϋν στήν άποκατάσταση τού διαφυγόντος κέρδους λόγω καθιέρωσης μειωμένων ένοικί-
ων γιά τούς ένοικιαστές.
537. Δέν περιλαμβάνονται όλα τά γενικότερα μέτρα (άκόμη καί άν λαμβάνονται άπό δημόσιες άρχές) πού
άποβλέπουν κυρίως στήν ένίσχυση τών κατασκευών, όπως έπιδοτήσεις κατασκευής, πριμ στεγαστικών
ταμιευτηρίων, έπιδοτήσεις γιά τήν άντιστάθμιση τών μειωμένων έπιτοκίων στά στεγαστικά δάνεια, κλπ.
Λειτουργία διάφορα
538. Ή λειτουργία αύτή περιλαμβάνει:
α) τά ποσά τών παροχών οί όποιες άφοροϋν πολλές άλλες λειτουργίες συγχρόνως καί γι’ αύτό δέν μπορούν νά
διατεθούν χωριστά σέ καθεμιά άπό αύτές τίς λειτουργίες, άκόμη καί μέ ύπολογισμό κατά προσέγγιση
β) τά ποσά τών παροχών πού άφορούν τομείς διαφορετικούς άπό έκείνους πού καλύπτουν οί ύπόλοιπες
λειτουργίες, άλλά πού ό στόχος τους πλησιάζει τήν κοινωνική προστασία μέ τήν εύρεία έννοια τής λέξης:
1) τίς ένισχύσεις πού δίνονται στούς άπορους, έφόσον ή αίτια τής άπορίας δέν μπορεί νά συνδεθεί μέ κάποια
άλλη λειτουργία (γήρας, οικογένεια, κλπ.),
2) τίς δαπάνες πού πραγματοποιούνται στά πλαίσια τών μέτρων κοινωνικής πρόνοιας γιά τήν καταπολέμηση
τής φτώχειας,
3) τίς δαπάνες πού άφοροϋν τούς άνήλικους έγκληματίες (άναμόρφωση, κλπ.) έκτός άπό τά έκπαιδευτικά
μέτρα,
4) τίς άποζημιώσεις καί άλλες παροχές σέ μετρητά ή σέ είδος πού δέν κατατάσσονται άλλού, γιά τά θύματα
πολιτικής βίας ή φυσικών καταστροφών,
5) τή δικαστική προστασία καί τή βοήθεια πού παρέχεται στά θύματα έγκληματικής βίας,
6) τίς άλλες μορφές κοινωνικής άρωγής γιά άτομα χωρίς οικονομικούς πόρους, άστεγα καί κοινωνικά
άπροσάρμοστα (ναρκομανείς, κλπ.).
Σημ. - Ή άπαρίθμηση αύτή είναι περιοριστική
Γ. Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ
539. Σέ όρισμένες περιπτώσεις, μπορεί νά είναι άσκοπος ό χωρισμός τών παροχών σέ δύο άριθμούς, όπως
έμφανίζεται στόν πίνακα Δ. Έτσι, προβλέφθηκε μία λιγότερο λεπτομερής υποδιαίρεση, χρησιμοποιώντας τίς
έπικεφαλίδες μέ ένα μόνο αριθμό όπου περιλαμβάνονται οί άκόλουθοι γενικοί τομείς: ύγεία, γήρας, έπιζώντες,
μητρότητα-οίκογένεια, άπασχόληση, στέγαση, διάφορα.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε
ΗΛΙΚΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ χρησιμοποιούμενες για τον υπολογισμό
των παροχών κατ'άτομο. (Πίνακας 3.9)
Άνδρες Γυναίκες
Βέλγιο 65 60
Δανία (νόμιμος ηλικία 67) 65 65
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία 65 65
της Γερμανίας
Γαλλία 60 60
Ελλάς 65 60
Ιρλανδία 65 65
Ιταλία 60 55
Λουξεμβούργο 65 65
Κάτω Χώρες 65 65
Ηνωμένο Βασίλειο 65 60


Full & Egal Universal Law Academy