T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2007/525 Esas
KARAR NO: 2022/547
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
İFLAS İDARE MEMURLARI...
DAVA: Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ: 21/09/2007
KARAR TARİHİ: 14/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kayıt Kabul davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mahkememizin 2003/367 Esasa sayılı dosyasında iflasına karar verilmesi üzerine, alacaklarının yazılması talebiyle İflas Dairesi Müdürlüğü' ne yasal süresi içinde müracaat edildiğini, İlk alacaklılar toplantısına da katılım yapıldığını, 22.06.2006 tarihli dilekçe ile alacaklılar listesine yazılmasını talep edilen alacağın 700.000 USD asıl + 86.700 USD faizi olmak üzere 786.700 USD olduğunu, bu rakamın 21.07.2006 tarihi itibariyle Yeni Türk Lirası 1.215.923,64 YTL olduğunu, iflas İdaresinin 06.09.2007 tarihinde (mahalle muhtarı) tebliğ edilen kararında alacağın kabul edilmesi gerekirken reddine karar ver diğini, Davacı müvekkilinin alacağının olduğunu, alacağın dayanağının; müvekkilinin Irak-GCEP (General Company of Electrical Projects) işvereni ile 28.07.2000 tarihinde 132 KW” lik Baguba, Haditrha, Samara, Titrit'te su çekimi işi için kullanılacak trafo inşaatı ve malzemelerinin temini işine ve 63 MVA lık trafo ve yağ filtrelemesi konu başlıklı işleri yapmak için 23.047.656 ABD Doları tutarlı bir taahhüt kontratı imzaladığı, bu kontrattan sonra bu kez müvekkili ile davalının anılan işte KONSORSİYUM olarak çalışacağını belirten protokolü birlikte imzaladığı ve 22.06.2001 tarihinde yürürlüğe girdiğini, yine aynı tarihte müvekkili firmanın sözleşmeden doğan haklarını akdeden protokol dahilinde müvekkili ve davalı firmanın oluşturduğu bu konsorsiyuma devretmeyi kabul ettiğini, bu devir işleminin işveren tarafından da kabul edildiğini ve... AŞ yetkisi kabul edildiğini ve bu yetkiye dayanarak davalının iş yapmaya başladığını, anılan protokolün “Finansal Borçlar” başlığını taşıyan 3. Maddesinde ödemelerin her ne kadar yetkili firma davalı da olsa, konsorsiyum adına açılacak akreditif hesabına yatırılacağı ve bu hesabın müşterek imza ile kullanılacağı belirtilerek ve bu doğrultuda hesap açıldığını, anılan maddenin devamında davalının müvekkiline yönetme ücreti olacak 700.000 ABD Dolarını, 100.000 USD akreditifin açılmasını takip eden 5 (beş) iş günü içinde... tarafından doğrudan müvekkiline ödeneceği, kalan 600.000 USD nin ise işin yapımı sırasında muhatap idare tarafından yapılacak her ödemenin 942,6033 ü akreditif hesabına yatırılacağı, bu hesaba yatan paranın da müvekkili hesabına transfer edilerek ödeneceği, Ancak... İnşaat ve Tesisat AŞ” ne projenin gidişatı ne işlerin durumu ne de pı is ile tahsil ettikleri paralar hakkında hiçbir beyanda bulunmadığını ve müvekkilinin bilgi sahibi olmasının engellediğini, dışarıdan edinilen duyumlardan, projenin halen yürütüldüğü işbirliğinin devam ettiği ve İşveren İdare tarafından paralarm düzenli olarak davalıya ödendiği öğrenildiğini, Müvekkilinin doğrudan davalıdan öğrenmesi gereken bu bilgilerin proje ile ilgisi bulunmayan üçüncü şahıslardan öğrenilmesi üzerine ... 21. Noterliğinin 23.03.2003 tarihli ve S1 126 sayılı ihtarname gönderilerek hesaplarına yatan paralardan müvekkiline ait olan kısmın kendisine ödenmesi talep edilmiş ise de davalının 28.11.2003 tarihinde “sizinle iş bitince konuşacağız” şeklinde gayri ticari, sorumsuz, etik olmayan ve taraflarınca gönderilen ihtamamedeki hiçbir hususa cevap vermeyen nitelikte cevap gönderdiklerini ve taraflarına hiç ödeme yapmadıklarını, parayı uhdelerinde ve kendi kontrolleri altında tutmaya ve kullanmaya devam ettiklerini, mahkememizin 2003/367 Esasında kayıtlı şirketin iflası talebi ile açılan bir dava olduğu, bu davada iflasın 1 yıl için ertelendiği ve davalı şirketin bu süre içinde kayyum marifeti ile idare edildiği ve kayyumların şirketin mali ve idari durumuna ilişkin şirketin bilançosunu da 3 ayda bir düzenli olarak mahkemeye verdiklerini öğrenildiğini, bu raporlardan 13.05.2005 tarihli olanı incelendiğinde taraflarınca bu davaya konu edilen alacak varlığı davalı tarafından kabul edildiği halde raporun sonuç kısmında yer almadığı gibi şirketin borç hanesinde de belirtilmediğini, bu gelişmeler üzerime şirket ile sayısız yazışmalar ve görüşmeler yapılmış ise de bir sonuç elde edilemediğini, en son... AŞ ilerleyen bir tarihte alacaklarının 9650 sinden bir protokol ile vazgeçmeleri halinde geri kalan kısmın kendilerinin belirleyeceği bir tarihte olmak üzere 3 yıl içinde ödemek şeklinde kabul edilmesi mümkün olmayan teklif yaptığını, bu gelişme üzerine dava açılmasına karar verilmiş iken, şirketin iflasın ertelenmesi talebinin reddi ve iflasına karar verilmesi üzerine alacaklarının alacaklılar listesine yazılması talebiyle ... iflas Müdürlüğü” nün 2006/13 sayılı dosyasına müracaat edildiğini, müracaatın kabul edilmemesi üzerine iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu, delillerinin toplanarak alacak kaydının kabulüne ve yargılama devam ederken yapılacak alacaklılar toplantısına katılmaları konusunda karar verilmesini, açıklanan nedenlerle; davanın kabulüne, 1.215.923,64 YTL alacaklarının alacaklılar listesine kaydının kabulüne, ikinci alacaklılar toplantısına katılmaları için karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
İflas Masası cevap dilekçesinde özetle; davacının 1.215.923,64 YTL alacağının masaya yazılması talebinde bulunduğunu, 4. Sıra kapsamında talebin tamamının reddine karar verildiğini, ret kararının davacıya 06.09.2007 tarihinde tebliğ edildiğini, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün günlük yasal süre içeresinde davanın açılmadığını, davacı şirketin iflas masasına sözleşmenin tercüme edilmemiş İngilizce metni ile taleplerini içeren dilekçe ile başvurduğunu, 700.000 USD alacak ve 86.700 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.215.923,64 TL alacak isteminin kabulünü talep ettiğini, ingilizce sözleşme dışında gerek karşılıklı ihtarnameler gerekse yerine getirilen edimleri ilgili hiçbir belge sunmayan davacı şirketin alacak isteminin iflas masasınca kabulünün mümkün görülmediğini, Müflisin alınan beyanı ile davacının istemlerinin de uyuşmadığını, müflis şirketin alacak isteminin şüpheli olduğunu bildirdiğini, davacının istemine dayanak yaptığı tüm inceleme, belgeler ve müflis şirket kayıtları üzerinde yapılacak inceleme ile varsa alacak miktarının tespitinin gerektiğini belirterek ret kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava İİK 235 maddesi gereğince açılan kayıt kabul talebine ilişkindir.
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 21/07/2006 tarih 2003/367 Esas 2003/354 Karar sayılı kararla davalı şirketin iflasına karar verilmiş olup iflas tasfiye işlemleri ... 21. İcra Dairesinin 2006/13 iflas sayılı dosyasında yürütülmektedir.
Davacı tarafça ... 21. İcra müdürlüğüne sunulan alacak başvuru dilekçesi ile toplam 1.215.923,64 TL (700.000 USD Asıl Alacak + 86.700 USD İşlemiş Faiz Karşılğı) alacağın masaya kaydı için talepte bulunulduğu, iflas idaresi tarafından alacağın tamamının reddedildiği anlaşılmıştır.
İİK'nun 235/1.maddesine göre; sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar.
İİK 235 maddesine göre Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir.
İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar.
İflas masasına kaydı talep edilen alacağın dayanağı, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 22/06/2001 tarihli protokol gösterilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 26/01/2006 tarihli protokolün GİRİŞ kısmında "ELTA, General Company of Electrical Projects, Bağdat-Irak (bundan böyle “İşveren” olarak anılacaktır) şirketinden Baguba, Haditha, Hawega, Samarra, Tikrit, Su Alma için 132kV Trafo Malzemelerinin Tasarımı ve Temini ile 63 MVA 132/33 Trafo ve 2 Set Yağ Filtresi Seti (bundan böyle “İhale” olarak anılacaktır) Sözleşme no.SS- 7/2000, Satınalma sipariş no 5/6/24/2000, Comm no 701749 (bundan böyle “Proje” olarak anılacaktır) işi ihalesini (bundan böyle “İhale” olarak anılacaktır) aldığından;
ELTA ve İşveren, 28.07.2000 tarihinde Projenin icrası ile ilgili genel ilkeleri ortaya koyan bir Sözleşme (“bundan böyle Sözleşme olarak anılacaktır”) yaptıklarından;
ELTA, Projenin icrası ve ilişkili işlerin yerine getirilmesi için Proje kapsamında ve ihale şartnamesi hükümlerine (“İhale Şartnamesi”) ve Sözleşme hükümlerine uygun olarak... ile işbirliği yapmayı amaçladığından (“İşler”);
ELTA, Sözleşme ve İhale Şartnamesi kapsamında devrine izin verilmesi halinde ve Birleşmiş Milletler ('BM") ve / veya İşveren gibi ilgili makamlarca onaylanması halinde, Sözleşme'den doğan hak ve yükümlülüklerini... ile bir konsorsiyuma girmek suretiyle, ...'e devretme niyetinde olduğundan.
..., Projenin gerçekleştirilmesi ve İşlerin yürütülmesi için bu Protokolün hükümleri çerçevesinde... ile işbirliği yapma niyetinde olduğundan..
DOLAYISIYLA TARAFLAR burada aşağıda belirtilen şartlarda karşılıklı olarak anlaşmakta ve aşağıdakileri kabul etmektedirler", İŞ BİRLİĞİ KAPSAMI başlıklı 2. Maddesinde "21. ELTA'nın Sözleşme kapsamındaki hak ve yükümlülüklerinin bır bolumunu üçüncü bir tarafa devretmesine izin verilmesi durumunda; daha sonra..., izin verilen azami oranda hak ve yükümlülüklerini... 'e devredecektir; ve... ile..., Projenin gerçekleştirilmesi için oluşturulmuş bir konsorsiyumun üyeleri olarak görev yapacak (bundan sonra “Konsorsiyum” olarak anılacaktır ). Bu durumda Sözleşme ve İhale Şartları kapsamında izin verilmesi ve BM ve / veya İşveren tarafından onaylanması durumunda '... Konsorsiyum lideri olacaktır. Aksi takdirde... lider olacaktır. Lider olarak..., Konsorsiyumu temsil etmek üzere... tarafından aday gösterilen bir Proje Yöneticisi atayacak ve..., İşveren ve / veya Konsorsiyumu bağlayıcı diğer üçüncü taraflara yönelik herhangi bir işlem yapmadan önce, ...'in yazılı onayını alacaktır. Bu alternatif çözümlenirse, Taraflar arasında arasında yetkili makamları, işlemleri, yönetimi ve Konsorsiyumu idare eden ve diğer ilkeleri tanımlayan ayrıntılı bir konsorsiyum anlaşması yapılacakır.
Dal, Proje yalnızca... tarafından gerçekleştirilecektir.. ..., Sözleşmeden doğan ve...'nın İşveren'e bu Protokolün yürürlüğe girmesinden önce Proje için İşveren'e verdiği tüm yazılı taahhütlerden doğan tüm yükümlülük ve riskleri taşıyacaktır.. ..., Sözleşmeden ve eklerinden doğan İşveren ve üçüncü şahıslar tarafından yapılabilecek herhangi bir zarara ve talebe karşı...'yı tazmi edecek ve zarar görmesini engelleyecektir. ..., bu Protokol tarihine kadar...'nın herhangi bir eylemine veya ihmaline dayanan Proje ile ilgili olarak...'ya karşı herhangi bir talepte bulunmayacaktır.
23 Taraflar, Taraflardan herhangi biri tarafından önerildiyse veya görüşülmek üzere gündeme getirildiyse, Alt Maddeler 2.1 ve 2.2'de öngörülen şartlar dışında kalan herhangi bir işbirliği alternatifinin taraflarca müştereken değerlendirileceğini kabul ederler. Bu tür bir alternatif, Taraflarca karşılıklı olarak mutabakata varıldığı takdirde uygulanabilir." şeklinde hükümler bulunmaktadır.
Ayrıca aynı protokolün 7.1/a maddesinde tarafların projenin yürütülmesi için...'İN... ile İŞBİRLİĞİ İÇİN BM/İşveren onayının alınmasının mümkün olmadığını kabul etmesi durumunda protokolün sona ereceği kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan protokolden davacı şirketin dava dışı Irak'taki General Company Of Electrical Project'le imzalanan 28/07/2000 tarihli sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinin... ile bir konsorsiyuma girmek suretiyle...'e devretmeyi Birleşmiş Milletler ve/veya işverenin onaylaması şartıyla üstlendiği anlaşılmıştır.
Protokolün 3. Maddesinde, sözleşme bedeli 23.047.656 ABD Doları olarak kararlaştırıldığı, proje için yürütülen... Yönetimi için toplam 700.000 USD tutarındaki yönetim ücretinin... tarafından...'ya ödenmesinin kabul edildiği, 100.000 USD'nin doğrudan BM/İş veren tarafından L/C açılmasını izleyen 5 gün içinde 600.000 USD'nin işveren tarafından serbest bırakılan ödemeler oranında ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve ödeme şeklinin protokolde gösterildiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce alınan 04/06/2009 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; taraflar arasındaki konsorsiyum konusunda bir anlaşma imzalanmadığından... Şirketi taahhüt konusu işi bizzat kendisinin yaptığını ve karşılığını da T.C. Merkez Bankası'na gönderilen dövizlerle tahsil ettiğini, 22.033.154 USD'lik fatura kestiğini, taraflar arasında konsorsiyum akdedilmediğini ve Birleşmiş Milletler'in de böyle bir konsorsiyumu onaylamadığına göre davalı ... Şirketi'nin Irak'a yapmış olduğu hizmetlerden dolayı herhangi bir talep edemeyeceği görüşü bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği ve Iraktaki şirkete yazı yazılması talebi üzerine mahkememizce istinabe suretiyle Irak yetkili makamlarından talepte bulunulduğu ancak söz konusu şirketin Irak Sanayi ve Madenler Bakanlığı'na bağlı olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için yazılan istinabe evrakına Washington Büyükelçiliği tarafından 23/03/2017 tarihli yazıda; uluslararası kuruluşların dokunulmazlıkları yasasına göre Birleşmiş Millerler Genel Sekreterliğinden bilgi talep etme yetkilerinin bulunulmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, bilirkişi kurulundan 27/07/2022 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişi kurulu raporunda sonuç olarak; Dosya kapsamına davacı tarafından sunulan ve taraflar arasında yapıldığı anlaşılan yazışmalardan Birleşmiş Milletler'den onay alındığı ve 17.12.2002 tarihinde akreditifin gerçekleştiği ancak sözleşmenin tarafı olan İşveren Irak-GCEP den onay alınıp alınmadığı anlaşılamamış ise de, 04.06.2009 tarihli Bilirkişi Heyet rapor ekinde sunulan davalı Müflis... şirketinin 2003 — 2004 yıllarına ait muavin defter kayıtlarına göre, davalının İşveren “Commission Of Electricity General Company”'ne 22.033.154,00 $ tutarında fatura düzenlediği ve 21.903.621,96 $ tutarında tahsilat yaptığı, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2003/367 E. Sayılı Dosyasındaki Kayyım raporlarına göre; davacının dava konusu iş ile ilgili davalıya fatura düzenlenmediği, bu nedenle de talep konusu tutarın davalı ...'in muhasebe kayıtlarına intikal ettirilemediği, Sayın Mahkemece 22.06.2001 tarihli protokole göre davacının alacak hakkı olduğunun kabulü halinde, iflas tarihi itibariyle davalıdan alacağının toplam 764.713,72 USD olarak hesaplandığı ve bu tutarın TCMB efektif satış kuruna göre (1.5554) TL karşılığının 1.189.435,72 TL olduğu bildirilmiştir.
Uyuşmazlık dava konusu olan protokolün taraflar arasında yürürlüğe girip girmediği, protokole ilişkin işin devrine Birleşmiş Millerler ve işveren tarafından onay verilip verilmediği, akreditif açılıp açılmadığı, davacının protokol kapsamında müflis şirketten alacağının bulunup bulunmadığı konusunda toplanmaktadır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan ve davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen 12/12/2002 tarihli yazı ve 04/03/2003 tarihli yazı içeriğine göre, projenin Birleşmiş Milletler tarafından onay aldığı ve 17/12/2002 tarihinde L/C açıldığının bildirildiği ve bu şeklide protokolün yürürlük şartlarından ikisinin tamamlandığı kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar işveren onayı konusunda dosyada bir belge bulunmamakta ise de, davacı tarafından davalı ile oluşturulan konsorsiyuma devredilen işin davalı tarafından yerine getirilmiş ve işin bedelinin de tahsil edilmiş olması dikkate alındığında iş veren onayının da verilmiş olduğunun kabulü gerektiği, zira işveren onayı olmaksızın, herhangi bir şirketin iş sahibinin işini yapmasının ve bedelin ödenmesinin söz konusu olmayacağı, bu nedenle işveren onay şartının da gerçekleşmiş olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, taraflar arasında imzalanan protokolün yürürlüğe girdiği, protokol gereğince davalı tarafından davacıya yapılması gereken ödemelerin yapılmadığı ve davacının iflas tarihi itibariyle 764.713,72 USD karşılığı 1.189.435,72 TL alacağının bulunduğu, bu alacağın iflas masasına kaydı gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, ... 21. İcra Müdürlüğü'nün 2006/13 İflas sayılı dosyasında tasfiyesi devam eden Müflis .... 'nin iflas masasının 4. Sırasına davacının 1.189.435,72 TL alacağının kayıt ve kabulüne,
2-Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
3- Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 13,10 TL nin mahsubu ile bakiye 67,60 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine ve kabul edilen miktara göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan 8.090,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 7.931,85 TL'sinin ve peşin harç olarak yatırılan 13,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/09/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır