T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/371 Esas
KARAR NO: 2024/51
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/05/2014
KARAR TARİHİ: 02/02/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan alacak (hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, müvekkili Genel Müdürlüğe bağlı ... İşletme Müdürlüğü'nün yemekhane, lokal, misafirhane, telefon santrali ve ısı merkezi işletmeciliği ile genel temizlik hizmetlerinin yaptırılması için davalı şirketlerden hizmet satın alındığı, davalı şirketler uhdesinde çalışan dava dışı işçiler tarafından müvekkili şirket aleyhine iş mahkemelerinde davalar açıldığını, davaların kabulüne karar verildiğini, mahkeme kararlarının takibe konulması üzerinde takip dosyalarına teminat mektupları sunulduğunu, iş mahkemeleri kararlarının kesinleşmesi üzerine teminat mektuplarının paraya çevrilerek dosya borçlarının kapatıldığını, müvekkili ile yüklenici şirketler arasında imzalanan sözleşmelerin yüklenicinin sorumlulukları başlıklı maddelerinde yüklenicinin İş Kanunu, SSK ve çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre personelin her türlü maaş, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücretini ödeyeceği yönünde hükümlere yer verildiği ileri sürerek, 224.364,13-TL alacağın teminat mektuplarının paraya çevrilme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.
Davacı vekili 23/06/2021 tarihli dilekçe ile dava dilekçesindeki talebine açıklık getirerek, davalı ... firmasından talep ettiği alacak miktarının 43.536,47 TL, ... Temizlik ... Ltd. Şti'den talep ettiği alacak miktarının 34.754,54 TL, ... Kurumsal Hizmetler firmasından talep ettiği alacak miktarının 19.701,93 TL, ... Temizlik .... Ltd. Şti'den talep ettiği alacak miktarının 17.260,49 TL, Kalite Temizlik .... Ltd. Şti'den talep ettiği alacak miktarının 10.186,91 TL, ...İnş. ... Ltd. Şti'den talep ettiği alacak miktarının 11.668,77 TL, ... ... Ltd. Şti'den talep ettiği alacak miktarının ise 11.501.08 TL olduğunu açıklamıştır.
CEVAP: Davalı ... vekili, davacı kurum tarafından dava dışı işçilerden Mehmet Polat, Ali Polat, Hasan Şimşek ve Orhan Ercan'ın alacakları yönünden ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/420 Esas sayılı dosyasıyla dava açtığı, davanın derdest olduğunu, davalı şirketin iş yerini devrederken işçilerin tüm ücret ve tazminatlarını da devir ettiğini, rücu davasına esas olarak gösterilen ...İş Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı kurumun işçilere karşı ihale gereği sorumluluğunun bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ...(Eski Unvanı: ... Temizlik Taşıma İnş. Gıda Tic. Ve San. Ltd. Şti.) vekili, davalı şirketin davacı şirket nezdindeki ihaleyi 2003 veya 2005 yıllarında aldığını, ihalenin devrinden sonra 2 yıldan fazla sürenin geçtiğini, kıdem tazminatının iş yeri devri hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini, ...İş Mahkemesi davasının davalı şirkete ihbar edilmediğini, bu nedenle davalı kurumun gerektiği gibi savunma yapmamış olması sorumluluğunun davalı şirkete yükletilemeyeceğini, işçileri işe alma, işten çıkarma ve hangi işçinin nerede ne kadar çalışacağı, izinleri ve diğer tüm çalışma şartlarının davacı tarafından belirlendiğini, davalı şirketin sadece kağıt üzerinde kaldığını, tüm sorumluluğun davalı kuruma ait bulunduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun ihale süresi ile sınırlı olması gerektiğini, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığı açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Nakliye ve Taahhut İşleri vekili, Yargıtay kararlarında, asıl işverenin ödediği işçilik alacaklarını alt işverenden talep edebilmesinin taraflar arasında imzalanmış sözleşmelerde rücu konusunda açık hüküm olması şartına bağlandığını, davacı Kurum ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmelerde ve teknik şartnamelerde bu yöne ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığını, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı makliyetinin sözleşme bedeline eklenmediğini, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanmış kararlarına göre işverenin işçiyi çalıştırdığı süre için hesaplanacak kıdem tazminatının yarısından sorumlu olması gerektiği savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar, davaya yanıt vermemiştir.
KANITLAR: Davacı vekili, dava dilekçesi ekinde İş Mahkemesi kararları, Yargıtay Kararları, İcra emirleri suretlerini, sunulan teminat mektuplarına ilişkin fotokopileri, teminat mektuplarının paraya çevrilmesine ilişkin dekont suretlerini, taraflar arasında yapılan sözleşmesi ile ticaret sicil gazete suretlerini ibraz etmiştir.
Davacı taraf 12/12/2019 tarihli beyan dilekçesi ekinde, ...İş Mahkemesinin 2010/723, 2011/43, 2011/34, 2010/781, 2010/728, 2010/726, 2010/725, 2010/724 Esas sayılı dosyalarında aldırılan bilirkişi raporlarını ibraz etmiştir.
...1. İcra Dairesinin 2012/2536, 2012/2537, 2012/2538, 2012/2539, 2012/2540 2012/2541, 2012/2542, 2012/2543, 2012/2544, 2012/2545, 2012/2546 sayılı dosyaları uyap sistemi üzerinden celbolunmuştur.
... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/420 Esas sayılı dosyası getirtilmiştir.
...Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden dava dışı işçilere ait hizmet dökümleri ve çalıştıkları iş yerlerine ait bilgi ve belgeler celbolunmuştur.
Nitelikli hesap bilirkişisinden kök ve ek raporlar alınmış, iş mahkemesi ve icra dosyaları ve sözleşmelerin değerlendirildiği, dava dışı işçilere ödenen işçilik hakları ve fer'ilerinin davalı alt işveren nezdinde çalışma süreleri dikkate alındığında, 43.536, 47 TL'den davalı ...'in, 34.754,54 TL'den davalı ... firmasının, 19.701,93 TL'den davalı ... firmasının, 17.260,49 TL'den davalı ... firmasının, 10.186,91 TL'den davalı Kalite firmasının, 11.668,77 TL'den davalı ...firmasının ve 11.501,08 TL'den davalı Harmanşa-... adi ortaklığının sorumlu olacağı görüş olarak açıklanmıştır.
Birinci bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeniyle, nitelikli hesap uzmanı başka bir bilirkişiden rapor alınmış, anılan raporda, davacı tarafından yapılan ödemeler, sözleşme ve ekleri hükümleri, iş mahkemesi ve icra dosyaları ile kıdem tazminatı ve fer'ileri bakımından alt işveren davalıların kendi dönemleri, yıllık izin ücreti ve fer'ileri bakımından tamamından son alt işverenin sorumlu olacağı, sözleşme hükümleri uyarınca davacının rücu hakkı bulunduğu kanaatiyle dava dışı işçilere yapılan 224.364,13 TL ödemeden, davalı ... Temizlik ... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu miktarın 55.177,06 TL, davalı ... Kurumsal... Ltd. Şti'nin 18.349,73 TL, davalı ... Temizlik ... Ltd. Şti'nin 14.994,73 TL, davalı ... Temizlik .... Ltd. Şti ve ...İnşaat .... Ltd. Şti iş ortaklığının 8.833,75 TL, davalı ... Temizlik .... Ltd. Şti'nin 1.281,01 TL, davalı Kalite Temizlik .... Ltd. Şti'nin 18.650,53 TL, davalı ...İnşaat .... Ltd. Şti'nin 55.345,,60 TL olduğu, davalı ...nin dava dışı işçilerin çalıştığı şirketler arasında yer olmadığı, dava dışı işçilerin bir kısım çalışmalarının davalılar dışındaki işverenler nezdinde geçtiği hususları görüş olarak açıklanmıştır.
Davacı vekili ile davalı ... vekilinin esaslı itirazlarının değerlendirilmesi bakımından bilirkişiden ek rapor alınmış, anılan raporda, avacı tarafından dava dışı işçilere yapılan 224.364,13 TL ödemeden, davalı ...'in sorumlu olduğu miktarın 30.151,70 TL, davalı ... Temizlik ... Ltd. Şti'nin 55.177,06 TL, davalı ... Kurumsal... Ltd. Şti'nin 18.349,73 TL, davalı ... Temizlik ... Ltd. Şti'nin 14.994,73 TL, davalı ... Temizlik .... Ltd. Şti ve ...İnşaat .... Ltd. Şti iş ortaklığının 8.833,75 TL, davalı ... Temizlik .... Ltd. Şti'nin 1.281,01 TL, davalı Kalite Temizlik .... Ltd. Şti'nin 18.650,53 TL, davalı ...İnşaat .... Ltd. Şti'nin 55.345,60 TL olduğu hususları görüş olarak bildirilmiştir.
Davalılar ... Temz. ... Ltd. Şti ve Kalite Temz. Kuy. ... Ltd. Şti hakkındaki davaların iş bu davadan tefrik edilerek mahkememizin 2018/870 Esasına kaydedildiği, 16/04/2019 Tarih, 2018/870 Esas-2019/349 Karar sayılı karar ile bu davalılar hakkındaki davanın ise açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
GEREKÇE: Dava, üst işveren sıfatıyla ödenen işçilik haklarının rucuan tahsili istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davalıların, kendi işçileri ile davacının ... İşletme Müdürlüğü'nün yemekhane, lokal, misafirhane, telefon santrali ve ısı merkezi işletmeciliği ile genel temizlik hizmetleri verdikleri, çalıştırılan dava dışı işçilerin işçilik haklarına dayalı olarak davacı aleyhine iş mahkemelerinde dava açtıkları, bu davaların kabul edildiği, kararların kesinleştiği, icra takipleri sonucu davacının ilam alacakları ile fer'ilerini ödediği, aralarındaki sözleşme hükümleri ve ekleri uyarınca davalıların sorumlu olduğu gerekçesiyle rucuan tahsili için işbu davayı açtığı, davalılardan ... Nakliyat, ... .. Ltd. Şti ve Harmanşa ... Ltd. Şti vekillerinin davanın reddini savundukları, diğer davalılar davaya yanıt vermeyerek davanın reddini istediklerinin kabul edilmesinin gerektiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Çekişme, davacının dava dışı işçilere ödemek zorunda kaldığı işçilik haklarının taraflar arasındaki hizmet alım sözleşme ve ekleri uyarınca rücuen tahsili koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.
Tacirler arası hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işbu uyuşmazlık, 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan bir kısım davalılar vekilinin zamanaşımı def'ine itibar edilmemiş, davanın esası incelenmiştir.
İddia, savunmalar, toplanan kanıtlar, dava dışı işçilerin açtığı iş mahkemeleri dosyaları, icra takip dosyaları, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ile ekleri, ödeme belgeleri, her bir işçi alacağını, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti ayrımını da yapan, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli ikinci bilirkişi rapor ve ek raporu ile diğer kanıtlardan anlaşılacağı üzere, davalı tacirlerin, davacının ... İşletme Müdürlüğü'nün yemekhane, lokal, misafirhane, telefon santrali ve ısı merkezinde işçileri vasıtasıyla hizmet verdiği, bu hizmetin sözleşmelere dayalı olduğu, tarafların hak, yetki ve sorumluluklarının belirlendiği, dava dışı işçilerin, asıl işveren sıfatıyla davacı aleyhine işçilik haklarına dayalı davalar açtığı, bu davaların kabulüne karar verildiği, davacının icra yoluyla ödemeler yaptığı, davalıların, sözleşme ile dava dışı işçilerin işçilik haklarından dolayı sorumluluğu nihai olarak davacıya karşı üstlendikleri, bu durumun taraflar arasındaki imzalanan sözleşme ve eklerinde açıkça belirlendiği anlaşılmıştır. Davacı, iş mevzuatına göre işçilere karşı sorumludur. İşbu dava ise taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanmaktadır. Davacının talebinin açıklanmasına ilişkin dilekçesi, bir kısım davalılar arasında adi ortaklığın bulunması, para alacağının adi ortaklardan birinden de talep edilmesinin mümkün bulunması, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile ekleri, davalıların kendi dönemleriyle ilgili işçilerin kıdem tazminatı ve fer'ileriyle, yıllık izin ücretinden ise son işveren davalıların sorumluluklarının bulunması, mahkeme ilamları, icra dosyaları, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli son alınan bilirkişi kök ve ek raporu kapsamı dikkate alındığında, davacının ödediği tutardan davalı ...'in 30.151,70 TL, davalı ... Kurumsal... Ltd. Şti'nin 18.349,73 TL, davalı ... Temizlik ... Ltd. Şti'nin 14.994,73 TL, davalı ... Temizlik .... Ltd. Şti'nin 10.011,76 TL, davalı ...İnşaat .... Ltd. Şti'nin ise 11.668,77 TL'den sorumlu olduğunun kabulü gerekmiştir. Taraflar tacir olup, sözleşme hükümleri ile bağlıdır. Davacı, ödeme yapmakla ödediği tarihten itibaren rucü hakkı elde etmiştir. Ancak, işçiler ile alt işveren sayısı, bir işçinin birden ziyade alt işveren nezdinde çalışmasının bulunması ve ödemelerin parça parça olması dikkate alınarak son olarak paraya çevrilen teminat mektubuna bağlı olarak ödemenin yapıldığı tarih temerrüt tarihi olarak esas alınmıştır. Tacirler arası rucü davasında avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde de bir yanlışlık görülmemiştir.
Bu durum karşısında, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne, 30.151,70 TL’nin davalı ...’ten, 18.349,73 TL’nin davalı ... Kur. Hizm. Ltd. Şti(Eski unvanı ... Ltd. Şti)’den, 14.994,73 TL’nin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 10.011,76 TL’nin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 11.668,77 TL’nin ise davalı ...İnş. Ltd. Şti’den 13/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 5.818,42 TL harçtan peşin alınan 3.831,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.986,82 TL harcın, 703,32 TL’sinin davalı ...’ten, 428,02 TL’sinin davalı ... Kur. Hizm. Ltd. Şti(Eski unvanı ... Ltd. Şti)’den, 349,77 TL’sinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 233,53 TL’sinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 272,18 TL’sinin ise davalı ...İnş. Ltd. Şti’den alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 3.831,60 TL peşin harcın, 1.356,35 TL’sinin davalı ...’ten, 825,45 TL’sinin davalı ... Kur. Hizm. Ltd. Şti(Eski unvanı ... Ltd. Şti)’den,674,52 TL’sinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 450,37 TL’sinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 524,91 TL’sinin ise davalı ...İnş. Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca ( kabul ve red oranına göre) belirlenen, 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...’ten, 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Kur. Hizm. Ltd. Şti(Eski unvanı ... Ltd. Şti)’den, 14.994,73 TL vekalet ücretinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 10.011,76 TL vekalet ücretinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 11.668,77 TL vekalet ücretinin ise davalı ...İnş. Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar ... ve ... Kur. Hizm. Ltd. Şti(Eski unvanı ... Ltd. Şti) kendilerini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 14.556,97 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak, 13.204,77 TL'sinin ...'e, 1.352,20 TL'sinin ... Kur. Hizm. Ltd. Şti(Eski unvanı ... Ltd. Şti)’ye verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 14.635,30 TL (25,20 TL başvurma harcı, 3,80 TL vekalet harcı, 12.450,00 TL bilirkişi ücreti, 2.156,30 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 12.024,71 TL'lik kısmının, 4.256,63 TL’sinin davalı ...’ten, 2.590,50 TL’sinin davalı ... Kur. Hizm. Ltd. Şti(Eski unvanı ... Ltd. Şti)’den, 2.116,86 TL’sinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 1.413,40 TL’sinin davalı ... Tem. Ltd. Şti’den, 1.647,32 TL’sinin ise davalı ...İnş. Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
02/02/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸