T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/28 Esas
KARAR NO: 2022/580
HAKİM: ......
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -...
DAVALI : ... -...
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 13/01/2016
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketle, davalı borçlu arasında 04.03.2013 tarihinde "..." tescilli marka ürünlerin korunması için bayilik sözleşmesinin imzalandığı ve yine, davalı ile 28.11.2013 tarihli derin dondurucu ile ilgili kira sözleşmesinin imzalandığı ve bu sözleşme gereğince davalı şirkete 30 adet derin dondurucunun 28.11.2013 tarihli 107085 seri no’lu sevk irsaliyesi ile teslim edildiği, akabinde ise muhtelif tarihlerde davalı tarafa ürünlerin ve dolayısıyla faturalarının da gönderildiği ve davalı tarafça da hiçbir itirazda bulunulmadığı ancak davalı şirketin borcunu ise ödemediği, bunun üzerine davalı şirkete...10 Noterliğinin 08.06.2015 T.11644 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, davalı şirketin 04.06.2015 tarihi itibarı ile 265.030,63 TL para borcunun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde ödenmesi, ayrıca 28.11.2018 tarihli kira sözleşmeleri gereğince fer’i ve vasıtasız zilyet sıfatıyla fiili hakimiyet altında bulundurdukları davacı şirkete ait derin dondurucuları ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde aynen ve her türlü ayıptan ari olarak teslim etmesinin istenildiği, davalı şirketçe verilen cevabi ihtarnamede ise, öncelikle alacak miktarında mutabakata varılması gerektiği gibi, derin dondurucu dolapları’nın mal satışı yapılan şirketlere teslim edildiğinin belirtildiği ve dolayısıyla sorumluluklarının olmadığı, dolayısıyla derin dondurucuların müşterilerden talep edilmesi gerektiği, bunun üzerinde davalı şirketle yapılan bayilik sözleşmenin fesh edildiği ve dolayısıyla 28.11.2013 tarihli derin dondurucu ile ilgili kira sözleşmesinin de sona erdiği, davacı şirket tarafından aynen iadenin mümkün olmadığı gözetilerek 16 adet derin dondurucunun toplam bedeli olan alacağın tahsili için...26. İcra Müdürlüğünün 2015/19983 Esas no’lu dosyasında gelen haciz yoluyla takip yapıldığını, davalı tarafa gönderilen ödeme emrinde 12.000,00 TL’nin takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği. Ancak takibin davalının itirazı üzerine durdurulmuş olunduğu, davalı şirketin, davacı şirketten almış olduğu 30 adet derin dondurucuyu aynen iade etmeyeceğinden bu derin dondurucuların toplam bedeli olan 12.000,00 TL’yi davacı şirkete iade etmesi gerektiği belirtilerek, davanın kabulü ile...26 icra Müdürlüğü’nün 2015/19983 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davaya konu dondurucu dolapların davacı şirket tarafından davalı şirketin bayilik sözleşmesi çerçevesinde mal satışı yapacağı satıcılara verildiğini, bu nedenle de davalının kullanımında dahi olmayan iş bu dolaplar sebebi ile davalıya yükümlülük tesis edilemeyeceğini, davacı şirketin her ne kadar bu dolapların davalı şirkete teslimine dair sevk irsaliyesi olduğu iddiasında ise de söz konusu irsaliye üzerinde "Emanet olarak teslim edilmiştir.” yazısının iş bu beyanlarında haklılıklarını ortaya koymakta olduğunu, zira iş bu dolapların ilgili ticari teamüller gereği davacı şirket tarafından davalının deposuna getirildiği ve oradan da malların satılacağı tespit edilmiş market, bakkal vs. gibi satıcılara teslim edildiğini, davalı şirketin buradaki rolünün ise dolapların ...’dan İstanbul’daki satıcılara dağıtımındaki ara durak olmasından kaynaklı olduğunu, davalının iş bu dolaplara zilyet dahi olmadığını, davalı şirketin satıcı olmadığı gibi sözleşmeye konu 30 adet dolabı kullanmasının da mümkün olmadığını, davalı şirketin, bayilik sözleşmesinde de açıklanmış olduğu üzere davacıdan gelen ürünleri soğuk hava deposunda muhafaza ederek oradan da ilgili satıcılara dağıtmakta olduğu belirtilerek, açılan haksız davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER:
... 26. İcra Müdürlüğünün 2015/19983 E. Sayılı dosyası, tarafların ticari defter ve belgeleri, kira sözleşmesi, bayilik sözleşmesi, sevk irsaliyesi, tarafların ticari defter ve belgeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemlidir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... 26. İcra Müdürlüğünün 2015/19983 E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, cevap dilekçesinde belirttiği nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davanın dayanağını oluşturan...26. İcra Müdürlüğünün 2015/19983 E. Sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklı/davacı ... Gıda... A.Ş. tarafından davalı ... Tavukçuluk...Ltd. Şti. aleyhine ''28/11/2013 tarihli derin dondurucu ile ilgili kira sözleşmesinden kaynaklı 30 adet derin dondurucunun teslim edilmemesinden kaynaklanan para alacağı'' dayanak gösterilerek, toplam 12.000,00-TL asıl alacak için 09/09/2015 tarihinde genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, buna ilişkin ödeme emrinin 06/10/2015 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davalının yasal süresi içerisinde 06/10/2015 tarihinde borca itirazı üzerine icra müdürlüğü tarafından 02/11/2015 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, ancak bu kararın alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyasında bir kayıt bulunmadığı, Mahkememizde açılan iş bu itirazın iptali davasının ise 13/01/2016 tarihinde İİK'nın 67. maddesindeki 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, dolayısıyla iş bu dava bakımından dava şartlarının mevcut olduğu görülmüştür.
Takibin dayanağını oluşturan 28/11/2013 tarihli kira sözleşmesi incelendiğinde; ''1-)“... Gıda San. ve Tic. A.Ş.” ürünlerin satılması için aşağıda belirtilen 30 adet derin dondurucuları mülkiyet hakkı saklı kalmak koşuluyla " ... Tavukçuluk Tar. Ve Hay. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.”ne teslim edilmiştir. ...
6-)Anlaşmanın iptali veya ticari faaliyetlerin son bulması durumunda ürünler ve derin dondurucu sağlam ve eksiksiz olarak geri alınır.
7-)Anlaşma gereği yukarıdaki maddeler riayet edilmeyerek, derin dondurucunun ziya olması veya zarar görmesi durumunda 400,00 TL x 30 adet = 12.000,00 TL karşılığı kullanıcı firma tarafından ... GIDA SAN: TİC. AŞ.ye ödenecektir. ...'' şeklinde düzenlenmiştir.
Davacı “... Gıda San. ve Tic. A.Ş.” tarafından davalı ... Tavukçuluk Tar. Ve Hay. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.” adına düzenlenmiş olan 28.11.2013 tarih, 107082 numaralı sevk irsaliyesinde; “Cam Sürgülü Derin Dondurucu Dolap” 30 adet şeklinde belirtildiği, sevk irsaliyesinin üzerinde ''Emanet olarak teslim edilmiştir. Fatura edilmeyecektir.'' şeklinde ibare olduğu, teslim alan olarak ...olduğu hususlarının sevk irsaliyesinde kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan, taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinde göre;
'' 2.1.İş Bu Sözleşmenin Konusu: Bayilik veren tarafından üretilen veya dağıtımı yapılan ürünler ile ilgili olarak iş bu sözleşme çerçevesinde Bayi’lere bayilik yapma hak ve yetkisinin verilmesidir.
2.2. Bayilik Bölgesi: İşbu sözleşme ile İstanbul, Kırklareli, Tekirdağ, Edirne ve Gebze Merkez Bölgesi (Bayilik Bölgesi olarak kabul edilecektir.) bayilik bölgesi ile sınırlı olmak üzere bayilik verenin ... tescilli markalı dondurulmuş sebze - meyve (ürünler) yeniden satış amacıyla bayilere sınırlı sorumlu bayilik yetkisi verilmiştir.
3.Bayilerin Mükellefiyetleri:
3.7.Bayiler, Bayilik Veren’e bilgi vermek ve düzenli bir dağıtım sistemi kurmak kaydıyla Bayilik Bölgesi içinde alt bayiler atayabilirler. Hiçbir alt bayi, Bayilik Veren’in ya da ürünlerin imajını olumsuz etkileyecek şekilde faaliyet gösteremez. Aksi halde, alt bayilerin bayilikleri derhal sona erdirilecektir. Bayilik Veren’in alt bayilere karşı herhangi bir sorumluluğu yoktur.
14.Sözleşmenin Feshi:
14.3.-Her nasıl olursa olsun sözleşmenin feshi halinde Bayiler tarafından Bayilik Veren’in bayisi olduğunu temsil eden her türlü eşya, katalog, reklam aracını Bayilik Veren’e bedelsiz olarak teslim edecektir.'' Şeklinde hükümler yer almaktadır.
Buna göre, somut durum değerlendirildiğinde; davanın itirazın iptali istemli olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; dava dilekçesinin ekinde sunulan derin dondurucu ile ilgili kira sözleşmesindeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, söz konusu sözleşmenin taraflar arasında imzalanıp imzalanmadığı, söz konusu kira sözleşmesi ve bir örneği dava dilekçesi ekinde sunulan bayilik sözleşmesi ile sevk irsaliyesi ve diğer belgelere göre, davacı tarafından davalıya 30 adet derin dondurucunun teslim edilip edilmediği, 30 adet derin dondurucudan dolayı davalının davacıya borçlu olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce kira sözleşmesindeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığı hususunda Grafoloji uzmanı bilirkişi Raşit Baddal'dan 03/01/2020 tarihinde rapor alınmış olup, raporda; derin dondurucu ile ilgili kira sözleşmesindeki imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla davalı şirket yetkilileri... ın eli ürünü olmadığının belirlendiği görülmüştür.
Öte yandan cevap dilekçesinde davalı taraf, takibe konu 30 adet derin dondurucunun teslim alındığını ancak teslime ilişkin sevk irsaliyesinde ''Emanet olarak teslim edilmiştir. Fatura kesilmeyecektir.'' yazısından da anlaşılacağı üzere söz konusu derin dondurucuların ticari teamüller gereği davacı şirket tarafından davalının deposuna getirildiğini ve oradan da mallarının satılacağı tespit edilmiş market, bakkal vs. Gibi satıcılara teslim edildiğini, müvekkilinin buradaki tek rolünün ise dolapların ...'dan İstanbul'daki satıcılara dağıtımındaki ara durak olmasından kaynaklandığını, müvekkilinin iş bu dolaplara zilyet dahi olmadığını, müvekkilinin bayilik sözleşmesinde de açıklanmış olduğu üzere davacıdan gelen ürünleri soğuk hava depolarında muhafaza ederek oradan ilgili satıcılara dağıttığını, söz konusu dolapların ise satıcılar tarafından kullanıldığını, davalının sadece ürün dağıtımı yaptığını, dolapların müvekkilinde olmadığını, satıcılarda olduğunu ileri sürdüğü, bu nedenle bu konuda tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenebilmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bu kapsamda davalı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için Bakırköy Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmış, belirlenen Mali Müşavir bilirkişi Ali Ergin Ertunç tarafından düzenlenen 14/01/2021 tarihli raporda; davalıya ait 2013, 2014, 2015 yıllarına ait ticari defterlerin sahibi lehine delil kabiliyetinin bulunduğu, davalı taraf kayıtlarına göre dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak 30 adet derin dondurucudan kaynaklanmış bir borç kaydına rastlanmadığı belirlenmiştir.
Davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi amacıyla bu defa Mali Müşavir bilirkişi Sema Kahramanoğlu ve Makine Mühendisi bilirkişi İbrahim Ütebey'den 23/07/2022 tarihli rapor alınmış olup, raporda; Davacı şirketin 2013-2014-2015 yıllarına ait ticari defterlerinin yasal süresi içerisinde açılış-kapanış tasdiklerinin yapıldığı, dava konusunu oluşturan, 30 adet derin dondurucunun davalıya teslimine ilişkin davacı taraf ticari defterlerinde herhangi bir kayda rastlanmadığı, diğer bir ifade ile, davacı tarafça 28/11/2013 tarihli 107082 sıra numaralı cam sürgülü derin dondurucu dolap 30 adet açıklamalı sevk irsaliyesi dayanak gösterilerek takip yapılmış ise de, sevk irsaliyesine ilişkin fatura düzenlenmediği ve davacı şirket ticari defterlerinde bu yönde bir kayda rastlanmadığı, talimat yolu ile alınan Bilirkişi Raporuna göre, "...davalı taraf kayıtlarında dava konusu derin donduruculardan kaynaklanmış bir borç tutarına rastlanmamıştır. Davacı taraf kayıtlarına göre dava konusu uyuşmazlıkla ilgili bir borç kaydına rastlanmadığı... yönünde olduğu, dava konusu 30 adet derin dondurucu’nun takip tarihi olan 09.09.2015 itibariyle değerlerinin 12.000,00 tl olacağı, hususlarının belirlendiği görülmüştür.
Buna göre, davanın konusunu oluşturan icra takibi ile davacı taraf bayilik sözleşmesi, kira sözleşmesi ve sevk irsaliyesi ile 30 adet derin dondurucunun davalıya teslim edilmiş olmasına rağmen bayilik sözleşmesinin feshedilmesine ve bu hususta bayilik sözleşmesi ve kira sözleşmesine istinaden kendisine teslim edilen derin donduruculardan 16 tanesinin iade edilmediğini, bunların toplam bedelinin 12.000,00-TL olduğunu belirterek, söz konusu alacağın tahsili için icra takibi başlattığı, Mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişiden alınan rapora göre kira sözleşmesindeki imzanın davalı şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığının belirlendiği, öte yandan dosyada yer alan ve tarafların da kabulünde bulunan 28/11/2013 tarihli sevk irsaliyesi ile dava konusu derin dondurucuların; ''Emanet olarak teslim edilmiştir. Fatura edilmeyecektir.'' şeklinde kayıt bulunduğu, davalı tarafça da cevap dilekçesinde; söz konusu derin dondurucuların ticari teamüller gereği davacı şirket tarafından davalının deposuna getirildiğini ve oradan da mallarının satılacağı tespit edilmiş market, bakkal vs. gibi satıcılara teslim edildiği, müvekkilinin buradaki tek rolünün ise dolapların ...'dan İstanbul'daki satıcılara dağıtımındaki ara durak olmasından kaynaklandığı, müvekkilinin iş bu dolaplara zilyet dahi olmadığını, müvekkilinin bayilik sözleşmesinde de açıklanmış olduğu üzere davacıdan gelen ürünleri soğuk hava depolarında muhafaza ederek oradan ilgili satıcılara dağıttığı, söz konusu dolapların ise satıcılar tarafından kullanıldığı, davalının sadece ürün dağıtımı yaptığı, dolapların müvekkilinde olmadığı, hususlarının ileri sürdüğü, buna göre davalı tarafın da söz konusu derin dondurucuların davacı tarafından davalıya teslim edildiği olgusunu kabul ettiği, bu defa ispat yükü üzerine geçen davalının derin dondurucuları davacının talimatı veya aradaki anlaşma gereğince satıcılara teslim ettiği yönündeki iddiasını ispatlayamadığı, buna göre taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 14.3 maddesine göre bayilik sözleşmesi sona erdiğinden davalının davacıya ait derin dondurucuları, bunun mümkün olmaması nedeniyle iadesi gereken 16 adet dondurucunun bilirkişi raporu ile belirlenen 12.000,00 TL bedeli ödemesi gerektiği, bu nedenlerle davalının takibe yönelik itirazının haksız olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay ...H.D.'nin 27.03.2013 tarih ve 2013/674-5307 E/K sayılı emsal kararı).
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KABULÜ ile; Davaya konu...26. İcra Müdürlüğünün 2015/19983 E. Sayılı dosyasına davalı tarafın itirazının İPTALİ ile takibin aynı koşullarda DEVAMINA,
2-Alacağın (12.000,00-TL) % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Alınması gereken 819,72-TL harçtan dava açılırken peşin olarak yatırılan 204,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 614,79-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 204,93-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafça yapılan 4.328,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/09/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸