T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/159 Esas - 2023/214
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/159 Esas
KARAR NO: 2023/214
-
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 23/02/2018
KARAR TARİHİ: 29/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı... aracın sürücüsü ...ile irtibata geçtiklerini, aralarında ücret konusunda da anlaştıklarını, Ankara'da buluştuklarında aralarında anlaştıkları ücreti ...'ye ödediklerini ve aracın sahibi ...'nin sürücülüğünde ... doğru yola çıktıklarını, ...'nin yorgun olduğunu belirterek, aracın sürücülüğünü ...'a teslim ettiklerini, aracın sürücü koltuğunda ..., sağ ön koltukta Buse Şimşek, Sol arka-sürücü arkası koltukta... plakalı aracın 06.07.2017 tarihinde ...istikametinden İzmir istikametine doğru seyir halindeyken Afyon-İzmir-Eskişehir bağlantı köprüsü geçişi sonrasında sağa yanaşarak emniyet şeridinde duraklamış vaziyette bulunduğu sırada; aynı istikamette seyreden ...kontrolündeki ... plakalı tır-çekicinin, emniyet şeridinde duraklamış vaziyetteki araca arkadan çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiğini ve bu kazada ... plakalı aracın içerisinde bulunan 4 kişiden ikisi ...ve ... yaralandığını, diğer iki kişi olan ... ve... hayatını kaybettiğini, müvekkilleri ..., ... ve ...'ın merhum ... babası, annesi ve kardeşi olduğunu, kaza sonrasında şikayetçi olduklarını ve trafik kazası sonrasında Sivrihisar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/563 Esas numaralı dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucunda düzenlenen iddianame ile Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesi 2018/99 E sayılı dosyasında TCK 85/2 ve 53. maddeleri gereğince ceza davası açıldığını, yine kaza sonrasında kazaya neden olan kusurlu sürücü ...'nın Sivrihisar Sulh Ceza Hakimliği'nin 07.07.2017 tarih ve 2017/21 sorgu sayılı kararı ile tutuklandığını, kaza sonrasında düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında merhum ...'ın KTK madde 59'a aykırı davranmaktan kusurlu olduğunu, emniyet şeridindeki arabaya arkadan çarpan tır sürücüsü ...'nın ise KTK madde 52/1-a aykırı hareketten kusurlu olduğunu tespit edildiğini, işbu tutanakta aynı zamanda merhum ...'ın kullandığı aracın emniyet şeridinde duraklamış vaziyette olduğu tespitinin yapıldığını, yine davalı ...'nın kazayı ilk çarpma yerinin emniyet şeridi üzerinde olduğu ve emniyet şeridi üzerinde duraklamış olan araca arkadan çarpma şeklinde kazanın gerçekleşdiği tespiti de yapıldığını beyan ederek öncelikle tedbir taleplerinin değerlendirilerek ... plakalı tır-çekicinin 3. kişilere devir ve satışının önlenmesi amacıyla kaydı üzerine ihtiyaten tedbir konulmasına, davacı müvekkili Anne ... lehine 200.000,00-TL manevi tazminat, Baba ... lehine 200.000,00-TL manevi tazminat ve Kardeş ... lehine 75.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplamda 475.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkillerine ödenmesine, kaza neticesinde hayatını kaybeden merhum ...'ın anne ve babasının mahrum olacağı destekten yoksun kalma tazminatı ile maddi kayıpları için annesi ... lehine 12.500,00TL, baba ... lehine 12.500,00TL olmak üzere kesin rakamın yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde belirlenmek üzere belirsiz alacak davası özelliği göz önünde tutularak, şimdilik toplam 25.000,00TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davaya bakmakla görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, trafik kazası ölümle veya bedensel zararla sonuçlanmış ise, davalı ister işleten veya sürücü olsun, ister tek başına sigorta şirketi dava edilsin, her zaman ve her durumda görevli mahkeme “asliye hukuk mahkemesi”nin olduğunu, çünkü trafik kazalarının ticari bir olay olmadığını, ayrıca ölüm sonucu destekten yoksun kalma veya bedensel zararlar nedeniyle tazminat davalarının yasal dayanağının Ticaret Kanunu değil, Borçlar Kanunu hükümleri olduğunu, davanın görülmesi gerek olan ortak yetkili mahkemelerin Sivrihisar /Eskişehir Asliye Hukuk Mahkemeleri olması sebebiyle yetkisizlik kararı verilmesini isteme zarureti hasıl olduğunu, öncelikle davacı yanın gerçekten ari mesnetsiz iddia ve savunmaları içerir dava dilekçelerini kabul etmediklerini, dava konusu maddi olay hakkında müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu olduğunu, maddi olay ile ilgili olarak... Başkanlığından 10.11.2017 tarihinde alınan bilirkişi raporunda; olayın oluşumunda müteveffa ...' ın asli kusurlu, müvekkili ...' nın ise tali kusurlu olduğu tespitinin yapıldığını, dolayısıyla kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren tarafın müvekkili olmadığını, davacı tarafın müvekkiline yönelik olarak tazminat talebinde bulunmaya ilişkin hukuki menfaati bulunmadığını, kendisinin ve araçta bulunan diğer şahıslar ile müvekkili gibi kaza yerinden geçen diğer araç sürücülerinin "can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan" ve "kazaya sebebiyet veren" haksız fiili işleyen tarafın müvekkili değil, müteveffa olduğunu, olayın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun olmadığını, kazaya müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan araçtaki bozukluğun neden olmadığını, kazanın müvekkilinin elinde olmayan imkanlar sonucunda meydana geldiğini, kazanın oluşumunun müteveffanın haksız ve hukuka aykırı eyleminden kaynaklanması sebebi ile davanın reddi gerektiğini, ayrıca davacıların iş bu davayı açarken, kazaya karışan araçların sigortalarında belirtilen sigorta bedelini tazmin etmek için açmış olduğu belli olduğunu, araç sahibi ve sigorta şirketi açısından diğer davalıların sigorta güvence bedelini zarar gören davacılara ödemek zorunda olup, iş bu davanın sigorta güvence bedeline dair mahiyeti açısından müvekkilinin sorumlu tutulmaması gerektiğini, maddi vakıa ile ilgili olarak ... Mahkemesi' nin 2018/ 99 E. Sayılı dosyası ile ceza yargılamasının yapması ve henüz verilmiş kesinleşmiş bir kararın bulunmaması sebebi ile söz konusu mahkemece verilecek kararın iş bu davayı doğrudan etkileyecek olması nedeni ile bekletici mesele yapılamasını beyan ederek davanın reddini talep etmişlerdir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; 06.07.2017 tarihinde ... plakalı araç Afyon-İzmir-Eskişehir bağlantı köprüsü geçişi sonrasında sağa şeritte duraklamış vaziyette dururken aynı istikamette seyreden ...kontrolündeki ... plakalı tır-çekicinin, sağ şeritte duraklamış vaziyetteki araca arkadan çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini ve bu kazada ... plakalı aracın içerisinde bulunan 4 kişiden ikisi ...ve ... yaralandığını, diğer iki kişi olan ... ve ... hayatını kaybettiğini, kazaya karışan ... plakalı araç adına, müvekkili şirket ... Sigorta A.Ş. (eski unvanı :...Sigorta A.Ş.) tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sigorta Poliçesi 249223319/0 numaralı poliçe tutanağı ile düzenlendiğini, kaza sonrasında düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağında merhum ...'ın KTK madde 59'a “Duraklama ve park etme: Madde 59-Yerleşim birimleri dışındaki kara yolunda zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır.” aykırı davranmaktan ve yine aynı Karayolları Trafik Kanunu'nun kavşaklardan hemen sonra durulamayacağına ilişkin yapmış olduğu düzenlemeye “Duraklamanın yasak olduğu yerler: Madde 60-Taşıt yolu üzerinde; d) Kavşaklar, tüneller, rampalar, köprüler ve bağlantı yollarında ve buralara, yerleşim birimleri içinde beş metre ve yerleşim birimleri dışında yüz meire mesafede, ” yani 60 ve 61. maddelerine aykırı hareket ettiği görüldüğünü, yine kaza tespit tutanağında kazaya karışan diğer aracın yönetimindeki ...'da KTK madde 52/1-a “Sürücüler: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, Yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak... zorundadırlar” aykırı hareketten kusurlu olduğu tespit edildiğini, kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere müteveffa ...'ın yönetimindeki araç şehirler arası yolda beklerken bir kısmının karayolunun sağ şeridine taştığı ve kazanın hız limitleri içerisinde seyreden ...'nın aracın sağ şeride taşan kısmına çarpmasıyla gerçekleştiğinin anlaşıldığını, kaza sonrası ...Adli Tıp Trafik İhtisas Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan kusur tespitine ilişkin raporda merhum ...'ın asli kusurlu olduğu yönünde tespitte bulunulduğunu, zaten dava dilekçesinde davacı vekilinin de belirttiği gibi müteveffa ...'ın 1996 doğumlu olup trafikte araç kullanma tecrübesi belki de çok çok az olan ve o gün tanıştığı bir kişinin aracını kullandığını, hayatın olağan akışında böylesi tecrübesizlikler de maalesef üzücü olaylara davetiye çıkarabildiğini, davacı tarafın bu üzücü olay sonrası talepleri destekten yoksun kalma tazminatı yönünde olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı, belli bir süre için muayyen zaman dilimlerinde desteği yitiren kişinin uğrayacağı zararın bugünkü değeri olduğunu, kazaya karışan araçlardan birinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sigortasını yapmış olan müvekkili şirketin kanunların üzerine yüklediği sorumluluğu fazlasıyla yerine getirdiğini, bunun en büyük göstergelerinden birisinin de imzalanan ibraname olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
*Kaza Tespit Tutanağı,
*Sigorta poliçesi,
*Hasar dosyası,
*Tarafların sosyal ekonomik durumlarına ilişkin araştırma tutanakları,
*Sivrihisar CBS'nin 2017/563 soruşturma nolu dosyası ve bu dosyada alınan 10/11/2017 tarihli ATK kusur raporu,
*Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/99 esas sayılı dosyası ve bu dosyada alınan kusur raporu,
*Davacı vekilince sunulan dava konusu kaza nedeniyle tarafların kusuruna ilişkin uzman görüşü,
*Mahkememizce Karayolları fen heyetinden alınan kusur raporu,
*İstanbul 14. ATM'nin 2018/442 esas sayılı dosyası ve bu dosyada alınan ATK kusur raporu
*Mahkememizce İTÜ'den oluşturulan bilirkişi kurulundan alınan kusur raporu,
*Mahkememizce alınan aktüer bilirkişi raporu ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma maddi tazminat (belirsiz alacak) ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu Kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “ İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, zorunlu mali sorumluluk sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, davalı sigorta şirketi kazaya karışan sigortalı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacaktır.
Davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ve aşamalardaki diğer tüm beyanlarda; 06/07/2017 tarihinde davacıların murisi olan ...'ın sevk ve idaresindeki 37 YF 102 plaka sayılı araç ile davalı ... 'nın sevk ve idaresinde olup diğer davalı ...'in malik / işleteni ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından ZMMS poliçesi düzenlenen 26 HS 586 (26 VD 153 plakalı römork) plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında davacıların murisinin öldüğünü belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik (belirsiz alacak davası olarak) davacı baba ... için 12.500,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat, davacı anne ... için 12.500,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davalılara belirtilen miktarlarda verilmesi, ayrıca dava konusu trafik kazası nedeniyle davacı ... için 200.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 200.000,00 TL manevi tazminatın ve davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ...ve ...'den tahsili ile belirtilen miktarlarda davacılara verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davacılar vekili tarafından sunulan 01/11/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... yönünden maddi tazminat isteminin 13.449,59 TL olarak ıslah edildiği anlaşılmıştır.
Davalı taraf vekilleri tarafından sunulan cevap dilekçelerinde özetle davanın reddini talep etmiştir.
Dava konusu olaya ilişkin trafik kazası tespit tutanağı incelendiğinde; 06.07.2017 günü, saat 15.30 sıralarında, davalı sürücü ..., davalı ... adına kayıtlı, diğer davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı 26 HS 586 plakalı çekici ve arkasına takılı ... plakalı yarı römork ile Polatlı yönünden Eskişehir yönüne doğru seyir halinde iken, olay yeri Afyon-İzmir, Eskişehir bağlantı köprü üstüne geldiğinde, köprü üstünde sağ banket üzerinde (emniyet şeridi) geri manevra yapan davacılar yakını müteveffa sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otomobile çarpması neticesinde, ölümü, yaralanmalı ve maddi hasar ile sonuçlanan dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, sürücü ...'ın K.T'K'nın 59. maddesi "Yerleşim birimleri dışında karayolunda zorunlu haller dışında duraklamak..." kuralını, diğer sürücü ...'nın ise K.T.K'nun 52/I-a "Aracın hızını kavşaklara, tepe üstlerine, ... yaklaşırken azaltmamak" maddesini ihlal ettikleri hususlarının tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Oluşan trafik kazası nedeniyle .... nolu dosyası ile soruşturma başlatıldığı, dosyada ATK ...Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından 10/11/2017 tarihli kusur raporunun alındığı, söz konusu raporda; sürücü ... yönetimindeki otomobil ile meskun mahal dışında bölünmüş devlet karayolunda seyri sırasında, dönüş yapacağı Afyon-İzmir yol ayrımını geçip, sağ önde oturan yolcunun uyarması üzerine geçtiğini fark ederek aracını bölünmüş yolun sağında durdurduktan sonra kaçırdığı yol ayrımına geri gitmek için, kurallara aykırı biçimde ve trafiğin seyir durumunu tehlikeye atarak, aracın sol tarafı kısmen sağ şeride taşar şekilde geri manevra yaptığı esnada, arkadan sağ şeridi takiben gelmekte olan sürücü ...'nın kullandığı çekici ile aracının sol arka kesimine çarpması ve önünde sürüklemesi sonucu meydana gelen olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu olduğu, öte yandan sürücü ...yönetimindeki çekici ile meskun mahal dışında bölünmüş devlet karayolunda seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, yola gereken dikkatini vermemiş, önünde sol tarafı kısmen yolun sağ şeridine taşacak şekilde emniyet şeridinde geri manevra yaparak gelen otomobile karşı uyarıda bulunmamış, fren izinin yerinden de anlaşılmakla bankete yakın seyredip zamanında tedbir alarak solundan geçme becerisi gösterememiş, bu haliyle, sürücü ...'ın kullandığı bu aracın sol arka kesimine aracının ön sağ kesimiyle sağ şeritte bankete yakın çarpması ve bankete girip önünde sürüklemesi sonucu meydana gelen olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketleriyle tali kusurlu olduğunun belirlendiği, yapılan soruşturma sonucunda .... 'dan oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 25/09/2018 tarihli kusur raporu ile müteveffa sürece ...'ın olayda asli kusurlu, sürücü ...'nın tali kusurlu olduğunun belirlendiği, yapılan yargılama sonucunda sanık/davalı ...'nın 5237 sayılı TCK'nın 85/2 ve 61. Maddeleri gereğince cezalandırılmasına karar verildiği, verilen kararın ...... karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının CMK'nın 280/1-a maddesi gereğince kesin olarak esastan reddine karar verildiği ve verilen söz konusu kararın 21/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Davacılar vekilince 09/01/2019 tarihli dilekçe ekinde kusura ilişkin olarak uzman raporunun sunulduğu, bu raporda; davacıların murisi ...'ın % 25 oranında, davalı ...'nın ise % 75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği görülmüştür.
Mahkememizce Karayolları Fen Heyetinden oluşan kusur bilirkişileri... tarihli kusur raporu alınmış olup, söz konusu raporda; kazanın oluşumunda davacıların murisi ...'ın % 75 oranında, davalı ...'nın ise % 25 oranında kusurlu olarak belirlendiği görülmüştür.
Davacılar vekili tarafından sunulan 21/12/2019 tarihli dilekçe ekinde ... esas sayılı dosyasında İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesinin 30/09/2019 tarihli aynı trafik kazasına ilişkin olarak alınan kusur raporunda davacıların murisi ...'ın % 65 oranında, davalı ...'nın ise % 35 oranında kusurlu olarak belirlendiği görülmüştür.
Mahkememizce İTÜ 'den oluşturulan kusur bilirkişileri .... 'dan alınan 09/03/2020 tarihli kusur raporunda;
Birinci durumda (sürücü ... yönetimindeki otomobili ile yolun sağındaki emniyet şeridine tam olarak yaklaştığının ve arka tarafa doğru manevra yapmadığının kabulü halinde): davacıların murisi ...'ın % 35 oranında, davalı ...'nın ise % 65 oranında kusurlu olarak belirlendiği,
İkinci durumda (sürücü ... yönetimindeki otomobili ile yolun sağındaki 2,5 metre genişliğindeki emniyet şeridine tam olarak yanaşmadan sağ şerit üzerine taşacak şeklide geri manevraya başladığı esnada arkadan yanaşmakta olan sürücü ...yönetimindeki çekicinin çarpması sonucunda kazanın meydana geldiğinin kabulü halinde): davacıların murisi ...'ın % 65 oranında, davalı ...'nın ise % 35 oranında kusurlu olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda verilen karar ile; "kazanın; dönüş yapacağı yeri geçen ve araçtaki yolcunun uyarması üzerine aracını durdurup bir kısmı yola taşacak şekilde emniyet şeridinde geri manevra yaparak kaçırdığı dönüşe seyretmekte olan otomobile arkasından gelen çekicinin çarpması sonucu meydana geldiği, Sürücü ... yönetimindeki otomobil ile meskun mahal dışında bölünmüş Devlet Karayolunda seyri sırasında, dönüş yapacağı Afyon-İzmir yol ayrımını geçip, sağ önde oturan yolcunun uyarması üzerine geçtiğini fark ederek aracını bölünmüş yolun sağında durdurduktan sonra kaçırdığı yol ayrımına geri gitmek için, kurallara aykırı biçimde ve trafiğin seyir durumunu tehlikeye atarak, aracın sol tarafı kısmen sağ şeride taşar şekilde geri manevra yaptığı esnada, arkadan sağ şeridi takiben gelmekte olan sürücü ...'nın kullandığı çekici ile aracının sol arka kesimine çarpması ve önünde sürüklemesi sonucu meydana gelen olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu olduğu, Sürücü ...yönetimindeki çekici ile meskun mahal dışında bölünmüş Devlet Karayolunda seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, yola gereken dikkatini vermemiş, önünde sol tarafı kısmen yolun sağ şeridine taşacak şekilde emniyet şeridinde geri manevra yaparak gelen otomobile karşı uyarıda bulunmamış, fren izinin yerinden de anlaşılmakla bankete yakın seyredip zamanında tedbir alarak solundan geçme becerisi gösterememiş, bu haliyle, sürücü ...'ın kullandığı bu aracın sol arka kesimine aracının ön sağ kesimiyle sağ şeritte bankete yakın çarpması ve bankete girip önünde sürüklemesi sonucu meydana gelen olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketleriyle tali kusurlu olduğu, bu şekilde sanığın üzerine atılı suçu işlediği; bu şekildeki oluş ve kabulün, iddia, savunma ve beyan içerikleri, doktor ve bilirkişi görüş ve raporları, teknik ve fiziki tespit, kayıt ve materyaller, tutanak içerikleri ile tüm dosya kapsamından anlaşıldığı, ... " gerekçesi ile sanık/davalı ...'nın cezalandırılmasına karar verildiği, buna göre kazanın oluşumunda müteveffa sürücü ...'ın olay mahalline geldiğinde yola gereken dikkatini vermediği, önünde sol tarafı kısmen yolun sağ şeridine taşacak şekilde emniyet şeridinde geri manevra yaparak, arkadan gelen otomobile karşı uyarıda bulunmadığı, bu nedenle kazanın meydana geldiği hususunun kabul edildiği ve maddi vakıanın kesinleşen ceza mahkemesi kararı ile bu şekilde belirlendiği anlaşılmaktadır.
Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, hukukumuzda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. Maddesinde düzenlenmiş olup hukuk hakimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında ilke olarak bağımsız kılınmıştır. Bu ilke ceza kurallarının kamu yararı yönünden bir yasağın yaptırımını; aynı uyuşmazlığı kapsamına alan hukuk kurallarının ise kişi ilişkilerinin medeni hukuk alanında düzenlenmesi ve özellikle tazmin koşullarını öngörmesi esasına dayanmaktadır. Ancak Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlayacaktır. Dolayısıyla ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir.
Buna göre, kesinleşen maddi vakıanın hukuk mahkemesini de bağladığı, bu haliyle davacıların murisi ...'ın olay yerinde geri manevra yaptığı esnada kazanın meydana gelmiş olması nedeniyle bu ihtimale göre kusur durumunu belirleyen ve Mahkememizce alınan 09/03/2020 tarihli raporun 2. Duruma göre düzenlenen kusur durumu (... %65 oranında, ... %35 oranında kusurlu) Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacı tarafça dosyaya sunulan 04/11/2019 tarihli dilekçe ve ekinde yer alan kayıt ve belgelere göre davalı sigorta şirketi tarafından davacı ...'a 9.360,00 TL ve davacı ...'a 11.037,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce aktüer bilirkişi ...'dan 17/09/2019 tarihli hesap raporu alınmış olup, bilirkişi tarafından söz konusu rapor ile sürücü ...'ın %75 oranında, sürücü ...'nın ise % 25 oranında kusurlu olduğu, TRH 2010 yaşam tablosu, %1,8 teknik faiz kullanılmak ve müteveffanın geliri asgari ücret hesap edilmek suretiyle yapılan hesaplamaya göre davacı ...'ın 18.882,05 TL, davacı ...'ın ise 24.486,59 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat talep hakkının bulunduğu, poliçe limitinin 330.000,00 TL olduğu ve maddi tazminat toplamının poliçe limitleri dahilinde olduğunun belirlendiği görülmüştür.
Tarafların hesap bilirkişi raporuna itirazı üzerine aynı bilirkişiden 23/02/2023 tarihli ek hesap raporu alınmış olup, söz konusu rapor ile sürücü ...'ın % 65 oranında, sürücü ...'nın ise % 35 oranındaki kusur durumu, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi ve müteveffanın geliri asgari ücret hesap edilmek ve davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler güncellenmek suretiyle yapılan hesaplamaya göre; davacı ...'ın 103.812,27 TL, davacı ...'ın ise 163.701,74 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat talep hakkının bulunduğu belirlenmiştir. Mahkememizce bilirkişi ...'dan alınan söz konusu 23/02/2023 tarihli ek rapor hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 06/07/2017 tarihinde dava dışı ...'nin ablası Havva Ekinci'ye ait olan 34 YF 102 plakalı aracı ile Kayseri'den İzmir'e gideceği, bu nedenle araç paylaşım sitesi vb. hizmet veren " Bla Bla Car " isimli internet uygulamasından ilan vermesi üzerine Ankara' da bulunan davacıların murisi ..., Muhammed Ali Çolak ve Buse Şimşek'in aracın sürücü ...ile irtibata geçtikleri, aralarında ücret konusunda anlaştıkları, aracın ...'nin sürücülüğünde Ankara'dan İzmir 'e doğru yola çıktığı, daha sonra ...'nin aracın sürücülüğünü ...'ın devraldığı, kesinleşen ... Esas sayılı dosyasında alınan kusur raporları ile verilen karar ile de belirlendiği üzere; olayın meydana geldiği D200-10 Devlet Karayolunu takiben Polatlı istikametinden Eskişehir istikametine seyri sırasında 00+400 km Afyon - İzmir - Eskişehir bağlantı köprüsü üzerine geldiğinde dönüş yapacağı Afyon - İzmir yol ayrımını kaçırdığı, sürücü ...'ın İzmir sapağına girebilmek için aracı geri geri sürmeye başladığı, bu esnada arkadan aynı istikamete seyretmekte olan sürücü ...yönetimindeki arkasına 26 VD 153 plakalı dorse takibi 26 HS 586 plakalı çekicinin ön sağ kesmi ile aracın yolun sağ şeridinde kalan sol arka kesimine çarpması ve önündeki bankete sürükleyip yol kenarındaki çelik bariyerlere de sıkıştırarak 146 metre sürüklenip durmaları sonucunda davacılarının murisi olan ...'ın da ölümü ile sonuçlanan davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ceza mahkemesi tarafından verilen kesinleşen ceza mahkumiyet kararı ile kesinleşen maddi vakıalar esas alınarak Mahkememizce İTÜ 'den oluşturulan kusur bilirkişileri ... 'dan alınan 09/03/2020 tarihli kusur raporunda; davacıların murisi ...'ın % 65 oranında, davalı ...'nın ise % 35 oranında kusurlu olarak belirlendiği, diğer yandan 26 HS 586 plakalı aracın malik/işletenin davalı ... olduğu, söz konusu aracın ZMMS poliçesinin davalı ... Sigorta A.Ş. (eski ünvanı ...Sigorta A.Ş.) tarafından düzenlendiği, poliçe limitinin 330.000,00 TL olduğu, davacıların murisi ...'ın kaza tarihi itibariyle gelir durumunun asgari ücret seviyesinde kabul edilmesi gerektiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacı ...'a 9.360,00 TL ve davacı ...'a 11.037,00 TL ödeme yapıldığı,
1-Maddi tazminat talebi bakımından; aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 23/02/2023 tarihli ek hesap raporuna göre; davacı ...'ın 103.812,27 TL, davacı ...'ın ise 163.701,74 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat talep hakkının bulunduğunun belirlendiği, her ne kadar davalı tarafça hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de; taşımanın hatır için olmadığı, davacılar murisinin araçta ücret karşılığında Ankara'dan İzmir'e yolculuk yaptığı ve kaza sırasında aracın sürücüsü olduğu, bu sebeple hatır taşıması indirimi yapılması talebinin yerinde olmadığı, maddi tazminattan davalı ...'nın sürücü olarak, davalı ...'in işleten sıfatı ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise ZMMS (Trafik) poliçesine istinaden 2918 sayılı Yasa'nın yukarıda açıklanan 91 ve 85.maddeleri hükümlerine göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları hususları dikkate alınarak, davacıların dava dilekçesi ve ıslah dilekçesine göre maddi tazminat talepleri bakımından davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiştir.
Öte yandan, manevi tazminat talebi bakımından durum değerlendirildiğinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 56.maddesine göre, hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde de; takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebilecek niteliktedir. Hakim bu kıstaslar doğrultusunda takdir hakkını kullanıp manevi tazminatı belirlemelidir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Buna göre, tarafların sosyo-ekonomik durum araştırmasına ilişkin tutanaklar ile diğer tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; manevi tazminattan davalı ...'nın sürücü olarak, davalı ...'in ise işleten sıfatı ile sorumlu olduğu, olayın oluş şekli, ağırlığı, oluş tarihi, tarafların sosyo-ekonomik durumları, tarafların kusur durumu, çekilen acı ve ızdırap, paranın satın alma gücü ve hakkaniyet ilkesi dikkate alınarak, manevi tazminat talebi bakımından davanın davacı ... yönünden 50.000,00-TL, davacı ... yönünden 50.000,00 TL ve davacı ... yönünden 30.000,00 TL üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-A-Davacı ...'ın maddi tazminat davasının kabulü ile; 13.449,59 TL tazminatın davalı ... ve ...yönünden 06/07/2017 , davalı sigorta şirketi yönünden 22/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
B-Davacı ...'ın maddi tazminat davasının kabulü ile; 12.500,00 TL tazminatın davalı ... ve ...yönünden 06/07/2017, davalı sigorta şirketi yönünden 22/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-A-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 50.000,00 TL manevi tazminatın 06/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
B-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 50.000,00 TL manevi tazminatın 06/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
C-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 30.000,00 TL manevi tazminatın 06/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
D-Davacıların manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin istemlerinin reddine,
3-HARÇ:
A-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 1.772,62 TL'den peşin olarak alınan 1.707,75 TL ve ıslahla alınan 5,00 TL olmak üzere toplam 1.712,75 TL'nin mahsubu ile bakiye 59,87 TL harcın tüm davalılardan müştereken müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
B-Manevi tazminat yönünden alınması gereken 8.880,30 TL harcın davalılar ... ... 'den müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-VEKALET ÜCRETİ:
A-Maddi tazminat bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE,
B-Maddi tazminat bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE,
C-Manevi tazminat bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE,
D-Manevi tazminat bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE,
E-Manevi tazminat bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE,
F-Manevi tazminat bakımından reddedilen kısım yönünden davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ...ve ...'e VERİLMESİNE,
G-Manevi tazminat bakımından reddedilen kısım yönünden davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ...ve ...'e VERİLMESİNE,
H-Manevi tazminat bakımından reddedilen kısım yönünden davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ...ve ...'e VERİLMESİNE,
5-YARGILAMA GİDERLERİ:
A-Davacılar tarafından yapılan 5.946,35 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 1.845,21 TL yargılama giderinin tüm davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiyenin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/03/2023