T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/853 Esas
KARAR NO: 2023/27
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: Burcu ÖNEL ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ... -
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/11/2018
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalıların oluşturduğu ... adi ortaklığı arasında ... Organize Sanayi Bölgesi Evsel ve Endüstriyel Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi (beton, kalıp ve demir işleri) Taşeron Sözleşmesinin 25/03/2017 tarihinde karşılıklı olarak imızalandığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra müvekkilinin derhal işe başlamak istediğini ancak tamamen davalılardan kaynaklanan sebeplerle, yaklaşık 3,4 ay sonra yükümlendiği işe başlamak zorunda kaldığını, adi ortaklığın aşağıda belirtmiş oldukları iş ve imalatları gerçekleştirmemiş olmasının sözleşmenin fiilen devreye girmesine engel olduğunu, zira, Adi Ortaklığın aşağıda belirtilen iş ve imalatları yapmadan müvekkilinin sözleşme konusu işleri yapmasının teknik olarak olanaksız olduğunu ve beklemek zorunda kaldığını, bunların başlıcalarının; Müvekkilinin biyolojik ve kimyasal çöktürme havuzlarını yapabilmesi için teknik olarak yapılması zorunlu olan ve sözleşme gereği ... Adi Ortaklığı, tarafından yapılması gereken temel altı dolgularının yapılmaması, ... Adi Ortaklığı, tarafından yapılması gereken şantiye içi ulaşım yollarının zamanında yapılmaması, (Hatta şantiye içi ulaşım yollarını yapmamaları nedeniyle beton pompası devrilmiştir.) ... Adi Ortaklığı, tarafından temin edilmesi gereken betonun tedarik edilmemesi, ... Adi Ortaklığı, tarafından yapılması gereken haftiyat işlerinin yapılmaması ve alt yapının hazırlanmaması, ... Adi Ortaklığı, tarafından temin edilmesi gereken demir donatının zamanında temin edilmemesi, ... Adi Ortaklığı'nın zamanında malzeme onaylarını almaması, dekantör çamursuzlaştırma binasının revizyon projesini müvekkiline teşlim etmemesi, ... Adi Ortaklığı, tatafından müvekkiline Giriş Terfi İstasyonu'nun kodunun verilmemesi, davalı Adi Ortaklığın yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve gecikmelerin kendisinden kaynaklandığını bildiği için müvekkiline herhangi bir işe geç başlama ihtatı vs. göndermediğini, uyarı yapmadığını, hak edişlerin ilk imzası 01/05/2017 tarihli olup, davalıların bir itirazı ve ihtirazı kaydı olmadığını, müvekkilinin ise işe başlar başlamaz kendisine düşen ve sözleşmedeki yükümlendiği işleri, çalıştığı süre boyunca yapması gereken iş ve imalatları tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, müvekkilinin yapmış olduğu işler için davalılara hitaben 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve diğer hak edişleri tanzim ettiğini ve bu hak edişlerin davalı ortaklık tarafından kabul edildiğini, müvekkili tarafından yapılan iş ve imalatlarla ilgili düzenlenmiş, davalı-ortaklık tarafından imzalanmış ve kesinleşmiş hak edişlerin;
1.Hak ediş: 05/06/2017 tarihli 926,200,15.TL.'lık KDYV dâhil
2.Hak ediş: 13/07/2017 tarihli 469,010,66.TL.'lık KDV dâhil
3. Hak ediş:13/08/2017 tarihli 923311,08.TL.'lık KDV dâhil
4. Hak ediş:20/09/2017 tarihli 590,251,05.TL.'lık KDV dâhil
5. Hak ediş:20/10/2017 tarihli 489,530,30.TL.'lık KDV dâhil
6. Hak ediş: 20/11/2017 tarihli 537,180,78.TL.'lık KD'V dâhil olduğunu, müvekkilinin davalılar tarafından kabul edilen 1.,2.,3.,4,.5.,6. Nolu hak edişlere istinaden düzenlenen faturaları davalı-ortaklığa gönderdiğini, davalıların, müvekkilinin kendilerine gönderdiği faturalara itiraz etmediğini, dolayısı ile müvekkilinin hakediş faturalarının kesinleştiğini,
Kesinleşen faturalar listesinin;
1. Hak edişe ilişkin 09/06/2017 tarih, 7477 sayılı 977,465,84.-TL. lık Fatura,
2. Hak edişe ilişkin 08/08/2017 tarih, 7482 sayılı 494,970,66.-TL. lık Fatura,
3. Hak edişe ilişkin 23/08/2017 tarih, 7485 sayılı 974,416,86.-TL. lık Fatura,
4. Hak edişe ilişkin 23/10/2017 tarih, 7492 sayılı 623.473,43.-TL. lık Fatura,
5. Hak edişe ifişkin 17/11/2017 tarih, 7494 sayılı 492,152,78.-TL. lik Fatura,
6. Hak edişe ilişkin 16/01/2018 tarih, 7506 sayılı 525,669,77.-TL. lık Fatura olduğunu, davalılardan oluşan adi ortaklığın, müvekkilinin kesinleşen faturalarına istinaden bir kısım ödeme yaptığını, ancak işbu davada talep ettikleri 543,710,07.-TL bakiye alacaklarının Adi Ortaklık tarafından müvekkiline haksız olarak ödenmediğini, davalıların Sözleşme gereği hak edişlere ilişkin faturaların kesim tarihinden itibaren 30 gün içinde müvekkiline ödemek zorunda olduğunu, hal böyle iken müvekkiline davalılar tarafından 17/05/2018 tarihinde .... Noterliğinden 13761 nolu haksız ve hukuka aykırı ihtamame gönderildiğini, ihtarnamede müvekkilinin sözleşme konusu işin % 80'ini bitirdiği kabul edilmesine rağmen tamamen hukuka aykırı ve gerçek dışı sebeplerle müvekkilinden işi dutdurması ve şantiyeyi terk etmesi talep edildiğini, müvekkilinin de davalıların ilk (17/05/2018 tarihli) ihtarnamelerine cevaben ... 3. Noterliği'nden keşide ettiği 25/05/2018 tarih ve 12082 tarihli ihtarname ile tüm iddia ve taleplerin haksız olduğu, müvekkilinin herhangi bir gecikmeye sebep olmadığı, tüm kusurun davalılara ait olduğunu beyan ederek, davalılardan ihtarname tarihi itibariyle 524.102,44.-TL bakiye alacağını ticari faizi ite birlikte talep ettiğini, davalı- şirketler tarafından cevaben gönderilen 27/07/2018 tarihli ...64. Noterliği'nin 17839 nolu ikinci haksız ihtarnamede “ ihtamamenizde yer verilen tutarın büyük bölümü nakit teminat olup, sözleşme kapsamında teminatın iadesi şartları oluşmamıştır.” denilmek sureti ile müvekkilinin alacağının varlığının kabul edildiğini, İhtarnamede, müvekkiline olan borçlarının müvekkiline ödenmemesinin sebebi olarak; müvekkili ile bir ilgisi bulunmayan, kendilerinin bağımsız sözleşme imzaladığı ... adlı şirketin işçilerinin sigorta primlerine yapılan ödemeler vs. sebep olarak gösterildiğini, yani ilk ihtarname sebebi haksız olmakla birlikte işin süresinde bitirilmemesi iken, ikinci ihtamamelerinde borcum varlığını kabul ettiklerini ancak ödenmeme sebebi ... adlı şirketin SGK primleri ile ilgili hukuka ve gerçeğe aykırı beyan ve iddialar olduğunu, müvekkilinin, davalıların 27.07.2018 tarihli, 17839 yevmiye no.lu haksız ve hukuka aykırı ihtarnamesine ... 3.Noterliği'nin 31.07.2018 tarihli, 21514 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile itiraz ettiğini, müvekkilinin bu ihtarnamesinde müvekkilinin alacağı 543.710,07.-TL'ye baliğ olduğundan, itirazlarla birlikte 543.710,07-TL alacaklarının ödenmesi hususu bir kez daha ihtar edildiğini, davalıların müvekkiline alacaklarını ödemediği gibi, gerçek, hukuk dışı talep ve iddialarla şantiyede iş yapmasına engel olduklarını sözleşmeyi haksız ve hukuka aykırı olarak feshettiklerini, Adi Ortaklığın başka bir şirket ile yaptığı taşeronluk sözleşmesinden kaynaklanan SGK borçlarının ödemesini müvekkiline yüklemek istediğini, müvekkilinin böyle bir hukuksuz talebi kabul etmemesi üzerine de haksız ve hukuka aykırı iddialarla sözleşmeyi feshettiklerini, müvekkilinin kendisinin ödemesi gereken SGK primlerini tam ve eksiksiz olarak ödediğini, davalı ortaklığın müvekkilinin işini tam ve eksiksiz olarak yaptığını çeşitli kayıt ve tutanaklar ile de kabul etmiş olup, uhdesinde tuttuğu müvekkiline ait teminat ve alacakları ödememesinin hiçbir hukuki sebebi ve dayanağı bulunmadığını belirterek, fazlaya dair her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 543.710,07.-TL alacaklarının, fatura tarihlerinden 30 gün sonrasından işlemeye başlayan ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP: Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle: Müvekkili şirketin ortağı olduğu Yüksel- Türkerler Adi Ortaklığının, Yüklenici sıfatı ile ... Organize Sanayi Bölgesi |İşveren İdare) yürütümündeki ... Organize Sanayi Bölgesi Evsel ve Endüstriyel Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi'ni üstlendiğini, söz konusu iş kapsamında bir kısım inşaat işlerinin davacı ... tarafından alt yüklenici sıfatıyla üstlenildiğini; buna ilişkin olarak 25/03/2017 tarihli Beton, Kalıp ve Demir İşleri Taşeron Sözleşmesi imzalandığını ve yürürlüğe girdiğini, davacının iş sürecinde, altı defa hak ediş yaptığını bu altı hak edişe istinaden;
* 09/06/2017 tarihli 7477 seri numaralı 977.465,84- TL bedelli faturayı,
* 08/08/2017 tarihli 7482 seri numaralı 494.970,66- TL bedelli faturayı,
* 23/08/2017 tarihli 7485 seri numaralı 974.441,86- TL bedelli faturayı,
*23/10/2017 tarihli 7492 seri numaralı 623.473,43- TL bedelli faturayı,
* 17/11/2017 tarihli 7494 seri numaralı 492.152,78- TL bedelli faturayı düzenlediğini, müvekkili şirketin ortağı olduğu Adi Ortaklık tarafından işin yürütümüne devam edilirken, davacının, üstlendiği işleri Sözleşme gereğince 01/12/2017 tarihinde bitirmesi gerektiği halde halen tamamlamamış olduğu; 01/12/2017 tarihinden itibaren de sahada frilen bulunmayı dahi bıraktığı ve çalışmalarını sürdürmediği tespit edilmiş; yine İşveren İdare'nin katılımıyla yapılan tespitlere göre eksik ve ayıplı imalatlar bulunduğu anlaşılmış ve davacının Sözleşme kapsamında tamamlaması gereken işlerle ilave işleri yapmaktarı imtina ettiği görüldüğünden durumun davacıya ...53, Noterliği' nin 17/05/2018 tarih ve 13761 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bildirilerek şantiye sahasında ekipman, malzeme ve teçhizatın boşaltlması ve şantiyenin tümüyle terk edilmesi talebinde bulunulduğunu, davacı dayanaksız ve gerçeği yansıtmayan beyanlarla işteki gecikmenin Adi Ortaklıktan kaynaklandığını beyan etmekteyse de bu beyanını ispatlayacak hiçbir delil sunmadığını, kaldı ki, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için bu iddiaların doğru olduğu kabul edilse dahi davacının 3-4 aylık bir gecikme ile işe başladığı beyanı karşısında işin Mart- Nisan 2018'de tamamlanmış olması gerekmekte iken Mayıs 2018'de işin ancak 4480'e yakın bir kısmı tamamlanmış durumda olduğunu, davacının 01/12/2017 tarihi itibariyle sahayı terk ettiğini ve iş yapmayı bıraktığını, davacının, feshin haklı bir nedene dayanmadığı yönündeki beyan ve iddialarının sözleşmesel ve yasal dayanağı bulunmadığını, davacının tasfiye hak edişinin yapılması için proje yönetimine başvurmaması üzerine, sözleşme hükümleri işletilerek proje yönetimince 7 no'lu kesin hak ediş düzenlendiğini ve 13/06/2018 tarihli elektronik posta yazışması ile söz konusu hak edişin davacı ile paylaşıldığını, davacının, bu yazışmaya cevaben aynı tarihli elektronik posta ile hak edişte yapılan kesintiler dışında hak ediş içeriğini kabul ettiğini bildirdiğini, davacının kesin hak ediş için proje yönetimine başvurmaması ve ilk ihtarname ile bildirildiği üzere şantiye sahasındaki ekipman ve malzemelerini boşaltmaması üzerine davacının son ihtarnamesine cevaben Adi Ortaklık tarafından gönderilen ...64. Noterliğinin 27/07/2018 tarih ve 17839 yevmiye sayılı ihtarnamesinde, davacıya, cevaplarının kabul edilmediği; yapılan son hak edişe göre alacaklı bulunmadığı, ihtarnamede bahsi geçen alacağın büyük bir kısmının işe sözleşme gereği yapılan nakit teminat kesintileri olduğu, nakit teminat kesintilerinin sözleşmesel iade koşullarının oluşmadığı; söz konusu kesintilerin davacı tarafından çalıştırılan taşeronların sigorta primi ödemelerinin yapılmak zorunda kalınması önceki hakkedişlere fazladan dahil edilen imalatlara karşılık yapılan ödemelerin minhası ve İşveren İdare tarafından yaptlan nefaset kesintilerinden kaynaklandığının bildirildiğini, aynı ihtamamede davacıya kendisi ile daha önce paylaşılmış olan kesin hak edişin görüşülmesi ve onaylanması için 3 gün içinde müracaat etmesi aksi takdirde sözleşme hükümleri uyarınca hak edişin tek taraflı onaylanarak geçerli kabul edileceğinin de ihtaren bildirildiğini, davacının bu ihtarnameye ... 3. Noterliğinin 31/07/2018 tarih ve 21514 yeviniye sayılı ihtarnamesiyle verdiği cevapta, bahsi geçen iddiaları kabul etmediğini; kötü niyetle hareket edildiğini; 543.710,07- TL alacağı bulunduğunu; bu alacağın ödenmesini talep ettiğini bildirdiğini, sözleşmenin feshinin düzenlendiği 29. maddede, sözleşmenin feshinden itibaren 10 gün içinde Alt Yüklenicinin de katılımıyla işin teşpitinin yapılacağı ve hesap kesme hak ediş raporu düzenleneceği belirlendiğini. Aynı hükme göre, Alt Yüklenicinin veya yetkili bir temsilcisinin tespit ve kesin hesap işlemleri sırasında hazır bulunmaması halinde Yüklenici (Adi Ortaklık) tarafından tek taraflı olarak tespit yapılacağı ve hesap kesim hak edişi düzenleneceği belirlendiğini ve bu işlemlere katılmayan Alt Yüklenicinin yapılan tespit ve kesin hesaba itiraz etme hakkı olmayacağının hüküm altına alındığını, Yine sözleşmenin 17. maddesinin sonunda Alt Yüklenicinin kesin hesap için müracaat etmemesi veya kesin hesap çalışmalarında hazır bulunmaması halinde kesin hesabıtı re'sen ve tek taraflı olarak Yüklenici Adi Ortaklık tarafından yapılacağı ve Alt Yüklenicinin bu şekilde düzenlenen kesin hak edişe itiraz hakkı olmayacağı belirlendiğini, İşbu durumun, davacıya gönderilen ihtarnamede bildirildiğini ve davacının aynı ihtarname ile tasfiye hak edişinin yapılması için proje yönetimine başvurmaya davet edildiğini, ancak davacının hak ediş çalışmalarına katılmaması üzerine sözleşmenin ilgili hükümleri işletilerek proje yönetimince re'sen hazırlanan ve kesinleşen 7 no'lu hakediş içeriğine sözleşmenin bu hükümleri uyarınca davacının itiraz hakkı bulunmadığını. Söz konusu hak ediş içeriği ilgili sözleşme hükümlerince usulüne uygun şekilde kesinleştirilmiş olup davacının sonradan alacak iddiası ile bu hak ediş içeriklerine itiraz etmesinin dürüstlük kuralına ve çelişkili davranış yasağı ilkesine aykırı olduğunu, davacının alacak talebinde bulunurken tamamen göz ardı ettiği; ancak sözleşme hükümleri gereğince geçerliliği tartışmasız olan 7 no'lu hak edişin incelenmesinde; davacının, taahhüt ettiği işleri Sözleşmeye aykırı biçimde işin başından beri ...-... ünvanlı başka bir taşerona yaptırdığının anlaşıldığını, Buna ilişkin ... Y API- ...'e ait 01/01/2017- 31/12/2017 tarihli İşletme Defteri (Gelir Sayfası) ile ...- ... tarafından davacı ... Mühendislik- ...'a kesilen 25/07/2017 tarih ve 508553 seri numaralı faturanın dilekçe ekinde sunulduğunu. Bu faşeron tarafından işçilerin SGK primlerininin yatırılmadığının tespit edildiğini. Müvekkili şirketin ve ortağı olan diğer davalının, sosyal güvenlik mevzuatı gereğince işyeri numarası dolayısıyla SGK tarafından bu borçlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması söz konusu olduğundan Adi Ortaklık tarafından davacının taşeronu olan ...- ... adına 181.864,13- TL SGK primi ödemesi yapılmak zorunda kalındığını, davacınım, kendi çalıştırdığı işçilerin belgelerini sunduğunda davacının toplamda 4-5 işçi ile bu işi yürüttüğünün görüldüğünü ve davacının sözleşmeye aykırı şekilde taşeron çalıştırdığı, işin yürütümünü ... YAPLI- ...'e devrettiği anlaşıldığını. Zira sözleşme kapsamı ve işin büyüklüğü böyle bir işin 4-5 işçi ile yürütülemeyeceği gibi kısa süreli görevlendirmelerle de yürütülemeyeceğinin açık olduğunu, davacının iç denetim ve suç duyurusu sürecinde yapılan birçok toplantıda da bu şekilde taşeron çalıştırdığını kabul ettiğini, öte yandan Adi Ortaklık tarafından İşveren İdare'ye sunulan 28/03/2018 tarih ve 23 no'lu hak edişte, bir kısmı davacının sözleşmesi kapsamında olan beton kalıplarına ilişkiti olarak "kalıp imalat kalitesi" nedeniyle İşveren İdare tarafından müvekkil şirketin alacaklarından 65.333,00- TL nefaset kesintisi yapıldığını, İşveren İdare tarafından yapılan bu kesintinin, davacıya, kendi sözleşme kapsamı ile sımırlandırılmak suretiyle 21.776,00- TL olarak 7. No'lu hak ediş kapsamında yansıtıldığını, davacı Alt Yüklenicinin dengeleme havuzu, dağıtımı yapısı, havalandırma perdesi, kimyasal çöktürme tankları ve çamur binasındaki hatalı imalatlarından kaynaklı olarak Sözleşme'nin 15. Maddesi uyarınca kusurlu işlere ilişkin kesinti yapıldığını. 38.001,90- TL tutarlı bu kesinti 7. no'lu hak edişe yansıtılmış olup buna ilişkin detaylhı hesaplamanın da hak ediş içeriğinde mevcut olduğunu, ayrıca | no'lu hak edişe sehven iki kere dâhil edildiği belirlenen KDV bedelleri toplamı ile 2 no'lu hak edişe fazladan girilmiş iş makinesi, yevmiye ve malzeme bedellerinit minhası amacıyla yapılan kesintiler toplamının 7 no'lu hak edişe yansıtıldığını, esasen ilk hak edişlere bu şekilde fazladan dâhil edilen ödemelerin temel sebebinin, ilgili dönemin proje yöneticilerinin usulsüz işlemleri olduğunu, yapılan iç denetim sonrasında iş akdi feshedilen Adi Ortaklığın eski yöneticileri ile davacı ve davacı ile birlikte hareket eden, dava dışı ... İNŞAAT TAAHHÜT LTD.ŞTİ. şirketinde ortaklıkları bulunduğu bilgisi edinilen İsa Çınar isimli şahıs arasında çeşitli menfaat ilişkilerine girişildiği ve sözleşmenin 5. maddesi hükmünün açıkça ihlal edildiği anlaşıldığını, üstelik bu durumun bizzat davacı ve işmi geçen İsa Çınar'ın denetimler sırasında bilgilerine başvurulduğunda açıklığa kavuştuğunu, soruşturma dosyasının incelenmesi ile anlaşılacağı üzere aslında ilk hak edişlere usulsüz ve gerçeğe aykırı olarak dâhil edilen bu bedellerin kesin hak edi: şe kesinti olarak yansıtılmasının sözleşme ve yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşılacağını, sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalara dayalı olarak toplamda 38.001,90- TL nefaset kesintisi ve diğer kalemlere ilişkin KDV dâhil 290.570,02- TL kesinti hak edişe yansıtılmış olup detaylı açıklamasının da yine hak ediş içeriğinde yapıldığını, davacının keşmiş olduğu faturaların toplam bedeli KDV dâhil 4.088.149,33- TL olup cari hesap ekstresi ve ticari defterlerin incelenmesiyle anlaşılacağı üzere söz konusu fatura bedelleri karşılığı davacıya toplamda 3.564.371,02- TL ödeme yapıldığını, bu ödemeler davacının kabulünde olmakla ve tarafların ticari defterlerinde görülmekte olduğunu, 7 no'lu hak edişin kesinleşmesi ile davacıdan yapılacak kesintiler toplamı 308.643,99- TL olup davacıya ödenmemiş bakiye 215.134,32- TL kalmakta olduğunu. Başka bir deyişle sözleşme gereği yapılan nakit teminat kesintileri dışında tüm hak ve alacaklarının davacıya ödendiğini, söz konusu bakiye miktar nakit teminat kesintilerinden kaynaklarımakta olup ödenmesi için öngörülen sözleşmesel koşullar gerçekleşmediği için henüz söz konusu alacak doğmadığını, sözleşme'nin 7. maddesine göre " .. taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği, Alt Yüklenicinin bu işten dolayı Yükleniciye hiçbir borcu bulunmadığı, iş kazası nedeniyle açılmış veya açılabilecek bir davalardan dolayı borcu bulunmadığı anlaşıldığında ve Alt Yüklenici kapsamındaki işlerin münferiden geçici kabulünün yapılmasından sonra, SGK'dan kayıt tetkik raporu ve herhangi bir borcu olmadığına dair ilişiksiz belgesi getirmesi halinde geçici kabul tutanağının onaylanmasına müteakip" nakit teminatın iadesi gündeme gelebileceğini, davacının bu koşullar gerçekleşmeksizin sözleşmeye göre teminat olarak tutulan hak ediş kesintilerinin iade edilmesini talep etmesinin mümkün olmadığını, ayrıca söz konusu işe ilişkin olarak henüz geçici kabul de yapılmadığını, davacı geçici kabulün yapıldığı iddiasında ise bu iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, davacının 01/08/2018 tarihli tutanak ekinde SGK borcu olmadığına, vergi borcu olmadığına dair bir kısım belgeleri proje yönetimine teslim ederek teminat alacaklarının ödenmesini talep ettiğini, Belgelerin incelenmesi neticesinde belgelerin eksik ve yetersiz olduğu; gerçeği yansıtmadığı tespit edildiğinden keyfiyet 31/08/2018 tarihli yazı ile davacıya bildirildiğini, davacının sadece dürt- beş işçinin bordrolarını onları, da eksik olarak sunduğunu, Davacının alt yüklenicisi olan dolayısıyla davacının müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu ...- ... işçilerine ilişkin hiçbir belge getirmediğini, öte yandan, teminatın tutulmasına konu riskler gerçekleşmiş ve davacının alt yüklenici si olan ...- ... işçilerinden bazıları, müvekkil şirket ve Adi Ortaklığın diğer ortağı (diğer davalı ) Yüksel İnşaat A. Ş. aleyhine işçilik atacakları için dava açmak üzere arabulucuya başvurduklarnı, arabulucu tarafından gönderilen davet mektupları incelendiğinde bahsi geçen işçilerin ...- ... işçileri olduğu anlaşılacağını, davacının, bahsi geçen sözleşmesel riskler gerçekleşmişken ve bu işçilerin alacakları ödenmemişken nakit teminat kesintilerinin iade edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkindir.
Davacı ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında 25/03/2017 tarihli "... ... Evsel ve Endüstriyel Atık Su Arıtma Tesisi Yapım İşi (Beton, Kalıp ve Demir İşleri)" taşeron sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı tarafından taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında düzenlenen 6 hak ediş ve hak edişlere dayalı olarak düzenlenen faturalara istinaden bir kısım ödemelerin yapıldığı belirtilmiş ve ödenmeyen 543.710,07 TL bakiye hak ediş alacağının tahsili için iş bu dava açılmıştır.
Davalılarca taraflar arasında 6 hak ediş düzenlendiğini ve buna ilişkin faturalar düzenlendiğini, davacının kesmiş olduğu faturaların toplam bedelinin 4.088.149,33 TL olup fatura bedelleri karşılığı davacıya 3.564.371,02 TL ödeme yapıldığını, proje yönetimince düzenlenen 7 nolu hak edişte kesintiler yapıldığını, kesintiler toplamının 308.643,99 TL olup davacıya ödenmeyen miktarın 215.134,32 TL olduğunu, söz konusu bakiye miktarın da nakit teminat kesintilerinden kaynaklanmakta olup, ödenmesi için ön görülen sözleşmesel koşullar gerçekleşmediği için henüz söz konusu alacağın doğmadığı beyan edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; genel olarak davacı ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında imzalanan 25/03/2017 tarihli eser sözleşmesi gereğince davacı yüklenici tarafından edimlerin süresinde tam ve eksiksiz olarak yerine getirilip getirilmediği, davacının hakediş alacağının bulunup bulunmadığı, varsa hak ediş alacağının miktarı konusundan kaynaklandığı, temelde ise davalılarca davacının hak edişinden yapılan kesintilerin yerinde olmadığı ve nakit teminatın iade şartlarının mevcut olup olmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.
Davacı şirketin ticari defterlerinin incelenerek rapor düzenlenmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak bilirkişiden 11/01/2021 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişi raporuna göre; 6 adet hak ediş faturasının davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafın cari hesap ekstresinde adi ortaklıktan toplam 523.782,14 TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyadaki deliller ve davalıların oluşturduğu adi ortaklığın ticari defterleri incelenmek suretiyle defterlerin usule uygun tutulup tutulmadığı, tasdik durumu, sahibi lehine delil olma vasfının bulunup bulunmadığı, davacı tarafından düzenlenen 6 adet hak ediş faturasının defterlerde kayıtlı olup olmadığı, davalı tarafça düzenlenen 7 nolu hak edişteki kesintilerin haklı olup olmadığı, ödeme kayıtları, nakdi teminatın iade şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının dava konusu yaptığı hak edişlerle ilgili alacağının bulunup bulunmadığı, varsa alacağının miktarı konusunda HMK. nın 273. maddesi gereğince rapor düzenlenmesi için dosyanın resen seçilecek mali müşavir ve kesin hesap konusunda uzman inşaat mühendisi bilirkişiye tevdiine karar verilmiş olup, bilirkişi kurulu tarafından 18/11/2021 tarihli rapor sunulmutur.
Bilirkişi kurulu raporlarında; tarafların defterlerinde 7 nolu hakediş haricinde uyuşmazlık olmadığı, Davalının ticari defterlerinin Noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, defterlerdeki kayıtların muhasebe usul ve mevzuafına uygun olduğu, defterlerdeki kayıtların davatı lehine delil niteliğinde bulunduğu Davacı tarafından düzenlenen 6 adet hak ediş faturasının defterlerde kayıtlı olduğu Davalı tarafça düzenlenen 7 nolu hak edişteki ... tarafından iş ortaklığına yapılan cezanın 1/3 oranında 21.776,00 TL nin davacıya yansıtılmasının sözleşme hükümlerine göre yerinde olacağı Davalı tarafından tespit edilmiş ve dosya muhtevasına sunulan fotoğraflarda da yer alan betonda yer alan segrasyonların tamir bedeli olarak tespit edilen 38.001,90 TL nefaset kesintisinin sözleşme hükümlerine göre yerinde olacağı 13.07.2017 tarihli 2.nolu hak edişe giren iş makinası ve yevmiye ile malzeme temin bedeli altında daha önce kabul edilerek yapılan ödemeler ile yine 05/06/2017 tarihli 1.nolu hak edişte yapılan ödemelerin KDV bedeli minhası bedeli kesintilerin neye göre tespit edildiği ve önceki hakkedişlerde neye göre ödendiği yönünde dosya muhtevasında bir belge ve doküman olmadığından incelenmesinin mümkün olmadığı, Ayrıca Davacı tarafından yapılmış işlere ve tutulan tutanaklara göre yapılan hesaplamada 7 nolu hakkedişte 19.927,93 TL davacı alacağının çıktığı görülmekte olup yapılar kesintinin bu duruma göre yerinde olamayacağı, Davalı tarafından 7 nolu hakkedişte bir başka kesinti olarak ta dava dışı “... - ..."”in dayacının alt taşaronu olduğu ve taraflarından sigorta ödemesi yapıldığı gerekçesiyle 181.864,00 TL sigorta ödemesi kesintisi olduğu. Davacının ise bu hususu kabul etmediği. Dosya muhtevasına davalı tarafından sunulan fotoğraf incelendiğinde dava dışı ... — ... tarafından 25.07.2017 tarih 508553 nolu faturanın davalı adına ... ... evsel ve End. Atık Su arıtma tesisi Kalıp Beton Demir inşaat işi 2 Üki) nolu Hakediş Bedeli olarak düzenlendiği ve KDV dahil 286.197,83 TL olduğunun görüldüğü. Takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu, Davacının Sözleşme maddesi doğrultusunda SGK ca belirlenen işçilik oranını tutturması gerektiği Davalı defter kayıtlarında davacının borcuna yazılan SGK ödemeleri toplamının 16.789,52 TL olduğu. Dosya muhtevasında davacı tarafından yapılan SGK ödemelerine ilişkin başkaca bir kayıt bulunmadığı Dosya muhtevasında sözleşme dahilinde teminat iadesi için öngörülen ... ... Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Heyet Başkanlığı tarafından düzenlenmiş Geçici Kabul Belgesi yer almadığından teminat iadesinin yerinde olamayacağı bildirilmiştir.
Rapora itiraz edilmesi üzerine alınan ek raporda da, kök rapordaki tespitlerde değişiklik olmadığı bildirilmiştir.
Davacının ticari defterlerine göre bakiye hak ediş miktarı 523.782,14 TL'dir. Kesintiler ve nakit teminat miktarı dikkate alınmaksızın ödenmeyen miktar davalıların beyanlarına göre 523.778,31 TL'dir.
Tarafların kabulünde olan hak edişlerin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, sözleşme bedeli ve yapılan ödemeler dikkate alındığında ödenmeyen kısmın 523.782,14 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı tarafından 7 nolu hak edişte yapılan kesintiler yönünden yapılan değerlendirmede, bilirkişi tarafından 19.927,93 TL'lik kesintiye ilişkin dosyada belge ve doküman olmaması nedeniyle incelenemediği, dolayısıyla bu kesintinin yapılması gerektiğinin davalılar tarafından ispat edilemediği, yine 16.789,52 TL'lik SGK ödemesine ilişkin davacı tarafından herhangi bir kayıt bulunmadığı dikkate alındığında davalıların bu miktara ilişkin kesintinin de yerinde olduğu, buna karşın ... ... Yönetim Kurulu'nun 05/02/2020 tarih ve 2020/0137 sayılı yazısı ekindeki 23 nolu hak edişe göre kalıp imalat kalitesi nedeniyle yapılan 65.333,00 TL'lik kesintiye istinaden sözleşmenin 5. Maddesi gereğince 1/3'ü olan 21.776,00 TL'nin davacı yükleniciye yansıtılmasının yerinde olduğu, ayrıca bilirkişi tarafından tespit edilen betonda yer alan segrasyonların tamir bedeli olarak tespit edilen 38.001,90 TL nefaset kesintisinin de yerinde olduğu, diğer taraftan ... - ... taşeronun işçilerine yapılan sigorta ödemesi yönünden davalı tarafından sunulan 25/09/2017 tarih 508553 numaralı ... - ... tarafından ... Mühendislik - Tayfur Bahar adına düzenlenen ... ... Evsel ve Atık Su Arıtma Tesis Kalıp Beton Demir İnşaat İşi 2 (iki) nolu hak ediş bedeli açıklamalı ve 286.197,83 TL bedelli faturanın 01/07/2022 tarihli talimat bilirkişi raporuna göre davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, buna göre davalılar tarafından davacıya verilen işte ... - ... işletmesinin taşeronu olarak çalıştığının kabulü gerektiği, taşeron için üst iş veren davalılar tarafından yapılan sigorta ödemesinden yüklenici davacının sorumlu olduğu, bu nedenle 181.864,00 TL ödemenin de davacının hak edişinden kesilmesinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Bilirkişiler tarafından hesaplanan 215.134,33 TL teminat kesintisinin özel şartnamenin 6. Maddesi gereğince iadesi şartlarının oluşmadığı, ... ... ... Müteşebbis Heyet Başkanlığı tarafından düzenlenmiş geçici kabul belgesinin sunulmadığı dikkate alındığında bu miktarın ödenmemesinde davalı tarafın haklı olduğu kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, sözleşme bedeli ve yapılan ödemeler ve hak edişlere göre belirlenen 523.782,14 TL'den 21.776,00 TL, 38.001,90 TL, 16.789,52 TL, 181.864,00 TL'lik kesintiler ile iade şartları oluşmayan 215.134,33 TL'lik nakit teminatın mahsubu sonucu davacının ödenmeyen 50.216,39 TL alacağının kaldığı, bu alacağın ödenmesinden davalıların sözleşme gereğince sorumlu olduğu kanaatine varılarak, davacının davasının kısmen kabulüne, ... 3. Noterliği'nin 25/05/2018 tarih 12082 Yevmiye numaralı davacının ihtarnamesine ilişkin tebliğ şerhi sunulmamış ise de davalıların gönderdiği ...64. Noterliği'nin 27/07/2018 tarih 17839 Yevmiye numaralı cevabi ihtarname tebliğ tarihi kabul edildiğinde bu tarihe eklenen 7 günlük ödeme süresi dikkate alındığında davalıların 04/08/2018 tarihinde temerrüte düştüğü kabul edilerek, bu tarihten itibaren hükmedilen alacağa avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, 50.216,39 TL alacağın temerrüt tarihi olan 04/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Davacının fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 3.430,28 TL harçtan peşin alınan 9.285,21 TL harcın mahsubu ile fazladan yatan 5.827,92 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa İADESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 72.089,12 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yatırılan 3.430,28 TL peşin harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 5.905,70 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden (kabul ve red oranına göre) 545,44 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davalılar tarafından yapılan 690,75 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden (kabul ve red oranına göre) 626,95 TL'sinin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
8-Taraflarca tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır