T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/109 Esas - 2023/26
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/109 Esas
KARAR NO: 2023/26
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: ...
DAVA İHBAR OLUNAN: ...
VEKİLİ: ...
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/03/2019
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili 04.03.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili arasında uyuşmazlık nedeni ile dava şartı arabuluculuğa başvurulduğunu ve 22.02.2019 tarihli tutanak ile anlaşılamadığının belgelendiğini, Müvekkili ile davalı arasında asıl iş sahibinin ... A.Ş. ... ) olduğu, 25.08.2016 tarihli 2x255 MW ... ... Termik Santralı Türbin Çelik Konstrüksiyon Platform, Merdiven, izgara Ve Korkuluk Montajı Sözleşmesi 23.02.2017 tarihli 2x255 MW ... ... Termik Santralı Kömür Konveyör Sistemi Çelik Yapısı Montajı Sözleşmesi - 05.07.2017 tarihli 2x255 MW ... ... Termik Santralı Türbin ve Yardımcı Ekipmanlar Montajı Sözleşmesi 2x255 MW ... ... Termik Santralı 2. Ünite Çelik Konstrüksiyon Platform, Merdiven, Izgara Ve Korkuluk Montajı Sözleşmesi Olmak üzere dört adet sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin işi eksiksiz ve taahhüde uygun şekilde yerine getirerek ilgili şantiye birimlerine imzalı tutanaklar ile teslim ettiğini, ancak yüklenilen işin sonuna gelindiğinde dava tarihinden yaklaşık on ay önce asıl iş sahibi ... A.Ş ile davalı arasında yaşanan anlaşmazlıklar nedeni ile 09.04.2018 tarihinde sözleşmenin feshi sürecine girildiğini, davalı tarafından 12.04.2018 tarihine kadar işçilerin şantiyeden çıkarılması ile şantiyenin kapatılmasının istendiğini, bu gelişmeter yaşandıktan sonra müvekkili tarafından cari hesaba göre faturaların kesildiğini, faturaların davalı tarafın kayıtlarına girdiğini, ancak bunların ödenmediğini ve Mart 2018 ve Nisan 2018 hakkedişlerinin de onaylanmadığını, ikili görüşmeler neticesinde müvekkiline bir kısım ödeme yapılmışsa da hak edişlerin halen onaylanmadığını, yüklü miktar alacağın davalının uhdesinde kaldığını, Sözleşmenin Ödeme Şekli başlıklı 5.2 maddesinde “ kalite birimi ve kontrol birimi tarafından montajı onaylanan hakkediş montajı takip eden atın ilk 3 günü işveren tarafından incelenecek ve onaylanan hakkedişlerin yüklenici tarafından fatura tanzim edilecek, ana firma (...) ödeme şartlarına uygun olarak sözleşmesel kesintiler dikkate alınarak ödeme gerçekleştirilebilecektir.” denilerek hakkediş onayının süreye tabi tutulduğunu, ancak davalını onayı yapmayarak sözleşmeye aykırı davrandığını, davalının ... ile yaşadığı sıkıntıları ileri sürerek süreci uzattığını, bu sırada müvekkilinin ekonomik olarak sıkıntılar yaşayarak bankadan krediler kullanmak zorunda kaldığını, ikili görüşmelerde bu kredilerin ödenmesinde müvekkiline yardım edileceği vaat edilmesine karşın bunun da gerçekleşmediğini, Mart 2018, Nisan 2018 tarihli onaysız hakkedişler nedeni ile alacakları toplamının 5.154.913,57TL + KDV'ye ulaştığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile alacağın mahkeme tarafından belirlenmesi için bu davanın açıldığını, müvekkilinin işi bitirme tutanaklarının mahkemeye sunulduğunu ancak davalının iş yeri teslim tutanağı ile iş yerini teslim etmediğini, işlerin ayıplı ya da kusurlu yapıldığına ilişkin bir ayıp ihbarı veya nam ve hesabına yapıldığına ilişkin ihtarname bulunmadığını, müvekkilinin şantiyeyi terk etmeye zorlandığını ve hesabın da kapatılmadığını, davalı ile yapılan mail yazışmalarının da sunulduğunu, asıl iş sahibi ile davalı arasındaki hukuki ve mali ilişkilerin dosyaya bilgi mahiyetinde sunulması gerektiğini, müvekkiline ödeme yapılmasının ... tarafından ödeme yapılması şartına bağlanmamış olmasına karşın yine de bu hususun davalıya sorulmasına ve davanın ...'e ihbarı haklarının da saklı tutulduğunu belirterek davalının ... A.Ş.'de bulunan 41.000.000,00TL'lik teminatları ve ... Bankası ile ... Bankası A.Ş nezdinde bulunan varlıklarına ihtiyati tedbir istemi ile müvekkiline ödenmeyen alacakların tespiti ile ihtar — temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.500.000,00TL'sinin davalıdan tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği tespit edilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili 04.04.2019 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkili ile iş sahibi ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında 11.03.2016 tarihinde, ...'in Taahhüdünde bulunan 2x255 ... ... Termik Santrali Yapım İşleri işinde üniteler ve sistemlerin mekanik montaj işlerinin sözleşme eki Birim Fiyat Listesi doğrultusunda, sözleşme ve ekleri ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılması konusunda sözleşme imzalandığını, Müvekkil ile davacı arasında ise bu sözleşmeye istinaden dört adet sözleşme imzalandığını, davacının sözleşmeler istinaden şantiyede çalıştırdığı işçilerin bazılarının yetersiz bilgi ve deneyime sahip olduğundan işin ilerleyişini aksattığını, bu nedenle davacının sözlü ve yazılı olarak uyarıldığını, ancak durumun devam etmesi ile gecikmeler ve hatalı imalatların gerçekleştiğini, firma tarafından yapılan işin yetersiz iş gücü ile yürütülmesi nedeni ile davacı firmanın defalarca yazılı uyarı aldığını ve taahhüdündeki işlerin zamanında tamamlanmadığını, sözleşmenin işin kabulü başlıklı 7. maddesinde “ işin fenni ve sanat kaidelerine, sözleşmeye ve ilgili standartlara göre kusursuz olarak tanımlandığı tespit edildiğinde bir tutanakla işin montajının kabulü yapılacaktır.” kısmına göre uygun yapmadığı işler için davacı yana ihtarnameler gönderildiğini, yazılı uyarıların personele imza ile teslim edildiğini, sözleşmenin 5.2 maddesine göre “Hakediş ödemesi; her ay sonunda yüklenici o ay içerisinde yapmış olduğu montaj miktarı İşveren' in iş sahibine yapmış olduğu hakedişteki ağırlıklar ve sözleşmenin 3. Maddesinde belirtilen birim fiyat esas alınarak hakkediş düzenleyecek, ancak hakedişe girecek montajın işveren idari birim, şantiye yönetimi, kalite ve proje yönetimi tarafından onaylanması zorunluluğu bulunmaktadır.” şeklinde olduğunu, ana Firma (...) ödeme şartlarına uygun olarak sözleşmesel kesintiler dikkate alınarak ödeme gerçekleştirecektir.” Hükmünde yer aldığı üzere ... tarafından onaylanmayan metrajlar üzerinde davacıya ödeme yapmasının mümkün olmadığını, ayrıca sözleşmenin “ÖZEL HÜKÜMLER/ F” maddesinde “İşveren onaylamadığı montaj işleri kabul edilemez. Yüklenici (davacı ...) onaylanmış montaj işleri için herhangi bir para talebinde bulunamaz.” ibaresinin yer aldığını, Sözleşmenin 10. maddesinde İŞ SAHİBİNİ VAZGEÇMESİ başlığı ile düzenlenen maddenin “ İŞ SAHİBİ veya İŞ VEREN sözleşme konusu teşkil eden işten vazgeçerek işi tatil ettirebilir veya durdurabilir. Yüklenici, işverenin bu hakkını başka bir talepte bulunmaksızın kabul ettiğini beyan eder. Yüklenici bu hususta işveren tarafından yapılacak tebligata derhal uyacaktır ve hiçbir tazminat hakkı bulunmayacaktır.” Şeklinde düzenlendiğini, işin sahibi ... tarafından davacının gecikmeleri ve hatalı imalatları gerekçe gösterilerek 12.04.2018 tarihinde işin feshedildiğini ve firmanın sahadan tahliye edildiğini, tahliye sonrası ödenen personel masrafları ve SGK giderleri nedeni ile davacının müvekkili şirkete 844.000,00TL borçlu olduğunu cari hesap ekstrelerinde borcun göründüğünü, müvekkili şirket ile ... ...A.Ş. arasında 12.04.2018 tarihli işin feshinden sonra kesin hesap ve hakkedişler hakkında kesin mutabakata varılamadığını, müvekkilinin 24 no'lu hakediş nedeni ile ...... A.Ş”den 38.978.159,46TL alacağı bulunduğunu, kendilerinin alacaklarının tespiti için ... Mahkemesi 2018/734 Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, bu dosyada kesin hakkediş tutarı belirlenmeden davacının taleplerinin hukuki dayanağı olmayacağını bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacı yanın dosyaya ibraz ettiği iş bitirme tutanaklarının işi teslim etmedikleri halde başka bir ihaleye katılmak için istendiğini, kendilerinin iyi niyetle bu tutanakları düzenlediğini, dosyaya eklenen diklik/koordinat kontrolü raporları ve cıvata tork raporlarının işin 4100 tamamlandığı anlamına gelmediğini, sözleşmenin 7. Maddesinde işin kabulü başlığı ile “ Yüklenici işin bittiğini ve teslime hazır olduğunu işverene yazılı ve sözlü olarak bildirecektir. Bunun üzerine işveren yetkilileri yüklenici ile birlikte yapılan işleri inceleyerek işin montaj tamamlama kabulüne hazır olup olmadığını tespit edecekler. İşin fenni ve sanat kaidelerine, sözleşmeye ve ilgili standartlara göre kusursuz olarak tanımlandığı tespit edildiğinde bir tutanakla işin montajının kabulü yapılacaktır.” şeklinde düzenlendiğini, söz konusu montaj kabul evraklarının kabulün yapılmaması nedeni ile düzenlenmediğini, davanın sözleşmesel gerekçeler ve kesin hesap hakkediş hesaplamaları açısından iş sahibi .... A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep ettiklerini, ihtiyati tedbir talebinde hukuki yarar bulunmadığından reddini talep ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.
Davalı ile ihbar olunan şirket arasında imzalanan 11/03/2016 tarihli "2x255MV ... ... Termik Santrali Yapım İşleri" ilişkin sözleşme kapsamında davalı ile davacı şirket arasında 25/08/2016 tarihli 2x255MV ... ... Termik Santrali Türbin Çelik Konstrüksiyon Platform Merdiven Izgara ve Korkuluk Montaj Sözleşmesi, 04/05/2016 tarihli ... ... Termik Santrali 2. Ünite Çelik Konstrüksiyon Platform Merdiven Izgara ve Korkuluk Montaj Sözleşmesi, 22/02/2017 tarihli ... ... Termik Santrali Kömür Konveyör Sistemi ve Çelik Yapısı Montaj Sözleşmesi, 05/07/2017 tarihli ... ... Termik Santrali Türbin ve Yardımcı Ekipmanlar Montaj İşleri Sözleşmesi'nin imzalandığı anlaşılmış olup, bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Asıl iş sahibi ihbar olunan şirket ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle firmaların işin yapıldığı sahadan tahliye edildiği tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında akdedilen 4 adet 25.08.2019 , 23.02.2017, 05.07.2017 ve 04.05.2016 tarihli eser sözleşmeleri kapsamında davacı tarafından edimlerin tam ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığı, davacının alacağının bulunup bulunmadığı, varsa alacağın miktarı, mahkememizin yetkili olup olmadığı konusundan kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı taraf davalı ile ihbar olunan şirket arasında devam eden ... Mahkemesinin 2018/734 Esas sayılı dosyasındaki görülen davanın sonucunun beklenmesini talep etmiş ise de, davacı ile davalı arasındaki ilişkinin sona ermiş olması ve davanın hak ediş alacağına ilişkin olması nedeniyle bekletici mesele yapılması talebinin reddine karar verilmiştir.
Taraflarca bildirilen tanıklar dinlendikten sonra, davacının dava konusu ettiği hak ediş alacağının hesaplanması için dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından 24/05/2021 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişi 24/05/2021 tarihli raporlarında; ... Mahkemesi 2018/734 E. sayılı dosyası içinde olduğu beyan edilen her iki tarafında delil olarak dayandığı, ... A.Ş. “2x255M'W ... ... termik Santrali Yapım İşine” ait her türlü teknik ve mali evrak ile kayıt, proje, hak ediş istihkak, yazışma ve dosyaların sunulması gerektiği, fesih tarihi itibariyle varsa taraflar arasında düzenlenen ayıp ve eksikliklerin tespiti ve iş imalat seviye tespit tutanaklarının sunulması gerektiği bildirilmiştir.
... Mahkemesi'nin 2018/734 Esas sayılı dosyası celp edildikten sonra düzenlenen 18/04/2022 tarihli raporda bilirkişiler tarafından; ekte örnekleri sunulan ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemede 31.12.2018 itibariyle : ... Endr.Tesisleri AŞ.844.000,00-TL. ... Elek.İnş.Tic.Aş. alacağının, ... Elek.İnş.Tic.Aş.nin, ... Endr.Tesisleri Aş.'den 12.057,34TL. alacaklı olduğu, huzurda ki davada davalı olarak yer alan ... Endüstriyel Tesisler Montaj İmalat ve İnşaat A.Ş.'nin davacı olarak yer aldığı ... Mahkemesi 2018/734 E. sayılı dosyasın da Bilirkişi raporlarına göre alacaklı değil borçlu olduğunun tespit edildiği, Davalı ... Endüstriyel Tesisler Montaj İmalat ve İnşaat A.Ş. ile ihbar olunan ... İnşaat Turizm San. ve Ticaret A. Ş. arasında, taraflar arasındaki sözleşmenin anlaşma protokolü çevresinde sona erdirilmesine ilişkin olarak, 12.04.2018 tarihinde 'Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Anlaşma Belgesi' ile 'Sözleşmenin Sona Erdirilmesi Anlaşma Protokolü' (bundan böyle 12.04.2018 tarihli Anlaşma Protokolü veya Anlaşma Protokolü olarak da anılacaktır) imzalandığı. Davalı ... Endüstriyel Tesisler Montaj İmalat ve İnşaat A.Ş. ile ihbar olunan ... İnşaat Turizm San. ve Ticaret A. Ş. arasında, düzenlenen anlaşma protokolünde taşeron ilişkilerinin de sonlandırılması gerektiği belirtilmiş fakat bu konuda davalı ile davacı arasında herhangi bir anlaşmanın yer almadığı, Davacı tarafça alacaklı olduğuna dair düzenlendiği belirtilen hak edişlerin ve ekleri ile bugüne kadar taraflar arasında düzenlenmiş hak edişlere ait metraj ve eklerinin dosyaya sunulması gerektiği, Fesih tarihi itibariyle varsa taraflar arasında düzenlenen ayıp ve eksikliklerin tespiti ve iş imalat seviye tespit tutanaklarının varsa düzenlenmiş kesin hesap belge ve hakedişinin sunulması gerektiği, belirtilen belgelerin sunulmasını müteakip taraflar arasında alacak verecek durumunun hesaplanabileceği bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu üzerine davacı tarafça eksik belgelerin flash disk ile sunulduğu belirtildiğinden önceki görevlendirme doğrultusunda rapor düzenlenmesi için tekrar dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından 26/09/2022 tarihinde sunulan ek raporda özetle; hake dişlere esas altlıklar (Proje, metraj, Tutanak, Ataşman,) v.s yer almadığını,
18.04.2022 tarihli Bilirkişi Kurul Ek Raporunda da belirtildiği üzere Davacı tarafça alacaklı olduğuna dair düzenlendiği belirtilen hak edişlerin ve ekleri ile bugüne kadar taraflar arasında düzenlenmiş hak edişlere ait metraj ve eklerinin Ayrıca Fesih tarihi itibariyle varsa taraflar arasında düzenlenen ayıp ve eksikliklerin tespiti ve iş imalat seviye tespit tutanaklarının varsa düzenlenmiş kesin hesap belge ve hakedişinin sunulması gerekmekte olduğunu, Davacı vekilince Dosyanın 3. Kez bilirkişi heyetine verildiğinde sonuca ulaşılacak raporun ivedilikle dosyaya kazandırılması gerektiğini, bilirkişilerce istenen hakedişlerin, hakedişlere ait metraj ve eklerinin dilekçe ekinde flash disk ortamında sunulduğu belirtilmekte isede heyetçe talep edilen belgelerin üstte açıklandığı üzere flash disk içerisinde yer almadığının tespit edildiğini, belirtilen belgelerin sunulmasını müteakip taraflar arasında alacak verecek durumu hesaplanabileceğini belirtmişlerdir.
Söz konusu rapor üzerine davacı tarafça klasörler halinde belgeler sunulmuş ve dosya tekrar bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir.
Bilirkişi kurulu 18/11/2022 tarihli raporlarında özetle; taraflar arasında imzalanan 4 adet sözleşme kapsamında davacı tarafından işlerin yapıldığı ve davalıya teslim edildiği, buna ilişkin 21/03/2017, 28/03/2018 ve 25/04/2018 tarihli iş bitirme belgelerinin düzenlenmiş olduğunun tespit edildiğini, taraf defterlerinde yapılan incelemeye göre, davacının cari hesabında davalının 12.057,34 TL borçlu olarak gözüktüğünü, davalının cari hesabında ise davacının 844.000,00 TL olarak borçlu gözüktüğünü, davacı tarafından düzenlenen hak edişlerle kesin hesap metrajları incelendiğinde projelere uygun olduğunun tespit edildiğini, yapılan hesaplamaya göre davacı yüklenicinin 4 sözleşme kapsamında yapmış olduğu iş bedelinin 26.481.375,42 TL, ara hak ediş toplamının 21.297.515,45 TL olmak üzere kalan bedelin KDV hariç 5.183.859,97 TL, KDV dahil bedelin 6.116.954,76 TL olduğunu bildirmişlerdir.
Davacı tarafından 05/12/2022 tarihinde ıslah dilekçesi sunularak talep miktarı 6.116.954,76 TL'ye çıkarılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller, alınan bilirkişi kurulu raporlarına göre; taraflar arasında imzalanan 25/08/2016 tarihli 2x255MV ... ... Termik Santrali Türbin Çelik Konstrüksiyon Platform Merdiven Izgara ve Korkuluk Montaj Sözleşmesi, 04/05/2016 tarihli ... ... Termik Santrali 2. Ünite Çelik Konstrüksiyon Platform Merdiven Izgara ve Korkuluk Montaj Sözleşmesi, 22/02/2017 tarihli ... ... Termik Santrali Kömür Konveyör Sistemi ve Çelik Yapısı Montaj Sözleşmesi, 05/07/2017 tarihli ... ... Termik Santrali Türbin ve Yardımcı Ekipmanlar Montaj İşleri Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından işlerin yapılıp davalıya teslim edildiği, buna ilişkin 4 ayrı iş bitirme belgesinin düzenlendiği, bilirkişi kurulu tarafından yapılan hesaplamaya göre davacı yüklenicinin 4 sözleşme kapsamında yapmış olduğu iş bedelinin 26.481.375,42 TL, ara hak ediş toplamının 21.297.515,45 TL olmak üzere kalan bedelin KDV hariç 5.183.859,97 TL, KDV dahil bedelin 6.116.954,76 TL olduğu, taraflar arasında biten işin kesin hesabının mahkememizce çıkarıldığı, kesin hesaba göre davacı yüklenicinin ödenmemiş 6.116.954,76 TL hak ediş alacağının bulunduğu, bu alacağın ödenmesinden sözleşmeler gereğince davalı iş sahibinin sorumlu olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile, 6.116.954,76 TL alacağın 1.500.000,00 TL yönünden dava tarihi olan 04/03/2019, 4.666.954,76 TL yönünden ıslah tarihi olan 05/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli 417.849,17-TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 105.316,17-TL harcın mahsubu ile bakiye 312.533,00-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 299.169,55- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan 105.316,17 TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 19.251,80 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/01/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır