T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/427 Esas
KARAR NO: 2022/936
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ...
2- ... -
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2019
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların ... Fizik Tedavi Merkezi'nin 2.475.000,00 TL bedelle satın alınması hususunda kendi aralarında anlaştıklarını, buna göre müvekkili ile davalının bu işle kuracakları ortaklığa göre her ikisinin de yarı oranda bedel ödeyeceklerini, bu amaçla müvekkilinin toplamı 1.000.000,00 TL tutarlı iş bu davaya konu 2 adet çeki davalıya elden teslim ettiğini, müvekkilinin 2.000.000,00 TL'lik çek yazdığını, 2 adet çeki geri aldığını ancak 1.000.000,00 TL'lik çeklerin davalıda kaldığını, karşılığında bir belge almadığını, çekleri iyi niyetle teminat olarak verdiğini, çeklerin herhangi bir borca karşılık değil fizik tedavi merkezinin alınması işine esas olarak verildiğini, ancak fizik tedavi merkezinin satın alınmasına anlaşma gerçekleşmediğini, çeklerin davalıda kaldığını, tarafların kendi aralarında yaptıkları anlaşmaya göre fizik tedavi merkezinin alımı hususunda ilk etapta müvekkilinin çekleri tanzim edip davalıya vereceğini, daha sonraki bir tarihte müvekkilinin kendi hissesine düşen bedeli davalıya nakit olarak ödeyeceğini, müvekkilinin toplamda 2.000.000,00 TL'lik 4 adet çek düzenleyip verdiğini, 2 adet çekin iade edildiğini ancak davaya konu çeklerin iade edilmediğini, çeklerin kötü niyetli olarak takibe konulduğunu, davalı hakkında ... 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/254 Esas sayılı dosyasında dolandırıcılık suçundan dava açıldığını belirtmiş ve müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, Halkbankası Ümitköy Şubesi'ne ait 4298623 Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli ve 4298624 Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çeklerin iptaline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazı, zamanaşımı / hak düşürücü süre itirazlarının olduğunu, yetkili mahkemelerin davalının ikametgahı olan SAMSUN mahkemeleri olduğunu, bu sebeple öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, dava süresinde açılmadığını, hak düşürücü ve zamanaşımı süreleri dolduğunu, öncelikle davanın bu sebeple reddini talep ettiklerini, dava konusu çeklerden de anlaşılacağı üzere davacı ... Arat Sağlık Medikal Mimarlık Müh. Danışmanlık San Ve Tic. Ltd. Şti. Keşideci olduğunu, ... ise lehdar olup kendi adına keşide edilmiş olan çekleri ciroladığını, keşideci şirket çekleri düzenleyerek tedavüle soktuğunu, lehdar ... ile davalı hamil arasındaki ihtilaf, keşideci şirket yönünden hukuki bir ödememe gerekçesi olamayacağını, keşideci şirket çekleri ... adına düzenleyerek elinden çıkardığını, çekin düzenlenmesine dayanan temel ilişki keşideci şirket ile lehdar arasında kurulduğunu, ciro silsilesi ile çeki elinde bulunduran müvekkiline karşı keşideci şirket tarafından herhangi bir defi ileri sürülemeyeceğini, bu sebeple herhangi bir itirazı var ise bunu ancak ve ancak çeki keşide ettiği yani temel ilişki kurduğu lehdar konumundaki ...’a karşı dermeyan edebileceğini, keşideci şirket, her türlü defiyi ancak temel ilişki içerisinde bulunduğu lehtara karşı ileri sürebileceğini, hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, bedelsizlik def’i şahsi nitelikte olup, sadece temel borç ilişkisinin tarafları arasında ileri sürülebileceğini, icra takibine dayanak yapılan çekler kambiyo vasfını haiz kıymetli evraklar olduğunu, davacıların iddialarının tanıkla ispatı da yasa gereği mümkün olmadığını, bu sebeple davacıların tanık dinletme talebine de muvafakatlarının olmadığını, bağımsız ve mücerret (soyut) borç ikrarı niteliği taşıyan kambiyo senedi niteliğindeki dava konusu çekler karşısında, bu çeklerin teminat ve/veya sair asılsız iddialara karşılık verildiği yönündeki iddialarının hiçbir geçerliliği bulunmadığını dava konusu çeklerin müvekkiline borca karşılık olarak verildiğini, aksi yöndeki tüm iddiaları yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, davacı ...'ın müvekkilinden aldığı 1.000.000,00 TL nakit paranın ödenmesi için dava konusu 2 adet çeki cirolayarak verdiğini belirtmiş ve dilekçede bildirilen diğer sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, İİK 72 maddesi gereğince açılan menfi tespit talebine ilişkindir.
Davalı alacaklı tarafından ... 18. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4969 Esas sayılı dosyasında 02/04/2019 tanzim, 500.000,00 TL bedelli ve 06/04/2019 tanzim, 500.000,00 TL bedelli çeklerden kaynaklanan alacağın tahsili için icra takibinin yapıldığı ve davacı tarafından iş bu menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Takip ve davaya konu çekler davacı şirket tarafından diğer davacı ... lehine keşide edilmiş olup, lehtar tarafından da ... Grup Sigorta Acentelik Limited Şirketi'ne ciro edildiği ve hamilinin de ... olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... 18. İcra Müdürlüğünün 2019/4969 esas sayıl ıdosyasında takibe konulan iki adet çekin davacı tarafından davalıya teminat amacı ile mi yoksa ödeme aracı olarak mı verildiği, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, davalının çeklerden dolayı alacaklı olup olmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.
Her ne kadar davalı tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de, takibin ... İcra Müdürlüğü'nde yapılmış olması ve İİK 72/son maddesi gereğince mahkememiz yetkili olduğundan yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davalının dava konusu çekleri teminat olarak aldığı ve çekleri müştekiye iade etmeyerek başka işlemlerde kullandığı ve böylece ticari faaliyet kapsamında müştekiyi dolandırdığı gerekçesiyle sanığın TCK 158/1-h maddesi gereğince cezalandırılması için ... 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/254 Esas sayılı dosyasında dava açılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, tarafların hastane alma amacıyla anlaştığı, katılanın kendi payına düşen miktarın tamamını ödeyecek düzeyde parası olmaması nedeniyle sanığın ödemede bulunduğu ve bu ödemeden kaynaklı borç nedeniyle sanığa 2 adet senet verildiği, söz konusu çeklerin bir hukuki alacağa ilişkin verildiği gözetilerek sanığın eyleminin suç oluşturmadığı gerekçesiyle sanığın CMK 223/2-a maddesi gereğince beraatine karar verilmiştir.
Karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesi tarafından 21/04/2022 tarih 2021/1962 Esas 2022/702 Karar sayılı kararla istinaf başvurusunun esastan reddine dair kesin olarak karar verildiği tespit edilmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda, toplanan delillerden, dava konusu çeklerin illetten mücerret kambiyo senedi vasfında olduğu, çekin ödeme aracı olduğu, aksinin somut olayda çekin teminat olarak verildiğinin yazılı delil veya yeminle ispat edilmesi gerektiği, dosyadaki deliller, ceza mahkemesinin kesinleşen kararı dikkate alındığında davacılar tarafından dava konusu çeklerin teminat amacıyla verildiğinin ispat edilemediği, bu nedenle davacılar tarafından davaların ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine, alacaklının ihtiyati tedbir kararı nedeniyle alacağını geç almış bulunmaktan doğan zarar nedeniyle İİK 72/4 maddesi gereğince alacağın %20'si oranında, 219.958,12 TL tazminatın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların davasının reddine,
2-İİK 72/4 maddesi gereğince 219.958,12 TL tazminatın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya ödenmesine,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 80,70 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 18.327,50 TL harcın mahsubu ile fazladan yatan 18.246,80 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 135.983,25 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/12/2022
Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸