T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/105 Esas - 2021/905
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/105 Esas
KARAR NO: 2021/905
BAŞKAN:...
KATİP:....
DAVACI :...
DAVALI ...
DAVA İHBAR OLUNAN:...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/02/2020
KARAR TARİHİ: 29/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Yapı Sanat Teknolojileri ve Ticaret Ltd. Şti ile davalı ... ... Altınpark İşletmeleri arasında ... “ ile ilgili olarak 27.02.2017 tarihli sözleşmenin imzalandığını, müvekkili şirketin ... 471. Maddede düzenlenen özen ve sadakat yükümlülüğüne uygun davranarak taahhüt edilen işi sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere göre süresinde ve eksiksiz yerine getirdiğini, ancak bu hizmetlerin karşılığı olan hakedişlerin davalı tarafça ödenmediğini, üzerine düşen sorumluluğunu yerine getirmediğini, davalı ... tarafından müvekkiline 09.02.2018 tarih ve 006.t.m-2018/0198 sayılı yazısı ile sözleşme kapsamında 2017 yılı ... 34. Bölge bakım, Onarım Hizmet Alımı İşi bünyesinde... Başkanlığının tespitleri doğrultusunda, kuruyan ağaçların listesinin yapıldığını ve yazının sonuç kısmında da; söz konusu bitkilerin bila bedel değiştirilmesi gerektiğini aksi takdirde hakedişlerden kesinti yapılacağını belirtildiğini, gönderilen yazıda bahsi geçen Konya Yolundaki bitkilerin kurumasının en önemli nedeninin; idarenin keyfi olarak sürekli yer değişikliği talebi üzerine, dikilen bitkilerin sökülerek sürekli yerlerinin değiştirilmesini istemesinin olduğunu, müvekkilinin gerek sadakat ve özen yükümlülüğüne gerekse ihbar yükümlülüğüne uygun davranarak bitkilerin sık sık ve gereksiz yere, yerlerinden sökülerek bir başka yere dikilmesinin bitkinin sağlıklı ve sağlam görüntüsünü etkilediğini ve hatta çoğu zaman bu değişikliklerin bitkinin ölmesine yani kurumasına neden olduğunu, davalıya işin her aşamasında bitkilerin zarar görebileceği durumların izah edildiğini sonuçlarının anlatıldığını,.... kuruma alanlarının nedeninin ise sulama için ... tarafından abone olunan kartlı savacların arızalanması ve su teminindeki sıkıntı olduğunu durumun defalarca İdareye ve ASKİ Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesine rağmen sorunun çözülememiş olduğunu, anılan bölgede, arazi şartlarının göz önüne alındığında, ASKİ tarafından su kesintisi yapılması sonrasında, başka şekilde sulama yapılmasının mümkün olmadığının Mahkemece yapılacak keşif sayesinde de anlaşılacağını, her yıl olduğu gibi yeniden ekim - dikim işlerinin yeni bir ihale ile verilmesi beklenirken, müvekkiline gönderilen yazı ile geçen yıl yapılan işlerin bakımlarının, sulanmasının yapılması, aksaklıkların giderilmesinin istenmesinin müvekkilinin mahfına, telafisi mümkün olmayan zararlara yol açacağını, yapılan işin canlı bitki ekim dikim bakım işi olduğunu, yıllarca bakımını yapılmasının, kabul süresince sorumluluğunun devam etmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeyi çekilmez hale getirdiğini, izah edilen nedenlerle mukabil davalıya 25.10.2019 tarihli ihtarname gönderilerek taraflar arasında akdedilen 27.02.2017 tarihli sözleşme uyarınca müvekkili şirketçe yapılan imalat ve bakım-dikim işlerinden doğan alacaklar ile 65 emanet ve 6 teminat kesintilerinin ve yine müvekkili tarafından davalıya verilen teminat mektuplarının iadesi talep ve ihtar edildiğini, ihtarnamenin 31.10.2019 tarihinde davalı tarafa tebliğ edilmiş olmasına karşın davalı tarafça herhangi bir cevap verilmediğini, ödemenin yapılmadığını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, yukarıda belirtilen ve resen göz önüne alınacak sebeplerle; Y45 emanet ve 46 teminat kesintileri dâhil olmak üzere davalı ... ... Altınpark İşletmeleri Ltd. Şti nezdinde sözleşmeden ve hakedişlerden doğan alacakların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya dair hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesi sonrasında arttırılmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL alacağın faizi ile birlikte tahsiline, tüm yargılama masrafı ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... Altınpark İşletmeleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacının öne sürdüğü hususların dayanaktan yoksun ve asılsız olduğunu, davanın reddini gerektiğini, sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b maddesinde “... Büyükşehir Belediyesinin ...' nın hak edişlerinden her hangi bir şekilde, herhangi bir sebeple kesinti yapması halinde; ... yapılan bu kesintiyi aynı şekilde ve aynı miktarda Yüklenici 'ye eksik ödeme yapacağı, bu hususun Yüklenici tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” denildiğini, “... Büyükşehir Belediyesi tarafından işin kesin hakedişinin yapılmadığını, ...'”nın hak edişlerinden yapılan kesintilerde açık sözleşme hükmü uyarınca davacıya yansıtıldığını, sözleşmenin 5/a maddesinde de; ...' nın Yükleniciye yapacağı ödeme tutarının Yüklenici tarafından yapılan ve ... tarafından kabul edilen İmalat tutarı kadar olduğunun denildiğini, “... Büyükşehir Belediyesince ...'ya yapılan hak ediş üzerinden davacıya ödeme yapıldığı 31.03.2018 tarihli 8 no.lu hak ediş raporuyla sabit olduğunu, bu nedenle davacının hak edişinin sözleşmeye aykırı olarak ödenmediğini dair iddiasının tamamen dayanaktan yoksun ve iyi niyete aykırı olduğunu, “Davacı ile müvekkili şirket arasında akdedilen sözleşmenin 6. ve 7. Madde hükümlerine rağmen davacının V05 emanet kesintilerinin, 66 teminat kesintilerinin ve taraflarınca verilen teminat mektuplarının iadesini talep etmesinin de hiçbir haklı gerekçesi bulunmadığını, söz konusu işin ... Büyükşehir Belediyesince kesin hak edişin yapılmadığını, bu durumda ... tarafından da zaten emanet-teminat kesintilerinin ve teminat mektuplarının iadesinin de söz konusu olamayacağının ortada olduğunu, sözleşme hükümleri yerine getirilmeden müvekkili şirketten bu yönde talepte bulunulmasının sözleşmeye, hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya hitaben “ihtarname hk.” Konulu, 008.P.Y.Z.M 2019/0234-3809 sayılı yazısı ile ihtarnameye cevap verdiğini, ihtarname cevabında kesin hesabın ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmadığını, onaylanan 20 no.lu ara hakedişe istinaden 31.03.2018 tarihli 8 no.lu hakediş yapılarak bu hak ediş üzerinden ödeme yapıldığının açıkça belirtildiğini, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan kesintilerin sözleşmeye uygun olarak davacıya yansıtıldığını, kesin hesabın İdare ... Büyükşehir Belediyesi tarafından onaylandıktan sonra davacının kesin hesabının yapılacağının da vurgulandığını, “... Peyjaz Müdürlüğü'nün 04.03.2020 tarih, 82268016-640-E. 188 sayılı yazısı ile de yine sözleşmenin 2. Maddesindeki işin tanımı ile beraber 5. 6. ve 7. Maddeler vurgulanarak, kesin hesabın ... Büyükşehir Belediyesince yapılacağı ve halen kesin hesabın yapılmadığı, onaylanan 8 no.lu ara hak ediş üzerinden ödeme yapıldığını, İdare/ ... Büyükşehir Belediyesince yapılan kesintilerin davacıya yansıtıldığı ve kesin hesabın İdare / ... Büyükşehir Belediyesince onaylandıktan ve teminatları çözüldükten sonra davacıya teminat ve emanet kesintilerinin ödemesi yapılacağı açıkça belirtildiğini, davacının sözleşmede belirlenen yerlerde kuruyan ağaçların bila bedel değiştirilmesinin kendilerinden talep edildiğini, bazı yerlerde ağaçların kurumasının ... tarafından abone olunan kartlı sayaçların arızalanması ve başka türlü su ihtiyacının giderilememesinden kaynaklandığını, yapılacak keşifle bu durumun ortaya çıkacağını iddia etmiş ise de, davacının iddiasını destekler herhangi bir somut bilgi ve belge ibraz etmediğini, davacının üstlendiği işin 2017 yılıyla sınırlı kaldığı da düşünüldüğünde iddia ettiği hususların o tarih itibarı ile kayıt altına alınması gerekmekteyken yapılmadığını,"Ayrıca huzurdaki davada müvekkili şirket aleyhine muhtemel bir karar verilmesi halinde işi ...'ya ihale eden ... Büyükşehir Belediyesi'ne rücu hakları bulunduğundan davanın ... Büyükşehir Belediyesi'ne ihbar edilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın davalı sıfatı ile ... Büyükşehir Belediyesine İhbarına karar verilmesine, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Büyükşehir Belediyesi cevap dilekçesinde özetle;
... ... Altınpark İşletmeleri Ltd. Şti' nin özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, TTK” nın 18. Maddesinin 1. Fıkrasına göre, belediyelerce özel hukuk statüsünde işletilmek üzere kurulan teşekkül ve müesseseler "tacir” sayıldığını, bunun yanı sıra bu şirketlerinin, belediyeden ayrı bir tüzel kişiliği ve idari yapısı bulunduğunu, Belediye şirketlerinin, mali hizmetleri, hukuk müşavirliği, idari işleyişiyle belediyemizden bağımsız bir idari kuruluş olduğunu, söz konusu şirketin, özel bütçesi ve tüzel kişiliği olması dolayısıyla idari ve adli yargı organları ve üçüncü şahıslar nezdinde temsil edildiğini, dolayısıyla bu tip alacaklarda müvekkili idarenin sorumluluğunun bulunmadığını, bu doğrultuda davalı şirketin basiretli tacir gibi davranması beklenirken, geç ödemelerden sorunluluğun Belediyelerine ait olduğu iddiasının taraflarınca kabul edilmediğini, Belediye ile ... ... Altınpark İşletmeleri yapılan ihale sözleşmesi gereğince sorumluluğa ilişkin açılacak olan davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, nispilik ilkesi uyarınca borç ilişkisi kimler arasında kurulmuşsa ancak onlar arasında hak ve borçlar doğurduğunu, kural olarak hiç kimse iradesi dışında borç altına sokulamayacağı için iki kişinin kendi aralarındaki karşılıklı beyanları ile buna ilişkin bir rızası ve hatta bilgisi bile olmayan üçüncü kişiyi borç altına sokmaları mümkün olmadığını, taahhüt eden, üçüncü kişinin edimini taahhüt etmiş olsa dar sözleşmeye katılmamış üçüncü kişinin bu edimden dolayı sorumlu tutulması beklenilmeyeceğini, bu doğrultuda Davalı şirketin iddialarının kabulünün taraflarınca mümkün olmadığını, davanın ihbarını kabul etmediklerini, davacının, dava dilekçesinde dava değerini belirtmediğinden işbu davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili idare açısından yersiz ve mesnetsiz yapılan ihbarı kabul etmediklerini beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan 27/02/2017 tarihli .... Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım Onarımı, Hizmet Alımı İşi " kaynaklanan emanet kesintileri ve teminat kesintilerinin ve hak edişlerin ödenmesi için iş bu dava açılmıştır.
Mahkememizce dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilerek bilirkişilerden 26/01/2021 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişiler tarafından raporda davacının 2017 ve 2018 yıllarında emanet ve teminat kesintileri toplamı 1.036.880,87 TL olarak hesaplanmıştır.
Davacı tarafından ıslah dilekçesi sunularak 100 TL lik talep 1.036.880,87 TL ye çıkarılmıştır.
Islah dilekçesi ve ıslah edilen miktar dikkate alındığında davanın emanet ve teminat kesintilerine ilişkin olduğu kabul edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5. Maddesinde; " ... tarafından YÜKLENİCİ'ye yapılacak ödeme koşulları şu şekilde belirlenmiştir.
a. ... nın YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödeme tutarı, YÜKLENİCİ tarafından yapılan ve ... tarafından kabul edilen imalat tutarı kadardır. Ancak, ...'nın kesinleşmiş hakediş alacaklarını ... Büyükşehir Belediyesinden tahsil edememesi sonucunda, doğacak sosyal ve mali problemleri önlemek amacıyla, Yükleniciye yapacağı hakediş ödemelerine mali kaynak yaratmak amacıyla ...'nın bankalar “.... kurulularından alacağı krediler sebebiyle ödeyeceği faiz, komisyon, masraf ve her türlü giderlerin kendisi tarafından karşılanacağını ve bu giderlerin ayrıca bir ihtarname keşidesine gerek kalmaksızın bir kerede hakedişlerinden kesilmesine muvafakat ettiğini dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul beyan ve taahhüt etmiştir.
b. ... Büyükşehir Belediyesi'nin ...”'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde, her hangi bir sebeple kesinti yapması halinde: ... yapılan bu kesintiyi aynı şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır. Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir....", Sözleşmenin “Teminata İlişkin Esaslar” Başlıklı 6. Maddesinde: “| YÜKLENİCİ Sözleşme bedelinin *4 6'sı tutarında teminat verecektir. Teminat olarak; geçerli olan tedavüjdeki Türk Parası, Bankalar ve özel finans kurumlan tarafından verilen teminat mektupları, Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler, İlgili mevzuatına göre Türkiye'de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının düzenleyecekleri teminat mektupları Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurulularının kontrgarantisi şartı ile düzenleyecekleri belgeleri teminat karşılığı olarak ...'ya verecektir. Teminat Mektupları kesin ve süresiz olacaktır.
Teminat mektubu vermemesi durumunda, toplam teminat tutarı kadar hakedişlerinden 46 oranında nakit kesinti yapılacaktır. Bu kesintilerin, teminat mektubu ile değiştirilebilmesi için YÜKLENİCİ'nin Sözleşme bedelinin *46'sı tutarında kesin ve süresiz olarak düzenlenmiş, teminat mektubu vermesi zorunludur.
YÜKLENİCİ işbu sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine, sözleşmenin eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa etmesi, vergi ve SGK borçlarının olmadığını tevsik eden güncel resmi belgeleri ...'ya teslim etmesi ile ...'mn İdareye işin kabulünü yaptırması aşamasında çıkabilecek noksanlıklar ve YÜKLENİCİ'nin SGK'ya yatırdığı prim tutarının SGK'nın işbu sözleşmede yazılı keşif bedeline göre belirleyeceği prim tutarı arasında fark, ceza ve muhtelif borçların çıkması riskine ve bu işte çalıştırdığı işçilerinin her türlü ücrete ilişkin muhtemel alacaklarına karşı ...'da tutulur. Bu teminat ...'mn bu işle ilgili SGK'dan soğuk damgalı ilişiksizlik belgesini alarak İdareden teminatım çözdürmesinden sonra ve yukarıda bahsedilen konularda bir soruna rastlanmaz ise kendisine iade edilir." “ Kesintiler” Başlıklı 7. Maddesinde: " ..., YÜKLENİCİ'nin her hakedişinden (KDV hariç) hakediş bedelinin *» 5'i kadar emanet kesintisi yapacaktır. Yapılan bu kesintiler Yüklenici” nin ... ile işin kabulünü yapması ve kessin hakedişinin (sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve Büyükşehir Belediyesince onaylanmış hakedişin ) onaylanmasından sonra kesilen emanet tutarı YÜKLENİCİ "ye iade edilecektir." hükmü ön görülmüştür.
... Büşükşehir Belediye Başkanlığı 19/11/2021 tarihli yazı ile yüklenici ... ... Altınpark .. Limited Şirketinin idareye verdiği 02/04/2018 tarihli dilekçe üzerine hizmet işleri kabul teklif belgesinin 03/05/2018 tarihinde hazırlanarak onaylandığı, daire başkanlığı makamınca görevlendirilen muayene ve kabul komisyonu ve yüklenici tarafından hizmet işleri kabul tutanağının 21/01/2019 tarihinde imza altına alınarak onaya sunulduğu ve makamca 22/01/2019 tarihinde onaylanıp kesin hesap raporunun onaylanmadığı, Belediye Başkanlık makamının 30/05/2019 tarih ve 42 sayılı onayı ile Teftiş Kurulu Başkanlığının 30/05/2019 tarihli ve 176 sayılı görevlendirmesi uyarınca yapılmakta olan inceleme soruşturma nedeniyle söz konusu işe ait tüm iş ve işlem dosyalarının bilirkişi heyetine teslim edildiğinin bildirilmiştir.
Büyükşehir Belediye Başkanlığı yazı cevabından davalı şirket tarafından üstlenilen asıl işi iş sahibi belediye tarafından kesin hesabın belediye tarafından yapılmadığı tespite edilmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda toplanan delillerden davacı tarafından üstlenilen işe ilişkin asıl işin kesin hesabının üst iş sahibi ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmadığı, dava ve ıslaha konu emanet ve teminat kesintilerinin ödenmesine ilişkin, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6 ve 7. Maddelerinde aranan şartların gerçekleşmediği, davalı yüklenici tarafından kesin hesap için üst iş sahibine başvurulmuş olması nedeniyle iade şartlarının gerçekleşmemesinde kusurunun bulunmadığı, dava tarihi itibariyle teminat ve emanet kesintileri alacağının muaccel olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının reddine,
2-Alınması gerekli 59,30-TL harçtan peşin olarak yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 68.894,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davanın REDDİNE karar verilmiş olması nedeniyle DAVACIDAN alınarak 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Katip ....
e-imzalıdır