T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/611 Esas
KARAR NO: 2023/139
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/12/2020
KARAR TARİHİ: 01/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
müvekkili şirket ile davalı şirket arasında üst yüklenicisi ... 24. Bölge Müdürlüğü olan
24.01.2019 tarihli ‘Karakurt Barajı ve HES4000X500 Sürgülü Vana Giriş ve Çıkış Transzisyonları bypass
Hattı Vanaları ve Drenaj Sistem ve Montaj Sehpaları İmalatları ve Montaj İşleri’ 900.000 USD + KDV
bedelli yüklenici sözleşmesi akdedildiğini,
müvekkilinin sözleşme gereği ve davalı yanın talepleri nazarında belirlenen sürede sözleşme
konusu imalatı 11.02.2020 tarihinde bitirerek teslimini yaptığını, sözleşme gereği imalatların fabrika testlerinin yapıldığını, saha testlerinin ise hava koşulları
nedeniyle uygun olmadığını, davalı yana yazılı bildirilerek saha elemanlarının havanın uygunluğunu sahada
beklemeye başladığını, davacı yanın testleri kendisi yapacağının yazılı talimatı üzerine şirket
elemanlarının sahadan çekildiğini, davalı şirketin kendisi tarafından yapılan saha testleri üst işveren ... tarafından uygun
bulunmaması üzerine müvekkili şirketten uygun şartların sağlanarak testlerin yapılmasının talep
edildiğini, müvekkili şirketin taraflar arasındaki sözleşmenin ekstra işler ile birlikte tamamlandığını, işbu
testler için sahaya yetkin eleman ve cihaz gönderilmesi gerektiğini, test bombesinin montaj ve demontaj,
nitelikli elamanların çalışma, bekleme ve konaklama süre bedellerinin ödenmesi halinde testlerin ifa
edileceğini bildirildiğini, davalı yanın ek bedel ödemeyi kabulü üzerine bir ayın üzerinde ifası gereken testleri için sahaya
eleman ve cihazlar gönderilerek testlerin üst işveren ...'nin talebi gibi tamamlandığını, üst işverence
16.03.2020 tarihinde sözleşme konusu işin onaylandığını, müvekkili şirket tarafından 05.04.2020 tarihli yazı ile ek iş testler için 29 günlük eleman çalışması,
test bombesinin montaj ve demontajı, sahada bekleme süresi bedelleri gerekçeli açıklanarak toplamda
dava konusu 93.600,00 USD’ nin talep edildiğini, taraflar arasında yapılan sözlü ve yazılı görüşmelerden
netice alınamaması üzerine ... 69. Noterliğinin 27.08.2020 tarih ve 32052 yevmiyeli ihtarnamesi
keşide edildiğini, 28.08.2020 tarihinde ihtarnamenin davalı şirkete tebliğ edildiğini,
... 3. İcra Dairesi'nin 2020/7427 sayılı dosyasında başlatılan takibin, davalının itiraz ile takibin
durdurulduğunu, zorunlu arabuluculuk başvurusunda tarafların anlaşamadığını, ... 3. İcra
Dairesi'nin 2020/7427 sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi için
bu davanın açılmak zorunda kalındığını, yukarıda kısaca açıklanan ve res'en takdir edilecek nedenlerle; haksız ve mesnetsiz itirazın iptali
ile takibin devamına, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama
giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; iş sahibi sıfatıyla müvekkili şirketin ve yüklenici sıfatıyla davacı arasında 24 Ocak 2019
tarihinde bir sözleşme imzalandığını, Karakurt Barajı ve Hidroelektrik Santrali 4000x5000 sürgülü vana
giriş ve çıkış tranzisyonları, bypass hattı vanaları, drenaj sistemi ve montaj sehpaları imalatları ve montaj
işleri bu sözleşmenin konusunu oluşturduğunu, sözleşmenin bir eser sözleşmesi olduğunu, 900.000
USD+KDV tutarındaki sözleşme bedelinin tamamının davacıya ödendiğini, davacının tek bir iddiası ve talebi olduğunu, Mal ve Hizmetlere ilişkin saha testlerinin sözleşme
kapsamında olmamasına rağmen davacı tarafından yapılmış olmasından kaynaklandığını iddia ettiği
93.600,00 ABD Doları tutarındaki ilave işçilik, ekipman ve malzeme bedelleri ile konaklama ve bekleme
maliyetlerinin ödenmesi olduğunu, mal ve hizmetlere ilişkin saha testlerinin sözleşmenin esas unsurlarından biri olup, davacının sorumluluğu altında olduğunu, mal ve hizmetlere ilişkin saha testleri sebebiyle ilave masraflara maruz kalındığı iddiasının açık sözleşme hükümleri bağlamında kabul edilemeyeceğini, davacının saha elemanlarını müvekkili şirketin talimatlarına uymadığını ve iş birliğinden uzak tavırları olduğunu, bu nedenle davacının saha ekibinin çekilmesinin istendiğini, test bombesinin demontaj ve montaj bedelinin test sürecinin bir parçası olduğundan davacının sorumluluğunda olduğunu, davacının çelişkili davranış yasağına aykırı davrandığını, müvekkili şirkete gönderdiği 22/10/2019 ve 02/12/2019 tarihli yazıda testlerin sahada yapılacak olması sebebiyle 25.000 ABD doları tutarında ilave ödeme talep ettiğini ancak 18/12/2019 tarihli yazısında ilave maliyet talebinden vazgeçtiğini, davacının icra takibinde kötü niyetli olduğunu belirtmiş, davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davacı tarafından ... 3. İcra Müdürlüğünün2020/7427 esas sayılı dosyasında 24/01/2019 tarihli Karakurt barajı sözleşme dışı imalat bakiye alacağı takip sebebi gösterilerek toplam 93.600 USD alacağın tahsili için takip başlatılmış, ödeme emrine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine iş bu dava açılmıştır.
Davacı ile davalı şirket arasında 24/01/2019 tarihli " Karakurt barajı ve Hes 4000 x 5000 sürgülü vana giriş ve çıkış tranzisyolları Baypas hattı vanaları ve derenaj sistemi ve montaj sehpaları imalatları ve montaj işleri " adlı sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.
Sözleşmenin konusu 6.1 maddesinde Kars Karakurt barajı HES projesinde 4000 x 5000 sürgülü vana giriş ve çıkış tranzisyonları bypass hattı vanaları ve drenaj sistemi ve montaj sehpaları şartnamesi ve sözleşme eki çizimlere göre tasarlanması projelendirilmesi yüklenici tesislerinde imalatların yapılması, fabrika testlerinin yapılması (teknik şartname ve sızdırmazlık testleri) , iş verenin yapılmakta olan tesislerine nakli , projesine göre montajı, montaj sonrası yüklem eve devreye alma testlerinin ( hidrolik hariç) yapılarak devreye alınması ve son kabul işlemlerini içerir olarak gösterilmiştir.
Sözleşme bedeli 900.000 dolar + KDV olarak tespit edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmalarından yüklenici davacı tarafından saha testlerinin yapılması aşamasında davalının talimatıyla sahadan davacı personelin çıkarılması sonrasında yapılan testlerin ... tarafından kabul edilmemesi üzerine tekrar saha testlerinin davacı yükleniciye yaptırıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davalı taraf davacı yüklenici personelinin sahadan çıkarılma gerekçesini elemanların talimatlara uymama ve iş birliğinden uzak tavırlarını göstermiştir.
Davacı taraf ise saha testleri için hava koşullarının uygunluğunun beklendiğini belirtmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 24/01/2019 tarihli sözleşme kapsamında saha testlerinin işinin sözleşme kapsamında olup olmadığı, sözleşme dışında olması durumunda davacının saha testleri işinden dolayı alacağının bulunup bulunmadığı, varsa takip tarihi itibariyle alacak miktarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce mali müşavir ve nitelikli hesap bilirkişisine dosya tevdi edilerek bilirkişilerden 06/09/2021 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişiler raporlarında dava konusu testin davacının yükümlülüğünde olup olmadığı hususlarının baraj ve hes inşaatı konularında deneyimli bir bilirkişi tarafından incelenmesinin doğru olacağını bu nedenle heyete uzman bir bilirkişinin dahil edilmesi gerektiğini beyan etmişlerdir.
Makina mühendisi bilirkişi heyete dahil edilmek suretiyle alınan 17/01/2022 tarihli raporda, bilirkişi kurulu özetle; davacı şirket tarafından üretilen ve davacı tarafından yapılması gereken işleri yaptığını, test kabul edilmeyince davacı şirket ile iletişime geçilerek testi yapması talep edildiğini, davacı tarafın daha öncesinde sözleşmede kendi üzerine düşen sorumluluklarını bir kısmını yerine getirdiği için davacı şirketçe tekrar yapılan işler ek bir maliyetle yapılabileceğini, davacı tarafça daha önce yapılan tekrarlı işlemlerin sözleşme dışı olduğu için ek bir maliyat gerektireceğini ve bu maliyete katlanma külfiyetinin davalı şirkete ait olduğunu, davacı tarafın alacak taleplerinden 21 günlük çalışma karşılığı olan 48.000 USD 'nın davacı sorumluluğunda olması nedeniyle talep edilemeyeceğini, davacının 45.600 USDS talep edebileceğini belirtilmiştir.
İtiraz üzerine alınan ikinci ek rapordaki kanaat ve değerlendirmelerde değişikliğe sebebiyet verecek herhangi bir durumun bulunmadığı beyan edilmiştir.
Davacının alacak talebine ilişkin olarak bilirkişiler tarafından mahalli rayice göre hesap yapılmayıp davacının hesap tablosuna atıf yapılması her iki tarafın rapora itirazları dikkate alınarak dosyanın mali müşavir, nitelikli hesap ve makina mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, bilirkişi kurulundan mahkememizce önceki ara kararlarda rapor düzenlenmesi istenilen hususlar konusunda ve tarafların itirazlarıda dikkate alınarak varsa davacının alacağının KDV dahil edilmeksizin mahalli rayice göre hesaplanmasının istenmesine karar verilmiş olup, oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından 09/12/2022 tarihli rapor sunulmuştur.
Bilirkişi raporlarında sözleşme hükümleri, taraflar arasındaki yazışmalar ve tarafların ticari defterleri değerlendirilmek suretiyle sonuç olarak, icra takibine konu yapılan alacağa dayanak işlerin taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında olduğu, davaya konu edilen testlerin sahada yapılacak olmasının işin tekniği ve sözleşmenin gereği olacağı ve davacı yükümlülüğünde olduğu, mahkemece alacağa dayanak işlerin taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında olmadığının takdir edilmesi halinde yapılan işçilikler test bombesinin demontaj ve montajı ile sahada bekleme sürelerinin KDV dahil edilmeksizin mahalli rayice göre hesaplana bilmesi ve rayiç fiyatlarla karşılaştırılabilmesi için dava dosyasına raporda belirtilen eksikliklerin sunulması gerektiğini beyan etmişlerdir.
Davacı tarafından takibe konu edilen alacak kalemleri 12/02/2020 ile 19/02/2020 tarihleri arasında ki 8 günlük çalışma karşılığı 12.600 USD , 25/02/2020 ile 16/03/2020 tarihleri arasındaki 21 günlük çalışma karşılığı 48.000 USD , test bombesinin sahada montaj ve demontaj bedeli 21.000 USD , sahada bekleme süresi 12.000 USD olmak üzere toplam 93.600 USD gösterilmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda toplanan delillerden alacağa dayanak olarak gösterilen saha testlerinin taraflar arasında imzalanan 24/01/2019 tarihli sözleşme kapsamında olduğu ve sözleşme hükümleri gereğince davacı yüklenicinin yükümlülüğünde bulunduğu, sözleşme hükümleri gereğince yüklenicinin projenin uygulanması sonucu keşifteki imalat kalemlerinde oluşacak artış ve azalışları toplam iş tutarında artış ve eksiliş olma olasılığını kabul ettiği, işlerin artmasında hiç bir itirazda , eksilmesinde de kardan mahrumiyet iş gücünün bağlanması vs sebeplerle hiç bir talep ve iddiada bulunamayacağı, sözleşme eki şartnamelere göre davacı tarafından yapılması gereken tüm hizmet ve giderlerin sözleşme bedeline dahil olduğu, işin anahtar teslim olması nedeniyle davacı yüklenicinin eksiklerin giderilmesi dahil son test ve kabul aşamasına kadar tüm faaliyetlerin tamamlanası gerektiği, yüklenicinin süre uzatımı her ne gerekçe olursa sürenin uzatılmasını gerekçe göstererek genel gider zarar ziyan tazminat ve fiyat farkı talep edemeyeceği, alacak kalemlerinde test bombesinin sahada demontaj ve montajının sözleşme kapsamında olduğu ve yüklenicinin yükümlülüğünde olduğu, 8 günlük çalışmanın davalı tarafından yüklenici elamanlarının gönderildiği 19/12/2020 tarihine kadar olması nedeniyle zaten bu dönemden davacının sorumlu olduğu, 21 günlük çalışma bedelinin de test aşamasına ilişkin olması ve test yükümlülüğünün davacı yüklenicide olması nedeniyle sonradan ilave sürede yapılsa dahi sözleşmenin 18/3 maddesi gereğince bu bedelin talep edilemeyeceği, sahada bekleme süresine ilişkin bedelin ise sözleşmenin 9/3 maddesindeki iş yerindeki fiziki koşullar her ne sebeple olursa olsun çalışılamayacak günler ve sözleşme bedeli kapsamında ilave işler dahil sürenin hesabında dikkate alındığına ilişkin hüküm gereğince talep edilemeyeceği bu şekilde davacını alacak talebinin yerinde olmadığı, davalının ödeme emrine yaptığı itirazda haklı olduğu kanaatine varılmakla davanın reddine, davacının icra takibinde kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 179,90 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 9.077,58 TL harcın mahsubu ile fazladan yatan 8.897,68 TL nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 98.676,37 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5- Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.360,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili VERGİ DAİRESİNE YAZI YAZILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/03/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır