T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/194 Esas - 2023/195
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/194 Esas
KARAR NO: 2023/195
BAŞKAN...
KATİP: ....
DAVACI ....
DAVALI :....
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 19/03/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında doğalgaz satış sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili ... 9. ATM'nin 2007/257 Esas sayılı dosyasında açılan dava sonucunda mahkemece verilen 23/10/2008 tarih 2007/257 Esas 2008/480 Karar sayılı kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, kararın davalı tarafından ... 24. İcra Müdürlüğü'nün 2014/22944 Esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu, en son yenilenen icra takibinin 2021/2402 esasını aldığını, davalı şirket yönetim kurulu tarafından alınan 04/02/2016 tarih 2016/05 Sayılı kararı ile tanınan muafiyetin davacı şirkete de uygulanması gerektiğini, anılan yönetim kurulu kararının ibra niteliği taşıdığını ve bu nedenle ilamın icraya konu edildiği ... 24. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2402 Esas sayılı dosyasında kayıtlı takip dosya borcu kadar borçlu olmadığının tespitine ve huzurdaki dava karara bağlanıncaya kadar icranın geri bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebe ilişkin olarak; taraflar arasındaki doğal gaz alım satım sözleşmesinden kaynaklı olarak davacının müvekkili kuruluşa borçlu olduğu kesinleşmiş bir Mahkeme ilamı ile sabit olduğunu, davacının işbu davayı açmasının hukuken geçerli bir dayanağı bulunmamakta olduğunu, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2007/257 E. sayılı dosyası Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2009/4129 Esas 2009/5050 Karar sayılı ilamı ile kesinleştiğini, söz konusu ilamdan kaynaklı alacaklar, ... 24. İcra Müdürlüğünün 2021/2402 E. (2014/22944 Esas eski) sayılı dosyasına konu edilmiş olup huzurdaki dava işbu ... 24. İcra Müdürlüğünün 2021/2402 Esas dosyası ile başlatılan icra takibinde borçlu olmadığının tespiti talepli olduğunu, ancak yukarıda da belirtildiği üzere, davaya konu alacağa ilişkin mahkeme kararının kesinleştiğini, kesin hüküm itirazının yanında, diğer taraftan huzurdaki davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle de reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, dava konusu talep zaman aşımına uğramış olduğunu, süresi içinde zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davacının, dava konusu talebe ilişkin olarak, taraflar arasında bir ibra sözleşmesi kurulduğuna ilişkin iddiaları da haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup kabulüne olanak bulunmamakta olduğunu, davacı tarafın borcunun silinmesine yönelik çabaları, kesinleşmiş yerel mahkeme kararları karşısında haksız olduğunu, talebe konu borcun silinmesi kamu zararı oluşmasına sebep olacağından hukuka uyarlı olmadığını, bu güne kadarki süreçte davacı taraf, basiretli tacir gibi davranmayarak, müvekkili kuruluşun tüm iyi niyetli çözüm önerilerini reddettiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davalarla müvekkili kuruluşun haklı alacağının tahsilini engellemeye çalıştığını, ortada kesinleşmiş bir mahkeme ilamı olmasına rağmen davacı tarafın 7 sene sonra huzurdaki menfi tespit davasını açması kötü niyetli olduğunu, bu itibarla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Taraflar arasında imzalanan Doğal Gaz Satış Sözleşmesi, ... 9 ATM'nin 2007/257 Esas sayılı dosyası, ... 24. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2402 Esas sayılı dosyası, davalı şirket yönetim kurulunun 04/02/2016 tarih 2016/5 numaralı kararı ve dayanak belgeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Dava, İİK 72 maddesine göre açılan menfi tespit talebine ilişkindir.
Taraflar arasında 03/12/2001 tarihli Doğal Gaz Satış Sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmeyle davalı ...'ın gazı vermeyi, davacının da gazı almayı ve bedelini ödemeyi üstlendiği tespit edilmiştir.
Davalı ... tarafından davacı aleyhine 5 adet faturaya istinaden toplam 188.065,26 TL alacağın tahsili için ... 9 ATM'nin 2002/540 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, verilen kararın Yargıtay tarafından bozulması üzerine davanın mahkemenin 2007/257 Esasına kaydedildiği, yapılan yargılama sonucunda 23/10/2008 tarihinde davanın kabulüne, 188.065,26 TL'nin davalıdan tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır.
... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki davaya konu alacağın asgari alım bedeli, sabit hizmet ücreti ve bunların gecikme zammına ilişkin faturalardan kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davalı tarafından ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/10/2008 tarih ve 2007/527 Esas sayılı ilamının ... 24. İcra Müdürlüğü'nün 2004/22944 Esas sayılı dosyasında takibe konulduğu, icra takibinin en son 2021/2402 Esasını aldığı, 19/03/2021 tarihli dosya hesabına göre bakiye borç miktarının 862.370,16 TL olduğu ve davacı tarafından iş bu miktar üzerinden menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı, davalı şirket yönetim kurulunun 04/02/2016 tarihli toplantısında alınan karar gereğince, davalı tarafça ibra edildiğini iddia etmektedir.
... Doğal Gaz Pazarlama ve Satış Daire Başkanlığının 04/02/2016 tarih ve 33 sayılı yazısı ile 2016 gaz yılından önceki yıllar için ... ile doğal gaz alım sözleşmesi imzalayan müşterilerin sözleşmelerindeki yıllık asgari alım taahhüdü yükümlülüklerinden kaynaklanan ve 31/12/2015 gaz günü sonu itibariyle mevcut olan eksik çekiş miktarları için muafiyet tanınması ve Yİ ve YİD statüsündeki müşterilerin 2009-2015 döneminde oluşan çeyrek dönem yükümlülükleri için muafiyet tanınması hususlarında karar alma hususunun yönetim kuruluna havale edildiği, yönetim kurulu tarafından 04/02/2016 tarih 2016/5 numaralı toplantıda 2016 gaz yılından önceki yıllarda ... ile doğal gaz alım sözleşmesi imzalayan müşterilerin sözleşmelerindeki yıllık asgari alım taahhüdü yükümlülüklerinden kaynaklanan ve 31/12/2015 tarihi itibariyle telafisini tamamlayamadıkları eksik çekiş miktarları ve Yİ-YİD statüsündeki müşterilerin 2009-2015 döneminde oluşan çeyrek dönem yükümlülükleri için muafiyet tanınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.
Davaya konu alacağın, taraflar arasında imzalanan doğal gaz satım sözleşmesindeki asgari alım taahhüdünden kaynaklanan alacağa ilişkin olduğu, davalı şirketin asgari alım taahhüdünden kaynaklanan alacağının ... 9 ATM'nin 23/10/2008 tarih 2007/257 Esas sayılı kararı ile hüküm altına alındığı, daha sonra alacağın takibe konulduğu, karardan ve takipten sonra 04/02/2016 tarihinde davalı şirket yönetim kurulu tarafından söz konusu asgari alım taahhüdü yükümlülüklerinden kaynaklanan eksik çekiş miktarları konusunda muafiyet tanınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu alacakla ilgili alacaklı - davalı tarafından borçluya muafiyet tanınması Türk Borçlar Kanunu'nun 132. Maddesinde borcu sona erdiren sebeplerde ibra niteliğindedir. Mahkeme kararıyla hüküm altına alınan alacak alacaklı şirket yönetim kurulunun aldığı kararla sona erdirilmiştir.
Bu nedenle davacının menfi tespit talebinde haklı olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı tarafından icra dosyasındaki 19/03/2021 tarihli kapak hesabındaki miktara göre dava açıldığından ve ... 9 ATM'nin 2007/257 Esas sayılı kararına konu alacağın asgari alım taahhüdü dışında sabit hizmet ücretini de içermesi nedeniyle davacının asgari alım taahhüdüne uymamasından kaynaklanan ve mahkeme tarafından hüküm altına alınan asıl alacak ve ferilerinin hesaplanması için bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişi tarafından asgari alım taahhüdünden kaynaklanan faturanın ferileriyle birlikte miktarı 647.900,02 TL, gecikme zammına ilişkin 1827 numaralı faturadan dolayı gecikme zammı miktarı 23.374,27 TL olarak hesaplanmıştır.
... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/257 Esas sayılı davasına konu olan faturalardan 01/04/2022 tarih ve 755 sayılı ve 149.362,68 TL bedelli asgari alım bedeline ilişkin fatura ile 13/06/2002 tarih 1827 sayılı 37.136,31 TL'lik 755 nolu faturanın bedelinin gecikme zammına ilişkin faturaların asgari alım taahhüdüyle ilgili olduğu ve dava sebebi gösterilen yönetim kurulu kararına konu olan alacakla ilgili faturalar olduğu anlaşılmakla söz konusu fatura bedellerinden dolayı davacının menfi tespit talebinde bulunabileceği kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın mahkememiz ara kararlarına uygun ve denetime uygun olmaması nedeniyle mahkememizce 9 ATM'deki davaya konu toplam alacak miktarı olan 188.065,26 TL ile asgari alım taahhüdüyle ilgili 755 ve 1827 nolu fatura bedellerinin toplamı olan 186.499,00 TL arasındaki oran davaya konu 862.370,16 TL'ye uygulandığında icra takibine konu alacağın 855.187,94 TL'lik kısmının asgari alım taahhüdüne ilişkin alacak ve bu alacağa uygulanan gecikme zammı ve ferilerine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, icra takibine ve davaya konu 862.370,16 TL'lik alacağın 855.187,94 TL'lik kısmının davalı şirket yönetim kurulunun muafiyet tanıdığı asgari alım taahhüdüne ilişkin olduğu, yukarıda açıklandığı üzere yönetim kurulu kararı ile asgari alım taahhüdünden kaynaklanan davacının borcunun ibra edilmesi nedeniyle sona erdiği, bu nedenle davacının ... 24. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2402 Esas sayılı dosyasına konu 855.187,94 TL'lik miktar yönünden davalıya borcunun bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, ... 24. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2402 Esas sayılı dosyasındaki takip nedeniyle 19/03/2021 tarihli kapak hesabında belirtilen 862.370,16 TL bakiye borç miktarının 855.187,94 TL'lik kısmından (takip talebinde asıl alacak olarak gösterilen 188.065,26 TL'nin 186.499,00 TL'lik kısmından) borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,
3-Alınması gereken 58.417,88 TL harçtan peşin olarak alınan 14.727,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 43.690,75 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 14.727,13 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 112.070,67 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 7.182,22 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafça yapılan toplam 1.409,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.397,26 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Davacı tarafça yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.309,00 TL'nin davalıdan, 11,00 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili VERGİ DAİRESİNE YAZI YAZILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/03/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Katip....
e-imzalıdır