T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/296 Esas - 2023/116
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/296 Esas
KARAR NO: 2023/116
BAŞKAN:...
KATİP....
DAVACILAR ....
DAVA: Konkordato
DAVA TARİHİ: 29/04/2021
KARAR TARİHİ: 23/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; davacı şirketlerin ülke ekonomisinde ve küresel ekonomide yaşanan daralma ve grup şirketlerinin faaliyet gösterdiği sektör ve kendi ekonomik durumlarından kaynaklanan nedenlerle davacı müvekkilleri için İİK. 285' inci maddesinde değişen haliyle tanımlanan "borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunma” durumunun gerçekleştiğini, kanundaki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere hem alacaklıların alacağına kavuşması hem de uzun yıllardan beri hizmet veren davacı müvekkillerin muhtemel bir iflas tehlikesinden kurtularak ticari hayatlarına devam edebilmesi korukordato talebinin kabulüne bağlı olduğunu, banka borçlarına şirket ortağının müteselsil kefil olduğunu belirtmiş ve müvekkilleri hakkında öncelikle geçici mühlet kararı verilmesini, neticede kesin mühlet kararının verilmesi ve konkordatonun tasdikini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Talep, konkordato geçici ve kesin mühletin verilmesi ve sonuçta konkordato projesinin tasdikine ilişkindir.
İİK 286. Maddesindeki belgelerin sunulmuş olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce 05/05/2021 tarihinde davacılara 3 aylık geçici mühlet verilmiş, 02/08/2021 tarihinde geçici mühletin, geçici mühletin dolduğu tarihten itibaren 2 ay uzatılmasına karar verilmiştir.
01/10/2021 tarihinde ise davacılara İİK 289/3 maddesi gereğince 1 yıllık kesin mühlet verilmiştir. Kesin mühlet içerisinde, İİK 289/5 maddesi gereğince kesin mühletin 09/09/2022 tarihli ara kararla 2 ay ve 26/10/2022 tarihli ara kararla 1 ay uzatılmasına karar verilmiştir.
Komiserler kurulu tarafından nihai raporun sunulması üzerine 28/12/2022 tarihli tensip ara kararı ile tasdik yargılamasına başlanmış olup, 01/01/2023 tarihinde tasdik yargılamasına başlanmış ve İİK 304/2 maddesi gereğince kesin mühlet 2 ay uzatılmıştır.
Davacılar vekili tarafından kesin mühlet içerisinde sunulan 14/12/2022 ve 28/12/2022 tarihli dilekçele ile ... Enerji Üretim A.Ş. Dışındaki davacılar yönünden davadan feragat edilmiştir. Şirketlerin yetkilisi de ve davacı ... 11/01/2023 tarihli duruşmada davadan feragat etmiştir.
Davacılar ..., ... ELEKTRİK ENERJİSİ TOPTAN SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ, ... İNŞAAT VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ, ... TAŞINMAZ YATIRIM ANONİM ŞİRKETİ ve ... MEYVESUYU VE GIDA SAN AŞ yönünden davalardan feragat edildiğinden, bu davacılar yönünden davanın İİK 292 maddesi gereğince feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Feragat eden davacı şirketlerin varlıklarının borçlarını karşıladığı ve borca batık olmadığı komiserler kurulunun 05/01/2023 tarihli ek raporundan anlaşılmakla İİK 292 maddesi gereğince iflasa karar verilmemiştir.
... Enerji Üretim A.Ş.' nin tasdik talebi:
... Enerji Üretim A.Ş. adına sunulan revize proje, adi borçların, konkordatonun tasdiki kararının bağlayıcı olmasından itibaren 9 ay ödemesiz dönemden sonra başlamak üzere, 3' er aylık periyotlarla 36 ayda ödenmesine ilişkindir. Rehinli borçların ise 72 ayda ödenmesi öngörülmüştür.
Alacaklılar toplantısı ve projenin kabulü için gerekli çoğunluk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 302. Maddesinde, konkordatonun tasdiki şartları ise aynı kanunun 305. Maddesinde düzenlenmiştir.
İİK'nın 302. Maddesinde; " Komiser alacaklılar toplantısına başkanlık eder ve borçlunun durumu hakkında bir rapor verir.
Borçlu gerekli açıklamaları yapmak üzere toplantıda hazır bulunmaya mecburdur.
Konkordato projesi;
a) Kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya
b) Kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini, aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmiş ise kabul edilmiş sayılır.
Oylamada sadece konkordato projesinden etkilenen alacaklılar oy kullanabilir. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacakların alacaklıları ve borçlunun eşi ve çocuğu ile kendisinin ve evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi eşinin anası, babası ve kardeşi alacak ve alacaklı çoğunluğunun hesabında dikkate alınmaz.
Rehinle temin edilmiş olan alacaklar, 298 inci madde uyarınca takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kaldıkları kısım için hesaba katılırlar.
Çekişmeli veya geciktirici koşula bağlı yahut belirli olmayan bir vadeye tabi alacakların hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına mahkeme karar verir. Şu kadar ki bu iddialar hakkında ileride mahkemece verilecek hükümler saklıdır.
Konkordato projesinin müzakereleri sonucunda oluşturulan konkordato tutanağı, kabul ve ret oylarını içerecek şekilde derhâl imza olunur. Toplantının bitimini takip eden yedi gün içinde gerçekleşen iltihaklar da kabul olunur.
Komiser, iltihak süresinin bitmesinden itibaren en geç yedi gün içinde konkordatoya ilişkin bütün belgeleri, konkordato projesinin kabul edilip edilmediğine ve tasdikinin uygun olup olmadığına dair gerekçeli raporunu mahkemeye tevdi eder. " ve 305. Maddesinde ; " 302 nci madde uyarınca yapılan toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilen konkordato projesinin tasdiki aşağıdaki şartların gerçekleşmesine bağlıdır:
a) Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması; malvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme hâlinde elde edilen hasılat veya üçüncü kişi tarafından teklif edilen tutarın iflâs yoluyla tasfiye hâlinde elde edilebilecek bedelden fazla olacağının anlaşılması.
b) Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (bu kapsamda mahkeme, borçlunun beklenen haklarının dikkate alınıp alınmayacağını ve alınacaksa ne oranda dikkate alınacağını da takdir eder).
c) Konkordato projesinin 302 nci maddede öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş bulunması.
d) 206 ncı maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının, alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması (302 nci maddenin altıncı fıkrası kıyasen uygulanır).
e) Konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile konkordatonun tasdiki durumunda alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınması gereken harcın, tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması.
Mahkeme konkordato projesini yetersiz bulursa kendiliğinden veya talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını isteyebilir. " hükmü yer almaktadır.
Komiserler kurulu nihai raporda davacı şirket yönünden özetle, varlıkların miktarının 2.752.024.707,23 TL , borçlar toplamını 1.241.977.478,19 TL olduğunu ve şirketin borca batık olmadığını, Borçlu şirket ... ENERJİ ÜRETİM A.Ş.'nin konkordatoya tabi borçlarının tamamının (9 ay ödemesiz dönemi takiben — 36 ay'da - 3' er aylık periyotlarla) revizyonu, kapsamında ödemesine ilişkin teklifinin; kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte biri ve alacakların üçte ikisi, tarafından kabul edildiğini, böylelikte İlK m.302 hükmü gereği, konkordato teklifinin kabul edilmiş sayıldığını, kabul edilen konkordato teklifine göre alacaklıların alacaklarının tamamını tahsil edeceklerini, iflas halinde adi alacaklıların eline geçebilecek tutarın ortalama % 60 olduğunu , alacaklılara teklif edilen % 100' lük tutarın, iflâs hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağını, şirketin mevcut işleri ile tüm borçlarını tasfiye edebilecek düzeyde olduğunun tespit edildiğini, şirketin T. İş Bankası A.Ş. “ne 1.005.031.412,43TL rehinli borcu bulunduğunu, şirketin kamu borçları, personel borçları, mühlet süresince edinilen borçlarının nakit akım projeksiyonu dahilinde tamamının ödenebileceğini, borçlunun borçlarının miktarı, gerek borçlunun bilançosundan, gerekse de alacaklıların alacaklarını bildirmeleri neticesinde, tespit edilmiş ve borçluya da tebliğ edilmiştir. İİK m. 305/e fıkrası gereğince de tasdik harcının konkordatonun tasdiki duruşmasından önce borçlu tarafından ödenmesi gerektiği hususunda borçlunun uyarıldığını bildirmişlerdir.
Mahkememizin 26/12/2022 tarihli ara kararı gereğince sunulan 05/01/2023 tarihli ek raporda özetle; kabul edilen konkordato teklifine göre alacaklıların alacaklarının tamamını tahsil edeceklerini, iflas halinde adi alacaklıların eline geçebilecek tutarın ortalama %60 (674.781.428,16TL) olduğu, alacaklılara teklif edilen (1.120.087.333,47TL) ” 100” lük tutarın, iflâs hâlinde alacaklıların eline geçebilecek 674.781.428,16TL miktardan fazla olacağını, Şirketin mevcut işleri ile tüm borçlarını tasfiye edebilecek düzeyde olduğunun tespit edildiğini, şirketin T. İş Bankası A.Ş.' ne 1.005.031.412,43TL rehinli borcu bulunduğunu, şirketin kamu borçları, personel borçları, mühlet süresince edinilen borçlarının nakit akım projeksiyonu dahilinde tamamının ödenebileceğini, şirketin İİK m. 206/1 kapsamında mütalaa edilebilecek bir borcu bulunmadığını, alacaklıların teminat taleplerinin olmadığına dair feragatnameler verdiklerini, borçlunun borçlarının miktarı, gerek borçlunun bilançosundan, gerekse de alacaklıların alacaklarını bildirmeleri neticesinde, tespit edilmiş ve borçluya da tebliğ edilmiştir. İİK m. 305/e fıkrası gereğince de tasdik harcının konkordatonun tasdiki duruşmasından önce borçlu tarafından ödenmesi gerektiği hususunda borçlunun uyarıldığını bildirmişlerdir.
Komiserler Kurulu'ndan;
a-İİK 305/1 maddesindeki şartın davacı ... Enerji Üretim A.Ş.'nin varlıklarını, iflas tasfiyesi sonucu satılması halinde elde edilecek miktar ve konkordato gereğince alacaklıların elde edeceği miktara göre kıyaslanması suretiyle gerçekleşip gerçekleşmediği,
b-İİK 305/1-b maddesindeki şart yönünden 3 santralden elde edilecek faaliyet gelirinin konkordato ödeme süresine göre tespit edilmesi ve satılacağı belirtilen doğal gaz çevrim santralinin satış bedelinin mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde tespit edilen değer üzerinden de değerlendirilmek ve rehinli alacaklılara işleyecek faiz miktarı da dikkate alınmak üzere hesap yapılarak projenin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olup olmadığının tespiti,
c-... Enerji Üretim A.Ş. Yönünden rehinli malların satışının ertelenmesi talebi yönünden İİK 307 maddesindeki şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti ile,
Ek rapor düzenlenmesinin istenmesine ilişkin ara karara istinaden sunulan 18/01/2023 tarihli ek raporda komiserler kurulu özetle; konkordato projesinin başarıya ulaşması halinde şirketin varlığını devam ettirmesini sağlamak suretiyle alacaklıların alacaklarını konkordato kapsamında %100 ünü , iflas halinde ise %60 ını dahi altında bir tutar geçeceği ön görüldüğünden İİK 305/1 maddesindeki şartın gerçekleştiğini, rehinli alacaklının alacağını faizli dahil olarak dikkate alınması halinde toplam borç tutarının 1.858.838.608,40 TL olduğunu, nakit girişler tutarı olan 2.802.943.297,00 TL olduğunu, buna göre nakit fazlası oluştuğunu ve konkordato projesinin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olduğunu, İİK 307 maddesi şartların gerçekleştiğini bildirmişlerdir.
Mahkememizce 20/01/2023 tarihli duruşmada; Komiserler kurulundan alınan ikinci ek rapor İş Bankası vekili tarafından yapılan itirazlar dikkate alınarak dosyanın nitelikli hesap , mali müşavir , elektrik mühendisi ve bankacı bilirkişiden oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilerek dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler , komiserler kurulunca düzenlenen rapordaki tespit ve değerlendirmeler dikkate alınarak davacı ... Enerji Üretim A.Ş. yönünden İİK 305 maddesinde düzenlenen tasdik şartları ve 307. Maddesinde düzenlenen rehinli malların satışının ertelenmesi şartları yönünden rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş olup bilirkişi kurulu tarafından 06/02/2023 tarihli rapor sunulmuştur.
Bilirkişi kurulu raporunda sonuç olarak İİK 305 maddesinde ön görünen konkordato tasdik şartlarının oluşmadığını, revize konkordato projesinin uygulanabilir olmadığını, 307 madde çerçevesinde rehinli malların satışının ertelenmesi koşullarının oluşmadığını bildirmişlerdir.
Konkordato komiserler kurulu raporuna göre, konkordatoya tabi 14 alacaklısı bulunmakta olup, alacak miktarı 180.233.205,86 TL dir. 6 alacaklı konkordato projesine olumlu oy vermiştir. Konkordatoya olumlu oy veren alacaklıların toplam alacak miktarı 78.453.264,87 TL dir.
Oylama sonucuna göre İİK 302/1 - b maddesinde ön görünen kaydedilmiş olan alacaklıların 1/4 ini alacaklıların 2/3 sini aşan bir çoğunluk tarafından projenin imza edilmiş olması şartı gerçekleşmiştir.
Konkordatoya olumlu oy veren alacaklılardan ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. Ve ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. Davacı şirketin ortaklarıdır. Diğer olumlu oy veren alacaklılarda Av. Tolga Diker davacı vekilidir.
Konkordato oylamasında oy kullanamayacak alacaklılar İİK'nın 302 /4 maddesinde sayılmış olup şirket ortağının veya vekili madde de sayılmamış olması nedeniyle oy kullanmasında yasal engel bulunmamaktadır.
Ancak somut davada nisabın sağlanması için gerekli olan alacakların 2/3 sini aşan bir çoğunlukla oy kullanılması şartı ancak ortak şirket ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin alacağı ile sağlanabilmektedir. Yani söz konusu şartı ortak şirket tek başına sağlamaktadır.
Diğer taraftan olumlu oy veren diğer üç alacaklının alacağı da davacı şirketin mal varlığı ve borç miktarı dikkate alındığında cüzi miktarda kalmakta olup her zaman ödenebilecek niteliktedir.
Konkordatoya red oyu veren alacaklıların alacak miktarı ise 29.779.940,99 TL dir.
Dava dilekçesi eklerine göre ortak şirket ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.'nin davacı şirkete 19.748.638,66 TL borcu bulunmaktadır. Komiserler kurulunun 2. Ek raporuna göre borç miktarı 72.196.690,51 TL dir.
Komiserler kurulunun ikinci ek raporuna göre davacı şirketin bankalarda 27.762.118,77 TL nakdi, 149.872.680,13 TL alacağı bulunmaktadır. Söz konusu alacağın yukarıda belirtildiği üzere 72.196.690,51 TL si ortak olan şirkete aittir.
Davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde rehinli alacaklının alacağını Doğalgaz Çevrim Santrali ile ... ili Çankaya ilçesi Lodumlu 28167 ada 1 parselde bulunan taşınmazın satışı halinde bile alacağın faiziyle birlikte ödenebileceğini beyan etmiştir.
Her ne kadar şekli olarak konkordato nisabı sağlanmış ise de, nisabın şirketin iki ortağı ve vekili ile düşük miktardaki üç alacaklının oyu ile sağlanmış olması, alacak miktarı yönünden ise nisabın sadece ortak şirket ... İnşaat'ın oyu ile sağlanabilecek olması, ortak şirketin borcunun davacıya ödenmesi ve şirketin bankada bulunan nakit miktarı ile ortaklar dışındaki konkordatoya tabi olan borçların rahatlıkla ödenebilecek olması hususları dikkate alındığında ortağın borcunu ödemeden ve ortak şirketlerin oyu ile konkordato nisabının sağlanarak konkordatonun tasdik edilmesinin talep edilmesinin MK 2/2 da düzenlenen hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu gibi borçların ödenmesi yönünden de MK 2/1 deki dürüstlük ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.
("...Kurdukları şirketten para çekip bunu şirkete iade etmeyen ve ortağı bulundukları şirketin mali darboğaza girmesine neden olan şirket ortaklarının konkordato kurumunun imkanlarından yararlanarak bu yükü alacaklılara yüklemesi kabul edilemez. Her ne kadar konkordatonun mühlet ve tasdik aşamaları için geçmişte kabul edilen dürüstlük koşulunun sırasıyla 4949 ve 7101 sayılı Yasalarla yapılan değişikliklerde kaldırıldığına dair düşünceler bulunmakta ise de basit hesap hataları ya da kabul edilebilir yönetim zafiyetleri dışında hakkın açıkça kötüye kullanılması niteliğindeki tutum ve davranışlara da göz yumulması gerektiği fikri kabul edilemez. Nitekim İcra ve İflas Kanunu'nun konkordatonun kötü niyetle feshine ilişkin 308/f düzenlemesi çerçevesinde feshi sonucunu doğuracak şekilde tasdik kararı verilmesi de doğru değildir..." ... BAM 23. Hukuk Dairesinin 2022/121 esas 2022/659 karar sayılı 20/04/2022 tarihli kararı )
Her ne kadar konkordatonun tasdik şartlarının düzenlendiği İİK' nın 305. Maddesinde dürüstlük kuralı düzenlenmemiş ise ide tüm hukuk alanında uygulanması gereken ve Türk Medeni Kanunun 2. Maddesinde düzenlenen dürüst davranma ve hakkın kötüye kullanılmaması ilkesinin konkordatoda kurumunda da uygulanması gerektiği aşikardır.
Sonuç olarak davacı ... Enerji Üretim A.Ş.' nin konkordato tasdik talebinin dürüstlük kuralına uygun olmadığı ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, davacının konkordato kurumundan yararlanamayacağı kanaatine varılmakla, davacı şirket borca batık olmadığından İİk 308 maddesi gereğince iflasına karar verilmeden tasdik talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar ... (T.C. Kimlik No: 12451103872), ... ELEKTRİK ENERJİSİ TOPTAN SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ (Vergi No: ...), ... İNŞAAT VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ (Vergi No: ... ), ... TAŞINMAZ YATIRIM ANONİM ŞİRKETİ (Vergi No: ... ) ve ... MEYVESUYU VE GIDA SAN AŞ (Vergi No:... ) 'nin konkordato tasdik taleplerinin FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2-... ENERJİ ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ (Vergi No:9330368901)'nin konkordato TASDİK TALEBİNİN REDDİNE,
3-Mahkememizce verilen 01/10/2021 tarihli kesin mühlet kararının KALDIRILMASINA,
4-İİK 294-295-296-297. Maddelerinde düzenlenen kesin mühletin kanuni sonuçlarını kalkmış olduğunun TESPİTİNE,
5-Komiserler kurulunun ve alacaklar kurulunun görevlerine SON VERİLMESİNE,
6-Mahkememizce geçici ve kesin mühlet kararı ile verilen ihtiyati tedbirlerin KALDIRILMASINA,
7-Kararın İİK 308 ve 288 maddesi gereğince ilanına ve ilgili yerlere BİLDİRİLMESİNE,
8-Alınması gerekli 179,90-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60-TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
9-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının ve tasdik harcının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, konkordato talep eden vekili ile duruşmada hazır bulunan ve isimleri yukarıda yazılan alacaklılar vekillerinin yüzüne karşı davacı yönünden kararın tebliğinden, itiraz eden diğer alacaklılar yönünden ise kararın ilanından itibaren 10 gün içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/02/2023
Başkan....
e-imzalıdır
Katip....
e-imzalıdır