T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/612 Esas - 2024/117
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/612 Esas
KARAR NO: 2024/117
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/09/2021
KARAR TARİHİ: 23/02/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan alacak (hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, davalının 06.10.2020 - 31.05.2021 tarihleri arasında müvekkili şirketin "..." isimli Uzak Doğu restoranında aşçı olarak çalışmış olduğunu, davalıya 2021 yılında toplam 4.084,50 TL brüt ücret ödendiğini, 31.05.2021 tarihinde istifa ederek iş akdini feshettiğini, davalı işçi ile müvekkili şirket arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin "5-GİZLİLİK, SADAKAT VE REKABET ETMEME BORCU" başlıklı maddesinin 5-c hükmüne göre:
"İş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II. Maddesi uyarınca Alga tarafından feshi ya da çalışan tarafından feshi halinde, çalışan iş akdinin feshinden itibaren 3 yıl süre ile Ankara'da faaliyet gösteren ya da gösterecek Çin, Tayland, Japon, sushi, Vietnam mutfağı gibi herhangi bir Uzak Doğu mutfağı üzerine çalışan veya menüsünde Uzak Doğu yemekleri bulunduran iş yerlerinde herhangi bir biçimde kendi adına veya bir işverene bağlı olarak çalışmamayı taahhüt eder. Ayrıca çalışan bu uzak doğu yemeklerini menüsünde bulunduran bir işletmeye yemekler konusunda veya diğer işlerde danışmanlık yapamaz, bu işletmelerle hiçbir şekilde ilişkide bulunamaz. Çalışan, bu çerçevede kendi veya ailesi adına ya da ortağı bulunduğu tüzel kişilik altında da ticari faaliyet göstermeyecektir. Çalışan işbu maddeye aykırı davranışı halinde 10 aylık brüt maaşı tutarında tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder ve tazminatın gerektiğinde çalışmakta olduğu iş yerindeki maaşından yüzde 75 oranında haczine muvafakat eder." maddesinin yer aldığını, davalının iş akdini feshinden sonra 1-2 aylık bir süre içerisinde .... adresinde bulunan ve 8190336366 vergi kimlik numaralı ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait "China Wind Kaşmir" isimli restoranda çalışmaya başladığının müvekkili şirketçe tespit edildiğini, bahsi geçen restoranın, başta sushi ve noodle ürünleri olmak üzere Uzak Doğu mutfağına dair kapsamlı bir menü ile hizmet vermekte olduğunu, davalının iş akdini feshinden itibaren 1-2 ay içerisinde rakip restoranda çalışmaya başlamış olmasının sözleşmeye, TBK ve sair yasal mevzuata aykırı olduğunu, tüm bu sebeplerden dolayı davalının söz konusu ihlalinin tespitine ve taraflarca kararlaştırılan son 10 aylık brüt maaşı (2021 Aylık Brüt Maaşı: 4.084,50 TL) üzerinden hesaplanacak cezai şart alacağının şimdilik 100,00 TL'sinin kısmi dava olarak ihlal tarihinden itibaren işletilecek yasal temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, açılan dava işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklı ve iş sözleşmesinden doğan bir dava bulunduğunu, bu noktada 7036 Sayılı İş Mahkemeleri hükümleri son derece açık olduğunu, 5. madde uyarınca iş bu davanın iş mahkemeleri görev alanına girdiği son derece açık bulunduğunu, açıklanan sebeple görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı yan tarafından sunulan sözlemenin iş yerinde çalışmaya başlayan tüm işçilere, içeriği izah dahi edilmeden imzalatılan matbu bir iş sözleşmesi olduğunu, rekabet yasağına ilişkin hükümler de bu sözleşme içerisine yedirildiğini, müvekkilinin bu sözleşmeyi imzaladığını dahi hatırlamamakla birlikte içeriğinde baktığımızda matbu metinler dışında boş olduğunu, sadece alt kısmında imza bulunduğunu, bu noktada sözleşmenin geçersizliğine sebebiyet veren birçok unsur bulunduğunu, Türk Borçlar Kanunu 444 madde hükmü gereği Rekabet Yasağına ilişkin sözleşmelerin yazılı olması bir geçerlilik şartı olduğunu, bu halde yazılı bir sözleşmede aranan temel geçerlilik şartlarını davaya konu sözleşmede de aramak gerekeceğini, bu anlamda sunulan sözleşme incelendiğinde sözleşme içeriğinde, çalışanın isminin yazılması gereken kısmın, işe başlama tarihinin, sözleşme imza tarihinin yazılmadığını, boş vaziyette olduğunu, sadece alt kısmından müvekkilinin imzasının bulunduğunu, diğer tüm alanların ise matbu metin olduğunu, bu noktada özellikle de sözleşmenin hangi tarihte imzalandığı hususunda tereddüt oluşmakta olduğunu, uygulamada kimi işverenler iş akdinin feshi sırasında tazminat ödemek şartıyla işçinin iradesi hilafına baskı ile bu tür sözleşmeler imzalatma yoluna gidebilmekte olduklarını, Yargıtay bu tür durumlarda sözleşmeyi geçersiz saymakta olduğunu, dolayısıyla davacı yan sözleşme tarihini ispat etmekle yükümlü olduğunu, aksi halde geçersiz olacağını, süre yönünden; yasa hükmünde açıkça rekabet yasağının iki yılı aşamayacağı belirtildiğini, oysa sözleşmede sınırlamanın 3 yıl olduğu yazılı olduğunu, bu durumda sözleşme açıkça yasaya aykırılık içerdiğini, davacı yanın müvekkiline imzalattığı matbu sözleşme ile tam da bu anlamda bir meslek yasağı oluşturma gayesinde olduğunu, öyle ki imzalattığı matbu sözleşme ile henüz iş hayatına yeni atılan 21 yaşındaki bir gencin bulunduğu il sınırları içerisinde mesleğini yapmasını tamamen engellemek istemekte olduğunu, bu durumun davaya konu sözleşme, işçinin anayasal düzeyde teminat altına alınan çalışma hak ve özgürlüğünü ihlal ettiği gibi TBK 445 düzenlemesi aksine müvekkilinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı şekilde tehlikeye düşürdüğünü, sözleşme hükümlerinin bu anlamda geçersiz olduğunu, müvekkilinin çalışmaya başladığı iş yerinin uzun yıllardır faaliyete olan bir iş yeri olduğunu, davacı yan menülerinin bu restoran tarafından kopyalayarak kullanıldığını iddia ettiğini, bu noktada davacı beyanının aksine her iki restoran menüsü arasında belirgin farklar bulunduğunu, davacı işverenlik müvekkilinin ilk çalışma deneyimi olduğunu ve davacı beyanına göre müvekkilinin kendileri bünyesinde sadece 8 ay çalıştığını, davacı işveren sadece 8 ay çalışmış bir işçiden, bir yıllık kazancını aşar bir tutarı tazminat olarak talep etmekte olduğunu, bunun her şeyden önce hakkaniyete aykırı bir talep olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte yasanın, hakim aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirir hükmü gereği sözleşmenin geçerli sayılması ihtimalinde dahi talep edilen tazminata hükmedilmemesi gerektiğini, dava konusunun İş Mahkemelerinin görev alanına girmesi nedeniyle görevsizlik kararı verilmesini, usul ve esas yönünden haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR: 23/09/2021 tarihli Arabuluculuk Son tutanağı sunulmuştur.
Davacı tarafça davalının işe giriş ve işten ayrılış bildirgesi ile ücret bordroları ibraz edilmiştir.
Davalının rekabet etmeme, gizlilik ve sadakat borcunu içeren yazılı sözleşme örneği sunulmuştur.
Taraf tanıkları dinlenmiştir.
GEREKÇE: Dava, davalının iş sözleşmesi ve rekabet yasağına aykırı davranmama taahhüdüne rağmen aynı alanda faaliyet gösteren başka bir firmada çalışmaya başlaması nedeniyle rekabet yasağına aykırı davrandığından dolayı açılan tespit ve tazminat istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davalının, davacıya ait iş yerinde 06.10.2020 - 31.05.2021 tarihleri arasında çalıştığı, 2021 yılında toplam 4.084,50 TL brüt ücret ödediği, davalının 31.05.2021 tarihinde istifa ederek iş akdini feshettiği, aynı sektörde başka iş yerinde çalışmaya başladığı, davacının, davalı işçinin rekabet, gizlilik ve sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiğini ileri sürdüğü, davalının ise davanın reddini savunduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Çekişme, davalının, davacıya karşı hizmet sözleşmesinden kaynaklı rekabet etmeme, gizlilik ve sadakat yükümlülüğünü ihlal edip etmediği, bu durumun tazminat gerektirip gerektirmediği noktalarında toplanmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında yazılı hizmet sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşmede rekabet etmeme, gizlilik ve sadakat yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin yer aldığı sabittir. Davalıya ilişkin yükümlülüğün kaynağı, Kanun değil, sözleşmedir. Sözleşmeyi bir bütün olarak değerlendirmek görevi de iş mahkemesine aittir. Yargıtay ve Bam uygulamaları da bu yöndedir.
Bu durum karşısında, davacı işveren ile davalı işçi arasındaki işbu davada her ne kadar haksız rekabet ve rekabet yasağı sözleşmesine dayanılmışı ise de davalı işçinin esas itibariyle hizmet sözleşmesi sırasında sadakat ve özen yükümlülüğüne de dayanıldığı, eyleminin bir bütün olarak değerlendirileceği, ileri sürülen vakıaların sadakat ve özen yükümlüğü kapsamında inceleneceği, işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklarda iş mahkemesinin görevli bulunduğu, işbu davada ihtisas mahkemesi niteliğindeki iş mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Göreve ilişkin düzenlemeler, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemelerce ve kanun yolu incelemesi aşamasında İstinaf Mahkemeleri ile Yargıtay'ca re'sen dikkate alınır.
Bu durum karşısında, davada mahkememizin görevli olmadığı, tüketici mahkemesinin görevli bulunduğu dikkate alınıp, HMK'nın 1, 114-c, 115 ile 7036 sayılı Kanunun 5. maddeleri uyarınca görevsizlik kararı verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacının davasının mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Görevli Mahkemenin ...İŞ MAHKEMESİ OLDUĞUNA,
Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ...NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-Kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 20.maddesi gereğince kesinleşmeden itibaren 2 haftalık talep süresi içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilebileceğine, aksi halde davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğine,
3-HMK'nın 331/2.maddesi gereğince yargılama, harç masraf ve giderlerinin görevsizlik kararından sonra dosyanın gönderildiği mahkemede davaya devam edilmesi halinde bu mahkemece değerlendirilmesine, aksi halde mahkememizce dosya üzerinde bu durumun tespiti ile gerekli kararın verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/02/2024