T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/805 Esas - 2022/814
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/805 Esas
KARAR NO: 2022/814
...
KATİP: ...
ASIL DAVA
DAVACI ...
DAVALI : ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 04/01/2012
KARAR TARİHİ: 30/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2022
BİRLEŞEN ... 13.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2013/328 ESAS, 2013/292 KARAR SAYILI DOSYASINDA;
DAVACI:...
DAVALI:...
DAVA: ALACAK
DAVA TARİHİ: 25/10/2013
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl Dava;
DAVA:Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinin özeti ile; Davalı ...Fabrikaları ile müvekkili arasında 350 adet filtre press plakası alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu malların davalı şirketin merkez ambarına 15/11/2011 tarihinde teslim edildiğini ve davalı şirket elamanlarınca 18/11/2011 tarihinde kontrolü analiz işleminin tamamlandığını, davalı şirketin müvekkili şirkete gönderdiği ve 04/12/2011 tarihinde tebliğ edilen yazıda plakalarda yer alan bir kısım ölçülerin teknik resimlerdeki ölçülere ve şartnamedeki toleranslara uygun olmadığı, mebran ve basınç plakalarının teknik resimde belirtilen ağırlıktan fazla olduğu, ayrıca teknik şartnamenin 3.10 maddesi uyarınca plakalar üzerinde üretici firmanın marka adı ve üretim tarihinin basılı olmadığının tespit edildiğini ve sözleşme kapsamında 90 gün içerisinde şartname ve teknik resimlere uygun olanlar ile değiştirilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketçe ... 17. Noterliğinin 08/12/2011 tarihli yazısı ile cevap verildiğini ve teslime konu mallar bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, davalı şirket tarafından 15/12/2011 tarihli yazı ile cevap verildiğini, davalı şirketin malların reddi anlamına gelen değiştirme talebinin akdi ve yasal koşullardan yoksul olup aynı zamanda kötü niyetli olduğunu, davalı şirketçe yapılan test ve muayene işlemleri neticesinde sözleşme konusu malların teknik şartname ve tolerans ölçülere uymadığı yolundaki tespitin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, ihbar sürelerine rivayet edilmediğini, malın kabul edilmiş olmasına rağmen değişim talebinin sonradan tesis edildiğini belirtmiş ve sözleşmeden doğan 300.000 USD + KDV alacağın tespit iile alacağın temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ve KDV si ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB Döviz Satışı Kuru karşılığı davalıdan faizi ile birlikte alınarak müvekkiline verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafın mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının kendilerine teslim ettiği malların ihale, döküman ve sözleşmeye uygun olmadığını, ... Şeker Fabrikası Merkez Ambarı'na davacı firma tarafından teslim edilen plakaların ürün cinsi ve miktarı yönünden yapılan ilk kontrolde uygun olmadıklarını, ... Makine Fabrikası'nda yapılan analizlerde Membran ve basınç plakalarının işin teknik resimdeki ölçülere ve teknik şartnamedeki toleranslara uygun olmadığını, bunun üzerine red tutanağı düzenlediklerini, Press filtre iletişim yazılım programında hidrolik, pnömatik, elektrik, elektronik ve mekanik tesisatında bir hata olmamasına rağmen Çin menşeili plakaların orjinal plakalara göre farklı renkte ve daha sert olduğunu, bu nedenle membran plakalardaki membranın yeterli oranda esnemediğini, müvekkilinin tüm teknik detay ve özelliklerini belirterek açmış olduğu ihaleye istenilen tüm teknik hususları bilerek ve kabul ederek ihaleye katılan ve neticesinde istenilen özelliklerde mal teslimi taahhüdü altına giren davacının ayıplı mal yükümleri çerçevesinde ileri sürdüğü iddiasının hukuken geçerli olmadığını, reddedilen mallar için davacı şirketin herhangi bir alacağının olmayacağını bu nedenle açılan davanın reddedilmesini beyan ve talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN ... 13.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2013/328 ESAS, 2013/292 KARAR SAYILI DOSYASI;
DAVA:Davacı vekilince verilen 25/10/2013 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı firma tarafından iş bu davaya ilişkin sözleşmenin feshi işleminin haksızlığı iddiasıyla iptaliyle sözleşmeye konu plakaların bedelinin tahsili ve irad kaydedilen teminat bedelinin iadesi talebiyle ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/4 esas sayılı dosyasında davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu; davanın bilirkişi incelemesi safhasında olduğunu; her iki dava arasında hukuki ve fiili bağlantı nedeniyle iş bu davanın ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/4 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini; davacı şirket tarafından 200 adet membran plakası ile 150 adet basınç plakası olmak üzere toplam 350 adet filtre pres plakası alımı için yapılan ihale neticesinde iş teknik ve idari şartnamelerin ve firmanın teklifi dahilinde davalı üzerinde kaldığını ve KDV hariç 300.000,00 TL bedel ile 09/06/2011 tarihinde sözleşme imzalandığını; ancak, firma tarafından getirilen 350 adet sözleşme konusu plakalar üzerinde yapılan muayene işlemleri sonucunda teknik şartname ile istenilen özelliklerin bulunmadığının tesbit edildiğini, söz konusu plakaların alınarak yerine şartnameye uygun özellikle plaka teslimi için davalı firmaya ek süre verildiğini; verilen süre içinde teslimin gerçekleşmemesi halinde sözleşmenin fesh edileceği, teminatların gelir kaydedileceği, haklarında 4734 ve 4735 sayılı kamu ihale mevuatları uyarınca yasaklama kararı verileceği ve nam ve hesaplarıma olmak üzere yapılacak alımlar neticesi oluşacak fiyat farkı ve diğer zarar ve ziyanın firmalarından tazmini cihetine gidileceği hususun yazılı olarak bildirildiğini; ancak, verilen süre içende de uygun vasıflı plaka tesliminin gerçekleşmediğini; bunun üzerine sözleşmenin fesh edildiğini, teminatın irad kaydedildiğini ve firma hakkında yasaklama kararı alındığını; fesh edilen sözleşme konusu plakaların temini amacıyla yüklenicinin nam ve hesabına ihaleye çıkıldığını; 09/05/2012 tarihinde yapılan ihale KDV hariç 303.900,00 EURO bedelle ... Koll. Şirketi M. Murad ve Ortağında kaldığını; adı geçen firmanın davalı firmanın taahhüt ettiği ancak teslimini gerçekleştiremediği teknik özelliklerde plakaların 15/12/2012 tarihinde teslim etmiş olduğunu; plaka bedelleri 24/01/2012 ve 07/02/2013 tarihli dekontlar mukabili adı geçen şirkete ödendiğini, öden sözleşme tutarı, ihale karar onay dilekçesindeki (22/06/2012) TCBM çapraz kuru hesaplamasına göre 385.226,23 USD'ye tekabül ettiğini; buna göre oluşan fiyat farkı tutarının 85.226,23 USD farkın doğduğu tarihler itibariyle TL kur karşılığının 151.907,23 TL ile ikinci ihale nedeniyle yapılmak zorunda kalınan 500,00 TL ilan gideri toplamı 152.407,23 TL'nin yazının tebliğinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi, aksi taktirde süre sonundan itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili ile yasal yollara başvurulacağı hususunda yazının 01/02/2013 tarihli davacı yazasının aynı tarihle davalı şirketin tebligat yapılması için sözleşmede yer alan faks numarasına ardında iadeli taahhütlü olarak adresine gönderildiğini, ancak davalı firmanın talep edilen davacı şirket alacağını kabul etmediklerini bildiren 14/02/2013 tarihli yazı ile itiraz ettiğini ve herhangi bir ödeme de gerçekleştirmediğini açıklanan nedenlerle iş bu davanın ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/4 esasına kayıtlı dava ile birleştirilmesine, birleştirme talebinin kabul edilmemesi halinde ise davalarının kabulü ile 152.407,23 TL'nin temerrüt tarihi 14/02/2013 'den itibaren avans faizi üzerinden işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafın ise beyanlarında, Açılan davanın akdi ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, sözleşmenin davalı tarafça haksız ve kötü niyetli fesih edildiğini, asıl dosyada bilirkişiden alınan raporda müvekkil tarafından teslim edilen plakaların fonksiyonlarını yerine getirdiği, müvekkili şirket tarafından teslim edilen plakaların reddi için geçerli bir neden bulunmadığının belirtildiğini, müvekkili şirket namına gerçekleştirilen ihalede müvekkili şirkete rücu edilmesini ancak hukuka uygun bir ihale süreci ve mal teslimi halinde mümkün olduğunu, birleşen davada davacının sözleşmeye ve hukuka uygun hareket ettiğini söylemenin mümkün olmadığını, davaya konu plaka alımında davacının fahiş tutarlarla alım yaptığını, alıma konu plakaların teknik şartname ve eklerine aykırı olduğunu belirtmiş ve davasının reddedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Asıl dava, filtre pres plakalarına ilişkin sözleşme gereğince teslim edilen malın bedelinin ödenmesi , birleşen dava ihalenin haklı nedenle fesih edildiği gerekçesiyle iki ihale arasındaki farkın tahsiline ilişkindir.
Taraflar arasında 09/06/2011 tarihli filtre pres plakaları alım sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme gereğince plakaların davacı tarafından davalı şirkete teslim edildiği, sözleşme bedelinin 300.000 USD olduğu tespit edilmiştir.
Davacı ile davalı arasında, davacının satmış olduğu membran plakaları ile basınç plakalarının satımına ilişkin sözleşme yapıldığı ve bu ürünlerin davalı ... Fabrikaları A.Ş.'ye teslim edildiği, taraflarca da kabul edilmektedir. Ancak, satılan bu plakaların yapılan sözleşmeye uygun olup olmadığı, plakalarda herhangi bir ayıp ve kusurun olup olmadığı, davacının alacağını talep etmesinin haklı olup olmadığı, davalı ... Fabrikaları A.Ş.'nin ise malları almayarak iade etmek istemesinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, sözleşmenin feshedilmesinin haklılığının bulunup bulunmadığı hususları ile sonradan alınan plakalardan dolayı davalı ... Fabrikaları A.Ş.'nin fiyat farkı talep etmesinin yasaya uygun olup olmadığı hususlarının taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunu oluşturmuştur.
Mahkememiz öncelikle, taraflar arasında akti ilişkiye dayalı olarak kurulan ve davacı firma tarafından yapılan imalatların sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun olup olmadığı, satılan plakalarda bir ayıp ya da kusurun olup olmadığı hususunda mahkememizce keşif icra edilmiş, 05/11/2013 tarihinde plakaların bulunduğu yer de bilirkişilere yerinde inceleme yaparak dava konusunu oluşturan plakaların ayıplı - kusurlu olup olmadığı ve yapılan sözleşmeye uygun olup olmadıkları hususunda rapor aldırılmıştır. Yüksek Makine Mühendisi öğretim elemanlarından oluşan bilirkişi heyetinin mahkemeye sunmuş oldukları ilk rapor da, plakaların üzerinde ürünü açıklayıcı etiketlerin olmadığı, plakaların üzerinde zımba ile yapıştırılmış açıklayıcı olmayan bilgilerin yapıştırıldığı, plakalarda ürünün kalite kontrol üretim tarihi , seri no ve firma ismi gibi bilgilerinin bulunmaması işletme aşamasında meydana gelecek bir zararın ortaya çıkabilecek bir çatlama, kırılma ve patlama gibi sorunlarda sorunun sistem teknisyeni tarafından net olarak rapor edilmesinin zor olacağını, daha sonra dava dışı ... firmasından alınan basınç ve membran plakalarının kalıp işçiliklerinin daha temiz olduğunu, enjeksiyon ve yolluk izlerinin bulunmadığını, şartnameye uygun olarak plakaların üzerinde ürün seri no, kontrol etiketi ve diğer bilgilerin sticker veya zımba ile yazılmış olduğunu, ... firmasından alınan plakalar ile davacı tarafından satılan plakalar arasında ağırlık açısından da fark bulunduğunu, her iki firmanın satmış oldukları plakaların İSO - 2768 de verilen m grubu toleransları sağlamadığını, yapılan teknik analizler neticesinde hem davacının hem de dava dışı ... firması tarafından satılan plakaların teknik şartnamede verilen ağırlıkları sağlayamadığı ancak dava dışı ... firmasının satmış olduğu plakalar ağırlık itibariyle standartlara daha yakın olduğunu tespit etmişlerdir.Plakaların İSO -2768 m grubu toleransı sağlanmamış olsa da görevlerini yerine getirmelerine herhangi bir engel teşkil etmeyeceğini belirtmişlerdir.
Taraflara tebliğ edilen bu bilirkişi raporuna, davalı ... Fabrikaları A.Ş.'nin itiraz etmesi üzerine düzenlenen ek rapor da,teknik inceleme sonucunda hazırlanan 05/12/2013 tarihli raporda davacı firmanın ürünlerine uygulanmış olan mevcut testler doğrultusunda kabul edilmemeleri için herhangi bir gerekçe bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu ek rapora davalı taraf tekrar itiraz etmesi üzerine mahkememizce 02/12/2015 tarihli celsesinde alınan karar gereğince alınan bilirkişi raporunda, " teknik yönden yapılan değerlendirmede mahkemece yapılan keşfe katılan bilirkişilerin dava konusu bölümleri ayrıntılı bir şekilde incelediklerini, yapılan inceleme süresinde ürünlerin boyut ve ağırlıkları ölçülmüş, ayrıca davalı firma ile dava dışı ... firması arasında yapılan sözleşme gereğince ... firmasının imal ettiği ürünlerle de mukayesesi yapılmış, her iki firmanın davalı ... Fabrikaları'nın satmış oldukları, ürünlerin boyut ve ağırlıkları, teknik resimlerde belirlenen koşulları sağlamadığı, her iki firmanın satmış olduğu membran ve basınç plakalarının istenilen fonksiyonları eksiksiz olarak yerine getirdikleri tespit edilmiştir.Daha önceki bilirkişi heyetlerinin teknik yönden tespitlerine kendilerinin de iştirak ettiklerini, davacının ürünlerinin kabul edilmemesinin herhangi bir gerekçelerinin bulunmadığını belirtmişlerdir. Ayrıca teknik şartnamede belirtilen hususlara uygun olmayan ürünlerin muayene ve kabul komisyonunca reddedilmesinin hukuka uygun olduğu, davalı ... Fabrikaları'nın yapılan sözleşmenin 29. Maddesine göre teslim edilen ürünlerin sözleşme ve şartnameye aykırı olması halinde sözleşmeyi feshedebileceği hükmü olmasına rağmen TBK'nun 475/1 maddesi gereğince, eserin iş sahibi tarafından kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçü de ayıplı yada sözleşme hükümlerinden aynı ölçü de aykırı olması gerektiğini, ancak yapılan değerlendirme ve teslim edilen ürünlerin sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartname hükümlerine uygun olmamasının fesih bakımından haklı neden teşkil ettiği teknik bilirkişilerce yapılan testlerde ürünlerin çalışır vaziyette bulunduğu tespit edilmiştir. " şeklinde görüş bildirilmiştir.
Sunulan rapora karşı, tarafların itiraz etmesi üzerine mahkememizce aynı bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, ek rapordan sonra 2. Bir ek rapor alınarak bedel indiriminin yapılmasının gerekip gerekmediği hususunda tespit yapmaları istenilmiş buna ilişkin ek raporu da dosyamıza sunmuşlar, mahkememiz bu ek raporu da değerlendirmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine dair 27/09/2017 tarih 2012/4 esas 2017/747 karar sayılı kararı verilmiştir.
Karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine ... BAM 22. Hukuk Dairesi tarafından 10/11/2021 tarih 2021/1361 esas 2021/1807 karar sayılı kararla özetle; mahkemece yapılması gereken işin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin değerlendirilerek öncelikle sözleşmenin niteliği ortaya konularak sözleşmenin fesih şartlarının oluşup oluşmadığı, varsa ayıbın niteliği, ayıp ihbar sürelerine rivayet edilip edilmediği hususları değerlendirilerek feshin haklı olup olmadığının tespiti üzerine tarafların alacaklarının kapsamı belirlenerek hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle mahkememiz kararını kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce 09/03/2022 tarihli ara kararla; 1-En son rapor alınan bilirkişi kurulundan davalı/davacı ...Fabrikaları A.Ş. Tarafından gönderilen 01/12/2011 tarihli yazıda belirtilen ret sebeplerinden teslim edilen mallarda mevcut olduğu tespit edilenlerin teslim sırasında tespit edilebilecek nitelikte ayıp mı yoksa inceleme ve muayene ile tespit edilebilecek nitelikte ayıp mı yoksa gizli ayıp mı olduğu konusunda ek rapor alınmasına, karar verilmiştir.
Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 06/07/2022 tarihli raporda özetle;
-Gerek davalı “... Fabrikası A.Ş.” tarafından dava konusu malzemelerin
kabulü için oluşturulan Kabul Komisyonu tarafından, gerekse de malzemeler üzerinde
tespit yapmış olan bilirkişi heyeti tarafından dava konusu ürünlerin ölçüsel/boyutsal olarak
teknik resimde belirtilen ölçülerden farklı oldukları gibi, plakaların üzerlerinde dış
etkilerden etkilenmeyecek şekilde yazılı olması gereken kalite kontrol, üretim tarihi, seri
no ve firma ismi gibi bilgilerinin de olmadığını, yine plakla ağırlıklarının da teknik
resimlerde belirtilen plaka ağırlıklarından farklılık gösterdiği ve bunun da %100
POLiPROPLEN olması gereken malzemenin farklı özellikte ve yoğunlukta olmasından
kaynaklanabileceği, bunun da malzemenin dayanıklılığı ile de ilgili olabileceği, bu hususta
davalı firmanın talebine rağmen davacı tarafça bağımsız bir kuruluĢça test yapılmasına
yanaşılmadığı, dolayısıyla dava konusu malzemenin sözleşme ve standart gerekliliklerini
karşılamamasından dolayı da davalı kurum Kabul Komisyonu tarafından kabul edilmediği
anlaşıldığını, Davalı ...Fabrikası A.ş.’ne davacı şirket tarafından teslim edilen
malzemelerdeki boyutsal farklılığın ancak ölçü kontrolü yapıldığında tespit edilecek bir
husus olup gözle tespit edilecek bir husus olmadığı, malzemeler üzerinde yazılı olması
gereken “kalite kontrol, üretim tarihi, seri no ve firma ismi” gibi bilgilerinin ise yapılacak
bir inceleme ve muayene ile tespit edilebilecek nitelikte ayıplar olduğu, ürün ağırlıklarının
teknik resimlerde belirtilen ağırlıklardan farklı olma hususunun ise yapılacak bir muayene
ile malzemelerin tek tek tartılması ile görülebilecek bir ayıp olduğu, ancak ağırlık
farklılıklarının kalıp/imalat boyutlarından da kaynaklanabileceği, yine ağırlık
farklılıklarının gizli ayıp olarak nitelendirilebilecek malzeme özelliklerinden de
kaynaklanabileceği ancak bu hususta taraflarca bir inceleme yaptırılmadığı görüş ve
kanaatine varıldığını, muayene ve teslim alma kurulu tarafından tutulan 17/11/2011 tarihli tutanak ile teslim alınan plakaların teknik şartname ve eki resimlere uygun olmadığının tespit edildiğini, davalı tarafından ayıpların 01/12/2011 tarihli fax ile davacıya bildirildiğini, plakalar teslim alındıktan sonra 8 gün içerisinde davalı tarafından muayene yapılmış olsa da aynı 8 gün içerisinde ayıpların davacıya ihbar edilmediğini, davalının dava konusu plakaların ayıpsız bir benzeri ile değişimini talep ettiğini, böylece seçim hakkının kullanıldığını, tesliminden itibaren iki yıl içerisinde ayıpların bildirildiğini belirtmişlerdir.
Rapora itiraz edilmesi üzerine itirazların değerlendirilmesi ve birleşen davada talep edilen alacak miktarının hesaplanması için bilirkişi kurulundan alınan 19/10/2022 tarihli ek raporda, kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığını birleşen davada davacının talep edebileceği asıl alacak miktarının 146.561,34 TL işlemiş faiz miktarının 12.577,17 TL olduğu bildirilmiştir.
Alınan bilirkişi kurulu raporlarıyla davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen plakaların taraflar arasında imzalanan sözleşme eki teknik şartnamedeki ölçü ve boyutlarda olmadığı ayrıca dış etkilerden etkilenmeyecek şekilde yazılı olması gereken kalite kontrol üretim tarihi , seri no ve firma ismi gibi bilgilerin olmadığı, bu şekilde davacı tarafından teslim edilen malların sözleşme ve eklerine uygun olmadığı ve ayıplı olduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 09/06/2011 tarihli sözleşmenin garanti ve bakım onarım başlıklı 16/6. Maddesinde "yüklenici tarafından teslim edilecek malların kabulünden sonra yüklenici plakaların malzeme ve imalat hatalarına karşı 4 ( dört ) yıl garanti verecektir. Yüklenici bu mallara ait garanti belgelerini idare adına düzenletmek ve orjinel nüshalarını idareye teslim etmekle mükelleftir. Alınan mallara ilişkin idare adına garanti belgesi düzenlenmesinin mümkün olmaması durumunda yüklenici garantiye ilişkin taahhütleri içeren bir belgeyi idareye sunmak zorundadır. Garanti kapsamındaki malzemede sözleşme süresi içerisinde tespit edilecek hata , ayıp ve eksiklikleri garanti sağlayan kişi veya kuruluş tarafından giderilmesini yüklenici üstlenecektir. Bu yükümlülüğün yüklenici tarafından yerine getirilmemesi halinde idare garantinin sağlanması için yapacağı tüm giderleri yüklenicinin alacaklarından kesmek veya teminatını paraya çevirmek suretiyle tahsil eder. " idarenin sözleşmeyi feshetmesi başlıklı 29.1 maddesinde " şartname hükümlerine uyulmadığı ve/veya işin tamamlanamayacağı kanısı doğduğu takdirde protesto keşidesine, hüküm istihsaline veya herhangi bir yasal girişime gerek duyulmaksızın idarece sözleşme tek taraflı olarak fesh edilir. Bu durumda ihale konusu mal alımı/iş yüklenici nam ve hesabına üçüncü kişi veya kişilere (başka istekli veya isteklilere) yaptırılır ve doğacak fiyat farkı ile her türlü zarar ve ziyan faizleri ile birlikte yükleniciden talep ve tahsil edilir. İdarece uygun görülecek durumlarda, sözleşmenin feshine gidilmeyerek taahhüdün yapılmayan kısmı yüklenici nam ve hesabına üçüncü kişi veya kişilere ( başka istekli veya isteklilere) yaptırılabilir ve doğacak fiyat farkı ile her türlü zarar ve ziyan faizleriyle birlikte yükleniciden talep ve tahsil edilir. Fesih hallerinde ve gerekse feshe gidilmeden, yüklenici nam ve hesabına yapılacak ihalelerde hangi ihale usulünün uygulanacağını tespite idare yetkilidir. " hükmü ön görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan delillerden davacı tarafından davalıya teslim edilen plakaların muayene kabul işlemleri sırasında kabul edilmeyerek reddedildiği, sözleşmenin 16. Maddesi ile 4 yıllık garanti süresinin malların kabulünden sonra başlayacağı bu nedenle garantiye ilişkin hükmün iş bu uyuşmazlığa uygulanamayacağı, sözleşmenin 29.1.1 maddesinde şartname hükümlerine uyulmadığı takdirde protesto keşidesine hüküm istihsaline veya herhangi bir yasal girişime gerek duyulmaksızın idarece sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceği, ayıp ihbarı yasal 8 günlük süre içerisinde yapılmamışsa da şartname hükümlerine uyulmadığı takdirde davalı alıcının herhangi bir yasal girişime gerek duymaksızın sözleşmeyi fesih yetkisinin bulunduğu, davacı tarafından davalıya teslim edilen plakaların sözleşme eki şartnameye uygun olmadığı, bu sebeple davacının sözleşmeyi feshetmesinin 29.1.1 maddesine uygun olduğu, sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle alıcının satım bedelini ödemesinden kurtulacağı , ayrıca kesin teminatın gelir kaydedileceği bu nedenle davacının gerek satım bedelinin tahsili gerekse kesin teminatın iadesi talebinde haklı olmadığı kanaatine varılmakla asıl davanın reddine karar verilmiştir.
Sözleşmenin asıl dava davalısı birleşen dosya davacısı tarafından haklı nedenle feshedildiğinden yine sözleşmenin 29.1.1 maddesi gereğince ihale konusu malın alımının yüklenici nam ve hesabına 3. Kişi veya kişilere yaptırılacağı ve doğacak fiyat farkı ile hür türlü zarar ve ziyan faiziyle birlikte yükleniciden talep ve tahsil edebileceği, bilirkişi tarafından iki ihale arasındaki fark nedeniyle birleşen dosya davacısı tarafından talep edebilecek alacak miktarının 146.561,34 TL olduğu, bu miktarın ödenmesinden birleşen dosya davalısının sözleşmenin 29.1.1 maddesi gereğince sorumlu olduğu kanaatine varılmakla birleşen davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Mahkememizin 2021/805 esas sayılı asıl dosyada,
a-Davanın reddine,
b- Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 80,70 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 9.233,70 TL harcın mahsubu ile fazladan yatan 9.153,00 TL nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
c- Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 80.264,40 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
d- Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
2-Birleşen ... 13 ATM'nin 2013/328 esas sayılı dosyada,
a-Davanın kısmen kabulü ile, 146.561,34 TL alacağın temerrüt tarihi olan 23/02/2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
b-Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
c- Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 10.611,61 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.602,75 TL nin mahsubu ile bakiye 7.408,86 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye ÖDENMESİNE,
d-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre belirlenen 22.984,20 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
e- Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 5.845,89 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
f-Davacı tarafından yapılan toplam 10.857,05 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) ( kabul ve red oranına göre) 10.440,61 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
g-Davalı tarafından yapılan 11.514,45 TL ( posta gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 441,66 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
h-Davacı tarafından yatırılan 2.602,75 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ı-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/11/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır