T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/316 Esas - 2024/147
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/316 Esas
KARAR NO: 2024/147
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/04/2022
KARAR TARİHİ: 06/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafindan ihaleye çıkarılan "Afyon-Seçköy Doğalgaz Boru Hattı Yapım işi" projesi müvekkili ortaklığın taahhüdünde kaldığını, taraflar arasında imzalanan 29/03/2018 tarihli sözleşmeye göre, işin başlangıcı tarihi 05/04/2018 ve bitiş tarihi 24/05/2020 olduğunu, davalı tarafin boruları geç tesliminden dolayı işin bitim tarihinin 12/11/2020 tarihine ötelendiğini, covid-19 salgını dolayısıyla oluşan gecikmeler ve proje değişikliği ile ilave işler nedeniyle işin bitim tarihinin 19/03/2021 tarihine ötelendiğini, revize iş programı nedeniyle işin bitim tarihinin 31/05/2021 olarak belirlendiğini, müvekkili ortaklığın taahhüdü altında bulunan işin geçici kabulü 31/05/2021 tarihi itibari ile yapıldığını, kesin kabul çalışmalarının devam ettiğini, müvekkili iş ortaklığı tarafından davalı tarafa verilen 18/12/2020 tarihli dilekçe ile, müvekkilinin ortaklıktan kaynaklanmayan nedenlerden dolayı süre uzatımı verilmesi ile fiyat farkının talep edileceğini, davalı idare 21/01/2021 tarihli cevabı yazısı ile, sözleşmenin 33.20 maddesinde yer alan hüküm gerekçe gösterilerek fiyat farkı talebinin uygun bulunmadığını, 06/12/2020 tarihinden itibaren verilen süre uzatımının mücbir sebep kaynaklı olduğunu ve bu tarihten sonra 4734 Sayılı yasanın 9. maddesindeki düzenleme gereğince 2021 Ocak ayı ve sonrasında hazırlanacak ara hakkedişlere fiyat farkı uygulanacağı belirtildiğini, bu süreçten sonra yapılan görüşmeler sonrasında müvekkili ortaklık yetkilisi davalı tarafa, 10/03/2021 tarih ve ..... AS.301 sayılı dilekçe ile yazılı başvuru yapılmak zorunda kalındığını, dilekçede ''......2020 yılı Haziran ayı ile 2020 yılı Aralık ayı arasında düzenlenen 7 adet hakedişimizde ve bundan sonra düzenlenecek tüm hakedişlerimizde , 2020 yılı Mayıs ayı endeksinin temel endeks olarak alınarak fiyat farkı hesaplanması ve tarafımıza ödenmesi hususları ile hakedişlerimize uygulanmakta olan 2020 Aralık ayı endeksinin temel endeks alınması hakkındaki itirazımızın devam ettiği hususlarını...'' itiraz ve açıklamalarda bulunulduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 14.2 maddesinde; "Fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak mücbir sebepler veya idarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, ihale tarihinde yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesi esas alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.'' hükmü yer aldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin bu açık hükmüne istinaden, Mayıs 2020 ayından sonra hazırlanan tüm hakedişlere bu tarih esas alınarak belirlenecek ''temel endeks'' üzerinden fiyat farkı uygulanması gerektiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 33.20 maddesinin hatalı/eksik yorumlandığını, yine sözleşmenin 14.2 maddesine göre ve "4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar" madde 9 hükümler kapsamında, fiyat farkının uygulanması gerektiğini, iş süresinin uzatılması nedeniyle, revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri yada iş grupları için fiyat farkının hesaplanması gerektiğini, Haziran 2020 ayı/tarihi sonu ile tanzim edilen 26 nolu müvekkil hakedişinden başlanmak üzere bugüne kadar tanzim edilmiş olan ve proje sonuna kadar tanzim edilecek tüm hakedişler için, "4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar - madde 9 ve ilgili diğer mevzuat hükümleri" çerçevesinde fiyat farkı hesaplanarak, ilgili dönemlerin hakedişlerinin ödeme tarihi ile fiyat farkı ödemeleri arasında geçen süre için yasal faiz tahakkuk edilmek sureti ile fiyat farkı bedellerinin faizi ile birlikte ödenmesinin talep edildiğini, müvekkili ortaklığın talebi 34, 35 ve 36 nolu hakedişlerinin fiyat farkı hesaplamalarının (sözleşme süresinin uzatılmasından önce tamamlanma tarihi olan) 2020 yılı Mayıs ayına ait temel endeks kullanılarak tekrardan yapılması, davalı idarenin cevabının ise 2021 yılı Ocak ayı (2020 Aralık ayına ait endeks baz alınarak) ve sonrasında hazırlanacak hakedişlerde uygulanabileceğini, müvekkili ortaklığın yapılan 34, 35 ve 36 nolu hakedişlere şerh düşüldüğünü, bu kapsamda; tanzim edilen 34, 35 ve 36 hakedişlere yansıtılmayan şimdilik 1.229.972,25 TL fiyat farkının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile davalı taraftan alınarak müvekkili ortaklığa ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kuruluşun ''Afyon-Seçköy Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi '' sözleşmesinin davacı yüklenici ... İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve Best Seza Yap. Hiz. Danışmanlık A.Ş İş ortaklığı ile 29/03/2018 tarihinde 126.890.000,00 TL bedel üzerinden imzalandığını, 05/04/2018 tarihinde yer teslimi yapılarak 780 günlük yapım süresinin başladığı, proje bitiş tarihinin 24/05/2020 olarak belirlendiğini, davacı yüklenicinin 05/04/2018 tarihli ve .... AS.002 sayılı yazısı ile onaya sunmuş olduğu master iş proğramı, müvekkili kuruluşun 17/04/2018 tarihli ve 16254 sayılı yazısı ile onaylandığını, davacı yüklenicinin 06/08/2018 tarihli ..... AS.068 sayılı yazısı ve 28/08/2018 tarihli ....AS.072 sayılı yazısı ile master iş proğramının önünde ilerlendiği ancak boru termininde yaşanan gecikmeden dolayı boru dizgi ve takip eden diğer boru hattındaki aktivitelerde ekip ve ekipmanların hazır olmasına rağmen ilgili aktivitelerin yapılamadığı bu durumların hazırlanacak hakedişe konulamamasına ve hakediş ödemelerinde emanet kesintilerinin oluşmasına neden olacağını, projenin nakit akışını olumsuz yönde etkileyeceğini ve projenin ilerlemesinde gecikmeler yasanacağını belirterek süre uzatım haklarının saklı kalması kaydıyla master iş proğramının mevcut boru termin programına göre revize edilmesi hususunun talep edildiğini, müvekkili kuruluşun 10/09/2018 tarihli 35606 sayılı yazısıyla sunulan master iş proğramında mantıksal hatalar olduğunu, mantıksal hataların giderilerek yeniden müvekkili kuruluşun onayına sunulması gerektiğinin bildirildiğini, davacı yüklenici 11/09/2018 tarihli ve ....AS.075 sayılı yazı ile onaylanması talep edilen master iş proğramının müvekkili idareye sunulduğunu, 18/09/2018 tarihli ve 501 sayılı genel müdür yardımcılığı makam onayı ile master iş proğramının revize edildiğini, müvekkili kuruluş 20/11/2018 tarihli ve 45799 sayılı yazısı ile davacı yükleniciye boru tedarikçisi olan ... Boru Makine San.ve Tic.Aş. ile sözleşmenin fesh edildiğini ve yapım işi kapsamında taraflarına henüz teslim edilemeyen borularla ilgili işin süresinin etkilenmemesi adına gerekli tedbirlerin alındığının bildirildiğini, davacı yüklenicinin 30/11/2018 tarihli ve ....AS.101 sayılı yazısında müvekkili kuruluşça sahaya en son 14/09/2018 tarihinde boru sevkiyatının yapıldığını, bu tarihten sonraki 75 günlük süreçte boru sevkiyatının yapılmadığını, boru temini konusunda yürütülen çalışmalar konusunda bilgi verilmesini, süre uzatım taleplerinin ayrı bir yazı ile müvekkili kuruluşun bildirileceğini, davacı yüklenicinin 05/12/2018 tarihli ve .....AS.102 sayılı yazısında boru temininde yaşanan gecikmeler nedeniyle 240 günlük süre uzatımının talep edildiğini ve bu doğrultuda hazırlanan master iş programının onaylanmasının müvekkili kuruluşa iletildiğini, dava konusu yapım işine ait sözleşmenin ''İdare Tarafından Teslim Edilecek Hat Boruları'' başlıklı 33.20 maddesi hükmü göz önüne alınarak davacı yükleniciye 72 gün süre uzatımı verilerek müvekkili kuruluşun 02/01/2019 tarihli ve 004 sayılı Genel Müdür Makam Olur'u ile 12/11/2020 tarihine revize edildiğini, 07/01/2019 tarihli ve 831 sayılı yazı ile davacı yükleniciye bildirildiğini, davacı yüklenicinin 08/01/2019 tarihli ve ...AS.109 sayılı yazısı ile revize master iş programının müvekkili idarenin onayına sunulduğunu, müvekkili kuruluş tarafından 15/01/2019 tarihli ve 2265 sayılı yazısı ile revize master iş programının onaylandığını, davacı yüklenicinin 14/07/2020 tarihli ve ...AS.244 sayılı yazısı ile Covid 19 salgını nedeniyle Cumhurbaşkanlığı'nın 2020/5 sayılı genelgesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 29. maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde müvekkili kuruluştan toplam 82 gün süre uzatımı talebinde bulunduğunu, davacı yüklenicinin 20/10/2020 tarihli ve .....AS.0045 sayılı yazısı ile boru hattında bataklık bölgede yaşanan ve sözleşmede ön görülemeyen beton ağırlık uygulaması nedeniyle tie-in ve hidrostatik test aktivitelerinde süre kaybı yaşandığı belirtilerek 24 gün süre uzatımı talebinde bulunduğunu, müvekkili kuruluşun 31/11/2020 tarihli ve 428 sayılı genel müdür yardımcılığı makam onayı ile Covid 19 salgını nedeniyle 13 gün, meydana gelen iş artışı ve takip eden sıralı aktivitelerde kaçınılmaz olarak gecikmelere maruz kalınması nedeniyle 24 gün olmak üzere toplam 37 gün süre uzatımı verildiğini, işin bitim tarihinin 19/03/2021 tarihine revize edildiğini, davacı yüklenici 04/12/2020 tarihli ve ....AS.280 sayılı yazısında hazırladığı revize master iş programının, müvekkili kuruluşun onayına sunulduğunu, müvekkili kuruluşun 07/12/2020 tarihli ve 36588 sayılı yazısı ile onaylandığı, davacı yüklenici tarafından 18/12/2020 tarih ve ....AS.285 sayılı yazı ile fiyat farkı talebinde bulunduğunu, müvekkili kuruluşun 21/01/2021 tarih ve 2496 sayılı yazısı ile fiyat farkı talebinin sadece Covid 19 salgını nedeniyle 06/12/2020 tarihinden itibaren uygulanmasının uygun bulunduğunu, devam eden süreçte davacı yüklenici vekilinin 29/01/2021 tarihli dilekçesi ile tekrar fiyat farkı talebinde bulunduğu müvekkili kuruluşun 05/02/2021 tarihli ve 4211 sayılı yazısı ile davacı firmaya 2021 yılı Ocak ayı ve sonrasında hazırlanacak olan ara hakedişlerde fiyat farkı uygulanabileceği hususlarının iletildiğini, ... - Best Seza İş Ortaklığı tarafından müvekkili kuruluş aleyhine ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/232 E. sayılı dosyasına kayden fiyat farkı ödenmesi talepli dava açıldığını, davacı yüklenici 29/12/2021 tarihli ve .....AS.350 sayılı yazısında sözleşme süresinin uzatılması nedeniyle 18/12/2020 tarih ve 285 sayılı yazı ve 29/01/2021 tarih ve bila sayılı yazıları ile 2020 yılı Mayıs ayı baz alınarak bu tarihten sonra düzenlenen tüm hakedişler için fiyat farkı hesaplanmasının ve ödenmesinin talep edildiğini, müvekkili kuruluşun 21/01/2021 tarih ve 2496 sayılı yazısı ve 05/02/2021 tarih ve 4211 sayılı yazısı ile fiyat farkının 2021 yılı Ocak ayı ve sonrasında hakedişlerde ödenebileceğinin bildirildiğini, dava konusu 34, 35 ve 36 nolu hakedişlere davacının düştüğü ihtirazi kayıtların usule aykırı, gerekçesiz ve mesnetsiz olduğunu, davacının 2020 yılı Mayıs ayına ait temel endeks kullanılarak fiyat farkı hesaplanması gerektiğine ilişkin ve anılan davaya dair diğer iddia ve beyanların bu yönüyle de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, zaman aşımına uğramış, haksız ve mesnetsiz davanın usulen reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Dava dilekçesinde birleştirme talep edilmesi üzerine mahkememizce ... 9 ATM'nin 2021/232 Esas sayılı dosyası celp edilmiş ve 28/04/2022 tarihli tensip ara kararıyla birleştirme talebinin reddine karar verilmiştir.
Ancak ön inceleme duruşmasındaki tespit edilen uyuşmazlık, bilirkişi raporu içeriği ve 9 Asliye Ticaret Mahkemesi kararının Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılarak yeniden ilk derece mahkemesinde yargılamaya devam edilmesi nedeniyle birleştirme talebinin yeniden değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda, 9 Asliye Ticaret Mahkemesindeki dava ile mahkememizdeki iş bu davanın taraflarının aynı olduğu, uyuşmazlığın aynı sözleşmeden kaynaklandığı, 9 Asliye Ticaret Mahkemesindeki davada Haziran 2020 - Mart 2021 tarihleri arasında ve Nisan 2021 tarihinden itibaren tanzim edilen ve edilecek hak edişlerin dava konusu edildiği, mahkememizde ise 31/03/2021 tarihli ve 34 nolu, 30/04/2021 tarihli ve 35 nolu ve 31/05/2021 tarihli ve 36 nolu hak edişin dava konusu edildiği, her iki davaya konu hak edişler yönünden davalar arasında bağlantı bulunduğu, davacının her iki davadaki iddia ve savunmaların aynı mahkeme tarafından birlikte değerlendirilmesinin yerinde olacağı kanaatine varılmakla HMK 166/1 maddesi gereğince mahkememizde açılan davanın ... 9 ATM'nin 2024/96 esas sayılı dosyasında görülen dava ile birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:
1-Mahkememizin 28/04/2022 tarihli tensip 14/a kararından DÖNÜLMESİNE,
2-İş bu davanın 9 ATM'nin 2024/96 Esas sayılı dosyasındaki dava ile HMK 166 maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE,
3-Mahkememiz esasının KAPATILMASINA,
4-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin birleşen davada nazara ALINMASINA,
Dair, davalılar vekilinin yüzüne karşı esas hükümle birlikte istinaf yolu açık olmak üzere kesin olarak oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/03/2024