T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/321 Esas - 2022/715
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMLA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/321 Esas
KARAR NO: 2022/715
BAŞKAN:...
KATİP:...
DAVACI ...
DAVALI ....
DAVA: Teminat Mektubunun İadesi
DAVA TARİHİ: 24/04/2022
KARAR TARİHİ: 02/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan teminat mektubunun iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin kablo TV ve inter aktif iletişim şebekeleri, surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin kurulumu , ölçümü ve bakımlarının yapılması , hasar ve arızaların giderilmesi , şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun nakdinin iptalinin ve diğer işlemler ile birlikte ...'ın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması işi için ilan verdiğini, müvekkilinin ilan ve idari şartnamede belirtilen belgeleri tamamlayarak 7. Ana bölge için işçilik birim fiyat listesini hazırlayarak 12/01/2022 tarihinde teklifini davalı şirkete sunduğunu, aynı zamanda 2.000.000,00 TL bedelli geçici teminat mektubunu teslim ettiğini, davalının yaptığı değerlendirme sonucu işin müvekkili şirket üzerinde kaldığını, idari şartname uyarınca davalı tarafından 31/03/2022 tarihinde müvekkili şirketin sözleşmeye davet edildiğini, ihale öncesinde müvekkili şirket tarafından davalıdan projelerde kullanılacak malzemelere ilişkin birim fiyat bilgisinin istendiğini, davalı tarafından 06/01/2022 tarihli zeyilname ile malzeme birim fiyatlarının sözleşme aşamasında sunulacağının belirtildiğini, idari şartnamenin 18. Maddesinde belirtildiği üzere isteklinin kendisinin verdiği işçilik birim fiyatları ve ...'ın belirleyeceği malzeme birim fiyatları üzerinden sözleşme düzenleneceğinin belirtildiğini, malzeme birim fiyat listesinin sunulmasının istenmesine rağmen davalı tarafından sunulmadığını, imza günü tekrar talep edilmesine rağmen sadece bir kaç malzemenin fiyatının bildirildiğini, birim fiyatı verilen malzemelerden piyasa değeri altında kalan bir kaçı için o anda mukayese imkanı olduğunu ve yapılan incelemede piyasa fiyatlarının çok altında bulunduğu ve bu fiyatla teminin mümkün olmadığının anlaşıldığını, hangi malzemelerin kullanılacağı ve birim fiyatları yüklenici tarafından bilinmeden sözleşmenin imzalanmasının imkanının bulunmadığını, yapım işlerinde alt yüklenici sözleşmelerinin yapılabilmesine engel teşkil etmekte ve malzeme tedariki ile ilgili üretici firmalarla uzun dönemli temin sözleşmelerinin yapılmasında belirsizlik oluşturduğundan müvekkilinin haklı olarak sözleşmeyi imzalamaktan imtina ettiğini, sözleşme taslağının 6. Maddesine göre sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğunu, sözleşme kapsamında yapılacak işlerin yüklenici birim fiyatları ile ... tarafından belirlenen malzeme birim fiyatlarının üzerinden gerçekleştirileceğini, bu durumda sözleşmenin esaslı unsurlarının işçilik birim fiyatı ile malzeme birim fiyatından oluştuğunu, TBK ve Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşmenin esaslı noktaları üzerinde tarafların anlaşmış olmaları gerektiğini, davalı tarafından teminat mektubunun iade edilmediğini belirtmiş ve davalı tarafın hizmet alım işi ilanı nedeniyle müvekkil şirket tarafından davalı tarafa verilen Halkbank 10.01.2022 tarihli 0614MW023870 Referans Numaralı 2.000.000,00 TL tutarlı geçici teminat mektubunun nakde çevrilmemesi için ... 4. ATM tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının devamı, geçici teminat mektubunun müvekkilime iadesi, teminat mektubunun yargılama aşamasında nakde çevrilmesi halinde bu bedel ile banka tarafından tahsil edilecek komisyon, masraf vb. bedellerin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilime ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Satın almanın hizmet alım içerikli birim fiyat sözleşmesi olduğunu, kablolu iletişim şebekesi üzerinden müşterilerimize sunulan hizmetlerin, headend merkezlerinden başlayarak aboneye kadar ulaştırılabilmesini teminen; şebeke keşiflerinin yapılması, şebekenin projelendirilmesi, şebekenin sayısallaştırılması, yeni şebeke kurulumu, şebeke ölçüm ve bakımlarının gerçekleştirilmesi, hasar ve arızaların giderilmesi, gerekli hallerde deplase edilmesi, şebekenin yenilenmesi ve iyileştirilmesi, şebeke üzerinden verilen servislerin kurulum, nakil, iptal işlemlerinin gerçekleştirilmesi işlerinin "Kablo Sistemleri Hizmet Alımı İşi" kapsamında gerçekleştirildiğini, 2017 yılında imzalanmış olan sözleşmelerin sona erecek olması nedeniyle, yeni satın alma sürecine başlandığını, 9 ana bölge için, 03.01.2022 tarihinde şirketin internet sitesinde satın alma ilanı yayınlandığını, akabinde şirketlerince teklif dosyası sunan firmaların dosyaları incelenmiş olup, 20.01.2022 tarihinde, pazarlık görüşmelerine davet edilmeye hak kazanan firmalar görüşmelere davet edildiğini, satın alma görüşmeleri tamamlandıktan sonra firmalar sözleşmeye davet edildiğini, 16.04.2022 tarihinde diğer bölgeler için sözleşmeler yürürlüğe girmiş ancak davacı şirketin bölgesi olan 7. Bölge için tüm evraklar hazır olmasına karşın sözleşmeye imzaya davet edilmelerine rağmen muhatabın sözleşme imzalamaktan imtina ettiğini, davacı şirketin sözleşmeden imtina etme nedeni olarak sayılan e -mail yoluyla bildirilen (Ek-1) sebeplerden birinin müvekkil şirket tarafından malzeme birim fiyatlarının sunulmamış olduğunu, ancak söz konusu malzeme birim fiyatları, firmanın teklifini etkileyebilecek bir husus olmadığını, ayrıca Kablo Sistemleri Hizmet Alımı sözleşmelerinde herhangi bir iş/malzeme kullanım taahhüdü verilmediğinden sözleşme bedeli de oluşmamakta olduğunu, sözleşme konusu işlerde kullanılacak malzemelerin temin usulü malzeme birim fiyat listesine ekleme çıkarma yapmak veya mevcut malzemelerin birim fiyatlarının artırım azaltım yoluyla güncellenmesi hususlarının tamamen ...'ın yetkisinde olduğunu, bahse konusu maddelerin davacı şirket tarafından imza kaşe yapılarak kabul edildiğini, müvekkilinin malzeme birim fiyatı sunma zorunluluğunda olmadığı gibi kendi malzemelerini kendisinin de temin edebildiğini, davacı şirket tarafından satın alma dokümanlarının alınmış olması, teklif dosyasının hazırlanmış olması ve her bir dokümanın imzalanmış olması, geçici teminat mektubunun sunulmaşı ve akabinde İdari Şartname uyarınca satın alma görüşmelerine davet edilmesi ve bu oturumda nihai teklifini sunmuş olması, yine pazarlık görüşmelerine katılması ve tüm tekliflerini imzalamış olmasına, ilgili satın almanın üzerinde kaldığı bildirilmiş olmasına rağmen satın almanın davacı şirkete üzerinde kalmış olması sözleşme kurulumunda gerekli olan iki unsurunda (icap -kabul) mevcut olduğunu gösterdiğini, davacının bir tacirden beklenen özel yükümlülüğünü yerine getirmediğini, banka teminat mektubunun hukuki niteliğinin garanti sözleşmesi olduğunu belirtmiş ve dilekçede bildirdiği diğer sebeplerle davanın reddine , ... 4 ATM tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına aksi kanaatte teminat bedelinin %120 olarak belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, geçici teminat mektubunun iadesi talebine ilişkindir.
Davalı şirket tarafından kablo TV ve inter aktif iletişim şebekelerinin surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin kurulumu, ölçümü ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızaların giderilmesi , şebekenin deplase edilmesi, şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun naklinin iptalinin ve diğer işlemler ile birlikte ...'ın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması işine ilişkin 03/01/2022 tarihli "Kablo Sistemleri Hizmet Alım İşi" İlanının yapıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarından söz konusu ilan edilen işle ilgili davacı tarafından davalı şirkete teklif verildiği, yapılan değerlendirme sonucunda davacı şirketin teklifinin birinci en yüksek teklif olduğu, davacı tarafından davalı şirkete Halk bankası Kızılay Ticari şubesi tarafından düzenlenen 10/01/2022 tarih 0614 MW 023670 referans nolu ve 2.000.000,00 TL bedelli geçici teminat mektubunun verildiği, davalı tarafından sözleşme imzalanması için davacı şirketin davet edildiği ancak davacı şirket tarafından sözleşme imzalamaktan imtina edildiği anlaşılmış olup bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı şirket tarafından hizmet alım işi ilanı yapılan "Kablo TV ve İnteraktif iletişim şebekelerinin surveyinin yapılması projelendirilmesi, şebekenin kurulumu, ölçümünün ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızalarının giderilmesi, şebekenin deplase edilmesi, şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun naklinin iptalinin ve diğer işlemlerle birlikte Türksatın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması işi" kapsamında teklif veren davacı şirket tarafından sözleşmenin imzalanmamasının haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, teklif kapsamında davacı tarafından davalıya verilen geçici teminat mektubunun iade edilmesi gerekip gerekmediği, davanın konusuz kalıp kalmadığı, ihtiyati tedbire itirazında davalının haklı olup olmadığı yönlerinden kaynaklanmaktadır.
Dava açılmadan önce davacı şirketin talebi üzerine ... 4 ATM tarafından 11/04/2022 tarih 2022/61 D. İş sayılı kararı ile dava konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.
Söz konusu ihtiyati tedbir kararına itiraz üzerine esas davanın açıldığı mahkememize itirazın değerlendirilmesi için dosya gönderilmiştir.
Davaya konu teminat mektubunun süresi 01/06/2022 tarihine kadar geçerlidir.
Davacı tarafça 03/10/2022 tarihli dilekçe ile teminat mektubu süresinin geçmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı beyan edildiğinden, gerek ihtiyati tedbire itiraz gerekse esas dava yönünden teminat mektubunun hükümsüz kalıp kalmadığının dolayısıyla davanın konusuz kalıp kalmadığının tespiti için banka şubesine davalı tarafından tazmin için talepte bulunulup bulunulmadığı talepte bulunulmuş ise hangi tarihte başvurulduğunun bildirilmesi istenmiştir.
Banka tarafından verilen cevapta teminat mektubu için ... A.Ş. tarafından 11/05/2022 tarihli yazı ile tazmin talebinde bulunulduğunu ancak tedbir kararına istinaden tazmin talebinin gerçekleşmediği bildirilmiştir.
... 4 ATM'since verilen tedbir kararının teminat mektubunun nakde çevrilmesinin durdurulmasına ilişkin olması, teminat mektubunun süresi dolmadan davalı tarafından tazmin talebinde bulunulmuş olması dikkate alındığında, mahkemece verilen tedbir kararının tedbir devam ettiği süre boyunca teminat mektubunun süresini durduracağı bu nedenle teminat mektubunun hükümsüz ve davanın konusuz kalmadığı kanaatine varılmışmıştır.
Davalı şirket tarafından yapılan ilan metninde isteklinin satın alma dökümanını almakla satın alma dökümanını oluşturan belgelerde yer alan koşul ve kuralları bu dökümanda aksine bir hüküm olmadığı sürece kabul etmiş sayıldığına ilişkin bilgi bulunmaktadır.
Kablo Sistemleri Hizmet Alımı İdari Şartnamesinin 6.1. Maddesinde sözleşme taslağı , idari şartname ve ekleri, teknik şartname ve ekleri, gizlilik sözleşmesi, satın alma dökümanı olarak kabul edilmiştir.
Sözleşme taslağının 8.2. Maddesinde de satın alma dökümanı olarak sözleşme , idare şartname ve ekleri, teknik şartname ve ekleri, gizlilik sözleşmesi , varsa ek sözleşmeler, varsa yazılı açıklamalar sayılmıştır.
İdari şartnamenin 29. Maddesinde geçici teminatların iadesi düzenlenmiş olup satın almanın onaylanmasını müteakip en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin dışındaki isteklilerin geçici teminatlarının hemen ikinci en uygun teklif sahibi isteklinin geçici teminatın ise birinci en uygun teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanmasını müteakiben iade edileceği , birinci en uygun teklif sahibinin geçici teminatının kesin teminatın alınması ve sözleşme imzalanmasına kadar geri verilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Davacı şirketin birinci en uygun teklif veren olması ve kesin teminatın alınmamış ve sözleşmenin imzalanmamış olması nedeniyle anılan maddeye göre geçici teminatın iadesi şartlarının oluşmadığı tepit edilmiştir.
Diğer taraftan idari şartnamenin 36. Maddesinde; sözleşme imzalanacak isteklinin teklif dosyasında belirttiği iletişim adresi üzerinden yazılı ya da e posta ile sözleşmeye davet edileceği, isteklinin davetinin tebliğ tarihini izleyen 10 takvim günü içinde kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamasının şart olduğu, bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın satın alma üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı irat kaydedileceği düzenlenmiştir.
Davalı tarafından yapılan davete rağmen en yüksek teklifi veren davacı şirketin sözleşme imzalamaktan imtina ettiği, her iki tarafın beyanında anlaşılmakla söz konusu madde gereğince davalı şirketin geçici teminatı irat kaydetmeye hakkı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı şirket sözleşme imzalamaktan imtina sebebi olarak davalı tarafından malzeme birim fiyatlarının verilmemesi halini ileri sürmüştür.
Satın alma dokümanı içerisinde bulunan kablosuz sistemleri hizmet alımı sözleşmesi taslağının 6. Maddesinde " 6.1. Bu sözleşme birim fiyat sözleşmesidir. Sözleşme kapsamında yapılacak işler ek 1 de yer alan yüklenici birim fiyatlarıyla ek 2 de ... tarafından belirlenen " ... malzeme birim fiyatları " üzerinden gerçekleştirilecektir. 6.2. TÜRKSAT sözleşme kapsamında ek 1 deki yüklenici birim fiyat listesi ve ek 2 deki ... malzeme birim fiyat listesindeki malzeme ve/veya işçilik kalemlerinden istediğini ve istediği miktarda kullanıp kullanmamakta serbesttir. " , idari şartnamenin 18. Maddesinde " İstekliler tekliflerini bu şartname eki teklif mektubu örneğinde ... tarafından bildirilen tahmini işçilik adetleriyle bu işler için teklif edecekleri birim fiyatların çarpılı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir. Satın alma sonucu üzerinde iş bırakılan isteklinin kendisinin verdiği işçilik birim fiyatları ve ...'ın belirlediği malzeme birim fiyatları üzerinden sözleşme düzenlenecektir. Teklif mektubunda belirlenen işçilik miktarları firmaların tekliflerinin kıyaslanması için kullanılan değerler olup ... tarafından taahhüt edilen iş miktarı anlamına gelmeyecektir. " ve teknik şartnamenin 4.15. Maddesinde " ... kablo sistemleri uygulama esasları kapsamında yapılacak işlerde kullanılacak malzemeleri veya gerekli görmesi halinde tüm malzemeleri kendi temin edebilecektir... " hükmü bulunmaktadır.
Anılan hükümler dikkate alındığında davalı tarafından satın almanın yüklenici tarafından verilecek işçilik birim fiyatları ve ... tarafından belirlenen malzeme birim fiyatları üzerinden gerçekleştirileceği, sözleşmenin buna göre kurulacağı anlaşılmıştır.
Gerek sözleşme taslağında gerekse idari ve teknik şartnamede Türksat'ın belirleyeceği malzeme birim fiyatlarının miktarlarına ilişkin bir sınırlama bulunmamaktadır.
Satın alma dokümanını oluşturan şartname ve sözleşme taslağında malzeme birim fiyatlarının ... tarafından belirleneceği ön görülmüş olup davacı tarafından da buna göre teklif verilmiştir.
Davacının tacir olması nedeniyle basiretli tacir gibi davranmak yükümlülüğünde olduğu, malzeme birim fiyatlarının ... tarafından belirleneceği bilinmesine rağmen teklif vermesinden sonra sözleşme imzalamaktan kaçınmasının haklı gerekçe kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak davacı tarafından en yüksek teklif verilmesine ve iş kendisine kalmasına rağmen haklı gerekçe olmadan sözleşmenin imzalanmasından imtina edilmesi nedeniyle idari şartnamenin 29. Maddesine göre geçici teminatın iadesi şartlarının oluşmadığı, aynı şartnamenin 36. Maddesine göre davalının geçici teminatı irat kaydetmeye haklı bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiştir.
Davanın reddedilmiş olması nedeniyle 4 Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Davanın esası hakkında verilen kararla birlikte tedbirin de kaldırılmış olması nedeniyle ihtiyati tedbire itirazın konusuz kaldığı kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-... 4 ATM'nin 11/04/2022 tarih 2022/61 D. İş sayılı ihtiyati tedbir karanının KALDIRILMASINA,
3- Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 80,70 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 34.155,00 TL harcın mahsubu ile fazladan yatan 34.074,30 TL nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 199.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/11/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır