T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/52 Esas
KARAR NO: 2022/924
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALILAR : 1- ... - ... ...
2- ... - ... ...
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/01/2022
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... mülkiyetinde bulunan "... " sayılı taşınmazlarını üzerinde 3.şahıs lehine tesis edilmiş ipotekli olarak bedeli mukabilinde davacı müvekkili şirkete satmış ve tapuda mülkiyetini devrettiğini, söz konusu taşınmazların davalı ... tarafından ipotekli olarak davacı müvekkili şirkete devredilmiş olduğunu, ..., dava dilekçesi ekinde bulunan 17.10.2019 tarihli protokol ile; ipoteklerin, taşınmazların devri tarihinden itibaren 60 gün içinde kaldırmadığı takdirde davalı ... 500.000,00-TL cezai şartı, taşınmazların davacının ticari işletmesi için alınmış olduğundan kredi alınmasında ve teminat olarak gösterilmesinde işe yaramayacağından bahis mevzuu ipotekler protokol tarihinden itibaren 30 gün içinde kaldırmadığı halde ise davalı ... 1.500.000,00-TL cezai şartı davacı şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalı şirket ise protokol hükümü itibarıyla 1.500,000,00-TL cezai şart bedeli için ...'a müşterek ve müteselsil kefil olduğunu, protokolde belirlenen süreler içinde taşınmazların üzerindeki ipoteklerin davalı yanlarca kaldırılmamış olduğunu, protokol hükmü gereği davalıların, davacı müvekkili şirkete toplam 2.000.000,00-TL cezai şart bedeli ödemeleri talebiyle arabuluculuk yoluna müracaat edildiğini, dilekçe ekinde yer alan 26.11.2021 tarihli arabuluculuk son tutanağı ile sabit olduğu üzere cezai şart ödenmesi konusunda taraflar arasında herhangi bir anlaşma gerçekleşmediğinden 2.000.000,00-TL cezai şart bedelinin 1.500,000,00-TL'lık kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen, 500.000,00-TL'lık kısmının ise davalı ...'tan dava tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizleri ile birlikte tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... duruşmadaki beyanında; ... Parsel sayılı taşınmazları devrettiğini, taşınmazların tapu kaydında ipotekler olduğunu, aralarında protokol düzenlediklerini, protokol gereğince bu ipotekleri kaldırması gerektiğini, ancak bugüne kadar kaldıramadığını, sebebinin ise şirket yetkilisi ... 'in daha önce protokol gereğince yapması gereken ödemeyi yapmamasından kaynaklı olduğunu, Aziz beyin kendisine borcu olduğunu, o borcu ödemediğini, ipoteği kaldırmadığını, her an ipoteği kaldırabileceğini beyan etmiştir.
Davalı şirket tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, cezai şart alacağının tahsili talebine ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun " Cezanın sözleşmenin ifası ile ilişkisi" başlıklı 179. Maddesinde " Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.
Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.
Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır." ve " Ceza ile zarar arasındaki ilişki" başlıklı 180. Maddesinde " Alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile, kararlaştırılan cezanın ifası gerekir.
Alacaklının uğradığı zarar kararlaştırılan ceza tutarını aşıyorsa alacaklı, borçlunun kusuru bulunduğunu ispat etmedikçe aşan miktarı isteyemez." ve "Cezanın miktarı, geçersizliği ve indirilmesi " başlıklı 182. Maddesinde " Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler.
Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez. Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.
Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir" hükmü düzenlenmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 17.10.2019 tarihli protokolde "A... satışı 15.11.2017 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Satış bedeli nakden ödenmiştir.
Ancak söz konusu arsalar üzerine satıcı ... tarafından kullanılan ipoteğin devir tarihiden itibaren 60 gün içerisinde kaldırılacağı, eğer 60 gün içerisinde ipoteğin kaldırılmaması durumunda, alıcı şirkete beş yüz bin(500.000) TL cezai şart ödemeyi satıcı ... kabul ve taahhüt etmiştir.
Alınan arsa ticari işletme için alındığında, ipotekli arsaya kredi alınmayacağı ve teminat olarak gösterilmeyeceği için ayrıca bu protokol tarihinden itibaren 30 gün içinde ... . Parseller üzerindeki ipoteklerin satıcı ... tarafından kaldırılmaması durumunda satıcı ... bir milyon beş yüz bin (1.500.000) TL cezai şart ödemeyi hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın gayri kabili rücu olarak kabul ve taahhüt etmiştir." şeklinde hüküm bulunmaktadır.
Protokolde kararlaştırılan cezai şartın TBK 179/2 maddesi kapsamında ceza olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosyaya getirtilen tapu kayıtlarından protokole konu olan taşınmazlardaki ipoteklerin dava tarihi itibariyle kaldırılmamış olduğu tespit edilmiştir.
Davalı tarafından protokolde belirtilen taşınmazlardaki ipoteklerin belirtilen süre içerisinde kaldırılmamış olması nedeniyle davacının davalı ...'tan cezai şart talebinde haklı olduğu kabul edilmiştir.
Her ne kadar davalı tarafından ipoteklerin kaldırıldığı ve önceki protokolün ortadan kalktığına ilişkin protokol yapıldığı belirtilmiş ise de verilen kesin süre içerisinde sunulan 27/12/2022 tarihli dilekçe ekindeki protokol başlıklı belgede imzanın bulunmadığı, imzalı protokolün kesin süre içerisinde sunulmadığı dikkate alınarak davalının protokol hükümlerinin ortadan kalktığına ilişkin savunması yerinde görülmemiştir.
Protokolde kararlaştırılan cezanın miktarı mahkememizce aşırı görüldüğünden, TBK 182/3 maddesi gereğince indirim yapılarak 500.000,00 TL miktar üzerinden davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından davalı şirket yönünden davadan feragat edildiğinden bu davalı yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davalı şirkete karşı açtığı davasının feragat nedeniyle REDDİNE,
a-Alınması gereken 80,70 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
b-Davalı şirket yönünden yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
2-a)Davacının ...'a karşı açtığı davasının KISMEN KABULÜ ile, 500.000,00 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b-Davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,
c-Alınması gereken 34.155,00 TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
d-Davacı tarafından yatırılan 34.155,00 TL peşin harcın davalı ...'tan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
e-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine ve kabul edilen miktara göre belirlenen 73.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
f-Davacı tarafça davalı ... yönünden yapılan 320,20 TL yargılama giderinin (210,00 TL tebligat gideri +110,20 TL başvurma harcı 1/2 , vekalet harcı 1/2 , davacı tebligatı 1/2) reddedilen kısım, kanundan kaynaklanan indirime dayalı olduğundan tamamının davalı ...'tan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, tarafların yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/12/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır