T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/757 Esas - 2023/186
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/757 Esas
KARAR NO: 2023/186
HAKİM...
KATİP:....
DAVACILAR ....
DAVALI ....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 25/10/2022
KARAR TARİHİ: 20/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın müvekkilinin sahibi olduğu... plakalı aracın 10/03/2022 tarihinde davalıya sigortalı ... plakalı araç ile yaptığı kaza neticesinde ödediği tazminatın bakiye kısmını müvekkilinden talep ettiğini, bu amaçla ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/14506 sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, araç ve mevduat haczi gerçekleştiğini, davalı tarafın talebinin hukuka aykırı olduğunu, rücu şartlarının oluşmadığını, yapılacak yargılama neticesinde müvekkillerinin borçlu olmadığının hüküm altına alınması ile icra takibinin iptaline karar verilmesini, yargılama gideri, vekalet ücreti ve icra tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 0001-0210-51720076 no’lu , 01:01.2022-2023 vade tarihli Kasko Filo poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, 10.03.2022 tarihinde müvekkili şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile davacılardan...’ün sevk ve idaresinde bulunan... plaka sayılı aracın kazaya karıştığını, 10.03.2022 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin müvekkili şirkete yapılmış olan hasar ihbarı akabinde, müvekkili şirket tarafından Sigortacılık Kanunu’nun 22.maddesi gereğince eksper tayin edildiğini, sigorta eksperi tarafından yapılmış olan inceleme akabinde sigortalı araçta 127.000-TL hasar meydana geldiği tespit edildiğini, işbu bedelin 05.05.2022 tarihinde ... Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık İnşaat ve Tic. Ltd.Şti’ye ödendiğini, ödemeye dayanak kaza tespit tutanağı incelendiğinde... plaka sayılı araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğunun belirtildiğini, Türk Ticaret Kanunu’nun 1472.vs madde hükümleri uyarınca kanuni haklara binaen ödenen 127.000-TL’den %75 kusur oranına tekabül eden 45.250,00-TL’nin tahsili amacı ile ... 6. İcra Müdürlüğü’nün 2022/14506 E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, 10.03.2022 tarihinde meydana gelen kaza dolayısı ile müvekkili şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın müvekkili şirket tarafından karşılandığını, müvekkili şirket tarafından ödenen hasarın kusur oranında tahsili amacıyla davacılara rücu edildiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, masraf , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/14506 sayılı dosyası incelendiğinde, davalı Allianz Sigorta A.Ş. tarafından, davacılar aleyhine 45.250,00 TL asıl alacak, 2.401,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 47.651,66 TL alacağın tahsili amacı ile "maliki-sürücüsü bulunduğunuz... plakalı aracınız ile 10/03/2022 tarihinde sebebiyet verdiği kaza neticesinde müvekkili şirkete kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç hasara uğramıştır. Müvekkil şirket tarafından sigortalısına ödenen tazminatın bakiye kısmı için ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen tahsili istemidir," açıklamasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesine istinaden sigortalısına ödenen tazminatın TTK'nın 1472. maddesi gereği davacılardan rücuan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesine; TTK'nın 16/1. maddesinde "ticari şirketlerin tacir kabul edildiği" hükmüne, yer verilmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır.
Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, sigortalı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.
Somut olayda; davalı Allianz Sigorta A.Ş'nin kasko filo sigorta poliçesinin tarafı sigortalı ... Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnşaat Tic.Ltd.Şti. ise de, davacılar..., ...'ün tacir olduğuna dair dosyada herhangi bir iddia ve kanıt bulunmamakta olup, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen tazminatın rücuan tazmini istemiyle başlatılan ilamsız icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemiyle açılan davada dava konusu olay, davacı ... 'ün maliki, diğer davacı...'ün sürücüsü olduğu ... plakalı aracın, kasko sigortalı araca çarpması sonucu meydana gelen haksız fiil niteliğindeki kazadan kaynaklandığından davalının halefiyete dayalı olarak rücuan başlattığı kesinleşen ilamsız icra takibinden dolayı açılan menfi tespit davasının, ticari dava olmadığı gözetilerek; genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-HMK 114,115 maddesi uyarınca dava şartı (görev) yokluğundan davanın usulden reddine,
2-Görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,
3-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
4-Kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 20.maddesi gereğince kesinleşmeden itibaren 2 haftalık talep süresi içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilebileceğine, aksi halde davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLECEĞİNE,
5-HMK'nın 331/2.maddesi gereğince yargılama, harç masraf ve giderlerinin görevsizlik kararından sonra dosyanın gönderildiği mahkemede davaya devam edilmesi halinde bu mahkemece değerlendirilmesine, aksi halde mahkememizce dosya üzerinde bu durumun tespiti ile GEREKLİ KARARIN VERİLMESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip...
¸
Hakim ....
¸