T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/332 Esas
KARAR NO: 2023/347
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ...
2- ... - ...
3- ... - ...
4- ... - ...
5- ... - ...
6- ... - ...
7- ... - ...
8- ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI:HASIMSIZ
DAVA: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
DAVA TARİHİ: 07/05/2023
KARAR TARİHİ: 11/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dilekçesinde özetle; davacı şirketlerin son dönemde yabancı para birimlerinde görünen aşırı dalgalanma ve nakit sıkışıklığından kaynaklanan ekonomik kriz sonucu ödeme dengesinin bozulduğunu, müvekkili şirketlerin faal olup aylık cirosunun yüksek olduğunu ve geçmiş dönemlerde istikrarlı olarak karlılık gösterdiğini ancak borçlarını ödeyebilmek için vadeye ve tenzilata ihtiyaç olduğunu bu sebeple alacaklarıyla karma konkordato yapmak istediklerini, müvekkillerinin iyi niyetli olup borçlarını ödemek istediklerini, borçlarının %100 ünü belirli bir vade sonunda ödemek istediklerini, konkordato teklifinin 6 ay ödemesiz 42 ay ödemeli olarak ve eşit taksitlerle ödemeyi içerdiğini, davacı gerçek kişilerin de banka borçlarına kefil olduklarını belirtmiş ve davacılar yönünden 3 aylık konkordato geçici mühlet kararı verilmesini, daha sonra kesin mühlet kararı verilerek konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, konkordato geçici ve kesin mühleti verilmesi ve sonrasında konkordatonun tasdikine ilişkindir.
Davacılar tarafından daha önce Mahkememizin 2023/86 esas sayılı dosyasında konkordato davası açılmış, Mahkememizce 07/02/2023 tarihinde 3 aylık geçici mühlet kararı verilmiş, geçici mühletin sonunda 05/05/2023 tarihinde davacıların konkordato kesin mühlet ve konkordato taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Akabinde davacılar tarafından 07/05/2023 tarihinde iş bu dava açılmıştır.
Mahkememizin 2023/86 Esas sayılı dosyada; davacılar tarafından açılan konkordato talebinin derdest olduğu anlaşılmakta ise de; somut olayda farklı bir projeyle dava açılmış olması nedeniyle davacıların konkordato talebinde hukuki yararlarının bulunduğu kabul edilmiştir.
Mahkememizin 2023/86 esas sayılı davasında davanın red gerekçesi olarak özetle; "Somut uyuşmazlıkta davacı şirketlerin grup şirketleri olduğu, ortaklarının davacı gerçek kişiler bulunduğu, davacı gerçek kişilerin risklerinin, esas itibariyle diğer davacı tüzel kişilerin borçlarına şahsi kefaletten kaynaklandığı, ancak davacı ...'nın çeklerden dolayı kişisel sorumluluğunun da bulunduğu, borç kaynaklarının ise piyasaya olan borçlar ile banka kredileri teşkil ettiği anlaşılmaktadır. Gerçek kişilerin konkordato istemleri, şahsi kefalet verdikleri diğer davacı tüzel kişiliklerin taleplerine bağlıdır. Ticari tablolar, sunulan belgeler, geçici mühlet komiserler kurulu raporları ile davacılar vekili beyanlarından, davacıların asıl borç kaynaklarının piyasadan para temin etmek üzere keşide edilmiş çekler olduğu tespit edilmiştir. Anılan çeklerin, önemli kısmı defter ve kayıtlarda yer almadığı gibi sunulan mali tablolarda da görünmemektedir. Geçici mühlet kararı verildikten, geçici komiserler kurulu kök ve ek raporu düzenlendikten sonra ve halen borç kaynağı çekler ortaya çıkmış, davacı vekilince piyasada halen bildirilmemiş çeklerin varlığı da kabul edilmiştir. Sunulan çekler incelendiğinde, davacı tüzel kişiler ile bir kısım gerçek kişi davacının keşideci veya lehtar olarak yer aldıkları, piyasaya sunuldukları, dolanıma girdiği, davacıların gerek keşideci gerekse ciranta olarak sorumluluklarının doğacağı aşikardır. Davacı tüzel kişiler tacir olup, basiretli şekilde hareket etmek durumundadırlar. Tacir davacıların, ne kadar çek keşide ettiklerini, tutarlarının ne olduğunu, sıfatlarını ( keşideci, lehtar, ciranta v.s) ve hangi temel ilişki nedeniyle verildiklerini bilmemeleri hayatın olağan akışına aykırı görülmüştür. Bu bakımından, tüm davacılar yönünden konkordato istemine ilişkin olarak sunulan mali tabloların, makul güvence raporunun ve diğer belgelerin gerçek durumu yansıtmadığı, talep tarihinde ve halen değişkenlik içerdiği, bu durumun gerek davacı borçlular, alacaklılar ve ortaklar açısından belirsizlik içerdiği, anılan hususlar açıklığa kavuşturulmadan istemin kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, dosya kapsamı, mali tablolar ile sunulan geçici mühlet komiserler kurulu raporlarından, davacıların aktif mal varlığının pasif mal varlığından fazla olduğu, borca batıklık durumlarının bulunmadığı belirlenmiştir.
Bu durum karşısında, davacıların konkordato geçici mühletinin uzatılması, kesin mühlet verilmesi ve konkordato isteminin reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. " şeklinde kabul edilmiştir.
2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunun Konkordato talebine eklenecek belgeler başlıklı 286. Maddesi; " Borçlu, konkordato talebine aşağıdaki belgeleri ekler.
a) Borçlunun borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli malî kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka bir yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren konkordato ön projesi.
b) Borçlunun malvarlığının durumunu gösterir belgeler; borçlu defter tutmaya mecbur kişilerden ise Türk Ticaret Kanununa göre hazırlanan son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançolar, ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri, borçlunun malî durumunu açıklayıcı diğer bilgi ve belgeler, maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ait olup defter değerlerini içeren listeler, tüm alacak ve borçları vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler.
c) Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste.
d) Konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo.
e) (Değişik:6/12/2018-7155/13 md.) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşu tarafından Türkiye Denetim Standartlarına göre yapılacak denetim kapsamında hazırlanan ve konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları.
(Mülga fıkra:6/12/2018-7155/13 md.)
Borçlu, konkordato sürecinde mahkeme veya komiser tarafından istenebilecek diğer belge ve kayıtları da ibraz etmek zorundadır.
(Ek fıkra:6/12/2018-7155/13 md.) Birinci fıkranın (e) bendi kapsamında düzenlenecek raporlar ve bu raporlara dayanak olacak denetimlerde, denetim kuruluşlarının faaliyetleri, hak ve yükümlülükleri, raporların inceleme ve denetimleri, bu raporlar sebebiyle doğacak idari ve hukuki sorumluluk ile diğer hususlar hakkında 26/9/2011 tarihli ve 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları
Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.
(Ek fıkra:6/12/2018-7155/13 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. " ve Geçici Mühlet başlıklı 287/1 maddesi;"(Değişik: 28/2/2018-7101/15 md.) Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır. " hükmünü içermektedir.
Mahkememizin 2023/86 Esas sayılı davadaki red gerekçesi ve iş bu dava tarihi dikkate alınarak 2023/86 Esas sayılı dosyasında sunulan komiser kurulunun geçici mühlet raporu da göz önünde tutulmak suretiyle İİK 286. maddesi kapsamında sunulan belgeler incelenmiştir.
Zira, İİK 286 maddesinde sayılan belgelerin sırf dava dilekçesine eklenmiş olması İİK 287 maddesi kapsamında geçici mühlet kararı verilmesi için yeterli olmayıp belgelerin gerçek verileri içermesi, HMK 286/1-a maddesine göre ön projenin davacıların borçlarını içermesi gereklidir.
Mahkememizin 2023/86 Esas sayılı davada komiserler kurulu tarafından 25/04/2023 tarihinde sunulan geçici komiserler kurulu raporunda 07/02/2023 tarihli geçici mühlet tarihi itibariyle davacıların toplam borç durumu Baget yönünden 49.104.801,02 TL, ... yönünden 175.310.950,48 TL, Proland yönünden 147.471.827,86 TL, ...yönünden 119.346.470,42 TL, Vesaş yönünden 31.366.343,08 TL olarak bildirilmiştir.
İş bu davada sunulan ön projelerde ise toplam borç durumu Baget yönünden 25.604.284,43 TL, ... yönünden 79.009.222,44 TL, Proland yönünden 72.778.456,11 TL, ...yönünden 98.131.776,18 TL, Vesaş yönünden 46.597.561,21 TL olarak gösterilmiştir.
Konkordato geçici mühlet döneminde konkordatoya tabi borçların ödenmesi söz konusu olmadığına ve ilk davanın reddedildiği 05/05/2023 tarihinden iş bu davanın açıldığı 07/05/2023 tarihine kadar borçların sona erme sebebinin bildirilmemiş olmasına göre davacılar ... yönünden toplam borç miktarının hemen hemen yarı oranında borçların sona erme sebebi tespit edilememiştir.
Sunulan alacaklı listesine göre çeklerin bir çoğunun grup şirket ve ortak lehine keşide edildiği, 2023/86 Esas sayılı dosyadaki davacı tarafın beyanlarına göre çeklerin para temini için ciro edildiği (lehtar olan grup şirketler ve ortak tarafından çeklerin ciro edildiği davacıların alacak listelerinde çeklerin gösterilmemesinden de anlaşılmaktadır.) buna göre davacıların söz konusu çekler yönünden hamil olmadıkları anlaşılmıştır.
Kambiyo senedi olan çekte keşideci, ciranta veya avalist olarak imzası bulunanların bağımsız olarak çek bedelinin ödenmesinden hamile karşı sorumludur. Yani lehtar / ciranta çekten dolayı sorumlu bulunduğundan söz konusu lehtar ve ciranta yönünden hamilin elindeki çek borç kapsamında olup bunların da alacaklı listesinde gösterilmesi gerekir. Oysa ki lehtar / ciranta olan davacılar tarafından söz konusu çekler sunulan alacaklı listesinde gösterilmemiştir. Bu yönüyle de alacaklı listesi gerçek borç durumunu yansıtmamaktadır. Alacaklı listesinin gerçek borç durumunu yansıtmaması, buna bağlı olarak düzenlenen ön proje, makul güvence raporu ve karşılaştırma listesinin de içeriğini doğrudan etkilemektedir.
Gerçek borç durumunu içermeyen konkordato talebinin ve geçici mühlet talebinin kabulü mümkün değildir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 01/03/2022 tarihli 2022/139 esas 2022/317
Karar sayılı davada "....Mühlet için başvuran borçlunun hangi belgeleri sunacağı hem İcra ve İflas Kanunu'nun 286'ncı maddesinde ve hem de bu maddeye dayanılarak Adalet Bakanlığınca yayımlanan "Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik"te (RG, 30.01.2019/30671) tek tek sayılmıştır.
Bu belgelerin bir kısmı ve özellikle ticari defterler gerek Türk Ticaret Kanunu'nda (m.64 vd.) gerek Vergi Usul Kanunu'nda (m.171 vd.) tanımlanmış ve bunların ne şekilde tutulacakları konusunda ilkeler getirilmiştir. Bundan başka mali tablolara ilişkin ölçütleri belirlemek üzere "Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu" kurulmuştur. Gerek ticari defterlerin gerekse diğer mali tabloların uluslararası ve ulusal finansal raporlama standartlarına uygun biçimde düzenlenmesi konusunda da emredici kurallar getirilmiştir.
Ticari kayıtlar ve mali tablolar bir yandan kamu öte yandan da şirket yönetimi, paydaşları ve alacaklıları için büyük önemi haizdir ve bunların doğru tutulması anılan kurallara tâbi tutulduğu gibi denetimleri de birçok açıdan yasal düzenlemeye kavuşturulmuştur. Konkordatoda (özellikle geçici mühlette) bunların gerçeğe ve finansal raporlama ilkelerine uygunluğu denetlenir. Bunların gerçeği yansıtmaması başlı başına suç ve konkordato başvurusunun ve tasdik talebinin reddi nedenidir. Ancak bu kayıt ve tablolarda yer alan verileri değerlendirilerek borçlunun gerçek mali durumu saptanabilir ve konkordato hakkında sağlıklı sonuçlara varılabilir. Kendilerine bu derecede önem yüklenen ticari kayıtların ve mali tabloların gözetilmemesi mümkün değildir..." şeklinde karar verilmiştir.
İİK 286 maddesi gereğince konkordato talebine maddede sayılan belgelerin eklenmesi gerektiği, sunulan bilgilere göre gerçek verileri içermeyen belgelerin konkordato talebine eklenmiş olmasının İİK 287/1 maddesi kapsamında belgelerin sunulmuş olmasından söz edilemeyeceği, 286. Maddede sayılan belgelerin sunulmuş olmasının konkordato talebinde dava şartı olduğu, gerçek borç durumunu içeren alacaklı listesi, ön proje, makul güvence raporu ve karşılaştırma listesinin sunulmamış olması nedeniyle dava şartının gerçekleşmediği, HMK 385/1 ve 322/1 maddesi gereğince uygulanacak olan aynı Kanunun 114/2 maddesine göre özel kanunlardaki dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu, konkordato talebi yönünden İİK 286. Maddesinde düzenlenen belgelerin talebi eklenmesine ilişkin özel dava şartının gerçekleşmemesi nedeniyle HMK 115/2 maddesi gereğince talebin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Gerçek kişiler yönünden yapılan incelemede çeklerin bir kısmının davacılar ... ve ... lehine keşide edildiği ve bu davacıların ciranta olduğu, ancak alacaklı listesinde söz konusu ciranta oldukları çeklerin gösterilmediği, gerçek borç durumunun gösterilmemiş olduğu ve üç davacı yönünden konkordato ön projesinin kefil oldukları şirketin ön projesinin gerçekleşmesine bağlı tutulduğu, asıl borçlu şirketin konkordato talebinin reddi nedeniyle projeleri asıl borçluya bağlı kefillerin de konkordato taleplerinin reddi gerektiği kanaatine varılmakla İİK 286, HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davacıların konkordato geçici mühleti verilmesi ve konkordato taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- İİK 286, HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davacıların konkordato geçici mühleti verilmesi ve konkordato taleplerinin REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin konkordato talep eden üzerine BIRAKILMASINA,
4-Talep eden tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK' nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,
Dair, davacıların yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/05/2023
Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸