T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/805 Esas - 2023/989
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/805 Esas
KARAR NO: 2023/989
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 20/11/2023
KARAR TARİHİ: 27/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; ... Konut Yapı Kooperatifinin 271 numaralı ortağı olduğunu, kooperatifin 18 Eylül 2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurulunda ortaklara dağıtılan, kooperatif internet sitesinde ve WhatsApp Grubunda 328 ortağa yayınlanan, ilgili Bakanlık ve ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne teslim edilen YÖNETİM KURULUNUN BİRLEŞME SÜRECİ ÇALIŞMA RAPORU (01-01-2022/07-09-2022) nun B/4/11. bendinde harfiyen “15 Mayıs 2022 tarihinde yapılan genel kurulda alınan karar gereği, 26-01-2020 tarihinde ibra edilmeyen önceki yönetim ve denetim kuruları üyeleri hakkında araştırma yapılması için tetkik komisyonu kurulması ve bulgulara göre de savcılığa suç duyurusu yapılması kararı alınmıştır. Yönetim Kurulu olarak hem üyelerimiz arasından hem de profesyonel destek bulmak için girişimlerde bulunduk ancak üyelerimizden geri dönüş olmadı, diğer yandan profesyonel destek vermek için görüştüğümüz kişiler (hukukçu ve mali müşavir) de konunun hikâyesine şahit olamadıkları için görev almadılar. Bu nedenle yönetim kurulu olarak süreci üstlendik. 11.08.2022 tarihinde yönetim kurulu olarak toplandık ve hazırlamış olduğumuz Tetkik Raporu danışman avukat Sn. Ahmet Susoy’a gönderilmiştir. Şikâyet avukat aracılığı ile 19.08.2022 tarihinde Hakkı Karakök ’ün açmış olduğu iki dava da dahil edilerek yapılmıştır” ifadesi yer aldığını, 15 Mayıs 2022 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulda kendisiyle birlikte önceki Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerinin tamamı hakkında kooperatif adına ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak amacıyla, hiçbir suç unsuru, süre ve çalışma esasları belirlenmeden, Hesap Tetkik Komisyonunun seçilmesi kararı alındığını, toplantıda komisyonun seçilememiş, bunun üzerine Genel Kurul, devredemeyeceği yetkilerinden “Hesap Tetkik Komisyonunun Seçimi” yetkisini Kürşad Tosun, Kenan Haşemoğlu ve Önder Köklü’den oluşan bir önceki Yönetim Kuruluna devredildiğini, Kooperatif Anasözleşmesinde (EK-5, MD:31/9) hem Kooperatifler Kanunu’nda (KK MD: 46/3) yer alan “Gündemde olmayan hususlar görüşülemiyeceğini, ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unungündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkın da karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır” hükmü gereği Yönetim Kurulu Kararlarının, Genel Kurul kararları gibi, kooperatif sırrını içermediğinden, ticari belge niteliğinde ve kooperatif çıkarlarına aykırı olmadığından, ortakların bilgi edinmelerine ve incelemelerine açık olduğu, bir Yönetim Kurulu Kararının iptal edilebilirliği ya da geçersizliğinin tespiti o kararı görmedikçe ve incelemedikçe mümkün olamayacağı değerlendirildiğini, kooperatif ortağı olarak; Genel Kurul Kararlarına, Anasözleşmeye, Kanuna ve İyiniyet esaslarına uygunluğunu incelemek amacıyla, tüm ortakların görüşüne açık olması gereken 11 Temmuz 2022 tarihli Yönetim Kurulu Kararının bir kopyasının tarafıma WhatsApp veya e-mail kanalıyla şahsıma gönderilmesi, sırasıyla 02.11.2022 , 02.02.2023 ve 05.11.2023 tarihlerinde üç kez talep edildiğini, bunlardan ilk ikisine hiç yanıt verilmemiş, sonuncusuna da 13.11.2023 tarihinde, haksız yere olumsuz yanıt verildiğini, Kooperatifler Kanunu MD: 98 yollamasıyla, TTK MD: 225/1; “Bir ortak yönetim hakkını ve görevini haiz olmasa da şirket işlerinin gidişi hakkında bizzat bilgi edinmek, şirketin belgelerini ve defterlerini incelemek, bunlara göre kendisi için şirketin finansal durumunu gösterecek bir hesap tablosu düzenlemek hakkını haizdir. Buna aykırı sözleşme geçersizdir” hükmüne göre de ortakların Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Karar Defterini inceleme hakkı olduğu aşikar olduğunu beyan ederek TTK MD:437/5 çerçevesine, 11.08.2022 tarihli Yönetim Kurulu Kararının bilgi edinme ve inceleme amacıyla tarafıma temini yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kooperatifler Kanunu md. 24/3'te bilgi edinme hakkı düzenlendiğini, buna göre ilgili madde "Ortakların bilgi edinmek hakkı, anasözleşme veya kooperatif organlarından birinin kararıyla bertaraf edilemez veya sınırlandırılamaz." şeklinde olduğunu, ancak bu bilgi edinme hakkının hangi usul ile yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığını, Kooperatifler Kanunu md. 98'de de "Bu kanunda aksine açıklama olmıyan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır" şeklinde düzenleme yapıldığını, yani Kooperatifler Kanununda bilgi edinme hakkının hangi usuli işlemler ile yapılacağı belirtilmediği için burada TTK'nın Anonim şirketlere ilişkin ilgili maddelerine bakılması gerektiğini, TTK'nın ilgili maddelerine göre bilgi edinme hakkı genel kurul toplantısı dışında, öncesinde veya sonrasında pay sahibi, şirket işleri ve faaliyetleri hakkında bilgi edinebilmek amacıyla, şirketin defterleri ve yazışmalarını inceleme talebiyle yönetim kuruluna, sözlü veya yazılı olarak başvurabileceğini, ancak, yönetim kurulunun bu hususta bir kararı gerektiğinden, yönetim kurulu üyelerine veya başkanına sözlü bir başvurunun yeterli olmayacağı da kabul edileceğini, yazılı talepte bulunulmuş ve bu talep reddedilmiş ise, inceleme hakkının mahkeme aracılığıyla kullanılabilmesi için, talep dilekçesinin yönetim kuruluna ulaştırılmış olduğunu ispata yarayan yollarla gönderilmesi uygun olacağını, Pay sahibi, yönetim kuruluna müracaatını, noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla ya da dilekçesini elden tutanakla teslim ederek yapabileceğini, ancak huzurdaki davada davacı, müvekkili kooperatif ile yalnızca WhatsApp üzerinden 02.11.2022 , 02.02.2023ve 05.11.2023 tarihlerinde kooperatif ilgilisinee mesaj atarak 11.08.2022 tarihli Yönetim Kurulu Kararının bir kopyasının kendisine gönderilmesini istediğini, davacı tarafça müvekkili kooperatiften istenen Yönetim Kurulu kararına ilişkin bilgi edinme hakkının kullanılması, kanunun düzenlemiş olduğu ilgili yollara uygun olarak yapılmadığını, yalnızca whatsapptan atılan mesaj ile kooperattifin Yönetim Kurulu kararının bir kopyasının istenmesi bilgi edinme hakkının kanuna uygun olarak kullanıldığını göstermediğini, bu sebeple de herhangi bir hukuki dayanağı olmayan davanın reddi gerektiğini, bilgi alma hakkının kullanılmasının diğer bir sınırı da Medeni Kanunun 2. maddesinde bulunan dürüstlük kuralına aykırı talepte bulunulması olduğunu, hakkın kötüye kullanılması yasağı burada da geçerli bir sınır oluşturduğunu, buna göre, pay sahibinin, talep ettiği bilgiyi almasında korunmaya değer güncel bir menfaatinin bulunmadığı ve talebin hakkın kötüye kullanılması teşkil ettiği durumlarda bilgi vermekten kaçınılması haklı kabul edildiğini, davacı tarafın dilekçesinde de belirttiği üzere müvekkili kooperatif tarafından davacı aleyhine kooperatifi zarara uğrattığı iddiası ile ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/183105 soruşturma dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, ayrıca yine davacı tarafından müvekkili aleyhine açılmış ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/409 E. Sayılı ve ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/513 E. Sayılı dosyalar bulunduğunu, davacı tarafın müvekkili kooperatifin 11.08.2022 tarihli Yönetim Kurulu kararının bir kopyasının kendisine gönderilmesini istemesindeki amacı müvekkiline karşı Medeni Kanunu'nun 2 ve 3. maddelerine aykırı olarak söz konusu Yönetim Kurulu kararını müvekkili aleyhine kullandığını, davacı tarafın iyi niyetli olmadığı hakkın kötü kullanılmasına sebebiyet verdiği de aşikar olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, kooperatifler kanunun 98. Maddesinin atfıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 437. Maddesi gereğince bilgi alma hakkı verilmesi talebine ilişkindir.
Davacı tarafından davalı kooperatifin ortağı olduğu, gerekçesiyle 11/08/2022 tarihli yönetim kurulu kararının bilgi edinme ve inceleme amacıyla tarafına temini yönünde karar verilmesi talep edilmiştir.
Kooperatifler Kanunun 98. Maddesine göre; Bu kanunda aksine açıklama olmıyan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı 437. Maddesinde "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz" şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan maddeye göre bilgi alma veya inceleme hakkı konusunda mahkemeden talepte bulunabilmesi için kooperatif ortağının öncelikle genel kurulda yönetim kurulundan bilgi talep etmesi ve bu talebin cevapsız bırakılması gerektiği, davacının kooperatif genel kurulunda bilgi talep ettiği ve bu talebin cevapsız bırakıldığına ilişkin bir iddiasının bulunmadığı, genel kurulda bu konuda talepte bulunmadan doğrudan mahkemeye dava açılamayacağı bu nedenle TTK 437 maddesindeki şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3- Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 17.900, 00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı asil ve davalı vekilinin yüzüne karşı kesin olarak oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/12/2023