Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-1 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-18/210-52
Karar Tarihi : 9.3.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü Aytaç,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER : Cengiz SOYSAL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : İsmet AKTEPE
Karahayıt Mevkii Ocaklı Köyü Ödemiş/İzmir 20
D. KARŞI TARAF : OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET)
Bulgurlu Mah. Sarıgazi Cad. No:47 81190 Üsküdar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: 2003/3 sayılı Tebliğ’e göre yenilenmesi gereken bayilik
sözleşmelerinin OPET Petrolcülük A.Ş. tarafından yenilenmediği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle, Rekabet Kurulu’nun 19.10.2004
tarih ve 04-66/947-225 sayılı kararı uyarınca, OPET’in tüm bayilik sözleşmelerini
18.9.2005 tarihine kadar 2003/3 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun hale getirmesinin 30
öngörüldüğü ancak, gerekli uyumun söz konusu tarihe kadar gerçekleştirilmediği
belirtilerek; bayilik sözleşmesinin yenilenmemesinden dolayı şikayetçiye ait akaryakıt
istasyonunun kapandığı, anılan Rekabet Kurulu Kararı’nda bayilik sözleşmelerinin intifa
süresi ile aynı olması gerektiğinin işaret edildiği, bu nedenle gayrimenkulün üzerindeki
ipoteklerin ve intifaların kaldırılması için ilgili şirkete yazılar ve ihtarnameler gönderildiği
ancak, OPET tarafından hiçbir işlem yapılmadığı ifade edilmekte ve süresi biten bayilik
sözleşmesinin yenilenmemesinden dolayı gayrimenkul üzerindeki ipotekler ile intifanın
kaldırılmasına yönelik Rekabet Kurulu kararı talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.1.2006 tarih ve 5 sayı ile intikal eden 40
başvuruya ilişkin hazırlanan 3.3.2006 tarih, 2006-1-1/İİ-06-CS sayılı İlk İnceleme
Raporu, 3.3.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/30 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-18
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayetçi tarafından OPET Petrolcülük
A.Ş. ile imzalanmış olan bayilik sözleşmesinin ilgili Tebliğlere uyumlaştırılmaması
06-18/210-52
2
yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma veya
soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
OPET’in bayilik sözleşmeleri daha önce de bir Kurul kararına konu olmuş ve yapılan
incelemeler sonucunda 19.10.2004 tarih ve 04-66/947-225 sayılı Karar alınmıştır.
Anılan kararda; OPET Petrolcülük A.Ş.’nin bayilik sözleşmesinin, ihbar edilen sözleşme
ile birlikte, rekabet etmeme yükümlülüğünün belirsiz süreli olması nedeniyle 2002/2
sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamayacağı, bu sözleşmelere bireysel muafiyet de verilemeyeceği, bununla
beraber 18.9.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/3 sayılı Tebliğ ile bütün
akaryakıt dağıtım firmalarının 18.9.2005 tarihine kadar mevcut anlaşmalarını 2003/3
sayılı Tebliğ hükümlerine uygun hale getirmeleri öngörüldüğünden bu süre içinde anılan 60
anlaşmalara 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamanın uygulanamayacağı
sonucuna ulaşılmıştır.
Görüldüğü üzere Karar ile birlikte, OPET’in o tarihteki mevcut sözleşmelerinin ‘rekabet
etmeme yükümlülükleri’ açısından Tebliğ’e uygun olmamakla birlikte, 2003/3 sayılı
Tebliğ ile bu uygunluğun sağlanması için 18.9.2005 tarihine kadar sürelerinin bulunduğu
tespiti yapılmıştır. Dosya konusu şikayette, OPET’in söz konusu değişiklikleri yapmadığı
belirtilmekle birlikte, 2003/3 sayılı Tebliğ ile belirlenen geçiş dönemi içinde sözleşmenin
yenilenmediği ve istasyonun kapandığı anlaşılmaktadır.
70
Şikayete konu olan istasyonun 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu çerçevesinde lisans
alabilecek duruma gelmesi için yapılması gereken işlemlerin işletici ve OPET arasında
anlaşmaya varılamamasından dolayı gerçekleşmediği ve dolayısıyla gerekli lisansların
alınamadığı ve istasyonun kapandığı belirtilmektedir. Buradan da anlaşıldığı üzere,
şikayete konu olan durum bayilik sözleşmesinde yer alan rekabet yasağının ilgili
Tebliğlere uyumunun sağlanmasının dışında taraflar arasındaki anlaşmazlıklar
çerçevesinde gerçekleşmektedir.
Dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etme yasaklarının sürelerinin rekabet mevzuatına
uygun hale getirilmesi için 2003/3 sayılı “2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup 80
Muafiyeti Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ” ile 18.9.2005 tarihine kadar
bir geçiş dönemi öngörülmüştür. 2003/3 sayılı Tebliğ’de “Bu süre içerisinde anılan
anlaşmalara 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde öngörülen yasaklama
uygulanmaz.” denilmektedir.
Şikayetçi tarafından yapılan başvuru ele alındığında da, tarafların karşılıklı
anlaşmazlıkları sonucu istasyona yatırım yapılamaması nedeniyle Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu’ndan lisans alınamadığı ve bu nedenle taraflar arasındaki bayi-
sağlayıcı ilişkisinin sona erdiği ve Ocak 2005’te istasyonun faaliyetlerinin sona erdiği
görülmektedir. Konu Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alındığında, şikayete konu 90
gelişmelerin 2003/3 sayılı Tebliğ ile verilen geçiş döneminde gerçekleştiği, bu dönemde
Kanun’un 4. maddesi ihlalinin öne sürülemeyeceği ve tarafların bayilik anlaşmasını
06-18/210-52
3
ortadan kaldırmaları sonucunda gayrimenkul üzerindeki intifanın da kaldırılıp
kaldırılmaması hususunun özel hukuk hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerektiği,
dolayısıyla şikayete ilişkin bir önaraştırma ya da soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı anlaşılmaktadır.
J. SONUÇ
Dosya konusu şikayete ilişkin olarak önaraştırma yapılması veya soruşturma açılmasına 100
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy