Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης
EL
Σειρά L
2025/2365
26.11.2025
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2025/2365 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 12ης Νοεμβρίου 2025
σχετικά με την πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού με σκοπό τη μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Τα μικροπλαστικά είναι πανταχού παρόντα, παραμένουν στο περιβάλλον και υπερβαίνουν τα σύνορα. Βλάπτουν το περιβάλλον και είναι δυνητικά επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία. Η βλάβη που προκαλείται από τα μικροπλαστικά στο περιβάλλον και δυνητικά στην ανθρώπινη υγεία μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω, όταν κατά την παραγωγή και τη μετατροπή προστίθενται επιβλαβή χημικά πρόσθετα και άλλες ουσίες που προκαλούν ανησυχία. Τα μικροπλαστικά μεταφέρονται εύκολα με τον αέρα και μέσω των χερσαίων επιφανειακών υδάτων και των ωκεάνιων ρευμάτων και η κινητικότητά τους αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα. Απαντώνται στο έδαφος, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών εκτάσεων, και σε λίμνες, ποταμούς, εκβολές ποταμών, παραλίες, λιμνοθάλασσες, θάλασσες, ωκεανούς και απομακρυσμένες, κάποτε παρθένες περιοχές. Η παρουσία τους στο έδαφος έχει επιπτώσεις στις ιδιότητές του και προκαλεί αλλοιώσεις του εδάφους που επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη ορισμένων φυτών. Οι επιπτώσεις των μικροπλαστικών στο θαλάσσιο περιβάλλον έχουν τεκμηριωθεί εκτενώς. Όταν βρεθούν στο θαλάσσιο περιβάλλον, τα μικροπλαστικά είναι σχεδόν αδύνατον να συλλεγούν και είναι γνωστό ότι προσλαμβάνονται από διάφορους οργανισμούς και ζώα και βλάπτουν τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα. Η ανθεκτικότητα των κόκκων πλαστικού στο υδάτινο περιβάλλον μπορεί να μετρηθεί σε δεκαετίες, ενώ η κατάποση κόκκων πλαστικού από θαλάσσια άγρια είδη, ιδίως θαλάσσια πτηνά και θαλάσσιες χελώνες, μπορεί να επιφέρει σωματική βλάβη ή θάνατο. Τα μικροπλαστικά συμβάλλουν επίσης στην κλιματική αλλαγή, ως πρόσθετη πηγή τόσο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όσο και πίεσης στα οικοσυστήματα. Η δυνατότητα των μικροπλαστικών να δρουν ως φορείς προσροφημένων τοξικών ουσιών ή παθογόνων μικροοργανισμών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του προβλήματος. Οι άνθρωποι εκτίθενται στα μικροπλαστικά μέσω του αέρα και των τροφίμων. Η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση σχετικά με την παρουσία μικροπλαστικών στην τροφική αλυσίδα μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και να έχει οικονομικές συνέπειες. Θα μπορούσαν να υπάρξουν οικονομικές επιπτώσεις σε δραστηριότητες όπως η εμπορική αλιεία και η γεωργία, καθώς και η αναψυχή και ο τουρισμός, σε περιοχές που πλήττονται από τη διαφυγή μικροπλαστικών.
(2)
Στη γνώμη της της 30ής Απριλίου 2019 με τίτλο «Κίνδυνοι από τη ρύπανση από μικροπλαστικά για το περιβάλλον και την υγεία», η Ομάδα των Κύριων Επιστημονικών Συμβούλων της Επιτροπής έκρινε ότι «υπάρχουν σοβαροί λόγοι ανησυχίας που δικαιολογούν τη λήψη προληπτικών μέτρων».
(3)
Κόκκοι πλαστικού είναι όλα τα υλικά προς χύτευση που περιέχουν πολυμερή, πρωτογενούς ή δευτερογενούς προέλευσης, ή και τα δύο, ανεξάρτητα από το αν προκύπτουν από βιομάζα ή προορίζονται να βιοαποδομηθούν με την πάροδο του χρόνου. Οι κόκκοι πλαστικού προορίζονται κυρίως για χρήση σε εργασίες κατασκευής πλαστικών προϊόντων μέσω χύτευσης, η οποία περιλαμβάνει χύτευση υπό στενή έννοια, εξώθηση, αφρισμό, σχηματισμό μεμβρανών, συμπίεση ή έγχυση. Εναλλακτικά, οι κόκκοι πλαστικού μπορούν να χρησιμοποιούνται σε εργασίες κατασκευής μη πλαστικών προϊόντων, με τους εν λόγω κόκκους να υπόκεινται σε χημική ενθυλάκωση σε μήτρα, όπως σε ελαφρύ σκυρόδεμα, ή να περιέχονται φυσικά στο προϊόν, όπως η άσφαλτος. Οι κόκκοι πλαστικού μπορούν να περιέχουν χημικά πρόσθετα και να λαμβάνουν πολλαπλά σχήματα και μορφές, όπως πλαστικά σφαιρίδια, κόκκοι, νιφάδες, ρητίνες, κύλινδροι, σβόλοι, σκόνες, μικροσκόνες, μικροσφαίρες και συσσωματώματα. Η διάμετρός τους κυμαίνεται συνήθως από 2 έως 5 mm, αν και μικρό ποσοστό των κόκκων πλαστικού έχει μικρότερο ή μεγαλύτερο μέγεθος.
(4)
Σκόνη κόκκων πλαστικού είναι το βιομηχανικό υπόλειμμα από τον χειρισμό, την άλεση ή την επεξεργασία κόκκων πλαστικού που δεν χρησιμοποιείται σε εργασίες κατασκευής πλαστικών προϊόντων και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ορισμού των κόκκων πλαστικού στον παρόντα κανονισμό. Η παραγωγή αυτής της σκόνης είναι μεν δύσκολο να αποφευχθεί, αλλά μπορεί να ελαχιστοποιηθεί. Η σκόνη αυτή θα πρέπει να εξάγεται με φίλτρα ή διατάξεις συλλογής ως μέτρο για την εγγύηση της υγείας και ασφάλειας στην εργασία.
(5)
Οι απώλειες κόκκων πλαστικού αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη πηγή μικροπλαστικών που διαφεύγουν ακούσια στο περιβάλλον στην Ένωση και προκύπτουν λόγω λανθασμένων πρακτικών χειρισμού σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού κόκκων πλαστικού, η οποία περιλαμβάνει την παραγωγή συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσης, την παρασκευή κύριου μείγματος, τη σύνθεση, τη μετατροπή, την επεξεργασία, τη διανομή, τη μεταφορά, συμπεριλαμβανομένης της θαλάσσιας, και άλλες εργασίες εφοδιαστικής, την αποθήκευση, τη συσκευασία και τον καθαρισμό περιεκτών και δεξαμενών κόκκων πλαστικού. Ως εκ τούτου, χρειάζεται μια προσέγγιση σε επίπεδο αλυσίδας εφοδιασμού για να διασφαλιστεί ότι όλοι οι οικονομικοί φορείς που εμπλέκονται στον χειρισμό κόκκων πλαστικού δεσμεύονται για την πρόληψη των απωλειών. Από το 2015, η ευρωπαϊκή βιομηχανία παραγωγής πλαστικών υλών έχει σταδιακά υιοθετήσει το διεθνές πρόγραμμα Operation Clean Sweep® (OCS) ως εθελοντική δέσμευση. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, κάθε επιχείρηση που παράγει ή χειρίζεται κόκκους πλαστικού αναγνωρίζει τη σημασία της μηδενικής απώλειας κόκκων πλαστικού και δεσμεύεται να υιοθετήσει βέλτιστες πρακτικές. Μολονότι οι πρακτικές αυτές είναι γενικά σαφώς κατανοητές από τους υπογράφοντες του προγράμματος OCS, δεν έχουν εφαρμοστεί πλήρως. Η υιοθέτηση του προγράμματος OCS από τη βιομηχανία πλαστικών υλών παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.
(6)
Ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις της ρύπανσης από μικροπλαστικά στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία εγείρονται στα περισσότερα μέρη του κόσμου. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει ή προτείνει ειδικά μέτρα. Ωστόσο, η ανομοιογενής εφαρμογή εθνικών περιορισμών θα μπορούσε δυνητικά να παρεμποδίσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
(7)
Σε μια προσπάθεια για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλαστικά, η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της της 16ης Ιανουαρίου 2018 με τίτλο «Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πλαστικές ύλες σε μια κυκλική οικονομία», αναγνώρισε τους κινδύνους που ενέχουν τα μικροπλαστικά και ζήτησε καινοτόμες λύσεις με στόχο την αντιμετώπιση των διαφόρων πηγών μικροπλαστικών. Η Επιτροπή ανανέωσε τη δέσμευση αυτή στις ανακοινώσεις της για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, της 11ης Δεκεμβρίου 2019, για το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία, της 11ης Μαρτίου 2020, και για το σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση, της 12ης Μαΐου 2021. Στο σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση περιλαμβάνεται, μεταξύ των στόχων που θέτει για το 2030, η μείωση κατά 30 % της ποσότητας μικροπλαστικών που διαφεύγουν στο περιβάλλον.
(8)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) αντιμετωπίζει τη ρύπανση από μικροπλαστικά με την επιβολή περιορισμού στη διάθεση στην αγορά μικροπλαστικών που προστίθενται σκόπιμα σε προϊόντα, καθώς σημαντική ρύπανση από μικροπλαστικά προκύπτει από τη χρήση μικροσωματιδίων συνθετικών πολυμερών υπό καθαρή μορφή ή σκόπιμα προστιθέμενων σε προϊόντα, και η εν λόγω ρύπανση συνιστά απαράδεκτο κίνδυνο για το περιβάλλον.
(9)
Η σύσταση 2021/06 της OSPAR σχετικά με τη μείωση της απώλειας κόκκων πλαστικού στο θαλάσσιο περιβάλλον («σύσταση 2021/06 της OSPAR») εκδόθηκε τον Ιούνιο του 2021 από τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Βορειοανατολικού Ατλαντικού (σύμβαση OSPAR) με στόχο τη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων μέσω της προώθησης της έγκαιρης ανάπτυξης και εφαρμογής αποτελεσματικών και συνεκτικών προτύπων πρόληψης των απωλειών κόκκων πλαστικού και συστημάτων πιστοποίησης για ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού πλαστικών. Μέτρα για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου που συνδέεται με τη μεταφορά κόκκων πλαστικού διά θαλάσσης εξετάζονται στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ), ο οποίος εξέδωσε τη μη δεσμευτική εγκύκλιο MEPC.1/Circ 909 σχετικά με συστάσεις για τη θαλάσσια μεταφορά κόκκων πλαστικού σε εμπορευματοκιβώτια («MEPC.1/Circ 909»). Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση και τα κράτη μέλη της οφείλουν να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τυχόν μελλοντικές εξελίξεις στον ΔΝΟ και να διαδραματίζουν ηγετικό ρόλο στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας εν προκειμένω, για παράδειγμα με τον καθορισμό υψηλών προτύπων προστασίας.
(10)
Κατά την εισήγηση της Ένωσης στο Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον πριν από τη δεύτερη σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής Διαπραγμάτευσης σχετικά με ένα διεθνές νομικά δεσμευτικό μέσο για τη ρύπανση από πλαστικά (INC-2), η Ένωση και τα κράτη μέλη της τόνισαν την ανάγκη να συμπεριληφθούν στο μελλοντικό μέσο μέτρα για τη μείωση της ακούσιας διαφυγής μικροπλαστικών.
(11)
Ενώ υπάρχουν νομικές πράξεις της Ένωσης σχετικά με την πρόληψη των αποβλήτων, της ρύπανσης, της παραγωγής θαλάσσιων απορριμμάτων και της αποβολής χημικών προϊόντων, δεν υπάρχουν ειδικοί κανόνες της Ένωσης που να αποτρέπουν τις απώλειες κόκκων πλαστικού ως πηγή ρύπανσης από μικροπλαστικά σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Η οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) καθορίζει τις βασικές αρχές διαχείρισης των αποβλήτων και επιβάλλει στα κράτη μέλη γενικές υποχρεώσεις για τη λήψη μέτρων με σκοπό την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων. Οι εν λόγω γενικές υποχρεώσεις θα πρέπει να συμπληρωθούν με την αντιμετώπιση ειδικών πτυχών και απαιτήσεων για τον προσεκτικό χειρισμό των κόκκων πλαστικού, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να καταστούν οι κόκκοι αυτοί απόβλητα.
(12)
Ενώ η παραγωγή πολυμερών υλικών σε βιομηχανική κλίμακα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), άλλες δραστηριότητες όπως η μετατροπή, η μεταφορά ή η αποθήκευση κόκκων πλαστικού, οι οποίες συνήθως ασκούνται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, δεν καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία. Επιπλέον, το έγγραφο αναφοράς βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών στην παραγωγή πολυμερών, του Αυγούστου του 2007, οι οποίες καθορίστηκαν κατ’ εφαρμογή της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (7), δεν αναφέρεται ειδικά στο ζήτημα των απωλειών κόκκων πλαστικού.
(13)
Η οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) αναφέρεται στην παρακολούθηση και την εκτίμηση των επιπτώσεων των μικρού μεγέθους απορριμμάτων, συμπεριλαμβανομένων των μικροπλαστικών, στο παράκτιο και στο θαλάσσιο περιβάλλον. Οι πρώτες κατευθυντήριες γραμμές για την παρακολούθηση των θαλάσσιων απορριμμάτων επικαιροποιήθηκαν με σκοπό την εναρμόνιση των μεθοδολογιών, μεταξύ άλλων όσον αφορά την παρακολούθηση της παρουσίας και της κατανομής κόκκων πλαστικού κατά μήκος της ακτογραμμής. Ωστόσο, η οδηγία 2008/56/ΕΚ δεν περιλαμβάνει ειδικές απαιτήσεις όσον αφορά την πρόληψη ή τη μείωση των απωλειών κόκκων πλαστικού στην πηγή.
(14)
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/2055 της Επιτροπής (9), που τροποποιεί το παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, αντιμετωπίζει τις απώλειες μικροσωματιδίων συνθετικών πολυμερών, δηλαδή κόκκων πλαστικού, που προορίζονται για χρήση σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις ως διαφυγές που μπορούν να αποφευχθούν και εισάγει απαίτηση υποβολής εκθέσεων για την εκτιμώμενη ποσότητα μικροπλαστικών που διαφεύγουν στο περιβάλλον σε ετήσια βάση. Αν και δεν υπάρχει μεθοδολογία για την εκτίμηση των απωλειών, η απαίτηση αυτή αναμένεται να αυξήσει την πληροφόρηση σχετικά με τις απώλειες κόκκων πλαστικού και να βελτιώσει την ποιότητα των πληροφοριών που συλλέγονται για την εκτίμηση των κινδύνων που απορρέουν από αυτά τα μικροπλαστικά στο μέλλον.
(15)
Για να διασφαλιστεί ο ασφαλής και υπεύθυνος χειρισμός των κόκκων πλαστικού σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού κόκκων πλαστικού, ώστε να αποτρέπονται οι απώλειες προς το περιβάλλον και να υλοποιηθεί η φιλοδοξία για μηδενικές απώλειες κόκκων πλαστικού, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν απαιτήσεις σχετικά με τον χειρισμό των κόκκων πλαστικού σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, και συγκεκριμένα στην παραγωγή, περιλαμβανομένης της παραγωγής από ανακύκλωση, στην παρασκευή κύριου μείγματος, στη σύνθεση, στη μετατροπή, στην επεξεργασία, στη διανομή, στη μεταφορά, στην αποθήκευση, στη συσκευασία και στον καθαρισμό δεξαμενών και περιεκτών σε σταθμούς καθαρισμού. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να ισχύει για όλες τις οντότητες που χειρίζονται κόκκους πλαστικού σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, ανεξάρτητα από την τελική χρήση τους.
(16)
Οι απαιτήσεις χειρισμού θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις διεθνώς συνιστώμενες ορθές πρακτικές χειρισμού, καθώς και τις υφιστάμενες απαιτήσεις σχετικά με τον χειρισμό κόκκων πλαστικού τις οποίες έχει θεσπίσει ο κλάδος παραγωγής στην Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να συνεχίσουν η Ένωση και τα κράτη μέλη της τις προσπάθειες, ώστε να καταστούν υποχρεωτικές σε διεθνές επίπεδο οι συστάσεις της εγκυκλίου MEPC. 1/Circ 909. Επιπλέον, η Ένωση μπορεί να προωθήσει τη συζήτηση σε διεθνές επίπεδο σχετικά με την υποχρέωση των μεταφορέων να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές, όταν μεταφέρουν κόκκους πλαστικού σε χώρα διαφορετική από εκείνη στην οποία είναι εγκατεστημένοι.
(17)
Δεδομένης της επιβλαβούς φύσης των κόκκων πλαστικού, όταν διαχέονται στο περιβάλλον, και λαμβανομένης υπόψη της γενικής υποχρέωσης των οικονομικών φορέων και των μεταφορέων να αποφεύγουν τις απώλειες κόκκων πλαστικού, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό, είναι σκόπιμο να καθοριστούν ειδικές απαιτήσεις πληροφόρησης με τη μορφή εικονογράμματος και προειδοποιητικής δήλωσης. Προκειμένου να μειωθεί η επιβάρυνση των οικονομικών φορέων και των μεταφορέων, οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να είναι δυνατόν να εφαρμοστούν λαμβάνοντας υπόψη τις ήδη ισχύουσες υποχρεώσεις που απορρέουν από το παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006. Στις παραγράφους 7 και 10 της καταχώρισης 78 του εν λόγω παραρτήματος καθορίζονται απαιτήσεις πληροφόρησης για τους προμηθευτές μικροσωματιδίων συνθετικών πολυμερών. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως προμηθευτές μικροσωματιδίων συνθετικών πολυμερών θα πρέπει να νοούνται όλοι οι κατασκευαστές, εισαγωγείς, κατάντη χρήστες ή διανομείς οι οποίοι διαθέτουν στην αγορά κόκκους πλαστικού που είναι μικροσωματίδια συνθετικών πολυμερών. Θα πρέπει να παρέχουν σχετικές πληροφορίες στην ετικέτα, στη συσκευασία, στο φυλλάδιο που συνοδεύει τη συσκευασία ή στο δελτίο δεδομένων ασφαλείας. Θα πρέπει δε να είναι σε θέση να παρέχουν τις εν λόγω σχετικές πληροφορίες κατά την παροχή των πληροφοριών που προβλέπονται στο παράρτημα XVII καταχώριση 78 παράγραφος 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006. Δεδομένου ότι τα διάφορα πιθανά μέσα παροχής των εν λόγω σχετικών πληροφοριών μπορεί να διαφέρουν ως προς την αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά τη συμβολή τους στην επίτευξη της γενικής υποχρέωσης αποφυγής των απωλειών, είναι σκόπιμο να αξιολογήσει η Επιτροπή τη σχετική αποτελεσματικότητά τους στο πλαίσιο της επανεξέτασης του παρόντος κανονισμού.
(18)
Όταν οι κόκκοι πλαστικού διαφύγουν και διασκορπιστούν στο θαλάσσιο περιβάλλον, μπορούν να βλάψουν τους έμβιους πόρους και τη θαλάσσια ζωή και να επηρεάσουν άλλες νόμιμες χρήσεις της θάλασσας, όπως η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια. Καθώς οι κόκκοι πλαστικού μοιάζουν με αυγά ψαριών στα πτηνά, αποτελούν περίπου το 70 % του πλαστικού που τρώνε τα θαλάσσια πτηνά, παρά το γεγονός ότι μόνο το 0,05 % των πλαστικών τεμαχίων από τα επιφανειακά ύδατα είναι κόκκοι πλαστικού. Τέτοιου είδους μικρά πλαστικά τεμάχια έχουν βρεθεί στο στομάχι 63 από τα περίπου 250 είδη θαλάσσιων πτηνών παγκοσμίως. Επιπλέον, κατά βάρος, οι κόκκοι πλαστικού εκτιμάται ότι αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη άμεση πηγή θαλάσσιας ρύπανσης από μικροπλαστικά. Εκτιμάται ότι δισεκατομμύρια μεμονωμένοι κόκκοι πλαστικού εισέρχονται στον ωκεανό κάθε χρόνο. Αυτό οφείλεται σε μικρής αλλά και σε μεγάλης κλίμακας απώλειες και διαρροές που σημειώνονται στην ξηρά και τη θάλασσα σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού, ιδίως κατά τη διάρκεια της διαμετακόμισης των κόκκων πλαστικού. Επιπλέον, οι κόκκοι πλαστικού μπορούν να ξεβράζονται σε παραλίες και ακτές επηρεάζοντας αρνητικά τον τουρισμό και τις δραστηριότητες στην ακτή. Αρκετά περιστατικά με ποντοπόρα σκάφη είχαν ως αποτέλεσμα τη διαφυγή αρκετών τόνων κόκκων πλαστικού στο θαλάσσιο περιβάλλον, με καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινότητες. Για παράδειγμα, αποτέλεσμα του ατυχήματος του πλοίου Toconao στη βόρεια ακτή της Ισπανίας το 2023 ήταν η απώλεια έξι εμπορευματοκιβωτίων, ένα εκ των οποίων περιείχε χίλιους σάκους κόκκων πλαστικού των 25 kg. Κατά συνέπεια, εκατομμύρια κόκκοι πλαστικού ξεβράστηκαν στην ακτή της Γαλικίας.
(19)
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού από τη σκοπιά των θαλάσσιων μεταφορών, η Επιτροπή Προστασίας του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του ΔΝΟ ενέκρινε το 2024 την MEPC.1/Circ.909. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι εν λόγω συστάσεις δεν είναι νομικά δεσμευτικές, η Ένωση, σε ευθυγράμμιση με την υποχρέωσή της βάσει των Συνθηκών να διαφυλάσσει, να προστατεύει και να βελτιώνει την ποιότητα του περιβάλλοντος και να προωθεί μέτρα σε διεθνές επίπεδο για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων, θα πρέπει με τον παρόντα κανονισμό να θεσπίσει δεσμευτικούς κανόνες, ώστε να πρωτοστατήσει παγκοσμίως στην καθιέρωση υψηλότερου επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος στον συγκεκριμένο τομέα. Οι φορτωτές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι κόκκοι πλαστικού συσκευάζονται σε καλής ποιότητας συσκευασίες, ότι οι πληροφορίες που αφορούν τη μεταφορά παραδίδονται εγκαίρως στον φορέα εκμετάλλευσης, στον πράκτορα και στον πλοίαρχο του ποντοπόρου σκάφους και ότι συμπληρώνεται δεόντως ειδικό αίτημα στοιβασίας. Οι φορείς εκμετάλλευσης, οι πράκτορες και οι πλοίαρχοι ποντοπόρων σκαφών θα πρέπει, με βάση τις πληροφορίες μεταφοράς που λαμβάνουν από τους φορτωτές, να διασφαλίζουν ότι τα εμπορευματοκιβώτια που περιέχουν κόκκους πλαστικού στοιβάζονται και ασφαλίζονται κατάλληλα, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι για το θαλάσσιο περιβάλλον χωρίς να θίγεται η ασφάλεια του ποντοπόρου σκάφους και των επιβαινόντων. Ειδικότερα, τα εμπορευματοκιβώτια που περιέχουν κόκκους πλαστικού θα πρέπει να στοιβάζονται κάτω από το κατάστρωμα όταν είναι ευλόγως δυνατόν ή εντός του σκάφους σε προστατευμένες περιοχές εκτεθειμένων καταστρωμάτων. Οι απαιτήσεις αυτές συμπληρώνουν τα συνολικά νομικά πλαίσια του ΔΝΟ και της Ένωσης για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και την πρόληψη της ρύπανσης από πλοία, ιδίως την οδηγία 2002/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), με την οποία θεσπίστηκε σύστημα για την πρόληψη των ατυχημάτων και της ρύπανσης στη θάλασσα, λαμβάνοντας υπόψη τους διεθνείς νομικούς κανόνες.
(20)
Οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς θα πρέπει να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις σχετικά με τον χειρισμό κόκκων πλαστικού, ακολουθώντας μια σειρά δράσεων κατά προτεραιότητα, για την αποτροπή της διαφυγής κόκκων πλαστικού στο περιβάλλον ως πρώτη προτεραιότητα. Ως εκ τούτου, η πρόληψη των διαρροών κόκκων πλαστικού από το πρωτεύον σύστημα συγκράτησης κατά τον συνήθη χειρισμό και, κατ’ επέκταση, η μείωση του κινδύνου διαρροών στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο θα πρέπει να αποτελεί το πρώτο βήμα, μεταξύ άλλων μέσω της αποφυγής περιττών χειρισμών, για παράδειγμα με τη μείωση του αριθμού των σημείων μεταφοράς, και της χρήσης συσκευασιών καλής ποιότητας, ακολουθούμενη από τη συγκράτηση των διαρροών κόκκων πλαστικού, ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν θα διαχυθούν στο περιβάλλον, και από τον καθαρισμό έπειτα από διαρροή ή απώλεια ως τελικό βήμα. Οι παρεμβάσεις με στόχο τον περιορισμό και τον καθαρισμό θα πρέπει να πραγματοποιούνται κατά τρόπο που να ελαχιστοποιεί τις περιβαλλοντικές ζημίες, ιδίως σε ευαίσθητους οικοτόπους.
(21)
Αν και στόχος του παρόντος κανονισμού είναι να αποφευχθούν οι απώλειες κόκκων πλαστικού από όλους τους οικονομικούς φορείς, τους ενωσιακούς μεταφορείς και τους μη ενωσιακούς μεταφορείς, οι υποχρεώσεις για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις θα πρέπει να προσαρμοστούν, ώστε να μετριαστεί η επιβάρυνση των επιχειρήσεων αυτών. Από την άλλη πλευρά, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να εμποδίζονται να θεσπίζουν ή να διατηρούν αυστηρότερα προστατευτικά μέτρα. Τα μέτρα αυτά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θα απευθύνονται στους οικονομικούς φορείς που χειρίζονται περισσότερους από 5 τόνους κόκκων πλαστικού, πρέπει να είναι συμβατά με τις Συνθήκες.
(22)
Προκειμένου να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα των κόκκων πλαστικού που υπόκεινται σε χειρισμό και μεταφέρονται σε κάθε κράτος μέλος και να μπορούν οι αρμόδιες αρχές να διενεργούν αποτελεσματικά τους ελέγχους συμμόρφωσης, είναι αναγκαίο να καταχωρίζονται σε μητρώο οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται κόκκους πλαστικού και οι μεταφορείς που τους μεταφέρουν.
(23)
Προκειμένου να αποφευχθούν οι απώλειες κόκκων πλαστικού, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να καταρτίζουν, να εφαρμόζουν και να τηρούν ανά πάσα στιγμή επικαιροποιημένο ένα σχέδιο διαχείρισης κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης κινδύνου, στο οποίο θα προσδιορίζονται οι πιθανές διαρροές και απώλειες και θα τεκμηριώνονται ιδίως ο υπάρχων ειδικός εξοπλισμός και οι διαδικασίες που εφαρμόζονται για την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό των απωλειών κόκκων πλαστικού. Το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου θα πρέπει επίσης να εξετάζει το κόστος και τα οφέλη του πρόσθετου εξοπλισμού και των διαδικασιών για την αντιμετώπιση των εντοπιζόμενων κινδύνων, λαμβανομένων υπόψη της φύσης και του μεγέθους της εγκατάστασης, καθώς και της κλίμακας των εργασιών της. Όταν έχουν προστεθεί πρόσθετα σε κόκκους πλαστικού, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να εξετάζουν την επικινδυνότητα των εν λόγω κόκκων πλαστικού και, όταν τα πρόσθετα αυτά είναι πιθανό να αυξήσουν τη βλάβη για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον σε περίπτωση απωλειών κόκκων πλαστικού, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο να συμπεριλαμβάνουν τις πληροφορίες αυτές στο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου.
(24)
Για να μπορούν οι αρμόδιες αρχές να επαληθεύουν τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να παρέχουν στην αρμόδια αρχή το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου που έχουν καταρτίσει, μαζί με υπεύθυνη δήλωση συμμόρφωσης ή πιστοποιητικό, κατά περίπτωση.
(25)
Οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να είναι σε θέση να προσδιορίζουν μέσω προσέγγισης βάσει κινδύνου τον συγκεκριμένο εξοπλισμό προς εγκατάσταση ή τις διαδικασίες προς εφαρμογή. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές, κατά την επαλήθευση της συμμόρφωσης, θα πρέπει να είναι σε θέση να απαιτούν από τους οικονομικούς φορείς να τροποποιούν το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου, μεταξύ άλλων λαμβάνοντας, εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου, οποιοδήποτε από τα μέτρα που παρατίθενται στον παρόντα κανονισμό, για να διασφαλίσουν την επαρκή εφαρμογή των απαιτήσεων του παρόντος κανονισμού.
(26)
Προκειμένου να αξιολογηθεί η επάρκεια του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου που έχει εκπονηθεί για κάθε εγκατάσταση, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να τηρούν αρχείο με την εκτιμώμενη ποσότητα των πλαστικών κόκκων που χάνονται ανά έτος, μαζί με τις συνολικές ποσότητες που έχουν αποτελέσει αντικείμενο χειρισμού. Προκειμένου να μειωθεί ο φόρτος για τους οικονομικούς φορείς, οι αρμόδιες αρχές και οι φορείς πιστοποίησης θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν πληροφορίες σχετικά με τις εκτιμώμενες ποσότητες που διαφεύγουν στο πλαίσιο της υποχρέωσης αναφοράς που περιλαμβάνεται στο παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006.
(27)
Λόγω των χαρακτηριστικών της δραστηριότητάς τους, οι μεταφορείς δεν θα πρέπει να υποχρεούνται να καταρτίζουν και να εφαρμόζουν σχέδιο διαχείρισης κινδύνου. Αντ’ αυτού, θα πρέπει να υποχρεούνται να λαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα για την αποτροπή, τη συγκράτηση και την αντιμετώπιση των διαρροών και των απωλειών. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να υπόκεινται σε επαλήθευση από τις αρμόδιες αρχές, κυρίως κατά τη διαδικασία μεταφοράς. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά τη διάρκεια των εργασιών φόρτωσης και εκφόρτωσης, οπότε και προκαλούνται κατεξοχήν διαρροές και απώλειες. Οι εν λόγω εργασίες εκτελούνται συνήθως υπό την ευθύνη τόσο των οικονομικών φορέων όσο και των μεταφορέων, ενώ οι μεταφορείς είναι οι μόνοι υπεύθυνοι για το ταξίδι μεταφοράς.
(28)
Οι μη ενωσιακοί μεταφορείς θα πρέπει να ορίζουν εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο, ο οποίος θα πρέπει να ενεργεί εξ ονόματος του μη ενωσιακού μεταφορέα και στον οποίο θα πρέπει να μπορεί να απευθύνεται οποιαδήποτε αρμόδια αρχή. Ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος θα πρέπει να ορίζεται ρητά με γραπτή εντολή του μη ενωσιακού μεταφορέα όσον αφορά τις ειδικές υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό. Ο διορισμός του αντιπροσώπου αυτού δεν επηρεάζει την ευθύνη του μη ενωσιακού μεταφορέα βάσει του παρόντος κανονισμού. Ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος θα πρέπει να υπόκειται σε διαδικασίες επιβολής, όσον αφορά την εντολή του, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του μη ενωσιακού μεταφορέα.
(29)
Η επιτυχής υλοποίηση των δράσεων που απαιτούνται για την αποφυγή, τον περιορισμό και τον καθαρισμό των απωλειών κόκκων πλαστικού απαιτεί την πλήρη συνεργασία και δέσμευση των υπαλλήλων των οικονομικών φορέων, των ενωσιακών μεταφορέων και των μη ενωσιακών μεταφορέων. Οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς θα πρέπει να υποχρεούνται να εκπαιδεύουν το προσωπικό τους ανάλογα με τους συγκεκριμένους ρόλους και τις αρμοδιότητες των υπαλλήλων τους, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι γνωρίζουν και είναι σε θέση να εγκαθιστούν, να χρησιμοποιούν και να συντηρούν τον εξοπλισμό και να εκτελούν τις διαδικασίες που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, συμπεριλαμβανομένων της παρακολούθησης των απωλειών πλαστικών κόκκων και της υποβολής αναφορών σχετικά με αυτές. Κατά περίπτωση, οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς θα πρέπει να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης, όπου απαιτείται, της βελτίωσης του εξοπλισμού και των εφαρμοζόμενων διαδικασιών. Θα πρέπει επίσης να υποχρεούνται να παρακολουθούν και να τηρούν αρχεία με τις ετήσιες εκτιμώμενες ποσότητες απωλειών, ώστε να συμβάλλουν στην κάλυψη των συνεχιζόμενων κενών γνώσης.
(30)
Οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις έχουν συνήθως πιο περίπλοκη δομή λόγω του μεγέθους τους. Στις περιπτώσεις που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις όπου γίνεται χειρισμός κόκκων πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων ετησίως, θα πρέπει να υποχρεούνται να εφαρμόζουν, για κάθε εγκατάσταση, πρόσθετες δράσεις, όπως η διενέργεια ετήσιας εσωτερικής αξιολόγησης και η έγκριση προγράμματος κατάρτισης για την αντιμετώπιση ειδικών αναγκών κατάρτισης και ρυθμίσεων για το πρόγραμμα κατάρτισης. Η εσωτερική αξιολόγηση θα μπορούσε να καλύπτει θέματα όπως οι εκτιμώμενες ποσότητες και αιτίες των απωλειών, ο εξοπλισμός πρόληψης, περιορισμού και καθαρισμού ή οι διαδικασίες που εφαρμόζονται για την αποφυγή μελλοντικών απωλειών και η αποτελεσματικότητά τους, συζητήσεις με το προσωπικό, επιθεωρήσεις του εξοπλισμού και των εφαρμοζόμενων διαδικασιών και αναθεώρηση κάθε συναφούς υλικού τεκμηρίωσης.
(31)
Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις και οι μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις όπου έχει γίνει χειρισμός κόκκων πλαστικού σε ποσότητες κάτω του ορίου των 1 500 τόνων ετησίως θα πρέπει να υπόκεινται σε κοινοποίηση υπεύθυνης δήλωσης συμμόρφωσης. Θα πρέπει επίσης να τους δοθεί επαρκής χρόνος, ώστε να αποδείξουν τη συμμόρφωσή τους.
(32)
Οι επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις όπου γίνεται χειρισμός κόκκων πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων ετησίως μπορεί να ευθύνονται για υψηλότερους κινδύνους απωλειών κόκκων πλαστικού. Οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις όπου γίνεται χειρισμός κόκκων πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων ετησίως θα πρέπει να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό με την απόκτηση και την ανανέωση πιστοποιητικού που εκδίδεται από φορείς πιστοποίησης. Σε ευθυγράμμιση με μια προσέγγιση σε επίπεδο αλυσίδας εφοδιασμού, παράλληλα με τον περιορισμό του διοικητικού φόρτου, οι μικρές επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις όπου γίνεται χειρισμός κόκκων πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων ετησίως θα πρέπει να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με την έκδοση από φορείς πιστοποίησης πιστοποιητικού με πενταετή ισχύ. Στόχος της διαδικασίας πιστοποίησης είναι επίσης να βοηθήσει τις μικρές επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις όπου γίνεται χειρισμός κόκκων πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων ετησίως να προσδιορίσουν τις δράσεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Μετά τη λήξη της περιόδου ισχύος του πιστοποιητικού, οι εν λόγω μικρές επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση κοινοποιώντας επικαιροποίηση του οικείου σχεδίου διαχείρισης κινδύνου, καθώς και υπεύθυνη δήλωση συμμόρφωσης στην αρμόδια αρχή ανά πενταετία από την τελευταία κοινοποίηση, εκτός εάν οι εν λόγω μικρές επιχειρήσεις επιλέξουν, εγκαίρως, να συνεχίσουν να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση ανανεώνοντας πιστοποιητικό που εκδίδουν φορείς πιστοποίησης.
(33)
Οι φορείς πιστοποίησης, ιδίως οι υπηρεσίες συμβούλων, δεν θα πρέπει να αναλαμβάνουν καμιά δραστηριότητα που θα μπορούσε να αντίκειται στην ανεξάρτητη κρίση ή την ακεραιότητά τους σε σχέση με τις δραστηριότητες πιστοποίησης για τις οποίες είναι διαπιστευμένοι. Ο φορέας πιστοποίησης μπορεί να είναι είτε διαπιστευμένος φορέας αξιολόγησης της συμμόρφωσης είτε επαληθευτής περιβάλλοντος με άδεια επαλήθευσης και επικύρωσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1221/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11). Το πιστοποιητικό θα πρέπει να αντιστοιχεί σε ενιαίο μορφότυπο, ώστε να διασφαλίζεται η ομοιογένεια των πληροφοριών.
(34)
Για να μπορούν οι αρμόδιες αρχές να επαληθεύουν αποτελεσματικότερα τη συμμόρφωση βάσει του παρόντος κανονισμού, οι φορείς πιστοποίησης θα πρέπει να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές σχετικά με το αποτέλεσμα των αξιολογήσεών τους. Τα πιστοποιητικά δεν θα πρέπει να προδικάζουν την αξιολόγηση της συμμόρφωσης από τις αρμόδιες αρχές.
(35)
Προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να δημοσιοποιούν ορισμένες πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν την κοινοποίηση σχετικά με τις εγκαταστάσεις που λειτουργούν, τη συμμετοχή στη μεταφορά κόκκων πλαστικού στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών αλλαγών σε σχέση με τα προηγουμένως κοινοποιηθέντα στοιχεία, τον καθορισμό εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου, σχέδια διαχείρισης κινδύνου, υπεύθυνες δηλώσεις συμμόρφωσης, πιστοποιητικά και άδειες, τα οποία θα πρέπει να διατίθενται μέσω ενός εύκολα προσπελάσιμου, δωρεάν και χωρίς περιορισμούς ιστότοπου. Ωστόσο, για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και της εμπιστευτικότητας, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να είναι σε θέση να παρακρατούν συγκεκριμένες λεπτομέρειες, εάν η δημοσιοποίησή τους θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια των σχετικών εγκαταστάσεων, την ασφάλεια του τοπικού πληθυσμού ή άλλα δημόσια συμφέροντα. Η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύσει επίσης καταλόγους εθνικών ιστότοπων και εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων μη ενωσιακών μεταφορέων, ώστε να διασφαλιστεί ευρεία πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες, διαφυλάσσοντας παράλληλα το επιχειρηματικό απόρρητο.
(36)
Για να καταχωριστούν στο κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS), απαιτείται από τους οικονομικούς φορείς να συμμορφώνονται με την περιβαλλοντική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένου του παρόντος κανονισμού. Κατά συνέπεια, οι οικονομικοί φορείς που είναι καταχωρισμένοι στο EMAS θα πρέπει να θεωρείται ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι ένας επαληθευτής περιβάλλοντος έχει επαληθεύσει ότι οι απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό έχουν συμπεριληφθεί και εφαρμόζονται στο σύστημά τους περιβαλλοντικής διαχείρισης. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω οικονομικοί φορείς θα πρέπει να εξαιρούνται από τις υποχρεώσεις πιστοποίησης και κοινοποίησης στις αρμόδιες αρχές κατά την ανανέωση των υπεύθυνων δηλώσεων και την επικαιροποίηση του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου. Εκτός από την εξαίρεση που προβλέπεται για το EMAS και με σκοπό τη μείωση του φόρτου σε άλλα συστήματα υψηλής ακεραιότητας, θα πρέπει να είναι δυνατόν οι οικονομικοί φορείς που καταρτίζουν και εφαρμόζουν άλλα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης για κάθε εγκατάσταση να απαλλάσσονται από την υποχρέωση συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό, εφόσον πληρούν ορισμένα κριτήρια, τα οποία καθορίζονται σε αυτόν.
(37)
Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να επαληθεύουν τη συμμόρφωση των οικονομικών φορέων, των ενωσιακών μεταφορέων και των μη ενωσιακών μεταφορέων με τις υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στον παρόντα κανονισμό κάνοντας χρήση, κατά περίπτωση, των πορισμάτων που παρέχονται στο πλαίσιο της διαδικασίας πιστοποίησης ή των υπεύθυνων δηλώσεων. Η επαλήθευση αυτή θα πρέπει να βασίζεται, κατά περίπτωση, σε περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις ή άλλες ενέργειες επαλήθευσης, και θα πρέπει να ακολουθεί προσέγγιση βάσει κινδύνου. Οι επιθεωρήσεις θα πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να συντονίζονται με εκείνες που απαιτούνται δυνάμει άλλων ενωσιακών νομικών πράξεων. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να παρέχουν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
(38)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό μέσω αδειών που βασίζονται σε σύστημα τακτικών επιθεωρήσεων των εγκαταστάσεων για την εξέταση του πλήρους φάσματος των σχετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων των διαρροών και απωλειών. Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε κράτος μέλος το οποίο αποφασίζει την επιβολή και επαλήθευση της συμμόρφωσης μέσω του εν λόγω συστήματος αδειών και τακτικών επιθεωρήσεων, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να απαλλάσσονται από την υποχρέωση λήψης πιστοποιητικού ή υποβολής υπεύθυνης δήλωσης συμμόρφωσης για τις εγκαταστάσεις για τις οποίες διαθέτουν άδεια που επιβάλλει τους αναγκαίους όρους για τη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό. Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις για τις οποίες ισχύει η εν λόγω απαλλαγή, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να ενημερώνουν τη σχετική αρμόδια αρχή για το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου και τις τακτικές επικαιροποιήσεις του. Όταν η συμμόρφωση διασφαλίζεται μέσω αδειών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, προκειμένου να αναθεωρούνται οι όροι των υφιστάμενων αδειών και να εκδίδονται νέες άδειες, ώστε να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό σε εύθετο χρόνο.
(39)
Με την οδηγία 2008/98/ΕΚ προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να απαιτούν από τους φορείς ανακύκλωσης να λαμβάνουν άδεια, οι όροι της οποίας εξασφαλίζουν ότι η παραγωγή κόκκων πλαστικού πραγματοποιείται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη υγεία και χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον, αποφεύγοντας ιδίως τους κινδύνους για τα ύδατα, τον αέρα, το έδαφος, τα φυτά ή τα ζώα.
(40)
Προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις τυχόν απώλειας, οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς θα πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό διορθωτικά μέτρα. Τα απαιτούμενα διορθωτικά μέτρα θα πρέπει να είναι αναλογικά προς τη διαπιστωθείσα παράβαση και τις αναμενόμενες επιβλαβείς επιπτώσεις της στο περιβάλλον. Όταν οι αρμόδιες αρχές διαπιστώνουν παράβαση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ενημερώνουν τους οικονομικούς φορείς, τους ενωσιακούς μεταφορείς και τους μη ενωσιακούς μεταφορείς σχετικά και να απαιτούν τη λήψη διορθωτικών μέτρων για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης.
(41)
Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διαθέτουν ένα ελάχιστο σύνολο εξουσιών επιθεώρησης και επιβολής, προκειμένου να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό, να συνεργάζονται μεταξύ τους ταχύτερα και αποτελεσματικότερα και να αποτρέπουν την παράβαση του παρόντος κανονισμού από τους οικονομικούς φορείς, τους ενωσιακούς μεταφορείς και τους μη ενωσιακούς μεταφορείς, τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους, τους φορτωτές, τους φορείς εκμετάλλευσης, τους πράκτορες και τους πλοιάρχους ποντοπόρων σκαφών που μεταφέρουν κόκκους πλαστικού, κατά περίπτωση. Οι εν λόγω εξουσίες θα πρέπει να είναι επαρκείς για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με την επιβολή και για να αποτρέπονται οι μη συμμορφούμενοι οικονομικοί φορείς από το να εκμεταλλεύονται κενά του συστήματος επιβολής του νόμου με τη μετεγκατάστασή τους σε κράτη μέλη των οποίων οι αρμόδιες αρχές δεν διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα για να αντιμετωπίζουν παράνομες πρακτικές. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν όλα τα γεγονότα και τις περιστάσεις της υπόθεσης ως αποδεικτικά στοιχεία για τους σκοπούς της επιθεώρησής τους.
(42)
Οι πολύ μικρές, οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο της αλυσίδας εφοδιασμού κόκκων πλαστικού. Κατά τη συμμόρφωση με τις σχετικές υποχρεώσεις που τίθενται στον παρόντα κανονισμό, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένες προκλήσεις εφαρμογής και αναλογικά υψηλότερο κόστος. Η Επιτροπή θα πρέπει να ευαισθητοποιήσει τους οικονομικούς φορείς και τους μεταφορείς σχετικά με την ανάγκη αποφυγής των απωλειών κόκκων πλαστικού. Επιπλέον, σε διαβούλευση με όλους τους σχετικούς συμφεροντούχους, η Επιτροπή θα πρέπει να καταρτίσει εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο θα μπορούσε να έχει διάφορες μορφές, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών και μαθημάτων, για να βοηθήσει τους οικονομικούς φορείς και τους μεταφορείς να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, ιδίως όσον αφορά τις απαιτήσεις της εκτίμησης κινδύνου. Θα πρέπει να ληφθεί εν προκειμένω υπόψη η σύσταση 2021/06 της OSPAR. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν πρόσβαση σε πληροφορίες και συνδρομή, ιδίως για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, όσον αφορά τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις και τις απαιτήσεις εκτίμησης κινδύνου. Η βοήθεια που θα παρέχεται από τα κράτη μέλη θα μπορούσε να περιλαμβάνει τεχνική υποστήριξη και εξειδικευμένη κατάρτιση για το σύνολο του προσωπικού που χειρίζεται κόκκους πλαστικού. Θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει χρηματοδοτική στήριξη, μεταξύ άλλων για τους σκοπούς της πιστοποίησης μικρών επιχειρήσεων, καθώς και πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Τα μέτρα των κρατών μελών θα πρέπει να λαμβάνονται τηρουμένων των ισχυόντων κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.
(43)
Προκειμένου να επιτευχθεί μια κοινή βάση για την εκτίμηση των απωλειών κόκκων πλαστικού, είναι αναγκαίο να καθοριστεί τυποποιημένη μεθοδολογία σε εναρμονισμένο πρότυπο το οποίο θα εκδοθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1025/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12). Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1025/2012 προβλέπει διαδικασία διατύπωσης αντιρρήσεων σε εναρμονισμένα πρότυπα, όταν τα εν λόγω πρότυπα δεν ικανοποιούν πλήρως τις απαιτήσεις που ορίζονται στον εν λόγω κανονισμό.
(44)
Προκειμένου να εξασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού και η αποτελεσματική επιβολή των απαιτήσεών του, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν τις δικές τους αρμόδιες αρχές που θα είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή και την επιβολή του παρόντος κανονισμού. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν περισσότερες από μία ορισθείσες αρμόδιες αρχές στην επικράτειά τους, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν στενή συνεργασία μεταξύ όλων των ορισθεισών αρμόδιων αρχών, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων των αρμόδιων αρχών.
(45)
Προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των επιθεωρήσεων και των ακροάσεων βάσει σχετικών πληροφοριών, όπως οι τεκμηριωμένες καταγγελίες που υποβάλλονται από τρίτους. Οι τρίτοι που υποβάλλουν μια καταγγελία θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι έχουν επαρκές συμφέρον ή να υποστηρίξουν ότι επέρχεται προσβολή δικαιώματος.
(46)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι κάθε μέτρο που λαμβάνουν οι οικείες αρμόδιες αρχές δυνάμει του παρόντος κανονισμού υπόκειται σε πραγματική δικαστική προσφυγή σύμφωνα με το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («Χάρτης»). Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εναπόκειται στα δικαστήρια των κρατών μελών να διασφαλίζουν τη δικαστική προστασία των δικαιωμάτων που οι ιδιώτες αντλούν από το δίκαιο της Ένωσης. Επιπλέον, με το άρθρο 19 παράγραφος 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) επιβάλλεται στα κράτη μέλη να προβλέπουν τα ένδικα βοηθήματα και μέσα που είναι αναγκαία για να διασφαλίζεται η πραγματική νομική προστασία στους τομείς που διέπονται από το δίκαιο της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το κοινό, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών ή νομικών προσώπων που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, έχει πρόσβαση στη δικαιοσύνη σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει τα κράτη μέλη ως συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (ΟΕΕ/ΗΕ) για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα, της 25ης Ιουνίου 1998 (13) («σύμβαση του Aarhus»).
(47)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κανόνες για τις κυρώσεις που θα επιβάλλονται για παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού και να διασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν κανόνες για διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. Σε κάθε περίπτωση, η επιβολή ποινικών και διοικητικών κυρώσεων δεν θα πρέπει να οδηγεί σε προσβολή του δικαιώματος του προσώπου να μη δικάζεται ή να μην τιμωρείται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη (αρχή ne bis in idem), όπως ερμηνεύεται από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τις σοβαρότερες παραβάσεις που διαπράττονται από νομικό πρόσωπο, όπως εκείνες που έχουν υψηλό επίπεδο σοβαρότητας λόγω της φύσης, της έκτασης και της επανάληψής τους ή εκείνες που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το εθνικό τους σύστημα κυρώσεων περιλαμβάνει διοικητικές οικονομικές κυρώσεις των οποίων το μέγιστο ποσό θα πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 3 % του ετήσιου κύκλου εργασιών του εν λόγω νομικού προσώπου στην Ένωση κατά το οικονομικό έτος που προηγείται του έτους κατά το οποίο επιβάλλεται η διοικητική οικονομική κύρωση. Για τις παραβάσεις αυτές, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών δυνάμει της οδηγίας 2008/99/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), θα πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη επίσης ή εναλλακτικά να επιβάλλουν ποινικές κυρώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
(48)
Κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίζουν τη χρηματοδότηση έργων που στοχεύουν: στον καθαρισμό περιοχών που έχουν ρυπανθεί από κόκκους πλαστικού με χρήση περιβαλλοντικά βιώσιμων πρακτικών· στη συλλογή, επεξεργασία και παροχή πληροφοριών σχετικά με περιστατικά και ατυχήματα τα οποία προκαλούν απώλειες και σχετικές αντιδράσεις· στη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με τις επιπτώσεις των απωλειών κόκκων πλαστικού στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον· και στην προώθηση προγραμμάτων ευαισθητοποίησης, ιδίως για τις περιοχές που πλήττονται περισσότερο, όπως οι βιομηχανικές ζώνες και οι λιμένες.
(49)
Όταν προκαλείται βλάβη στην ανθρώπινη υγεία ως αποτέλεσμα παράβασης του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα θιγόμενα άτομα είναι σε θέση να διεκδικήσουν και να λάβουν αποζημίωση για τη βλάβη αυτήν από τα σχετικά φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Οι εν λόγω κανόνες αποζημίωσης συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της διατήρησης, της προστασίας και της βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος και της προστασίας της υγείας του ανθρώπου, όπως ορίζονται στο άρθρο 191 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Στηρίζουν επίσης το δικαίωμα στη ζωή, στην ακεραιότητα του προσώπου και στην προστασία της υγείας που ορίζονται στα άρθρα 2, 3 και 35 του Χάρτη και το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής όπως ορίζεται στο άρθρο 47 του Χάρτη. Επίσης, η οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) δεν παρέχει σε ιδιώτες το δικαίωμα να διεκδικήσουν αποζημίωση συνεπεία περιβαλλοντικής ζημίας ή επικείμενης απειλής τέτοιας ζημίας.
(50)
Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο ο παρών κανονισμός να προβλέπει το δικαίωμα αποζημίωσης για βλάβες που υφίστανται φυσικά πρόσωπα και να διασφαλίζει ότι τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους σε περίπτωση βλαβών στην υγεία που προκαλούνται από παραβάσεις του παρόντος κανονισμού, διασφαλίζοντας, έτσι, την αποτελεσματικότερη επιβολή του. Οι διαδικασίες που αφορούν αγωγές αποζημίωσης θα πρέπει να σχεδιάζονται και να εφαρμόζονται κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να μην καθιστούν αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερή την άσκηση του δικαιώματος αποζημίωσης για βλάβη.
(51)
Ο αντίκτυπος του παρόντος κανονισμού στη δικονομική αυτοτέλεια των κρατών μελών θα πρέπει να περιορίζεται σε ό,τι είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση του στόχου της προστασίας της ανθρώπινης υγείας μέσω ενός ασφαλούς περιβάλλοντος το οποίο επιδιώκει ο κανονισμός και δεν θα πρέπει να θίγει άλλους εθνικούς δικονομικούς κανόνες που θεσπίζουν το δικαίωμα αξίωσης αποζημίωσης για παραβάσεις του εν λόγω κανονισμού. Ωστόσο, οι εν λόγω εθνικοί κανόνες δεν θα πρέπει να εμποδίζουν την αποτελεσματική λειτουργία του μηχανισμού αξίωσης αποζημίωσης που απαιτείται από τον παρόντα κανονισμό.
(52)
Για να διασφαλιστεί ότι τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους στην περίπτωση βλαβών στην υγεία που προκαλούνται από παραβάσεις του παρόντος κανονισμού και, επομένως, για να διασφαλίζεται η αποδοτικότερη επιβολή του, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που προάγουν την προστασία της ανθρώπινης υγείας ή του περιβάλλοντος ή εκείνες που προάγουν την προστασία των καταναλωτών και πληρούν τις απαιτήσεις του εθνικού δικαίου, ως μέλη του ενδιαφερόμενου κοινού, θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε διαδικασίες, όπως ορίζουν τα κράτη μέλη, είτε εξ ονόματος είτε προς υποστήριξη οποιουδήποτε θύματος, με την επιφύλαξη των εθνικών δικονομικών κανόνων που αφορούν την εκπροσώπηση και την υπεράσπιση ενώπιον των δικαστηρίων. Τα κράτη μέλη διαθέτουν συνήθως δικονομική αυτοτέλεια να διασφαλίζουν την αποτελεσματική προσφυγή κατά παραβιάσεων του δικαίου της Ένωσης, με την επιφύλαξη της τήρησης των αρχών της ισοδυναμίας και της αποτελεσματικότητας. Ωστόσο, η πείρα έχει δείξει ότι, μολονότι υπάρχουν συντριπτικά επιδημιολογικά στοιχεία που αποδεικνύουν τις αρνητικές επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία του πληθυσμού, δεν είναι εύκολο να διαπιστωθεί η άμεση σύνδεση μιας συγκεκριμένης απώλειας κόκκων πλαστικού με συγκεκριμένες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, και οι επιπτώσεις αυτές γενικά δεν εκδηλώνονται άμεσα.
(53)
Προκειμένου να ληφθούν υπόψη η τεχνολογική πρόοδος και οι επιστημονικές εξελίξεις, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, όσον αφορά τις τροποποιήσεις των παραρτημάτων του παρόντος κανονισμού. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, και οι διαβουλεύσεις αυτές να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (16). Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
(54)
Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις πληροφορίες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17).
(55)
Προκειμένου να δοθεί στους οικονομικούς φορείς, στους ενωσιακούς μεταφορείς, στους μη ενωσιακούς μεταφορείς, στους φορτωτές και στους φορείς εκμετάλλευσης, πράκτορες και πλοιάρχους ποντοπόρων σκαφών επαρκής χρόνος για να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, η εφαρμογή του θα πρέπει να μετατεθεί χρονικά.
(56)
Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία διατυπώνεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει υποχρεώσεις για τον χειρισμό των κόκκων πλαστικού, ώστε να προληφθούν οι απώλειες σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού κόκκων πλαστικού, με στόχο την επίτευξη μηδενικών απωλειών κόκκων πλαστικού.
2. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στα ακόλουθα φυσικά και νομικά πρόσωπα:
α)
σε οικονομικούς φορείς που χειρίστηκαν κόκκους πλαστικού στην Ένωση σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 5 τόνων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος·
β)
σε οικονομικούς φορείς που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις στην Ένωση για τον καθαρισμό περιεκτών και δεξαμενών κόκκων πλαστικού·
γ)
σε ενωσιακούς μεταφορείς και μη ενωσιακούς μεταφορείς που μεταφέρουν κόκκους πλαστικού στην Ένωση· και
δ)
σε φορτωτές και σε φορείς εκμετάλλευσης, πράκτορες και πλοιάρχους ποντοπόρων σκαφών που μεταφέρουν κόκκους πλαστικού σε εμπορευματοκιβώτια που αποπλέουν από λιμένα κράτους μέλους ή καταπλέουν σε λιμένα κράτους μέλους.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
«κόκκοι πλαστικού»: μάζα πολυμερούς υλικού, ανεξαρτήτως σχήματος, μορφής ή μεγέθους, που παράγεται για χύτευση σε εργασίες κατασκευής πλαστικών προϊόντων, ανεξαρτήτως της πραγματικής χρήσης της·
2)
«διαρροή»: μεμονωμένη ή παρατεταμένη διαφυγή κόκκων πλαστικού εντός των ορίων εγκατάστασης ή εντός οδικών οχημάτων, σιδηροδρομικών βαγονιών ή σκαφών εσωτερικής ναυσιπλοΐας που μεταφέρουν κόκκους πλαστικού από το πρωτεύον σύστημα συγκράτησης·
3)
«απώλεια»: μεμονωμένη ή παρατεταμένη διαφυγή κόκκων πλαστικού στο περιβάλλον σε οποιοδήποτε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού, είτε από τα όρια της εγκατάστασης είτε από οδικά οχήματα, σιδηροδρομικά βαγόνια, σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας ή ποντοπόρα σκάφη που αποπλέουν από λιμένα κράτους μέλους ή καταπλέουν σε λιμένα κράτους μέλους και μεταφέρουν κόκκους πλαστικού·
4)
«εγκατάσταση»: κάθε χώρος, δομή, τοποθεσία, θέση ή τόπος εντός του οποίου διεξάγονται μία ή περισσότερες οικονομικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν τον χειρισμό κόκκων πλαστικού·
5)
«οικονομικός φορέας»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο εκμεταλλεύεται ή ελέγχει την εγκατάσταση, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, ή, αν αυτό προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο, στο οποίο έχει εκχωρηθεί αποφασιστική οικονομική εξουσία επί της τεχνικής λειτουργίας της εγκατάστασης·
6)
«ενωσιακός μεταφορέας»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο εγκατεστημένο σε κράτος μέλος, το οποίο, στο πλαίσιο της οικονομικής του δραστηριότητας, ασχολείται με τη μεταφορά κόκκων πλαστικού με οδικά οχήματα, σιδηροδρομικά βαγόνια ή σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας·
7)
«μη ενωσιακός μεταφορέας»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο εγκατεστημένο σε τρίτη χώρα, το οποίο, στο πλαίσιο της οικονομικής του δραστηριότητας, ασχολείται με τη μεταφορά κόκκων πλαστικού εντός της Ένωσης με οδικά οχήματα, σιδηροδρομικά βαγόνια ή σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας·
8)
«φορτωτής»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο από το οποίο ή εξ ονόματος ή για λογαριασμό του οποίου έχει συναφθεί σύμβαση μεταφοράς εμπορευμάτων με οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο, στο πλαίσιο της οικονομικής του δραστηριότητας, ασχολείται με τη μεταφορά κόκκων πλαστικού με ποντοπόρα σκάφη·
9)
«φορέας εκμετάλλευσης»: ο ιδιοκτήτης ή ο διαχειριστής ποντοπόρου σκάφους·
10)
«πράκτορας»: κάθε πρόσωπο που εντέλλεται ή εξουσιοδοτείται να παρέχει πληροφορίες για λογαριασμό του φορέα εκμετάλλευσης·
11)
«πολύ μικρή, μικρή ή μεσαία επιχείρηση»: πολύ μικρή, μικρή ή μεσαία επιχείρηση κατά την έννοια του παραρτήματος της σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής (18)·
12)
«μεγάλη επιχείρηση»: επιχείρηση που δεν είναι πολύ μικρή, μικρή ή μεσαία επιχείρηση·
13)
«αρμόδια αρχή»: αρχή ή φορέας που ορίζεται από κράτος μέλος, προκειμένου να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που αυτό υπέχει δυνάμει του παρόντος κανονισμού·
14)
«εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος»: φυσικό ή νομικό πρόσωπο εγκατεστημένο στην Ένωση, το οποίο έχει οριστεί με γραπτή εντολή από μη ενωσιακό μεταφορέα δυνάμει του άρθρου 4 να ενεργεί εξ ονόματός του για την εκτέλεση συγκεκριμένων καθηκόντων όσον αφορά τις υποχρεώσεις που ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφοι 2 και 3, στο άρθρο 5 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο και στο άρθρο 15 παράγραφος 1·
15)
«φορέας πιστοποίησης»: οποιοδήποτε από τα ακόλουθα φυσικά ή νομικά πρόσωπα:
α)
οργανισμός αξιολόγησης της συμμόρφωσης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 13) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 765/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19)·
β)
φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει λάβει άδεια να διενεργεί επαλήθευση και επικύρωση σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1221/2009·
16)
«αξιολόγηση της συμμόρφωσης»: η διαδικασία με την οποία αποδεικνύεται κατά πόσον μια εγκατάσταση πληροί τους εφαρμοστέους κανόνες του παρόντος κανονισμού και των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που εκδίδονται βάσει αυτού·
17)
«άδεια»: γραπτή εξουσιοδότηση, που εκδίδεται από τη σχετική αρμόδια αρχή, για τη λειτουργία μιας εγκατάστασης.
Άρθρο 3
Γενικές υποχρεώσεις
1. Οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς διασφαλίζουν την αποφυγή των απωλειών. Εάν σημειωθούν απώλειες, οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς λαμβάνουν άμεσα μέτρα για τον περιορισμό και τον καθαρισμό των εν λόγω απωλειών σύμφωνα με περιβαλλοντικά βιώσιμες πρακτικές.
2. Οι οικονομικοί φορείς αποστέλλουν κοινοποίηση στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους σχετικά με κάθε εγκατάσταση που βρίσκεται στο εν λόγω κράτος μέλος και την οποία εκμεταλλεύονται ή ελέγχουν ή, κατά περίπτωση, επί της τεχνικής λειτουργίας της οποίας τους έχει εκχωρηθεί αποφασιστική οικονομική εξουσία. Για κάθε εγκατάσταση για την οποία αποστέλλεται κοινοποίηση, προσδιορίζουν αν η εγκατάσταση χειρίζεται κόκκους πλαστικού σε ποσότητες μικρότερες, ή ίσες ή μεγαλύτερες, από το όριο των 1 500 τόνων ετησίως. Πριν από τη μεταφορά κόκκων πλαστικού στην Ένωση για πρώτη φορά, οι ενωσιακοί μεταφορείς ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι που αναφέρονται στο άρθρο 4, κατά περίπτωση, αποστέλλουν κοινοποίηση στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένοι οι ενωσιακοί μεταφορείς ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι σχετικά με τη συμμετοχή τους στη μεταφορά κόκκων πλαστικού εντός της Ένωσης και τα χρησιμοποιούμενα μέσα μεταφοράς.
3. Οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι κοινοποιούν στις αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 2 κάθε σημαντική αλλαγή σε σχέση με τα προηγουμένως κοινοποιηθέντα σύμφωνα με την παράγραφο 2 όσον αφορά τις οικείες εγκαταστάσεις και δραστηριότητες που σχετίζονται με τον χειρισμό και τη μεταφορά κόκκων πλαστικού, συμπεριλαμβανομένων τυχόν κλεισίματος υφιστάμενης εγκατάστασης, παύσης των δραστηριοτήτων μεταφοράς ή της περίπτωσης όπου δεν εμπίπτουν πλέον στον παρόντα κανονισμό, και τυχόν αλλαγών στις ποσότητες κόκκων πλαστικού που υπόκεινται σε χειρισμό και είναι σχετικές με την εφαρμογή των υποχρεώσεων όσον αφορά τα όρια.
Άρθρο 4
Εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι μη ενωσιακών μεταφορέων
1. Οι μη ενωσιακοί μεταφορείς ορίζουν εγγράφως εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο σε τουλάχιστον ένα κράτος μέλος στο οποίο οι μη ενωσιακοί μεταφορείς ασχολούνται με τη μεταφορά κόκκων πλαστικού.
2. Οι μη ενωσιακοί μεταφορείς εξουσιοδοτούν εγγράφως τον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο να ενεργεί για λογαριασμό τους με σκοπό τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με το άρθρο 3 παράγραφοι 2 και 3, το άρθρο 5 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο και το άρθρο 15 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού. Ο εν λόγω εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος μπορεί να κληθεί επιπλέον των μη ενωσιακών μεταφορέων ή αντ’ αυτών. Η εντολή του εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου είναι έγκυρη μόνον εφόσον γίνεται αποδεκτή εγγράφως από αυτόν. Ο ορισμός εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου δεν θίγει τις νομικές ενέργειες που θα μπορούσαν να ασκηθούν κατά των μη ενωσιακών μεταφορέων.
3. Ο μη ενωσιακός μεταφορέας ενημερώνει ταυτόχρονα τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους που αναφέρεται στην παράγραφο 1 και την Επιτροπή σχετικά με τον ορισμό εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου και την εντολή του πριν από την πρώτη μεταφορά κόκκων πλαστικού στην Ένωση.
Άρθρο 5
Υποχρεώσεις σχετικά με τον χειρισμό κόκκων πλαστικού
1. Οι οικονομικοί φορείς λαμβάνουν τα ακόλουθα μέτρα:
α)
καταρτίζουν σχέδιο διαχείρισης κινδύνου για κάθε εγκατάσταση σύμφωνα με το παράρτημα Ι, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και το μέγεθος της εγκατάστασης, καθώς και την κλίμακα των εργασιών της·
β)
εγκαθιστούν τον εξοπλισμό και εκτελούν τις διαδικασίες που περιγράφονται στο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου· και
γ)
κοινοποιούν το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται η εγκατάσταση, μαζί με υπεύθυνη δήλωση συμμόρφωσης που εκδίδεται σύμφωνα με το υπόδειγμα εντύπου που παρατίθεται στο παράρτημα II.
Οι οικονομικοί φορείς επικαιροποιούν το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις αδυναμίες που εντοπίζονται με βάση την πείρα τους στον χειρισμό κόκκων πλαστικού, και το θέτουν στη διάθεση των αρμόδιων αρχών κατόπιν αιτήματος.
2. Οι οικονομικοί φορείς που είναι μικρές, μεσαίες ή μεγάλες επιχειρήσεις και εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις που έχουν χειριστεί κόκκους πλαστικού σε ποσότητες κάτω του ορίου των 1 500 τόνων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή οι οποίοι είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις κοινοποιούν κάθε 5 έτη από την τελευταία κοινοποίηση στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται η εγκατάσταση επικαιροποιημένο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου για κάθε εγκατάσταση, καθώς και ανανεωμένη υπεύθυνη δήλωση συμμόρφωσης.
3. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να απαιτούν από τους οικονομικούς φορείς να προχωρήσουν στις ακόλουθες ενέργειες:
α)
να τροποποιούν τα σχέδια διαχείρισης κινδύνου που έχουν κοινοποιηθεί σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι απώλειες μπορούν να αποτρέπονται αποτελεσματικά και, κατά περίπτωση, να συγκρατούνται και να καθαρίζονται και ότι τηρούνται οι υποχρεώσεις που καθορίζονται στο παράρτημα Ι· και
β)
να εφαρμόζουν εγκαίρως οποιοδήποτε από τα μέτρα που απαριθμούνται στο παράρτημα I.
4. Οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς διασφαλίζουν ότι εφαρμόζονται τα μέτρα που καθορίζονται στο παράρτημα III.
5. Όταν οι οικονομικοί φορείς εφαρμόζουν τα μέτρα που καθορίζονται στο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου και όταν οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς εφαρμόζουν τα μέτρα που καθορίζονται στο παράρτημα III, το κάνουν με την ακόλουθη σειρά προτεραιότητας:
α)
μέτρα για την αποτροπή των διαρροών·
β)
μέτρα για τη συγκράτηση των διαρροών, ώστε αυτές να μη μετατραπούν σε απώλειες·
γ)
μέτρα για τον καθαρισμό έπειτα από διαρροή ή απώλεια.
6. Οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς έχουν τις ακόλουθες υποχρεώσεις:
α)
διασφαλίζουν ότι το προσωπικό τους εκπαιδεύεται ανάλογα με τους συγκεκριμένους ρόλους και τις αρμοδιότητές του και ότι γνωρίζει και είναι σε θέση να χρησιμοποιεί τον σχετικό εξοπλισμό και να εκτελεί τις διαδικασίες που ορίζονται για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό· και
β)
τηρούν αρχεία με τις ετήσιες εκτιμώμενες ποσότητες απωλειών και τις συνολικές ποσότητες κόκκων πλαστικού που χειρίζονται.
Έξι μήνες μετά τη δημοσίευση του σχετικού εναρμονισμένου προτύπου στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από την ημερομηνία εφαρμογής της εκτελεστικής πράξης που αναφέρεται στο άρθρο 18 παράγραφος 3, οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς υπολογίζουν τις ποσότητες των απωλειών που αναφέρονται στο στοιχείο β) του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου σύμφωνα με την τυποποιημένη μεθοδολογία που αναφέρεται στο άρθρο 18.
Οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι παρέχουν στοιχεία που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση των μη ενωσιακών μεταφορέων με την υποχρέωση που καθορίζεται στο πρώτο εδάφιο στοιχείο α). Οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι τηρούν τα αρχεία που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχείο β) για περίοδο πέντε ετών και τα θέτουν στη διάθεση των αρμόδιων αρχών κατόπιν αιτήματος και, κατά περίπτωση, των φορέων πιστοποίησης για τους σκοπούς του άρθρου 6.
7. Εάν αποτύχει κάποιο μέτρο που λαμβάνεται για την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό διαρροών και απωλειών, οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα χωρίς καθυστέρηση.
8. Κάθε χρόνο, οι οικονομικοί φορείς που είναι μεσαίες ή μεγάλες επιχειρήσεις και εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις που έχουν χειριστεί κόκκους πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή μεγαλύτερες από το όριο των 1 500 τόνων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος διενεργούν, για κάθε εγκατάσταση, εσωτερική αξιολόγηση της κατάστασης συμμόρφωσης της εγκατάστασης με τις απαιτήσεις του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου που καθορίζονται στο παράρτημα I ή με τους όρους υπό τους οποίους χορηγήθηκε η άδεια που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α).
Οι οικονομικοί φορείς που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου τηρούν αρχεία των εσωτερικών αξιολογήσεων για περίοδο πέντε ετών και τα θέτουν στη διάθεση των αρμόδιων αρχών κατόπιν αιτήματος, καθώς και των φορέων πιστοποίησης για τους σκοπούς του άρθρου 6.
Άρθρο 6
Πιστοποίηση
1. Έως τις 17 Δεκεμβρίου 2027, και στη συνέχεια ανά τριετία, οι οικονομικοί φορείς που είναι μεγάλες επιχειρήσεις αποδεικνύουν ότι η διαδικασία χειρισμού σε κάθε εγκατάσταση που χειρίστηκε κόκκους πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα I, εξασφαλίζοντας πιστοποιητικό που εκδίδεται από φορέα πιστοποίησης.
2. Έως τις 17 Δεκεμβρίου 2028 και στη συνέχεια ανά τετραετία, οι οικονομικοί φορείς που είναι μεσαίες επιχειρήσεις αποδεικνύουν ότι η διαδικασία χειρισμού σε κάθε εγκατάσταση που χειρίστηκε κόκκους πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα I, εξασφαλίζοντας πιστοποιητικό που εκδίδεται από φορέα πιστοποίησης.
3. Έως τις 17 Δεκεμβρίου 2030, οι οικονομικοί φορείς που είναι μικρές επιχειρήσεις αποδεικνύουν ότι η διαδικασία χειρισμού σε κάθε εγκατάσταση που χειρίστηκε κόκκους πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή άνω του ορίου των 1 500 τόνων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα I, εξασφαλίζοντας πιστοποιητικό που εκδίδεται από φορέα πιστοποίησης. Το εν λόγω πιστοποιητικό ισχύει για 5 έτη.
Οι οικονομικοί φορείς που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου συμμορφώνονται με το άρθρο 5 παράγραφος 2 μετά τη λήξη της περιόδου ισχύος του πιστοποιητικού, εκτός εάν επιλέξουν να το ανανεώσουν σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου.
4. Οι φορείς πιστοποίησης διενεργούν επιτόπιους ελέγχους, μεταξύ άλλων, εάν υπάρχει πρόσβαση, σε άμεσα παρακείμενες περιοχές, ώστε να διασφαλίζεται ότι το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου είναι επαρκές για την πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού και ότι όλα τα μέτρα που περιλαμβάνονται σε αυτό εφαρμόζονται δεόντως.
5. Τα πιστοποιητικά πληρούν τις παρακάτω απαιτήσεις:
α)
εκδίδονται σύμφωνα με το υπόδειγμα εντύπου που παρατίθεται στο παράρτημα IV και σε ηλεκτρονική μορφή·
β)
προσδιορίζουν τον οικονομικό φορέα, την εγκατάσταση που καλύπτεται από το πιστοποιητικό, την ημερομηνία κάθε διενεργηθέντος επιτόπιου ελέγχου και την περίοδο ισχύος·
γ)
πιστοποιούν τη συμμόρφωση της εγκατάστασης που καλύπτεται από το πιστοποιητικό προς τις απαιτήσεις του παραρτήματος Ι.
6. Χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, οι φορείς πιστοποίησης κοινοποιούν στην αρμόδια αρχή τα ακόλουθα:
α)
πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί·
β)
πιστοποιητικά που έχουν ανασταλεί ή ανακληθεί·
γ)
αλλαγές σε πιστοποιητικά.
Άρθρο 7
Συμμόρφωση μέσω αδειών
1. Τα κράτη μέλη δύνανται να απαλλάσσουν τους οικονομικούς φορείς από τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο γ) και στο άρθρο 5 παράγραφος 2, καθώς και από την υποχρέωση απόκτησης πιστοποιητικού δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφοι 1, 2 και 3 για κάθε εγκατάσταση, υπό την προϋπόθεση ότι:
α)
η λειτουργία της εγκατάστασης υπόκειται σε άδεια·
β)
ο οικονομικός φορέας έχει κοινοποιήσει στην αρχή που είναι αρμόδια για την έκδοση αδειών το σχέδιό του διαχείρισης κινδύνου, καθώς και τις επικαιροποιήσεις του ανά τριετία για τις μεγάλες επιχειρήσεις, τετραετία για τις μεσαίες επιχειρήσεις και πενταετία για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις·
γ)
η άδεια έχει χορηγηθεί ή επανεξεταστεί και, κατά περίπτωση, επικαιροποιηθεί με βάση την επαλήθευση της συμμόρφωσης του οικονομικού φορέα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος I, μετά την κοινοποίηση σχεδίου διαχείρισης κινδύνου και των επακόλουθων επικαιροποιήσεων, όπως αναφέρεται στο στοιχείο β)· και
δ)
η εγκατάσταση υπόκειται σε τακτικές επιθεωρήσεις από τις αρμόδιες αρχές, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων επισκέψεων, στις οποίες εξετάζεται το πλήρες φάσμα των σχετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των διαρροών και των απωλειών, με την περιοδικότητα που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 και με περιοδικότητα ισοδύναμη με εκείνη που προκύπτει από την εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφοι 1, 2 και 3.
2. Το κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή την απαλλαγή των οικονομικών φορέων και τους εθνικούς κανόνες σχετικά με τις άδειες.
Άρθρο 8
Συμμόρφωση μέσω συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης
1. Οι οικονομικοί φορείς που είναι καταχωρισμένοι στο κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1221/2009 απαλλάσσονται από τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 και στο άρθρο 6 παράγραφοι 1, 2 και 3 του παρόντος κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι ο επαληθευτής περιβάλλοντος, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 20) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1221/2009, έχει ελέγξει ότι οι απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα Ι του παρόντος κανονισμού έχουν συμπεριληφθεί στο σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης του οικονομικού φορέα και έχουν εφαρμοστεί.
2. Τα κράτη μέλη δύνανται να απαλλάσσουν τους οικονομικούς φορείς από τη συμμόρφωση με το άρθρο 5 παράγραφος 2 και το άρθρο 6 παράγραφοι 1, 2 και 3, εφόσον έχουν καταρτίσει και εφαρμόσει σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης (ΣΠΔ) για κάθε εγκατάσταση, και υπό την προϋπόθεση ότι:
α)
διαπιστευμένος φορέας πιστοποίησης έχει διενεργήσει αξιολόγηση της συμμόρφωσης για να επαληθεύσει, μεταξύ άλλων μέσω επιτόπιων ελέγχων, ότι το ΣΠΔ και ο τρόπος εφαρμογής του συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα I·
β)
ο οικονομικός φορέας κοινοποιεί στις αρμόδιες αρχές την αξιολόγηση της συμμόρφωσης του ΣΠΔ που αναφέρεται στο στοιχείο α), συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών σχετικά με τον οικονομικό φορέα, την εγκατάσταση για την οποία επαληθεύεται η συμμόρφωση, την ημερομηνία διενέργειας των επιτόπιων ελέγχων και την περίοδο για την οποία ισχύει η αξιολόγηση της συμμόρφωσης· και
γ)
οι τακτικές αξιολογήσεις της συμμόρφωσης του ΣΠΔ περιλαμβάνουν, τουλάχιστον ανά τριετία, αξιολόγηση της εφαρμογής του σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος I.
Άρθρο 9
Διαπίστευση φορέων πιστοποίησης
Η διαπίστευση των φορέων πιστοποίησης που αναφέρεται στο άρθρο 2 σημείο 15) στοιχείο α) περιλαμβάνει αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)
ο φορέας πιστοποίησης έχει συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο κράτους μέλους και διαθέτει νομική προσωπικότητα·
β)
ο φορέας πιστοποίησης είναι τρίτος φορέας, ανεξάρτητος από τον οικονομικό φορέα·
γ)
ο φορέας πιστοποίησης, τα ανώτερα διευθυντικά του στελέχη και το προσωπικό που είναι αρμόδιο για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης δεν αναλαμβάνουν καμιά δραστηριότητα που μπορεί να αντίκειται στην ανεξάρτητη κρίση ή την ακεραιότητά τους σε σχέση με τις δραστηριότητες πιστοποίησης·
δ)
ο φορέας πιστοποίησης και το προσωπικό του ασκούν τα καθήκοντά τους με τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις και εκτελούν τις δραστηριότητές τους με ύψιστη επαγγελματική ακεραιότητα και με την απαιτούμενη τεχνική ικανότητα και δεν υπόκεινται σε πιέσεις και παραινέσεις, μεταξύ άλλων οικονομικής φύσης, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κρίση τους ή τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων πιστοποίησης που εκτελούν, ιδίως όσον αφορά πρόσωπα ή ομάδες προσώπων που έχουν συμφέρον από τα αποτελέσματα αυτών των δραστηριοτήτων. Διασφαλίζεται η αμεροληψία των φορέων πιστοποίησης, των ανώτερων διευθυντικών τους στελεχών και του προσωπικού που είναι αρμόδιο για την εκτέλεση της πιστοποίησης και των καθηκόντων·
ε)
ο φορέας πιστοποίησης διαθέτει την εμπειρογνωσία, τον εξοπλισμό και τις υποδομές που απαιτούνται για την εκτέλεση της αξιολόγησης συμμόρφωσης για την οποία έχει διαπιστευτεί·
στ)
ο φορέας πιστοποίησης διαθέτει επαρκές και κατάλληλα ειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό, το οποίο είναι υπεύθυνο για την εκτέλεση των καθηκόντων αξιολόγησης συμμόρφωσης·
ζ)
με την επιφύλαξη των εξουσιών των αρμόδιων αρχών δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 3 στοιχείο β), το προσωπικό του φορέα πιστοποίησης τηρεί το επαγγελματικό απόρρητο όσον αφορά όλες τις πληροφορίες που περιέρχονται σε γνώση του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων αξιολόγησης της συμμόρφωσης·
η)
όταν ένας φορέας πιστοποίησης αναθέτει κατ’ υπεργολαβία ορισμένα καθήκοντα που συνδέονται με την πιστοποίηση ή προσφεύγει σε θυγατρική, αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη για τα καθήκοντα που εκτελούν οι υπεργολάβοι ή οι θυγατρικές και αξιολογεί και παρακολουθεί τα προσόντα του υπεργολάβου ή της θυγατρικής και τις εργασίες που αυτοί εκτελούν. Οι υπεργολάβοι ή οι θυγατρικές μπορούν να ασκούν μόνο τα καθήκοντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της διαπίστευσης του φορέα πιστοποίησης. Οι φορείς πιστοποίησης διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες των υπεργολάβων ή των θυγατρικών τους δεν επηρεάζουν το απόρρητο, την αντικειμενικότητα ή την αμεροληψία των δραστηριοτήτων πιστοποίησης που εκτελούν.
Άρθρο 10
Υποχρέωση ενημέρωσης
Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, κάθε παρασκευαστής, εισαγωγέας, κατάντη χρήστης ή διανομέας που διαθέτει στην αγορά κόκκους πλαστικού που είναι μικροσωματίδια συνθετικών πολυμερών βάσει του παραρτήματος XVII καταχώριση 78 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 παρέχει τις πληροφορίες όπως αναφέρονται στο παράρτημα V του παρόντος κανονισμού στην ετικέτα, στη συσκευασία, στο φυλλάδιο που συνοδεύει τη συσκευασία ή στο δελτίο δεδομένων ασφαλείας. Οι πληροφορίες είναι ευδιάκριτες, ευανάγνωστες και ανεξίτηλες. Το κείμενο των πληροφοριών παρέχεται στις επίσημες γλώσσες των κρατών μελών στην αγορά των οποίων διατίθενται οι κόκκοι πλαστικού, εκτός εάν τα οικεία κράτη μέλη προβλέπουν διαφορετικά. Ο παρασκευαστής, ο εισαγωγέας, ο κατάντη χρήστης ή ο διανομέας δύνανται να παρέχουν τις εν λόγω πληροφορίες κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων δυνάμει του παραρτήματος XVII καταχώριση 78 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006.
Άρθρο 11
Πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες
1. Οι αρμόδιες αρχές θέτουν στη διάθεση του κοινού, μεταξύ άλλων συστηματικά μέσω του διαδικτύου, σε ιστότοπο εύκολα προσπελάσιμο, δωρεάν και χωρίς να περιορίζεται η πρόσβαση μόνο σε εγγεγραμμένους χρήστες, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι διαφυλάσσονται οι εμπιστευτικές επιχειρηματικές πληροφορίες, τα ακόλουθα:
α)
τις πληροφορίες που έχουν λάβει σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφοι 2 και 3 και το άρθρο 4·
β)
τα σχέδια διαχείρισης κινδύνου που έχουν λάβει σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2·
γ)
τις υπεύθυνες δηλώσεις συμμόρφωσης που έχουν λάβει σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2·
δ)
τα πιστοποιητικά που εκδίδονται δυνάμει του άρθρου 6 και τις κοινοποιήσεις που έχουν λάβει σύμφωνα με την παράγραφο 6 του εν λόγω άρθρου·
ε)
το περιεχόμενο της απόφασης για τη χορήγηση άδειας, συμπεριλαμβανομένων αντιγράφου της άδειας και τυχόν επακόλουθων επικαιροποιήσεων ή συνδέσμου προς άλλα υφιστάμενα μητρώα προσβάσιμα στο κοινό ή ιστοτόπους, που έχουν δημιουργηθεί σε επίπεδο κράτους μέλους και παρέχουν πρόσβαση στις εν λόγω άδειες και τις επακόλουθες επικαιροποιήσεις τους· και
στ)
το περιεχόμενο της αξιολόγησης της συμμόρφωσης του ΣΠΔ που έχουν λάβει σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχείο β).
2. Οι αρμόδιες αρχές, όταν θέτουν στη διάθεση του κοινού τα σχέδια διαχείρισης κινδύνου που αναφέρονται στο στοιχείο β) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, δεν δημοσιοποιούν τις πληροφορίες που αναφέρονται στο παράρτημα I παράγραφος 1 στοιχείο β). Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να παραλείπουν μέρη άλλων πληροφοριών που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, εάν η δημοσιοποίησή τους θα επηρέαζε δυσμενώς την ασφάλεια των σχετικών εγκαταστάσεων ή την ασφάλεια του τοπικού πληθυσμού ή οποιοδήποτε από τα συμφέροντα που απαριθμούνται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως η) της οδηγίας 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21). Οι αρμόδιες αρχές δύνανται να απαιτούν από τους οικονομικούς φορείς να προσδιορίζουν τα μέρη των πληροφοριών που θεωρούν ότι δεν πρέπει να δημοσιοποιούνται.
3. Η Επιτροπή δημοσιεύει στον ιστότοπό της τον κατάλογο των εθνικών ιστοτόπων όπως αναφέρονται στην παράγραφο 1, υπό την προϋπόθεση ότι οι απαραίτητες πληροφορίες υποβάλλονται από τα κράτη μέλη.
4. Η Επιτροπή δημιουργεί κατάλογο των ορισθέντων εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων των μη ενωσιακών μεταφορέων βάσει των πληροφοριών που υποβάλλονται σε αυτήν δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 3 και τον θέτει στη διάθεση του κοινού, μεταξύ άλλων συστηματικά μέσω του διαδικτύου, σε ιστότοπο εύκολα προσπελάσιμο, δωρεάν και χωρίς να περιορίζεται η πρόσβαση μόνο σε εγγεγραμμένους χρήστες, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι διαφυλάσσονται οι εμπιστευτικές επιχειρηματικές πληροφορίες.
Άρθρο 12
Υποχρεώσεις σχετικά με τη θαλάσσια μεταφορά κόκκων πλαστικού σε εμπορευματοκιβώτια
1. Οι φορτωτές διασφαλίζουν ότι:
α)
οι κόκκοι πλαστικού συσκευάζονται σε συσκευασίες καλής ποιότητας που είναι αρκετά ανθεκτικές ώστε να αντέχουν στους κραδασμούς και τις φορτώσεις που συνήθως απαντώνται κατά τη μεταφορά και είναι κατασκευασμένες και κλεισμένες κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται κάθε απώλεια περιεχομένου που θα μπορούσε να προκληθεί από δονήσεις ή δυνάμεις επιτάχυνσης υπό κανονικές συνθήκες μεταφοράς·
β)
τα στοιχεία μεταφοράς που προσδιορίζουν τα εμπορευματοκιβώτια που περιέχουν κόκκους πλαστικού παραδίδονται στον φορέα εκμετάλλευσης, στον πράκτορα και στον πλοίαρχο ποντοπόρου σκάφους επιπλέον των πληροφοριών φορτίου που απαιτούνται από τον κανονισμό VI/2 της Διεθνούς Σύμβασης για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα (SOLAS), πριν τεθούν επί του σκάφους οι κόκκοι πλαστικού· και
γ)
οι πληροφορίες φορτίου που αναφέρονται στο στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου συνοδεύονται από ειδικό αίτημα στοιβασίας που απαιτεί τη στοιβασία των εμπορευματοκιβωτίων που περιέχουν κόκκους πλαστικού σύμφωνα με την παράγραφο 3.
2. Οι φορείς εκμετάλλευσης και οι πλοίαρχοι ποντοπόρων σκαφών και, κατά περίπτωση, οι πράκτορες διασφαλίζουν ότι έχουν στην κατοχή τους τον κατάλογο ή το δηλωτικό ή το κατάλληλο σχέδιο φόρτωσης σύμφωνα με τις πληροφορίες φορτίου που λαμβάνονται από τον φορτωτή και αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β).
3. Οι φορείς εκμετάλλευσης και οι πλοίαρχοι ποντοπόρων σκαφών διασφαλίζουν ότι τα εμπορευματοκιβώτια που περιέχουν κόκκους πλαστικού στοιβάζονται κάτω από το κατάστρωμα, όταν είναι ευλόγως εφικτό, ή εντός του σκάφους σε προστατευμένες περιοχές εκτεθειμένων καταστρωμάτων. Και στις δύο περιπτώσεις, τα εν λόγω εμπορευματοκιβώτια ασφαλίζονται ώστε να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι για το θαλάσσιο περιβάλλον χωρίς να θίγεται η ασφάλεια του ποντοπόρου σκάφους και των επιβαινόντων.
Άρθρο 13
Επαλήθευση συμμόρφωσης και υποβολή εκθέσεων
1. Οι αρμόδιες αρχές επαληθεύουν τη συμμόρφωση των οικονομικών φορέων, των ενωσιακών μεταφορέων, των μη ενωσιακών μεταφορέων και των εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων, των φορτωτών και των φορέων εκμετάλλευσης, πρακτόρων και πλοιάρχων ποντοπόρων σκαφών με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό, λαμβάνοντας υπόψη, κατά περίπτωση, τις πληροφορίες που παρέχονται στις υπεύθυνες δηλώσεις συμμόρφωσης που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2 και συλλέγονται από φορείς πιστοποίησης και αρμόδιες αρχές σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 6 και το άρθρο 7 παράγραφος 1 σύμφωνα με τις απαλλαγές που χορηγούνται δυνάμει του άρθρου 8. Οι αρμόδιες αρχές διενεργούν περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις, μεταξύ άλλων χωρίς προειδοποίηση, και άλλες ενέργειες επαλήθευσης, ακολουθώντας προσέγγιση βάσει κινδύνου.
2. Έως την 1η Ιανουαρίου 2030, και στη συνέχεια ανά τριετία, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή έκθεση η οποία περιέχει ποιοτικές και ποσοτικές πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά τα τρία προηγούμενα διαδοχικά ημερολογιακά έτη. Στις πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται τα εξής:
α)
ο αριθμός των οικονομικών φορέων ανά μέγεθος επιχείρησης βάσει της σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής και ανά οικονομική δραστηριότητα, οι εγκαταστάσεις τους και ο αριθμός των ενωσιακών μεταφορέων και των μη ενωσιακών μεταφορέων και τα μεταφορικά μέσα που χρησιμοποιούνται από τους εν λόγω μεταφορείς για τη μεταφορά κόκκων πλαστικού·
β)
ο αριθμός των σχεδίων διαχείρισης κινδύνου και των υπεύθυνων δηλώσεων που κοινοποιήθηκαν δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφοι 1 και 2, αντιστοίχως, ο αριθμός των πιστοποιητικών που κοινοποιήθηκαν δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 6 και ο αριθμός των οικονομικών φορέων που είναι καταχωρισμένοι στο EMAS ή έχουν εφαρμόσει ΣΠΔ που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 παράγραφος 2·
γ)
ο αριθμός των χορηγούμενων αδειών που πληρούν τους όρους του άρθρου 7· και
δ)
ο αριθμός και τα αποτελέσματα των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων και άλλων ενεργειών επαλήθευσης που διενεργήθηκαν κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, καθώς και ο αριθμός των περιστατικών και ατυχημάτων που αναφέρθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 και τα μέτρα που ελήφθησαν σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
3. Η Επιτροπή καθορίζει, με εκτελεστικές πράξεις, μορφότυπο για τις εκθέσεις της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 24 παράγραφος 2.
4. Το αργότερο τρεις μήνες μετά την ημερομηνία υποβολής εκθέσεων που αναφέρεται στην παράγραφο 2, η Επιτροπή δημοσιοποιεί επισκόπηση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σε επίπεδο Ένωσης, με βάση τα δεδομένα που υποβάλλονται δυνάμει της εν λόγω παραγράφου.
Άρθρο 14
Περιστατικά και ατυχήματα
1. Με την επιφύλαξη της οδηγίας 2004/35/ΕΚ, σε περίπτωση περιστατικού ή ατυχήματος που προκαλεί απώλεια η οποία επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς προχωρούν:
α)
ενημερώνουν αμέσως τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, όπου αρμόζει·
β)
λαμβάνουν αμέσως κάθε δυνατό μέτρο για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον·
γ)
χωρίς καθυστέρηση και το αργότερο 30 ημέρες μετά το περιστατικό ή το ατύχημα που προκαλεί απώλεια η οποία επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, παρέχουν τις ακόλουθες πληροφορίες στις αρμόδιες αρχές στο έδαφος των οποίων συνέβη το περιστατικό ή το ατύχημα:
i)
τις εκτιμώμενες ποσότητες της απώλειας·
ii)
τις αιτίες της απώλειας· και
iii)
τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει του στοιχείου β)· και
δ)
λαμβάνουν μέτρα για να αποτραπούν περαιτέρω περιστατικά ή ατυχήματα.
2. Η αρμόδια αρχή στο έδαφος της οποίας συνέβη το περιστατικό ή το ατύχημα απαιτεί, όπου χρειάζεται, από τους οικονομικούς φορείς, τους ενωσιακούς μεταφορείς και τους μη ενωσιακούς μεταφορείς να λάβουν κατάλληλα συμπληρωματικά μέτρα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στην υγεία του ανθρώπου ή το περιβάλλον και για την αποτροπή περαιτέρω περιστατικών ή ατυχημάτων, μεταξύ άλλων διοργανώνοντας ειδικά προγράμματα κατάρτισης.
3. Στην περίπτωση περιστατικού ή ατυχήματος που επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον σε άλλο κράτος μέλος, η αρμόδια αρχή στο έδαφος της οποίας συνέβη το ατύχημα ή το περιστατικό ενημερώνει αμέσως την αρμόδια αρχή του εν λόγω άλλου κράτους μέλους.
Άρθρο 15
Μη συμμόρφωση
1. Σε περίπτωση παράβασης των κανόνων που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς, οι μη ενωσιακοί μεταφορείς και οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι, κατά περίπτωση, προχωρούν αμέσως στις παρακάτω ενέργειες:
α)
ενημερώνουν την αρμόδια αρχή·
β)
λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης το συντομότερο δυνατόν· και
γ)
συμμορφώνονται με τυχόν συμπληρωματικά μέτρα τα οποία η αρμόδια αρχή υποδεικνύει ως αναγκαία για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης.
2. Όταν η παράβαση των κανόνων που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό συνιστά άμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή απειλεί να προκαλέσει άμεσες σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον, η αρμόδια αρχή πρέπει ή, όταν η εν λόγω παράβαση οδηγεί σε σημαντική απώλεια, δύναται να αναστείλει τη λειτουργία της εγκατάστασης ή μέρους αυτής και να ακινητοποιήσει τα οδικά οχήματα, τα σιδηροδρομικά βαγόνια ή τα σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας ή να αποτρέψει τη μετακίνησή τους έως ότου αποκατασταθεί η συμμόρφωση σύμφωνα με την παράγραφο 1 στοιχεία β) και γ).
Άρθρο 16
Ορισμός και εξουσίες των αρμόδιων αρχών
1. Τα κράτη μέλη ορίζουν μία ή περισσότερες αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή και την επιβολή του παρόντος κανονισμού. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή, χωρίς καθυστέρηση μετά τις 16 Δεκεμβρίου 2025, για τις ονομασίες, τις διευθύνσεις και τα στοιχεία επικοινωνίας των αρμόδιων αρχών, καθώς και για κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση των πληροφοριών αυτών.
2. Τα κράτη μέλη αναθέτουν στις αρμόδιες αρχές τους τις εξουσίες επιθεώρησης και επιβολής που είναι αναγκαίες για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό.
3. Στις εξουσίες των αρμόδιων αρχών όπως αναφέρονται στην παράγραφο 2 περιλαμβάνονται τουλάχιστον οι ακόλουθες:
α)
η εξουσία να έχουν πρόσβαση σε οποιαδήποτε σχετικά έγγραφα, δεδομένα ή πληροφορίες που αφορούν παράβαση του παρόντος κανονισμού, σε οποιαδήποτε μορφή ή μορφότυπο και ανεξαρτήτως του μέσου αποθήκευσής τους ή του τόπου όπου βρίσκονται αποθηκευμένα, καθώς και η εξουσία να λαμβάνουν ή να αποκτούν αντίγραφα αυτών·
β)
η εξουσία να απαιτούν από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο να παρέχει κάθε σχετική πληροφορία, δεδομένα ή έγγραφα, σε οποιαδήποτε μορφή ή μορφότυπο και ανεξαρτήτως του μέσου αποθήκευσής τους ή του τόπου όπου βρίσκονται αποθηκευμένα, προκειμένου να διαπιστώσουν αν έχει σημειωθεί ή σημειώνεται παράβαση του παρόντος κανονισμού και να εξακριβώσουν τις λεπτομέρειες της παράβασης αυτής·
γ)
η εξουσία να ξεκινούν με δική τους πρωτοβουλία επιθεώρηση με σκοπό την παύση ή την απαγόρευση των παραβάσεων του παρόντος κανονισμού· και
δ)
η εξουσία να έχουν πρόσβαση σε εγκαταστάσεις.
4. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να χρησιμοποιούν οποιεσδήποτε πληροφορίες, έγγραφα, ευρήματα, δηλώσεις ή μυστικές πληροφορίες ως αποδεικτικά στοιχεία για τους σκοπούς των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεών τους και άλλων ενεργειών επαλήθευσης, ανεξάρτητα από τον μορφότυπο ή το μέσο στο οποίο βρίσκονται αποθηκευμένα.
5. Σε περίπτωση που υπάρχουν περισσότερες από μία αρμόδιες αρχές στην επικράτεια ενός κράτους μέλους, αυτό διασφαλίζει τη δημιουργία κατάλληλων μηχανισμών επικοινωνίας και συντονισμού.
Άρθρο 17
Πληροφορίες και συνδρομή για τη συμμόρφωση
1. Έως τις 17 Δεκεμβρίου 2026, η Επιτροπή συντάσσει και θέτει στη διάθεση του κοινού, μεταξύ άλλων μέσω του διαδικτύου, σε ιστότοπο που είναι εύκολα προσπελάσιμος, δωρεάν και χωρίς να περιορίζεται η πρόσβαση μόνο σε εγγεγραμμένους χρήστες, υλικό ευαισθητοποίησης και κατάρτισης σχετικά με την κατάλληλη υλοποίηση των υποχρεώσεων που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό, σε διαβούλευση με εκπροσώπους οικονομικών φορέων, μεταφορέων και φορέων πιστοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων, και με σχετικές περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις και σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές. Κατά περίπτωση, η Επιτροπή διαβουλεύεται επίσης με εκπροσώπους εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων, φορτωτών και φορέων εκμετάλλευσης, πρακτόρων και πλοιάρχων ποντοπόρων σκαφών.
2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι οικονομικοί φορείς, οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς, οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι, οι φορτωτές και οι φορείς εκμετάλλευσης, πράκτορες και πλοίαρχοι ποντοπόρων σκαφών έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούν τη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό και ότι, ιδίως οι πολύ μικρές και οι μικρές επιχειρήσεις, λαμβάνουν συνδρομή για τον σκοπό αυτό.
Με την επιφύλαξη των εφαρμοστέων κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, η συνδρομή που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο μπορεί, ειδικότερα, να λάβει τη μορφή:
α)
χρηματοδοτικής στήριξης, μεταξύ άλλων για τους σκοπούς της πιστοποίησης μικρών επιχειρήσεων·
β)
πρόσβασης σε χρηματοδότηση·
γ)
εξειδικευμένης κατάρτισης της διοίκησης και του προσωπικού· και
δ)
οργανωτικής και τεχνικής συνδρομής.
3. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν την ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης που παρέχουν κατάλληλα προσόντα στο προσωπικό των φορέων πιστοποίησης.
Άρθρο 18
Πρότυπα
1. Για τους σκοπούς της συμμόρφωσης με την υποχρέωση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 στοιχείο β), εκπονείται μεθοδολογία για την εκτίμηση των ποσοτήτων των απωλειών, βάσει εναρμονισμένων προτύπων, σύμφωνα με τις διαδικασίες που θεσπίζονται με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1025/2012.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει το αίτημα για την εκπόνηση εναρμονισμένων προτύπων σε έναν ή περισσότερους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης έως τις 17 Δεκεμβρίου 2026.
3. Εάν κανένας ευρωπαϊκός οργανισμός τυποποίησης δεν αποδεχθεί το αίτημα κατάρτισης εναρμονισμένου προτύπου ή εάν η Επιτροπή θεωρεί ότι το προτεινόμενο πρότυπο δεν πληροί τις απαιτήσεις που επιδιώκει να καλύψει, η Επιτροπή καθορίζει τη μεθοδολογία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου μέσω εκτελεστικής πράξης. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 24 παράγραφος 3.
Άρθρο 19
Χειρισμός καταγγελιών και πρόσβαση στη δικαιοσύνη
1. Τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που θεωρείται, βάσει του εθνικού δικαίου, ότι έχουν επαρκές συμφέρον ή τα οποία θεωρούν ότι τα δικαιώματά τους προσβλήθηκαν δικαιούνται να υποβάλλουν τεκμηριωμένες καταγγελίες στις αρμόδιες αρχές, όταν κρίνουν, βάσει αντικειμενικών περιστάσεων, ότι κάποιος οικονομικός φορέας, ενωσιακός μεταφορέας, μη ενωσιακός μεταφορέας ή κάποιος φορτωτής ή κάποιος φορέας εκμετάλλευσης, πράκτορας ή πλοίαρχος ποντοπόρου σκάφους δεν συμμορφώνεται με τον παρόντα κανονισμό.
Για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου, μη κυβερνητικές οντότητες ή οργανώσεις που προάγουν την προστασία της ανθρώπινης υγείας ή του περιβάλλοντος ή εκείνες που προάγουν την προστασία των καταναλωτών και ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις που καθορίζονται στο εθνικό δίκαιο θεωρείται ότι έχουν επαρκές συμφέρον.
2. Οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν τις τεκμηριωμένες καταγγελίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και, κατά περίπτωση, λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την επαλήθευση των εν λόγω καταγγελιών, συμπεριλαμβανομένων των επιθεωρήσεων και ακροάσεων του προσώπου ή της οργάνωσης. Εάν διαπιστωθεί ότι η καταγγελία είναι βάσιμη, οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3, το άρθρο 14 παράγραφος 2 και το άρθρο 15 παράγραφος 2.
3. Οι αρμόδιες αρχές ενημερώνουν, το ταχύτερο δυνατόν, τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και υπέβαλαν την καταγγελία σχετικά με την απόφασή τους να δεχθούν ή να απορρίψουν το αίτημα για λήψη μέτρων σύμφωνα με την καταγγελία και αιτιολογούν την απόφασή τους.
4. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ένα πρόσωπο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 έχει πρόσβαση σε δικαστήριο ή άλλο ανεξάρτητο και αμερόληπτο δημόσιο φορέα αρμόδιο για τον έλεγχο της διαδικαστικής και ουσιαστικής νομιμότητας των αποφάσεων, πράξεων ή παραλείψεων της αρμόδιας αρχής δυνάμει του παρόντος κανονισμού, με την επιφύλαξη τυχόν διατάξεων του εθνικού δικαίου που απαιτούν την εξάντληση των διαδικασιών διοικητικής προσφυγής προτού ασκηθεί προσφυγή ενώπιον δικαστηρίου. Οι εν λόγω διαδικασίες προσφυγής είναι δίκαιες, αντικειμενικές και έγκαιρες, δεν είναι απαγορευτικά δαπανηρές και προβλέπουν κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα επανόρθωσης, συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής δικαστικής προστασίας, όπου κρίνεται αναγκαίο.
5. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να τίθενται στη διάθεση του κοινού πρακτικές πληροφορίες σχετικά με την πρόσβαση στις διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες προσφυγής που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
Άρθρο 20
Κυρώσεις
1. Με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών βάσει της οδηγίας (EE) 2024/1203 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22), τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες για τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβιάσεων των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
2. Οι κυρώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν διοικητικές οικονομικές κυρώσεις που στερούν ουσιαστικά από όσους διέπραξαν την παράβαση τα οικονομικά οφέλη που απορρέουν από τις παραβάσεις τους.
3. Για τις πλέον σοβαρές παραβάσεις που διαπράττονται από νομικό πρόσωπο, το ανώτατο επίπεδο των διοικητικών οικονομικών κυρώσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 ανέρχεται τουλάχιστον στο 3 % του ετήσιου κύκλου εργασιών του στην Ένωση κατά το οικονομικό έτος που προηγήθηκε του έτους κατά το οποίο επιβάλλεται η διοικητική οικονομική κύρωση.
4. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης, ή εναλλακτικά, να επιβάλλουν ποινικές κυρώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι είναι ισοδύναμα αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές με τις διοικητικές οικονομικές κυρώσεις που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
5. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι κυρώσεις που καθορίζονται δυνάμει του παρόντος άρθρου λαμβάνουν δεόντως υπόψη τα εξής, κατά περίπτωση:
α)
τη φύση, τη βαρύτητα και την έκταση της παράβασης·
β)
τον πληθυσμό ή το περιβάλλον που θίγεται από την παράβαση, λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων της παράβασης επί του στόχου της επίτευξης υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος·
γ)
τον επαναλαμβανόμενο ή μεμονωμένο χαρακτήρα της παράβασης.
6. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αμελλητί στην Επιτροπή τους κανόνες και τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση που τα επηρεάζει.
Άρθρο 21
Αποζημίωση
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, όταν προκαλείται βλάβη στην ανθρώπινη υγεία ως αποτέλεσμα παράβασης του παρόντος κανονισμού, τα θιγόμενα άτομα έχουν το δικαίωμα να διεκδικήσουν και να λάβουν αποζημίωση για την εν λόγω βλάβη από τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ευθύνονται για την παράβαση.
2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι εθνικοί κανόνες και διαδικασίες που αφορούν αγωγές αποζημίωσης σχεδιάζονται και εφαρμόζονται με τρόπο ώστε να μην καθιστούν αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερή την άσκηση του δικαιώματος αποζημίωσης για βλάβη που προκαλείται από παράβαση δυνάμει της παραγράφου 1.
3. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν προθεσμίες παραγραφής για την άσκηση αγωγών αποζημίωσης που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Οι εν λόγω προθεσμίες δεν αρχίζουν να υπολογίζονται πριν από την παύση της παράβασης και προτού το πρόσωπο που δικαιούται να ζητήσει την αποζημίωση πληροφορηθεί ή μπορεί ευλόγως να αναμένεται ότι έχει πληροφορηθεί ότι έχει υποστεί βλάβη από παράβαση δυνάμει της παραγράφου 1.
Άρθρο 22
Τροποποιήσεις των παραρτημάτων
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 23, προκειμένου να τροποποιεί:
α)
τις τεχνικές απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα Ι παράγραφοι 2, 3, 4 και 5·
β)
το παράρτημα ΙΙΙ σημεία 1), 2) και 3) για την προσθήκη ή την αφαίρεση απαιτήσεων εξοπλισμού ή διαδικασιών ή για τον προσδιορισμό των τεχνικών χαρακτηριστικών του υφιστάμενου εξοπλισμού και των υφιστάμενων διαδικασιών· και
γ)
τα στοιχεία των εντύπων που προβλέπονται στα παραρτήματα II και IV.
2. Η Επιτροπή εκδίδει τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου με βάση:
α)
την πείρα που αποκτήθηκε από την εφαρμογή των άρθρων 3, 5, 6, 7, 8, 13 και 14·
β)
τις πληροφορίες που διατίθενται από τους οικονομικούς φορείς σχετικά με τις ετησίως εκτιμώμενες ποσότητες των απωλειών κόκκων πλαστικού, όπως υποβάλλονται δυνάμει του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006·
γ)
τα σχετικά διεθνή πρότυπα·
δ)
τις ιδιαιτερότητες των τομέων δραστηριότητας·
ε)
τις συγκεκριμένες ανάγκες των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων· ή
στ)
την τεχνική πρόοδο και τις επιστημονικές εξελίξεις.
Άρθρο 23
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 22 παράγραφος 1 ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο πέντε ετών από τις 2 Ιανουαρίου 2028. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σχετικά με την ανατεθείσα εξουσία, το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της πενταετούς περιόδου. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται σιωπηρά για περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλουν αντιρρήσεις το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου.
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 22 παράγραφος 1 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ισχύουν ήδη.
4. Πριν εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή διαβουλεύεται με εμπειρογνώμονες οι οποίοι ορίζονται από κάθε κράτος μέλος σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου.
5. Μόλις εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
6. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 22 παράγραφος 1 τίθεται σε ισχύ μόνο αν δεν διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα κοινοποίησης της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η προθεσμία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 24
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 25
Αξιολόγηση και επανεξέταση
1. Έως τις 17 Δεκεμβρίου 2033, η Επιτροπή διενεργεί αξιολόγηση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού υπό το πρίσμα των στόχων που επιδιώκει. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τα κυριότερα πορίσματα της αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Η έκθεση περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα:
α)
την πείρα που αποκτήθηκε από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού·
β)
τις πληροφορίες που υποβάλλουν τα κράτη μέλη δυνάμει του άρθρου 13 παράγραφος 2·
γ)
τις πληροφορίες που διατίθενται από τους οικονομικούς φορείς σχετικά με τις ετησίως εκτιμώμενες ποσότητες των απωλειών κόκκων πλαστικού, όπως υποβάλλονται δυνάμει του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006·
δ)
τη συμβολή του παρόντος κανονισμού στον συνολικό στόχο μείωσης της ρύπανσης από μικροπλαστικά κατά 30 % έως το 2030·
ε)
εκτίμηση του αν χρειάζεται να ληφθούν περαιτέρω μέτρα όσον αφορά πρόσθετες πηγές ακούσιας διαφυγής μικροπλαστικών με σκοπό την επίτευξη του στόχου της Ένωσης για μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά·
στ)
τα πλέον πρόσφατα δεδομένα και επιστημονικά πορίσματα·
ζ)
αξιολόγηση των πλέον πρόσφατων δεδομένων και επιστημονικών πορισμάτων σχετικά με τη χημική ιχνηλασιμότητα των κόκκων πλαστικού και τη σημασία της καθιέρωσης μοναδικής χημικής υπογραφής·
η)
την αλληλεπίδραση του παρόντος κανονισμού με σχετικές διεθνείς πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των απωλειών κόκκων πλαστικού, ιδίως όσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές·
θ)
εκτίμηση των επιπτώσεων, στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, του αποκλεισμού από ορισμένες υποχρεώσεις βάσει του παρόντος κανονισμού των οικονομικών φορέων που χειρίζονται κόκκους πλαστικού κάτω από ορισμένα όρια, καθώς και της σημασίας του καθορισμού κατώτατου ορίου για τους μεταφορείς·
ι)
αξιολόγηση των επιπτώσεων που είχαν οι απαλλαγές που χορηγήθηκαν δυνάμει του άρθρου 7 στην επίτευξη του στόχου της πρόληψης διαρροών και απωλειών·
ια)
αξιολόγηση της συμμόρφωσης των μεταφορέων, ιδίως των μη ενωσιακών μεταφορέων, με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό·
ιβ)
αξιολόγηση της σχετικής αποτελεσματικότητας των διαφόρων μέσων παροχής πληροφοριών όπως αναφέρονται στο άρθρο 10.
2. Εφόσον ενδείκνυται, η έκθεση συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
3. Σε περίπτωση που ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ) εγκρίνει μέτρα για την ασφαλή μεταφορά κόκκων πλαστικού από πλοία και για την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης που προκαλείται από κόκκους πλαστικού που μεταφέρονται από πλοία, η Επιτροπή αξιολογεί τα εν λόγω μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με τα εν λόγω μέτρα, και, κατά περίπτωση, εγκρίνει νομοθετική πρόταση.
Άρθρο 26
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 17 Δεκεμβρίου 2027. Ωστόσο, το άρθρο 3 παράγραφος 1, το άρθρο 5 παράγραφος 6 δεύτερο εδάφιο, το άρθρο 16, το άρθρο 17 παράγραφος 1 και το άρθρο 18 παράγραφοι 2 και 3 εφαρμόζονται από τις 16 Δεκεμβρίου 2025.
Κατά παρέκκλιση από το δεύτερο εδάφιο του παρόντος άρθρου, το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο δ), το άρθρο 12, το άρθρο 13 παράγραφος 1, το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 και το άρθρο 19 εφαρμόζονται, όσον αφορά τους φορτωτές και τους φορείς εκμετάλλευσης, πράκτορες και πλοιάρχους ποντοπόρων σκαφών, από τις 17 Δεκεμβρίου 2028.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 12 Νοεμβρίου 2025.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η Πρόεδρος
R. METSOLA
Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος
M. BJERRE
(1) ΕΕ C, C/2024/2487, 23.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/2487/oj.
(2) ΕΕ C, C/2024/3675, 26.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/3675/oj.
(3) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 23ης Απριλίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση της 22ας Σεπτεμβρίου 2025 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα). Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2025 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).
(4) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1907/oj).
(5) Οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων οδηγιών (ΕΕ L 312 της 22.11.2008, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2008/98/oj).
(6) Οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών και κτηνοτροφικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (ΕΕ L 334 της 17.12.2010, σ. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2010/75/oj).
(7) Οδηγία 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1996, σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (ΕΕ L 257 της 10.10.1996, σ. 26, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1996/61/oj).
(8) Οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, περί πλαισίου κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον (οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική) (ΕΕ L 164 της 25.6.2008, σ. 19, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2008/56/oj).
(9) Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2055 της Επιτροπής, της 25ης Σεπτεμβρίου 2023, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) όσον αφορά τα μικροσωματίδια συνθετικών πολυμερών (ΕΕ L 238 της 27.9.2023, σ. 67, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/2055/oj).
(10) Οδηγία 2002/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2002, για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης και την κατάργηση της οδηγίας 93/75/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 208 της 5.8.2002, σ. 10, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2002/59/oj).
(11) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1221/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, περί της εκούσιας συμμετοχής οργανισμών σε κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS) και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 761/2001 και των αποφάσεων της Επιτροπής 2001/681/ΕΚ και 2006/193/ΕΚ (ΕΕ L 342 της 22.12.2009, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1221/oj).
(12) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1025/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με την ευρωπαϊκή τυποποίηση, την τροποποίηση των οδηγιών του Συμβουλίου 89/686/ΕΟΚ και 93/15/ΕΟΚ και των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 94/9/ΕΚ, 94/25/ΕΚ, 95/16/ΕΚ, 97/23/ΕΚ, 98/34/ΕΚ, 2004/22/ΕΚ, 2007/23/ΕΚ, 2009/23/ΕΚ και 2009/105/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 87/95/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της απόφασης αριθ. 1673/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 316 της 14.11.2012, σ. 12, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2012/1025/oj).
(13) ΕΕ L 124 της 17.5.2005, σ. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/convention/2005/370/oj.
(14) Οδηγία 2008/99/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου (ΕΕ L 328 της 6.12.2008, σ. 28, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2008/99/oj).
(15) Οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (ΕΕ L 143 της 30.4.2004, σ. 56, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2004/35/oj).
(16) ΕΕ L 123 της 12.5.2016, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_interinstit/2016/512/oj.
(17) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj).
(18) Σύσταση της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (ΕΕ L 124 της 20.5.2003, σ. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2003/361/oj).
(19) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 765/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουλίου 2008, για τον καθορισμό των απαιτήσεων διαπίστευσης και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 339/93 (ΕΕ L 218 της 13.8.2008, σ. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/765/oj).
(20) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων, την τροποποίηση και την κατάργηση των οδηγιών 67/548/ΕΟΚ και 1999/45/ΕΚ και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (ΕΕ L 353 της 31.12.2008, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj).
(21) Οδηγία 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και για την κατάργηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 41 της 14.2.2003, σ. 26, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2003/4/oj).
(22) Οδηγία (ΕΕ) 2024/1203 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2024, σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου και την αντικατάσταση των οδηγιών 2008/99/ΕΚ και 2009/123/ΕΚ (ΕΕ L, 2024/1203, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1203/oj).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
1.
Το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:α)
το διάγραμμα κάλυψης·
β)
τον αριθμό των τόνων κόκκων πλαστικού που αποτελούν αντικείμενο χειρισμού ετησίως·
γ)
τους χώρους εντός των ορίων της εγκατάστασης όπου θα μπορούσαν να προκύψουν διαρροές, με προσδιορισμό των χώρων υψηλού και χαμηλού κινδύνου·
δ)
τους χώρους εντός των ορίων της εγκατάστασης στους οποίους θα μπορούσαν να δημιουργηθούν απώλειες και τους χώρους στον άμεσο περίγυρό τους που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από τις απώλειες, με προσδιορισμό, και στις δύο περιπτώσεις, των χώρων υψηλού και χαμηλού κινδύνου·
ε)
τις εργασίες χειρισμού κατά τις οποίες μπορεί να προκύψουν διαρροές και απώλειες κόκκων, με προσδιορισμό των εργασιών υψηλού και χαμηλού κινδύνου·
στ)
την ετήσια εκτίμηση των ποσοτήτων διαρροών στους συγκεκριμένους χώρους και των απωλειών από τους εν λόγω χώρους·
ζ)
τον κατάλογο των δραστηριοτήτων κατά τις οποίες ενδέχεται να προκύψουν διαρροές ή απώλειες κόκκων πλαστικού και επί των οποίων η εγκατάσταση θα μπορούσε να έχει εξουσία να ασκεί έλεγχο, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων που αφορούν προμηθευτές, (υπ)εργολάβους και εγκαταστάσεις αποθήκευσης που βρίσκονται εκτός της εγκατάστασης·
η)
τον ορισμό συγκεκριμένου ρόλου ενός μέλους του προσωπικού με ευθύνη για την καταγραφή, τη διερεύνηση και την παρακολούθηση των διαρροών και των απωλειών, συμπεριλαμβανομένης της υποβολής εκθέσεων στις αρμόδιες αρχές όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 και στο άρθρο 14 παράγραφος 1·
θ)
περιγραφή των συσκευασιών και του εξοπλισμού που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό διαρροών και απωλειών· και
ι)
περιγραφή των διαδικασιών που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό διαρροών και απωλειών.
2.
Όσον αφορά την παράγραφο 1 στοιχείο θ), οι συσκευασίες και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό διαρροών και απωλειών χαρακτηρίζονται από επάρκεια και αναλογικότητα ως προς τη φύση και το μέγεθος της εγκατάστασης και περιλαμβάνουν:α)
με σκοπό την πρόληψη: για εγκαταστάσεις στις οποίες πραγματοποιείται συσκευασία, συσκευασίες οι οποίες είναι αρκετά ανθεκτικές, ώστε να αντέχουν στους κραδασμούς, τις φορτώσεις που συμβαίνουν συνήθως και τις καιρικές συνθήκες που ισχύουν συνήθως κατά τη μεταφορά· η αντοχή του χρησιμοποιούμενου υλικού συσκευασίας και η κατασκευή της συσκευασίας είναι κατάλληλες για τη χωρητικότητα της συσκευασίας και τη χρήση για την οποία προορίζεται· η συσκευασία είναι στεγανή στη σκόνη ή εφοδιασμένη με κατάλληλη επένδυση και είναι ασφαλώς κατασκευασμένη και κλεισμένη, ώστε να αποφεύγεται κάθε απώλεια περιεχομένων που θα μπορούσε να προκληθεί από δονήσεις ή δυνάμεις επιτάχυνσης υπό κανονικές συνθήκες μεταφοράς·
β)
με σκοπό τη συγκράτηση: σε χώρους υψηλού κινδύνου διαρροής, διατάξεις συλλογής (π.χ. δίσκοι διαρροής και ενδοδαπέδιες δεξαμενές συγκράτησης με χαλύβδινη σχάρα) που τοποθετούνται για να διασφαλίζουν ότι οι διαρροές στο δάπεδο μπορούν εύκολα να συγκρατηθούν και να καθαριστούν, καθώς και καλύμματα αγωγών αποστράγγισης για συγκράτηση κόκκων πλαστικού ή κατάλληλες εναλλακτικές λύσεις για την προστασία των υπόγειων συστημάτων αποστράγγισης·
γ)
με σκοπό τον καθαρισμό: σε χώρους διαρροής και απώλειας, ηλεκτρικές σκούπες με επαρκή χωρητικότητα για εσωτερική και εξωτερική χρήση, επαρκή εργαλεία καθαρισμού (π.χ. σκούπες, φαράσια και βούρτσες, κάδους, ταινίες επισκευής) και κάδους απόρριψης για συλλεγόμενους κόκκους πλαστικού και άδειους σάκους.
3.
Όσον αφορά την παράγραφο 1 στοιχείο ι), οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό διαρροών και απωλειών χαρακτηρίζονται από επάρκεια και αναλογικότητα ως προς τη φύση και το μέγεθος της εγκατάστασης και περιλαμβάνουν:α)
ενημέρωση τρίτων που έχουν πρόσβαση στην εγκατάσταση για τη φόρτωση, εκφόρτωση ή άλλο χειρισμό κόκκων πλαστικού αναφορικά με τις σχετικές διαδικασίες για την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό διαρροών και απωλειών·
β)
χειρισμό των συσκευασιών κόκκων πλαστικού κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποτρέπεται η διάτρηση των συσκευασιών· σε χώρους υψηλού κινδύνου διαρροής, διασφάλιση της επιθεώρησης, του καθαρισμού και της συντήρησης, ανά τακτά διαστήματα, των διατάξεων συλλογής και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, καθώς και των συσκευασιών και των περιεκτών· εάν από τη συσκευασία και τους περιέκτες υπάρχει διαφυγή κόκκων ή σκόνης, διασφάλιση της μη περαιτέρω χρήσης τους·
γ)
συγκράτηση και καθαρισμό των διαρροών το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο στο τέλος της εργασίας·
δ)
διασφάλιση ότι το εξωτερικό του οδικού οχήματος, του σιδηροδρομικού βαγονιού ή του σκάφους εσωτερικής ναυσιπλοΐας είναι απαλλαγμένο από κόκκους πλαστικού κατά την έξοδο από την εγκατάσταση και ότι οι ράμπες φόρτωσης και εκφόρτωσης των οδικών οχημάτων και των σιδηροδρομικών βαγονιών είναι κλειστές κατά την έξοδο από τον τόπο φόρτωσης/εκφόρτωσης.
4.
Επιπλέον της παραγράφου 2 και με βάση τη φύση και το μέγεθος της εγκατάστασης, καθώς και την κλίμακα των εργασιών της, οι οικονομικοί φορείς εξετάζουν το ενδεχόμενο να συμπεριλάβουν στο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου την περιγραφή τουλάχιστον του ακόλουθου εξοπλισμού:α)
με σκοπό την πρόληψη: για εγκαταστάσεις όπου λαμβάνει χώρα συσκευασία: συσκευασίες που μπορούν να αντέξουν την αποδόμηση σε υδάτινα περιβάλλοντα· στεγανοποιητικά παρεμβύσματα σε εύκαμπτους σωλήνες και σωληνώσεις· προστατευτικά καλύμματα σε περονοφόρα ανυψωτικά οχήματα, υδραυλικό εξοπλισμό ή άλλο εξοπλισμό φόρτωσης και εκφόρτωσης για την πρόληψη της διάτρησης των συσκευασιών· εξοπλισμός για τη δημιουργία ασφαλών σημείων σύνδεσης με δευτερεύοντα πετάσματα· συστήματα φόρτωσης σχεδιασμένα ώστε να εξασφαλίζουν ότι οι γραμμές μεταφοράς μπορούν να αδειάζονται πλήρως μετά τη φόρτωση και την εκφόρτωση· σφραγισμένοι περιέκτες ή εξωτερικά σιλό για την αποθήκευση κόκκων πλαστικού· προστασία για την πρόληψη της υπερπλήρωσης των σιλό· αυτοματοποιημένα συστήματα μεταφοράς κόκκων πλαστικού· εξοπλισμός εκχύλισης σκόνης κόκκων πλαστικού με κατάλληλα φίλτρα σκόνης κόκκων πλαστικού ή διατάξεις συλλογής· για τον καθαρισμό περιεκτών ή σιλό κόκκων πλαστικού, χρήση φίλτρων ή διατάξεων συλλογής για το νερό έκπλυσης και τον καθαρισμό του αέρα·
β)
με σκοπό τη συγκράτηση: δευτερογενείς διατάξεις συλλογής που τοποθετούνται μεταξύ περιοχών όπου γίνεται χειρισμός κόκκων πλαστικού και των ορίων της εγκατάστασης, γύρω από την εγκατάσταση και στα σημεία σύνδεσης, όπου μεταφέρονται κόκκοι πλαστικού· καλύμματα αγωγών αποστράγγισης σε όλους τους επιδαπέδιους αγωγούς αποστράγγισης εντός κτιρίων και σε αγωγούς αποστράγγισης που βρίσκονται σε εξωτερικές επιφάνειες (π.χ. πλάκες από σκυρόδεμα, ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι και μονοπάτια με επίστρωση) με μέγεθος ματιών μικρότερο, κατά περίπτωση, από τους μικρότερους κόκκους πλαστικού των οποίων γίνεται χειρισμός επιτόπου· συστήματα αποστράγγισης ή διήθησης ομβρίων υδάτων για τη διαχείριση ευλόγως προβλέψιμων συμβάντων πλημμύρας ή καταιγίδας· σύστημα επεξεργασίας λυμάτων· κλειστοί περιέκτες για διαφυγόντες κόκκους πλαστικού και για κενές συσκευασίες· ζώνες για την επισκευή ή τη διαχείριση φθαρμένων συσκευασιών· δάπεδο ή υπόγειο σε χώρους φόρτωσης και εκφόρτωσης που δεν εμποδίζει τον καθαρισμό των διαρροών·
γ)
με σκοπό τον καθαρισμό: βιομηχανικές ηλεκτρικές σκούπες· ειδικοί περιέκτες για ανακτημένους κόκκους πλαστικού που καλύπτονται, επισημαίνονται και ασφαλίζονται για την πρόληψη περαιτέρω διαρροών και απωλειών, μεταξύ άλλων για κόκκους πλαστικού που εντοπίζονται σε χώρους στον άμεσο περίγυρο της εγκατάστασης· ενισχυμένοι σάκοι συλλογής.
5.
Επιπλέον της παραγράφου 3 και με βάση τη φύση και το μέγεθος της εγκατάστασης, καθώς και την κλίμακα των εργασιών της, οι οικονομικοί φορείς εξετάζουν το ενδεχόμενο να συμπεριλάβουν στο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου την περιγραφή τουλάχιστον των ακόλουθων διαδικασιών:α)
με σκοπό την πρόληψη: όρια όσον αφορά τις ποσότητες των κόκκων πλαστικού που μεταφέρονται σε ορισμένες συσκευασίες· χρήση δίσκων διαρροής κάτω από τα σημεία μεταφοράς και κατά τη φόρτωση και εκφόρτωση· σαφή πρωτόκολλα για το άνοιγμα, τη φόρτωση, το κλείσιμο και τη σφράγιση των περιεκτών κατά την έναρξη και το τέλος της φόρτωσης· φυσικές δοκιμές και παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών πρόληψης· διαδικασίες παραλαβής και αναχώρησης για ενωσιακούς μεταφορείς και μη ενωσιακούς μεταφορείς· διαδικασίες και μέτρα πρόληψης της σκόνης κόκκων πλαστικού·
β)
με σκοπό τη συγκράτηση: τακτική επιθεώρηση, καθαρισμός και συντήρηση καλυμμάτων αγωγών αποστράγγισης, συστημάτων αποστράγγισης ή διήθησης ομβρίων υδάτων· τακτικός έλεγχος και καθαρισμός των οχημάτων που εξέρχονται από εγκατάσταση ή εισέρχονται σε εγκατάσταση, των συστημάτων εκροής υδάτων και των περιφράξεων στην περίμετρο της εγκατάστασης που βρίσκονται σε δημόσιους χώρους, κατά περίπτωση· άμεση αντικατάσταση ή επισκευή συσκευασιών ή περιεκτών στους οποίους παρουσιάζεται διαφυγή κόκκων· συντήρηση του συστήματος επεξεργασίας λυμάτων·
γ)
με σκοπό τον καθαρισμό: μόλις οι διαρρεύσαντες κόκκοι πλαστικού καθαριστούν, επαναχρησιμοποιούνται, ει δυνατόν, ως πρώτη ύλη, ώστε να μειωθεί η σπατάλη· εάν οι διαρρεύσαντες κόκκοι πλαστικού δεν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν ως πρώτες ύλες, συλλέγονται και απορρίπτονται σύμφωνα με τη νομοθεσία για τα απόβλητα.
6.
Οι οικονομικοί φορείς που είναι μεσαίες ή μεγάλες επιχειρήσεις και εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις που έχουν χειριστεί κόκκους πλαστικού σε ποσότητες ίσες ή ανώτερες του ορίου των 1 500 τόνων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος περιλαμβάνουν επίσης στο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου τα ακόλουθα:α)
στοιχεία που θα πρέπει να εξετάζονται σε επίσημες συνεδριάσεις της διοίκησης τουλάχιστον μία φορά ετησίως, συμπεριλαμβανομένων της εκτιμώμενης ποσότητας και των αιτιών τυχόν απωλειών· τον εξοπλισμό πρόληψης, μετριασμού και καθαρισμού και τις διαδικασίες που εφαρμόζονται καθώς και την αποτελεσματικότητα αυτών·
β)
πρόγραμμα ευαισθητοποίησης και κατάρτισης, με βάση τους ειδικούς ρόλους και τις ευθύνες των εργαζομένων, σχετικά με την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό, την εγκατάσταση, τη χρήση και τη συντήρηση του εξοπλισμού, την εκτέλεση των διαδικασιών, καθώς και την παρακολούθηση και την αναφορά των απωλειών κόκκων πλαστικού·
γ)
διαδικασίες για την ενημέρωση των οδηγών, των προμηθευτών και των υπεργολάβων σχετικά με τις διαδικασίες που αφορούν την πρόληψη, τη συγκράτηση και τον καθαρισμό διαρροών και απωλειών.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ
…
(όνομα και διεύθυνση του οικονομικού φορέα)
δηλώνω υπό την αποκλειστική μου ευθύνη ότι ο χειρισμός κόκκων πλαστικού στην εγκατάσταση που βρίσκεται στ……………………………………………………………………………… (διεύθυνση) με αριθμό μητρώου (εάν υπάρχει) ……………………………………… πληροί όλες τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2025/2365 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Νοεμβρίου 2025, για την πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού με σκοπό τη μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά.
Υπογράφοντας την παρούσα δήλωση, δηλώνω ότι τα μέτρα που καθορίζονται στη συνημμένη εκτίμηση κινδύνου, η οποία διενεργήθηκε στις ……………………………………… (ημερομηνία), έχουν εφαρμοστεί.
(Τόπος) ………………………………………, …/…/20….
Υπογραφή
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΙΣ
Μέτρα που πρέπει να λάβουν και εξοπλισμός που πρέπει να χρησιμοποιούν οι ενωσιακοί μεταφορείς και οι μη ενωσιακοί μεταφορείς:
1)
με σκοπό την πρόληψη: επαλήθευση, κατά τη διάρκεια της φόρτωσης και εκφόρτωσης και μετά από αυτές, ότι οι κόκκοι πλαστικού αφαιρούνται σωστά από το εξωτερικό του μέσου μεταφοράς και των εμπορευματοκιβωτίων πριν από την έξοδο από την εγκατάσταση και ότι οι ράμπες φόρτωσης και εκφόρτωσης του μεταφορικού μέσου είναι κλειστές κατά την έξοδο από την εγκατάσταση· σαφής επικοινωνία σχετικά με τις απαιτήσεις που αφορούν την ασφαλή στοιβασία· οπτικός έλεγχος της ακεραιότητας της συσκευασίας των κόκκων πλαστικού πριν από το ταξίδι· διασφάλιση ότι χρησιμοποιούνται προστατευτικά καλύμματα, για παράδειγμα σε περονοφόρα ανυψωτικά μηχανήματα / υδραυλικό εξοπλισμό, ώστε να αποτρέπεται η διάτρηση των συσκευασιών· πρόληψη τυχόν διαφυγής κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μεταφοράς, για παράδειγμα, με την διασφάλιση ότι τα μέσα μεταφοράς είναι τεχνικώς κατάλληλα και ότι τα εμπορευματοκιβώτια φέρουν επιπλέον, εάν χρειάζεται, κατάλληλη σφράγιση· τακτικός καθαρισμός των διαμερισμάτων φόρτωσης, των εμπορευματοκιβωτίων και των ρυμουλκούμενων ώστε να ελαχιστοποιείται η απώλεια των διαρρευσάντων κόκκων πλαστικού· οπτικός έλεγχος των ανοιγμάτων και της ακεραιότητας των διαμερισμάτων φόρτωσης, των εμπορευματοκιβωτίων και των ρυμουλκούμενων με σκοπό τη συγκράτηση και την ελαχιστοποίηση των απωλειών κόκκων πλαστικού πριν και, στο μέτρο του δυνατού, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, μεταξύ άλλων στους πολυτροπικούς τερματικούς σταθμούς, στους σιδηροδρομικούς τερματικούς σταθμούς, στους λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας και στους θαλάσσιους λιμένες·
2)
με σκοπό τη συγκράτηση και τον καθαρισμό: όπου είναι δυνατόν, επισκευή φθαρμένων συσκευασιών κατά τη διάρκεια της μεταφοράς και συγκράτηση των υπόλοιπων κόκκων πλαστικού μέσα στο διαμέρισμα φόρτωσης· συλλογή των διαρρευσάντων κόκκων πλαστικού σε κλειστούς περιέκτες ή σάκους για την ορθή απόρριψή τους· όταν οι κόκκοι πλαστικού μεταφέρονται σε δεξαμενές χύδην, άνοιγμα του φρέατος/της θύρας στον πυθμένα του σιλό μόνο μετά την είσοδο στον θάλαμο καθαρισμού· αντικατάσταση της επένδυσης του περιέκτη μόνο σε κατάλληλους και μη δημόσιους χώρους, όπου μπορεί να συγκρατηθεί τυχόν διαρροή· ενημέρωση των αρμόδιων αρχών, όπως διεθνών και εθνικών αρχών αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών, ή των περιβαλλοντικών αρχών του κράτους μέλους στο οποίο συνέβη η απώλεια·
3)
εξοπλισμός επί των οχημάτων, βαγονιών ή σκαφών: τουλάχιστον μία φορητή συσκευή φωτισμού, εργαλεία χειρός (π.χ. σκούπες, φαράσια και βούρτσες, κάδοι, ταινίες επισκευής κ.λπ.)· κλειστοί περιέκτες συλλογής / ενισχυμένοι σάκοι συλλογής.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
ΕΝΤΥΠΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ
…(όνομα)
με αριθμό μητρώου ………………………………………………………………………………
διαπιστευμένος/-η για τον τομέα ……………………………………………………………………………… (κωδικός NACE)
δηλώνω, κατόπιν επαλήθευσης της εγκατάστασης του οικονομικού φορέα ……………………………………… (όνομα) που βρίσκεται στ ……………………………………… με αριθμό μητρώου (εάν υπάρχει) ………………………………………,
ότι η εγκατάσταση πληροί όλες τις απαιτήσεις του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) 2025/2365 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Νοεμβρίου 2025, σχετικά με την πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού με σκοπό τη μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά.
Υπογράφοντας την παρούσα βεβαίωση, δηλώνω τα ακόλουθα:
—
η επαλήθευση διενεργήθηκε σε συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2025/2365, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων που διενεργήθηκαν στ … (ημερομηνίες),
—
το αποτέλεσμα της επαλήθευσης επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2025/2365.
(Τόπος) ………………………………………, …/…/20….
Υπογραφή και σφραγίδα ή ψηφιακή υπογραφή
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 10
Επιβλαβές για το περιβάλλον — Να αποφεύγονται οι απώλειες
ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/2365/oj
ISSN 1977-0669 (electronic edition)
Top