Υπόθεση C-120/08
Bavaria NV
κατά
Bayerischer Brauerbund eV
(αίτηση του Bundesgerichtshof
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
«Αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως – Κανονισμός (ΕΟΚ) 2081/92 και (EΚ) 510/2006 – Διαχρονική εφαρμογή – Άρθρο 14 – Καταχώριση σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία – Σχέσεις μεταξύ σημάτων και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων»
Περίληψη της αποφάσεως
1. Γεωργία – Ενιαίες νομοθεσίες – Προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων – Κανονισμός 2081/92 – Σύγκρουση μεταξύ γεωγραφικών ενδείξεων και σημάτων – Άρθρο 14, παράγραφος 1 – Πεδίο εφαρμογής
(Κανονισμοί του Συμβουλίου 2081/92, άρθρα 14 § 1 και 17, και 692/2003)
2. Γεωργία – Ενιαίες νομοθεσίες – Προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων – Κανονισμός 2081/92 – Σύγκρουση μεταξύ γεωγραφικών ενδείξεων και σημάτων – Ονομασία καταχωρισμένη ως γεωγραφική ένδειξη κατά την απλουστευμένη διαδικασία
(Κανονισμοί του Συμβουλίου 2081/92, άρθρα 6 § 2, 13, 14 § 1 και 17, και 692/2003)
1. Το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, είναι εφαρμοστέο προς άρση της συγκρούσεως μεταξύ της ονομασίας εγκύρως καταχωρισμένης ως προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού αυτού και σήματος που εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις του άρθρου 13 αυτού και αφορά το ίδιο είδος προϊόντων η αίτηση καταχωρίσεως του οποίου έχει υποβληθεί τόσο πριν την καταχώριση της ονομασίας αυτής όσο και πριν τη θέση σε ισχύ του κανονισμού 692/2003, που τροποποίησε τον κανονισμό 2081/92.
Ειδικότερα, κατά πρώτον, το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, αφορά ονομασίες προελεύσεως και γεωγραφικές ενδείξεις «σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό», χωρίς διάκριση αναλόγως της χρησιμοποιούμενης διαδικασίας καταχωρίσεως. Κατά δεύτερον, σκοπός του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92 ήταν η καταχώριση σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία των υφιστάμενων ονομασιών στα κράτη μέλη που, πληρώντας τις ουσιαστικές προϋποθέσεις του κανονισμού αυτού, ήταν ήδη νομίμως προστατευόμενες ή καθιερωμένες με τη χρήση.
Συναφώς, διαπιστώνεται ότι σκοπός του συστήματος που καθιερώνει ο κανονισμός 2081/92, και ιδίως το άρθρο του 17 ήταν να εξασφαλίσει στις ονομασίες που υπόκεινται στην απλουστευμένη διαδικασία καταχωρίσεως το ίδιο επίπεδο προστασίας με αυτό που έχει αναγνωριστεί στις ονομασίες που υπόκεινται στη συνήθη διαδικασία καταχωρίσεως.
(βλ. σκέψεις 53-55, 57, 68 και διατακτ.)
2. Η κρίσιμη ημερομηνία, προς άρση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 του Συμβουλίου, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, της συγκρούσεως μεταξύ της ονομασίας εγκύρως καταχωρισμένης ως προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92 και, αφετέρου, σήματος που εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις του άρθρου 13 αυτού και αφορά το ίδιο είδος προϊόντων η αίτηση καταχωρίσεως του οποίου έχει υποβληθεί τόσο πριν την καταχώριση της ονομασίας αυτής όσο και πριν τη θέση σε ισχύ του κανονισμού 692/2003, που τροποποιεί τον κανονισμό 2081/92, είναι η ημερομηνία της θέσεως σε ισχύ της καταχωρίσεως της ονομασίας αυτής.
Ειδικότερα, η θέση σε ισχύ της καταχωρίσεως ανταποκρίνεται τόσο στον σκοπό της κρίσιμης ημερομηνίας του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 όσο και στην όλη οικονομία αυτού.
Ενώ, στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας, η κρίσιμη ημερομηνία προς τους σκοπούς της προπαρατεθείσας διατάξεως ορίζεται σε σχέση με δημοσίευση σε επίπεδο Ένωσης, όπως η προβλεπόμενη από το άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 2081/92, γεγονός που ανταποκρίνεται στις επιταγές της αρχής της ασφάλειας δικαίου, στο πλαίσιο της απλουστευμένης διαδικασίας η πρώτη δημοσίευση των ονομασιών που καταχωρίσθηκαν στο επίπεδο της Ένωσης σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία είναι η ημερομηνία της καταχωρίσεώς της.
Δεδομένου ότι για τις προς καταχώριση σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία ονομασίες η εθνική προστασία εξακολούθησε να υπάρχει μέχρι την ημέρα της καταχωρίσεως, ο καθορισμός της ημερομηνίας θέσεως σε ισχύ της καταχωρίσεώς αυτής ως κρίσιμης ημερομηνίας για τις εν λόγω ονομασίες για την προστασία που παρέχεται από το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 αντιστοιχεί στην όλη οικονομία του συστήματος που καθιερώνει ο κανονισμός αυτός. Επιπλέον, καθόσον η δημοσίευση της καταχωρίσεως περιλαμβάνει και μνεία της ημερομηνίας θέσεως σε ισχύ της καταχωρίσεως αυτής, και αυτή ανταποκρίνεται στις επιταγές της ασφάλειας δικαίου.
(βλ. σκέψεις 60-66, 68 και διατακτ.)
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 22ας Δεκεμβρίου 2010 (*)
«Αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως – Κανονισμοί (EΟΚ) 2081/92 και (EΚ) 510/2006 – Διαχρονική εφαρμογή – Άρθρο 14 – Καταχώριση σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία – Σχέσεις μεταξύ σημάτων και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων»
Στην υπόθεση C‑120/08,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, που υπέβαλε το Bundesgerichtshof (Γερμανία) με απόφαση της 20ής Δεκεμβρίου 2007, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 20 Μαρτίου 2008, στο πλαίσιο της δίκης
Bavaria NV
κατά
Bayerischer Brauerbund eV,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους K. Lenaerts, πρόεδρο τμήματος, D. Šváby, R. Silva de Lapuerta (εισηγήτρια), E. Juhász και T. von Danwitz, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mazák
γραμματέας: B. Fülöp, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 10ης Ιουνίου 2010,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
– η Bavaria NV, εκπροσωπούμενη από τον G. van der Wal, advocaat, και τον H. Kunz-Hallstein, Rechtsanwalt,
– η Bayerischer Brauerbund eV, εκπροσωπούμενη από τον R. Knaak, Rechtsanwalt,
– η Γερμανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον J. Möller και την J. Kemper,
– η Ελληνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Ι. Χαλκιά και τη Σ. Παπαϊωάννου,
– η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την G. Palmieri, επικουρούμενη από τον F. Arena, avvocato dello Stato,
– η Ολλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την C. Wissels και τον J. Langer,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους N. Rasmussen, G. von Rintelen και T. van Rijn,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2010,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουλίου 1992, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων (ΕΕ L 208, σ. 1), και του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού (EΚ) 510/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2006, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων (ΕΕ L 93, σ. 12), όσον αφορά τις προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις (στο εξής: ΠΓΕ) που έχουν καταχωρισθεί σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92.
2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Bavaria NV (στο εξής: Bavaria) και της Bayerischer Brauerbund eV (στο εξής: Bayerischer Brauerbund), σχετικά με το δικαίωμα της Bavaria στη συνεχή προστασία και χρήση στη Γερμανία διεθνούς σήματος που περιέχει τη λέξη «Bavaria», λαμβανομένου υπόψη ότι η ονομασία «Bayerisches Bier» έχει καταχωρισθεί ως ΠΓΕ δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) 1347/2001 του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2001, για τη συμπλήρωση του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) 1107/96 της Επιτροπής, σχετικά με την καταχώριση των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 17 του κανονισμού 2081/92 (ΕΕ L 182, σ. 3).
Το νομικό πλαίσιο
Ο κανονισμός 2081/92
3 Το άρθρο 6 του κανονισμού 2081/92 ορίζει:
«1. Εντός προθεσμίας έξι μηνών, η Επιτροπή ελέγχει, με εξέταση κατά τους τύπους, εάν η αίτηση καταχώρησης περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 4.
Η Επιτροπή ενημερώνει για τα πορίσματά της το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.
2. Εάν, βάσει της παραγράφου 1, η Επιτροπή συμπεράνει ότι η ονομασία πληροί τις προϋποθέσεις προστασίας, δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το όνομα και τη διεύθυνση του αιτούντος, το όνομα του προϊόντος, τα κυριότερα στοιχεία της αίτησης, τις αναφορές στις εθνικές διατάξεις που διέπουν την επεξεργασία, την παραγωγή ή την παρασκευή του και, εν ανάγκη, το σκεπτικό στο οποίο βασίστηκαν τα συμπεράσματά της.
3. Εάν δεν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή καμία ένσταση σύμφωνα με το άρθρο 7, η ονομασία καταχωρείται σε μητρώο που τηρεί η Επιτροπή με τίτλο “Μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων” το οποίο περιέχει τα ονόματα των ομάδων και των ενδιαφερομένων οργανισμών ελέγχου.
4. Η Επιτροπή δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων:
– τις ονομασίες που καταχωρούνται στο μητρώο,
– τις τροποποιήσεις του μητρώου σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 11.
5. Εάν, με βάση την εξέταση που προβλέπεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή συμπεράνει ότι η ονομασία δεν πληροί τους όρους προστασίας, αποφασίζει, με τη διαδικασία του άρθρου 15, να μην πραγματοποιήσει τη δημοσίευση που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
Πριν από τις δημοσιεύσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 4 και την καταχώρηση που προβλέπεται στην παράγραφο 3, η Επιτροπή μπορεί να ζητεί τη γνώμη της επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 15.»
4 Κατά το άρθρο 13, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού:
«Οι καταχωρημένες ονομασίες προέλευσης προστατεύονται από:
α) οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση εμπορική χρήση μιας καταχωρημένες ονομασίας για προϊόντα που δεν καλύπτονται από την καταχώρηση, εφόσον τα προϊόντα αυτά είναι συγκρίσιμα με τα προϊόντα που έχουν καταχωρηθεί με την ονομασία αυτή ή εφόσον η χρήση αυτή αποτελεί εκμετάλλευση της φήμης της προστατευόμενης ονομασίας·
β) κάθε αντιποίηση, απομίμηση ή υπαινιγμό, ακόμη και αν αναφέρεται η πραγματική καταγωγή του προϊόντος ή εάν η προστατευόμενη ονομασία χρησιμοποιείται σε μετάφραση ή συνοδεύεται από εκφράσεις όπως: “είδος”, “τύπος”, “μέθοδος”, “τρόπος”, “απομίμηση” ή παρόμοιες·
γ) οποιαδήποτε άλλη ψευδή ή απατηλή ένδειξη τόσο όσον αφορά την προέλευση, την καταγωγή, τη φύση ή τις ουσιαστικές ιδιότητες του προϊόντος, αναγραφόμενη στη συσκευασία ή το περιτύλιγμα, στο διαφημιστικό υλικό ή σε έγγραφα που αφορούν το συγκεκριμένο προϊόν, καθώς και τη χρησιμοποίηση για τη συσκευασία του προϊόντος δοχείου που μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένη εντύπωση ως προς την καταγωγή του·
δ) οποιαδήποτε άλλη πρακτική ικανή να παραπλανήσει το κοινό όσον αφορά την πραγματική καταγωγή του προϊόντος.
Όταν μια καταχωρημένη ονομασία περιέχει την ονομασία ενός γεωργικού προϊόντος ή τροφίμου που θεωρείται κοινή, η χρήση αυτής της κοινής ονομασίας για το συγκεκριμένο γεωργικό προϊόν ή τρόφιμο δεν θεωρείται ότι αντιτίθεται στα στοιχεία α΄ ή β΄ του πρώτου εδαφίου.»
5 Το άρθρο 14 του εν λόγω κανονισμού ορίζει:
«1. Όταν μια ονομασία προέλευσης ή μια γεωγραφική ένδειξη καταχωρείται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, η αίτηση καταχώρησης σήματος που αντιστοιχεί σε μία από τις καταστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 13 και αφορά τον ίδιο τύπο προϊόντος απορρίπτεται, εφόσον η αίτηση καταχώρησης του σήματος υποβάλλεται μετά την ημερομηνία δημοσίευσης που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 2.
Τα σήματα που καταχωρούνται κατά παράβαση του πρώτου εδαφίου ακυρώνονται.
Η παρούσα παράγραφος εφαρμόζεται επίσης όταν η αίτηση καταχώρησης ενός σήματος έχει κατατεθεί πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης της αίτησης καταχώρησης που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 2, εφόσον η δημοσίευση αυτή γίνεται πριν από την καταχώρηση του σήματος.
2. Τηρουμένης της κοινοτικής νομοθεσίας, η χρήση σήματος το οποίο αντιστοιχεί σε μία από τις καταστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 13, που έχει καλοπίστως καταχωρηθεί πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρησης της ονομασίας προέλευσης ή της γεωγραφικής ένδειξης, μπορεί να συνεχιστεί παρά την καταχώρηση μιας ονομασίας προέλευσης ή μιας γεωγραφικής ένδειξης, εάν δεν διαπιστωθεί ότι το εν λόγω σήμα θίγεται από τους λόγους ακυρότητας ή έκπτωσης που προβλέπονται αντίστοιχα από το άρθρο 3 παράγραφος 1, στοιχεία γ΄ και ζ΄, και το άρθρο 12, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων [EE 1989, L 40, σ. 1].
3. Μια ονομασία προέλευσης ή μια γεωγραφική ένδειξη δεν καταχωρείται όταν, λαμβανομένης υπόψη της φήμης ενός σήματος, του γεγονότος ότι είναι ευρύτατα γνωστό και της διάρκειας χρησιμοποίησής του, η καταχώρηση θα μπορούσε να παραπλανήσει τον καταναλωτή όσον αφορά την πραγματική ταυτότητα του προϊόντος.»
6 Το άρθρο 17 του κανονισμού 2081/92 ορίζει:
«1. Εντός προθεσμίας έξι μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή ποιες από τις νομίμως προστατευόμενες ονομασίες τους ή, στα κράτη μέλη που δεν υπάρχει σύστημα προστασίας, ποιες από τις ονομασίες που έχουν καθιερωθεί με τη χρήση, επιθυμούν να καταχωρήσουν δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
2. Η Επιτροπή καταχωρεί, με τη διαδικασία του άρθρου 15, τις ονομασίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 οι οποίες συμφωνούν με τα άρθρα 2 και 4. Το άρθρο 7 δεν εφαρμόζεται. Ωστόσο, οι κοινές ονομασίες δεν καταχωρούνται.
3. Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρούν την εθνική προστασία των ονομασιών που ανακοινώνονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 μέχρι την ημερομηνία που θα ληφθεί απόφαση για την καταχώρηση.»
Ο κανονισμός (EΚ) 1107/96
7 Κατά την πρώτη και τη δεύτερη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (EΚ) 1107/96 της Επιτροπής, της 12ης Ιουνίου 1996, σχετικά με την καταχώριση των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 17 του κανονισμού 2081/92 (ΕΕ L 148, σ. 1):
«[εκτιμώντας] ότι, δυνάμει του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92, εντός του εξαμήνου που ακολουθεί την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος του κανονισμού, τα κράτη μέλη ανακοίνωσαν στην Επιτροπή ποιες είναι, μεταξύ των επωνυμιών τους που προστατεύονται από το νόμο ή έχουν καθιερωθεί από τη χρήση, εκείνες που επιθυμούν να καταχωρηθούν·
ότι, μετά την εξέταση της συμφωνίας των επωνυμιών αυτών με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2081/92, ορισμένες απ’ αυτές είναι σύμφωνες με τις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού και δικαιούνται να καταχωρηθούν και, κατά συνέπεια, να τύχουν προστασίας σε κοινοτικό επίπεδο ως γεωγραφική ένδειξη ή ονομασία προέλευσης».
8 Το άρθρο 1 του κανονισμού 1107/96 ορίζει τα εξής:
«Οι επωνυμίες που αναγράφονται στο παράρτημα, καταχωρούνται ως προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις (ΠΓΕ) ή προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης (ΠΟΠ) δυνάμει του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92.
Οι επωνυμίες που δεν αναγράφονται στο παράρτημα, οι οποίες ωστόσο ανακοινώθηκαν δυνάμει του εν λόγω άρθρου 17, παραμένουν προστατευόμενες σε εθνικό επίπεδο μέχρις ότου ληφθεί απόφαση σχετικά με αυτές.»
Ο κανονισμός (EΚ) 2400/96
9 Δυνάμει της πρώτης, της δεύτερης, της τρίτης και της τέταρτης αιτιολογικής σκέψεως του κανονισμού (EΚ) 2400/96 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 1996, για την εγγραφή ορισμένων ονομασιών στο «μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων» που προβλέπεται στον κανονισμό 2081/92 (ΕΕ L 327, σ. 11):
«[εκτιμώντας] ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92, τα κράτη μέλη έχουν διαβιβάσει στην Επιτροπή αιτήσεις για να καταχωρηθούν ορισμένες ονομασίες ως γεωγραφικές ενδείξεις ή ονομασίες προέλευσης·
ότι, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, διαπιστώθηκε ότι οι αιτήσεις αυτές είναι σύμφωνες με τον κανονισμό αυτό, ιδίως ότι σ’ αυτές περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού·
ότι, σύμφωνα με το άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού, δεν διαβιβάσθηκε στην Επιτροπή καμία ένσταση κατά της κατακύρωσης μετά από τη δημοσίευση των σχετικών ονομασιών στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων·
ότι, κατά συνέπεια, οι ονομασίες αυτές πρέπει να εγγραφούν στο “Μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων” και, συνεπώς, να προστατεύονται σε κοινοτικό επίπεδο ως γεωγραφικές ενδείξεις οι ονομασίες προέλευσης».
10 Το άρθρο 1 του κανονισμού 2400/96 ορίζει τα εξής:
«Οι ονομασίες που αναγράφονται στο παράρτημα καταχωρούνται στο “Μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων” ως προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις (ΠΕΓ) ή ως προστατευόμενες γεωγραφικές ονομασίες (ΠΟΠ) που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92.»
Ο κανονισμός (EΚ) 692/2003
11 Το άρθρο 1, σημείο 13, του κανονισμού (ΕΚ) 692/2003 του Συμβουλίου, της 8ης Απριλίου 2003, για την τροποποίηση του κανονισμού 2081/92 (ΕΕ L 99, σ. 1), ορίζει τα εξής:
«Το άρθρο 14 [του κανονισμού 2081/92] έχει ως εξής:
α) Η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
“1. Όταν μια ονομασία προέλευσης ή μια γεωγραφική ένδειξη καταχωρείται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, η αίτηση καταχώρησης σήματος που αντιστοιχεί σε μια από τις καταστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 13 και αφορά την ίδια κατηγορία προϊόντος απορρίπτεται, εάν η αίτηση καταχώρησης του σήματος υποβάλλεται μετά την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρησης της ονομασίας προέλευσης ή της γεωγραφικής ένδειξης στην Επιτροπή.
Τα σήματα που έχουν καταχωρηθεί αντιθέτως προς το πρώτο εδάφιο ακυρώνονται.”
[…]»
Ο κανονισμός 510/2006
12 Η δέκατη ένατη και η εικοστή αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 510/2006 ορίζουν:
«Οι ονομασίες που έχουν ήδη καταχωρισθεί δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92 […] κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να εξακολουθήσουν να απολαμβάνουν της προστασίας που προβλέπεται από τον παρόντα κανονισμό και να καταχωρισθούν αυτομάτως στο μητρώο. Θα πρέπει, εξάλλου, να προβλεφθούν μεταβατικά μέτρα που θα εφαρμόζονται στις αιτήσεις καταχώρισης τις οποίες παραλαμβάνει η Επιτροπή πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.
Για λόγους σαφήνειας και διαφάνειας, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2081/92 θα πρέπει να καταργηθεί και να αντικατασταθεί από τον παρόντα κανονισμό.»
13 Το άρθρο 4 του κανονισμού 510/2006, με τίτλο «Προδιαγραφές του προϊόντος», ορίζει:
«1. Για να καταστεί επιλέξιμο για προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) ή [ΠΓΕ], ένα γεωργικό προϊόν ή ένα τρόφιμο πρέπει να είναι σύμφωνο με τις προδιαγραφές του προϊόντος.
2. Οι προδιαγραφές του προϊόντος περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα ακόλουθα:
[…]».
14 Το άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού, με τίτλο «Ένσταση/απόφαση καταχώρισης», ορίζει στην παράγραφό του 6:
«Η Επιτροπή ενημερώνει το μητρώο των προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και των προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων [ΠΓΕ].»
15 Το άρθρο 13 του κανονισμού, που φέρει τον τίτλο «Προστασία», ορίζει στην παράγραφό του 1:
«Οι καταχωρισμένες ονομασίες προστατεύονται από:
α) οιαδήποτε άμεση ή έμμεση εμπορική χρήση καταχωρισμένης ονομασίας για προϊόντα που δεν καλύπτονται από την καταχώριση, εφόσον τα εν λόγω προϊόντα είναι συγκρίσιμα με τα προϊόντα που έχουν καταχωρισθεί με την εν λόγω ονομασία ή εφόσον η εν λόγω χρήση αποτελεί εκμετάλλευση της φήμης της προστατευόμενης ονομασίας·
β) οιαδήποτε αντιποίηση, απομίμηση ή υπαινιγμό, ακόμη και αν αναφέρεται η πραγματική καταγωγή του προϊόντος ή εάν η προστατευόμενη ονομασία χρησιμοποιείται σε μετάφραση ή συνοδεύεται από εκφράσεις όπως “είδος”, “τύπος”, “μέθοδος”, “τρόπος”, “απομίμηση” ή παρόμοιες·
γ) οιαδήποτε άλλη ψευδή ή παραπλανητική ένδειξη, τόσο όσον αφορά την προέλευση, την καταγωγή, τη φύση ή τις ουσιαστικές ιδιότητες του προϊόντος, αναγραφόμενη στη συσκευασία ή στο περιτύλιγμα, στο διαφημιστικό υλικό ή σε έγγραφα που αφορούν το συγκεκριμένο προϊόν, καθώς και τη χρησιμοποίηση για τη συσκευασία του προϊόντος δοχείου που μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένη εντύπωση ως προς την καταγωγή του·
δ) οιαδήποτε άλλη πρακτική ικανή να παραπλανήσει τον καταναλωτή ως προς την πραγματική καταγωγή του προϊόντος.
Όταν μια καταχωρισμένη ονομασία περιλαμβάνει την ονομασία ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου που θεωρείται κοινή, η χρήση της εν λόγω κοινής ονομασίας για το συγκεκριμένο γεωργικό προϊόν ή τρόφιμο δεν θεωρείται ότι αντιτίθεται στα στοιχεία α΄ ή β΄ του πρώτου εδαφίου.»
16 Το άρθρο 14 του κανονισμού 510/2006, με τίτλο «Σχέσεις μεταξύ εμπορικών σημάτων, ονομασιών προέλευσης και γεωγραφικών ενδείξεων», ορίζει στην παράγραφο 1:
«Εάν μια ονομασία προέλευσης ή γεωγραφική ένδειξη καταχωρίζεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, η αίτηση καταχώρισης ενός εμπορικού σήματος που αντιστοιχεί σε μία από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 13 και αφορά την ίδια κατηγορία προϊόντων απορρίπτεται, εάν η αίτηση καταχώρισης του εμπορικού σήματος υποβάλλεται μετά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης καταχώρισης στην Επιτροπή.
Τα σήματα που καταχωρούνται κατά παράβαση του πρώτου εδαφίου ακυρώνονται.»
17 Το άρθρο 17 του κανονισμού αυτού, με τίτλο «Μεταβατικές διατάξεις», ορίζει:
«1. Οι ονομασίες οι οποίες, κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, απαριθμούνται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) 1107/96 […] της Επιτροπής, καθώς και οι απαριθμούμενες στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) 2400/96 […] της Επιτροπής, εγγράφονται αυτομάτως στο μητρώο που αναφέρεται στο άρθρο 7, παράγραφος 6, του παρόντος κανονισμού. Οι αντίστοιχες προδιαγραφές εξομοιώνονται με τις προδιαγραφές που αναφέρονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1. Τυχόν ειδικές μεταβατικές διατάξεις που συνδέονται με τις καταχωρίσεις αυτές, εξακολουθούν να ισχύουν.
2. Όσον αφορά εκκρεμείς αιτήσεις, δηλώσεις και αιτήματα που λαμβάνει η Επιτροπή πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού:
α) δεν εφαρμόζονται οι διαδικασίες του άρθρου 5, με την επιφύλαξη του άρθρου 13, παράγραφος 3· και
β) το συνοπτικό δελτίο της συγγραφής υποχρεώσεων που καταρτίζεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 383/04 της Επιτροπής, [της 1ης Μαρτίου 2004, για λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού 2081/92 όσον αφορά το συνοπτικό δελτίο των βασικών στοιχείων της συγγραφής υποχρεώσεων (ΕΕ L 64, σ. 16)], αντικαθιστά το ενιαίο έγγραφο που αναφέρεται στο άρθρο 5, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄.
3. Η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει, εάν παραστεί ανάγκη, άλλες μεταβατικές διατάξεις σύμφωνα με τις διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 15, παράγραφος 2.»
18 Το άρθρο 19 του κανονισμού 510/2006 ορίζει τα εξής:
«Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2081/92 καταργείται.
Κάθε αναφορά στον καταργούμενο κανονισμό θεωρείται ότι γίνεται στον παρόντα κανονισμό και διαβάζεται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας που περιέχεται στο παράρτημα ΙΙΙ.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
19 Η Bayerischer Brauerbund είναι γερμανική ένωση που αποσκοπεί στην προστασία των κοινών συμφερόντων των Βαυαρών ζυθοποιών. Όπως προκύπτει από βεβαίωση του Amtsgericht München, το καταστατικό της ανατρέχει στις 7 Δεκεμβρίου 1917. Η Bayerischer Brauerbund είναι δικαιούχος των καταχωρισμένων συλλογικών σημάτων Genuine Bavarian Beer από το 1958, Bayrisch Bier και Bayrisches Bier από το 1968, καθώς και του Reinheitsgebot seit 1516 Bayrisches Bier από το 1985.
20 Η Bavaria είναι ολλανδική εμπορική επιχείρηση παραγωγής μπίρας που δραστηριοποιείται στη διεθνή αγορά. Η εν λόγω εταιρία, με παλαιότερη επωνυμία «Firma Gebroeders Swinkels», άρχισε να χρησιμοποιεί το όνομα «Bavaria» από το 1925 και το ενσωμάτωσε στην ονομασία της το 1930. Η Bavaria ήταν και είναι δικαιούχος διαφόρων καταχωρισμένων εικονιστικών σημάτων και σημείων που περιέχουν τη λέξη «Bavaria». Οι χρονολογίες καταχωρίσεως είναι οι 1947, 1971, 1982, 1991, 1992 και 1995. Το 1973, το 1992 και το 1993 δεν παρασχέθηκε στη Γερμανία προστασία για ορισμένα από αυτά τα εμπορικά σήματα.
21 Η ονομασία «Bayerisches Bier» αποτέλεσε αντικείμενο διμερών συμφωνιών για την προστασία ενδείξεων και ονομασιών προελεύσεως και άλλων γεωγραφικών ενδείξεων μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, αφενός, και της Γαλλικής Δημοκρατίας (1961), της Ιταλικής Δημοκρατίας (1963), της Ελληνικής Δημοκρατίας (1964), της Ελβετικής Συνομοσπονδίας (1967) και του Βασιλείου της Ισπανίας (1970), αφετέρου.
22 Στις 28 Σεπτεμβρίου 1993, η Bayerischer Brauerbund, κατόπιν συμφωνίας με άλλες δύο βαυαρικές ενώσεις, υπέβαλε στη Γερμανική Κυβέρνηση αίτηση καταχωρίσεως της ΠΓΕ «Bayerisches Bier», κατά την «απλουστευμένη» διαδικασία του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92. Η Γερμανική Κυβέρνηση διαβίβασε στις 20 Ιανουαρίου 1994 στην Επιτροπή την αίτηση καταχωρίσεως της ΠΓΕ «Bayerisches Bier», κατά την απλοποιημένη διαδικασία που προβλέπει η εν λόγω διάταξη.
23 Η Επιτροπή και οι γερμανικές αρχές αντάλλαξαν πολυάριθμα στοιχεία με σκοπό τη συμπλήρωση του φακέλου, ο οποίος θεωρήθηκε πλήρης στις 20 Μαΐου 1997. Ο οριστικός φάκελος με τα σχετικά στοιχεία διαβιβάστηκε στην Επιτροπή με έγγραφο της 28ης Μαρτίου 2000.
24 Η επιτροπή των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης εξέτασε επανειλημμένως τα δύο σχέδια κανονισμών της Επιτροπής περί καταχωρίσεως της «Bayerisches Bier» ως ΠΓΕ. Η ύπαρξη εμπορικών σημάτων που περιέχουν επίσης τον όρο «Bayerisches Bier» ή μεταφράσεις αυτού αποτέλεσαν ένα από τα κύρια ζητήματα.
25 Ωστόσο, η επιτροπή δεν μπόρεσε να εκδώσει γνώμη εντός της ταχθείσας προθεσμίας, καθότι δεν επιτεύχθηκε η πλειοψηφία που απαιτεί το άρθρο 15, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 2081/92. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή μετέτρεψε το σχέδιό της σε πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου, το οποίο ακολούθως εξέδωσε τον κανονισμό 1347/2001 που καταχωρίζει ως ΠΓΕ την ονομασία «Bayerisches Bier», εντάσσοντάς την στις ονομασίες που απαριθμούνται στο παράρτημα του κανονισμού 1107/96.
26 Κατόπιν ανάλογων πρωτοβουλιών σε άλλα κράτη μέλη, η Bayerischer Brauerbund άσκησε προσφυγή ενώπιον του Landgericht München (πρωτοδικείου του Μονάχου) ζητώντας να υποχρεωθεί η Bavaria να παραιτηθεί από την προστασία ενός εκ των σημάτων που αναφέρονται στη σκέψη 20 της παρούσας αποφάσεως. Πρόκειται για το διεθνές καταχωρισμένο σήμα αριθ. 645 349, το οποίο προστατεύεται στην Γερμανία από τις 28 Απριλίου 1995.
27 Το Landgericht München έκανε δεκτή την προσφυγή της Bayerischer Brauerbund με απόφαση που επικυρώθηκε κατ’ έφεση από το Oberlandesgericht München (εφετείο του Μονάχου). Η Bavaria άσκησε αναίρεση (Revision) κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου.
28 Υπό αυτές τις συνθήκες, το Bundesgerichtshof αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Είναι εφαρμοστέο το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού […] 510/06 στην περίπτωση που η προστατευόμενη ένδειξη έχει καταχωρισθεί εγκύρως με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού […] 2081/92 […];
2) α) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: ποια ημερομηνία πρέπει να ληφθεί υπόψη για την εκτίμηση της αρχαιότητας της προστατευόμενης γεωγραφικής ενδείξεως κατά την έννοια του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού […] 510/06;
β) Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: βάσει ποιας διατάξεως ρυθμίζεται η σύγκρουση μεταξύ μιας γεωγραφικής ενδείξεως που καταχωρίσθηκε εγκύρως με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού […] 2081/92 και ενός σήματος και πώς ρυθμίζεται η αρχαιότητα της προστατευόμενης γεωγραφικής ενδείξεως;
3) Μπορούν να εφαρμοστούν οι εθνικές διατάξεις για την προστασία των γεωγραφικών ονομασιών στην περίπτωση που η ένδειξη “Bayerisches Bier” πληροί τις προϋποθέσεις καταχωρίσεως βάσει του κανονισμού […] 2081/92 και του κανονισμού […] 510/06, πλην όμως ο κανονισμός […] 1347/01 είναι ανίσχυρος;»
29 Με την από 8 Μαΐου 2008 απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου, η παρούσα διαδικασία ανεστάλη μέχρι την έκδοση αποφάσεως στην υπόθεση C‑343/07, Bavaria και Bavaria Italia (απόφαση της 2ας Ιουλίου 2009, Συλλογή 2009, σ. I‑5491). Η εν λόγω υπόθεση αφορούσε αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως που υπέβαλε το Corte d’appello di Torino (Iταλία) στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς επίσης μεταξύ της Bavaria και της Bayerischer Brauerbund, με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, το κύρος του κανονισμού 1347/2001.
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
30 Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι, ενώ το πρώτο και το δεύτερο ερώτημα προϋποθέτουν ότι ο κανονισμός 1347/2001 είναι έγκυρος, το τρίτο ερώτημα στηρίζεται στην υπόθεση ότι αυτός είναι ανίσχυρος.
31 Σκόπιμο είναι ως εκ τούτου να εξεταστεί το τρίτο ερώτημα πριν το πρώτο και το δεύτερο.
Επί του τρίτου ερωτήματος
32 Με το τρίτο του ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν ο κανονισμός 1347/2001 είναι έγκυρος και, σε περίπτωση αποφατικής απαντήσεως, ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής των εθνικών διατάξεων περί προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων, σε περίπτωση που η ΠΓΕ «Bayerisches Bier» πληρούσε, παρά την ενδεχόμενη ακυρότητα του εν λόγω κανονισμού, τις προϋποθέσεις καταχωρίσεως των κανονισμών 2081/92 και 510/2006.
33 Από την απόφαση περί παραπομπής συνάγεται ότι το ερώτημα αυτό αφορούσε τα ίδια δυνάμενα να επηρεάσουν το κύρος του κανονισμού 1347/2001 στοιχεία που προέβαλε το Corte d’appello di Torino στη υπόθεση η οποία οδήγησε στην προπαρατεθείσα απόφαση Bavaria και Bavaria Italia, που εκκρεμούσε τότε ενώπιον του Δικαστηρίου.
34 Δεδομένου ότι το Δικαστήριο απάντησε στην εν λόγω απόφαση ότι από την εξέταση του υποβληθέντος ερωτήματος δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να επηρεάσει το κύρος του κανονισμού 1347/2001, παρέλκει η απάντηση στο τρίτο ερώτημα.
Επί του πρώτου και του δεύτερου ερωτήματος
35 Με το πρώτο και το δεύτερο ερώτημα, τα οποία είναι σκόπιμο να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ’ ουσίαν το Δικαστήριο ποια διάταξη και ποια κρίσιμη ημερομηνία πρέπει να εφαρμοστεί για την άρση της συγκρούσεως μεταξύ νομίμως καταχωρισμένης, σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92, ονομασίας ως ΠΓΕ και σήματος η αίτηση καταχωρίσεως του οποίου κατατέθηκε τόσο πριν την καταχώριση της ονομασίας όσο και πριν τη θέση σε ισχύ του κανονισμού 692/2003.
Επί της αδυναμίας εφαρμογής του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 510/2006 ή του κανονισμού 2081/92, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 692/2003, στη διαφορά της κύριας δίκης
36 Αντικείμενο τόσο του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, όπως αυτό ίσχυε στην αρχική εκδοχή του και όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 692/2003, όσο και του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 510/2006 είναι η άρση της συγκρούσεως μεταξύ μιας καταχωρισμένης ως ΠΓΕ ονομασίας και μιας αιτήσεως καταχωρίσεως σήματος, που αντιστοιχεί σε μία από τις καταστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 13 του κανονισμού 2081/92 και του κανονισμού 510/2006, αντιστοίχως, και αφορά, κατά περίπτωση, το ίδιο είδος ή την ίδια κλάση προϊόντος.
37 Η λύση που προβλέπεται σε περίπτωση τέτοιου είδους συγκρούσεως είναι η απόρριψη της αιτήσεως καταχωρίσεως του επίμαχου σήματος ή, επικουρικώς, η ακύρωση του καταχωρισμένου σήματος, όταν η συγκεκριμένη αίτηση υποβλήθηκε μετά την ημερομηνία που προβλέπουν αντιστοίχως οι διάφορες αυτές διατάξεις.
38 Επομένως, τόσο κατά το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 510/2006 όσο και κατά το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, το οποίο ανάγεται στον κανονισμό 692/2003, η αίτηση καταχωρίσεως του εν λόγω σήματος πρέπει να απορριφθεί ή, ενδεχομένως, το σήμα πρέπει να ακυρωθεί σε περίπτωση που η κατάθεση της αιτήσεως αυτής έλαβε χώρα μετά την ημερομηνία καταθέσεως στην Επιτροπή της αιτήσεως καταχωρίσεως της οικείας ονομασίας ως ΠΓΕ.
39 Εντούτοις, οι διατάξεις που παρατίθενται στην προηγούμενη σκέψη δεν είναι δυνατό να εφαρμοστούν αναδρομικώς για την άρση συγκρούσεως όπως αυτή από την οποία ανέκυψε η διαφορά της κύριας δίκης, μεταξύ ονομασίας εγκύρως καταχωρισμένης ως ΠΓΕ σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92 και σήματος η αίτηση καταχωρίσεως του οποίου κατατέθηκε πριν τη θέση σε ισχύ του κανονισμού 692/2003.
40 Ειδικότερα, κατά πάγια νομολογία η αρχή της ασφάλειας του δικαίου δεν επιτρέπει να ορίζεται ότι κοινοτική πράξη αρχίζει να ισχύει κατά χρόνο προγενέστερο της δημοσιεύσεώς της, εκτός της περιπτώσεως να το απαιτεί, κατ’ εξαίρεση, ο επιδιωκόμενος σκοπός και εφόσον γίνεται δεόντως σεβαστή η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων. Συναφώς, οι ουσιαστικοί κανόνες του δικαίου της Ένωσης, προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση των αρχών της ασφαλείας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, πρέπει να ερμηνεύονται ως έχοντες εφαρμογή επί καταστάσεων που έχουν διαμορφωθεί προ της ενάρξεως της ισχύος τους, μόνον εφόσον προκύπτει σαφώς από το γράμμα τους, τους σκοπούς ή την οικονομία τους ότι πρέπει να τους αναγνωριστεί τέτοια ισχύς (βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Σεπτεμβρίου 2002, C-74/00 P και C-75/00 P, Falck και Acciaierie di Bolzano κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I‑7869, σκέψη 119 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
41 Καίτοι η αρχή της ασφαλείας δικαίου δεν επιτρέπει την αναδρομική εφαρμογή ενός κανονισμού, τούτο δε ανεξάρτητα από τις ευνοϊκές ή δυσμενείς συνέπειες που η εν λόγω εφαρμογή μπορεί να έχει για τον ενδιαφερόμενο, εντούτοις η ίδια αρχή απαιτεί κάθε πραγματική κατάσταση να εκτιμάται κατά κανόνα, εκτός αντίθετης ρητής μνείας, βάσει των ισχυόντων κανόνων δικαίου. Καίτοι η νέα νομοθεσία δεν ισχύει υπό την έννοια αυτή παρά μόνο για το μέλλον, έχει εφαρμογή, πλην παρεκκλίσεως, σύμφωνα με γενικώς αναγνωρισμένη αρχή, επί των μελλοντικών αποτελεσμάτων μιας καταστάσεως γεννηθείσας υπό το κράτος της παλαιάς νομοθεσίας (βλ. απόφαση της 6ης Ιουλίου 2006, C‑154/05, Kersbergen-Lap και Dams-Schipper, Συλλογή 2006, σ. I‑6249, σκέψη 42 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
42 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι περιστάσεις από τις οποίες προέκυψε η σύγκρουση ανάμεσα στην ονομασία και το επίμαχο σήμα είναι προγενέστερες όχι μόνον της θέσεως σε ισχύ του κανονισμού 510/2006, αλλά και του κανονισμού 692/2003 που τροποποίησε τον κανονισμό 2081/92. Ειδικότερα, η εν λόγω σύγκρουση σχετίζεται με το γεγονός ότι, αφενός, η ονομασία «Bayerisches Bier» καταχωρίσθηκε, κατόπιν αιτήσεως που κατέθεσε η Γερμανική Κυβέρνηση στην Επιτροπή στις 20 Ιανουαρίου 1994, σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία δυνάμει του κανονισμού 2081/92 ως ΠΓΕ από τον κανονισμό 1347/2001 και ότι, αφετέρου, το σήμα της Bavaria που αποτέλεσε αντικείμενο διεθνούς καταχωρίσεως υπό τον αριθμό 645 349 απολαύει δικαιώματος προτεραιότητας και, επομένως, προστασίας, μεταξύ άλλων, στη Γερμανία από τις 28 Απριλίου 1995.
43 Καθόσον δεν προκύπτει από το γράμμα, τον σκοπό ή την όλη οικονομία των κανονισμών 692/2003 και 510/2006, ιδίως των διατάξεων που αναλύθηκαν προηγουμένως, ότι είναι δυνατό να τους προσδοθεί αναδρομική ισχύς, διαπιστώνεται ότι σύγκρουση όπως αυτή μεταξύ της ΠΓΕ και του επίμαχου σήματος πρέπει να διέπεται από το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 ως αυτό είχε αρχικώς.
44 Ειδικότερα, πρέπει, εν προκειμένω, να καθοριστεί αν, όταν καταχωρίσθηκε το επίμαχο σήμα Bavaria, το 1995, η ΠΓΕ «Bayerisches Bier» απέλαυε ήδη ή δεν απέλαυε προτεραιότητας ικανής να δικαιολογήσει την ακύρωση του σήματος αυτού. Τέτοιου είδους ζήτημα πρέπει να επιλυθεί βάσει του κανόνα που τύγχανε εφαρμογής στην επίμαχη σύγκρουση, κατά τον χρόνο που αυτή ανέκυψε.
45 Είναι άνευ σημασίας, συναφώς, ότι, κατά τη δέκατη ένατη αιτιολογική σκέψη και το άρθρο 17 του κανονισμού 510/2006, οι ονομασίες που καταχωρίσθηκαν ως ΠΓΕ δυνάμει του κανονισμού 2081/92 τυγχάνουν της προστασίας που καθιερώνει ο κανονισμός 510/2006.
Επί της δυνατότητας εφαρμογής ratione materiæ του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 στη διαφορά της κύριας δίκης
46 Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο του συστήματος που καθιέρωνε ο κανονισμός 2081/92, οι ονομασίες μπορούσαν να καταχωρισθούν είτε σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία των άρθρων του 5 επ. είτε σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17. Οι ονομασίες που καταχωρίζονταν σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία απαριθμούνταν στο παράρτημα του κανονισμού 2400/96, ενώ οι ονομασίες που καταχωρίζονταν σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία εντάσσονταν στο παράρτημα του κανονισμού 1107/96.
47 Η σύγκρουση που αποτέλεσε την αιτία της διαφοράς διέπεται από το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92.
48 Συγκεκριμένα, το εν λόγω άρθρο 14, παράγραφος 1, είναι το μόνο που ρυθμίζει τις συγκρούσεις ανάμεσα στις ονομασίες και τις αιτήσεις καταχωρίσεως των σημάτων, καθώς οι παράγραφοι 2 και 3 του εν λόγω άρθρου αντιστοιχούν σε διαφορετικές καταστάσεις.
49 Δυνάμει του κανόνα συγκρούσεως του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, η αίτηση καταχωρίσεως του επίμαχου σήματος απορρίπτεται ή, αν τούτο δεν συμβεί, το καταχωρισμένο σήμα ακυρώνεται, αν η οικεία αίτηση κατατέθηκε μετά την ημερομηνία δημοσιεύσεως που προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού. Η αίτηση καταχωρίσεως απορρίπτεται επίσης ή το σήμα ακυρώνεται αν η αίτηση κατατέθηκε πριν τη δημοσίευση, αλλά αυτή έλαβε χώρα πριν την καταχώριση του σήματος.
50 Ο εν λόγω κανόνας συγκρούσεως προβλέπει, επομένως, λόγο απορρίψεως της αιτήσεως καταχωρίσεως του επίμαχου σήματος ή, επικουρικώς, την ακυρότητα αυτού με κρίσιμη ημερομηνία για την εφαρμογή του επίμαχου κανόνα συγκρούσεως την ημερομηνία δημοσιεύσεως που προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 2081/92.
51 Κατά την Επιτροπή, ο ορισμός τέτοιας κρίσιμης ημερομηνίας θα συνεπαγόταν ότι το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 δεν θα εφαρμοζόταν στις ονομασίες που καταχωρίσθηκαν σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία, δεδομένου ότι η ημερομηνία που προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού εφαρμόζεται μόνο στη συνήθη διαδικασία καταχωρίσεως.
52 Η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
53 Ειδικότερα, κατά πρώτον, το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 αφορά ονομασίες προελεύσεως και γεωγραφικές ενδείξεις «σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό», χωρίς διάκριση αναλόγως της χρησιμοποιούμενης διαδικασίας καταχωρίσεως.
54 Κατά δεύτερον, υπενθυμίζεται ότι σκοπός του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92 είναι η καταχώριση σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία των υφιστάμενων ονομασιών στα κράτη μέλη που, πληρώντας τις ουσιαστικές προϋποθέσεις του κανονισμού αυτού, ήταν ήδη νομίμως προστατευόμενες ή καθιερωμένες με τη χρήση.
55 Συναφώς, διαπιστώνεται ότι σκοπός του συστήματος που καθιερώνει ο κανονισμός 2081/92, και ιδίως το άρθρο του 17, ήταν να εξασφαλίσει στις ονομασίες που υπόκεινται στην απλουστευμένη διαδικασία καταχωρίσεως το ίδιο επίπεδο προστασίας με αυτό που έχει αναγνωριστεί στις ονομασίες που υπόκεινται στη συνήθη διαδικασία καταχωρίσεως.
56 Επιπλέον, όπως συνάγεται από τη δεύτερη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1107/96 και την τέταρτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 2400/96, η καταχώριση είτε σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία είτε σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία συνεπαγόταν ότι οι επίμαχες ονομασίες είναι σύμφωνες με τον κανονισμό 2081/92 και ότι, συνεπώς, είναι άξιες προστασίας στο επίπεδο της Ένωσης.
57 Συνεπώς, διαπιστώνεται ότι το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 εφαρμόζεται επίσης σε συγκρούσεις οι οποίες αφορούν ονομασίες καταχωρισμένες ως ΠΓΕ σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία.
Επί της κρίσιμης ημερομηνίας, στο πλαίσιο του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, σε περίπτωση συγκρούσεως στην οποία εμπλέκεται ονομασία καταχωρισμένη ως ΠΓΕ σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία
58 Διαπιστώνεται ότι η κρίσιμη ημερομηνία του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 αφορά την ημερομηνία δημοσιεύσεως που προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού, ενώ η εν λόγω δημοσίευση δεν υπήρχε στο πλαίσιο της απλουστευμένης διαδικασίας. Πρέπει συνεπώς να προσδιοριστεί η κρίσιμη ημερομηνία σε περίπτωση συγκρούσεως η οποία αφορά ονομασία καταχωρισμένη ως ΠΓΕ κατά την εν λόγω διαδικασία.
59 Συναφώς, δεδομένου ότι το σύστημα που καθιερώνει ο κανονισμός 2081/92 είναι ένα ομοιόμορφο και αποκλειστικό καθεστώς προστασίας (βλ. απόφαση της 8ης Σεπτεμβρίου 2009, C‑478/07, Budĕjovický Budvar, Συλλογή 2009, σ. I‑7721, σκέψεις 114 και 115), πρέπει να θεωρηθεί πλήρες σύστημα που δεν καταλείπει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να καλύψουν κενό κατά το εθνικό τους δίκαιο. Πρέπει επομένως να αναζητηθεί λύση υπό το πρίσμα της όλης οικονομίας καθώς και των σκοπών και επιδιώξεων της επίμαχης διατάξεως και του σχετικού κανονισμού (βλ., κατ’ αυτή την έννοια, απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 1974, 159/73, Hannoversche Zucker, Συλλογή τόμος 1974, σ. 83, σκέψη 4).
60 Κατά πρώτον, επισημαίνεται συναφώς ότι, όσον αφορά τη συνήθη διαδικασία, το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 προβλέπει προστασία των ονομασιών στο επίπεδο της Ένωσης όσον αφορά ανταγωνιστικό σήμα του οποίου η ισχύς ανατρέχει σε χρόνο προγενέστερο της καταχωρίσεως των ονομασιών αυτών.
61 Στο πλαίσιο αυτό, ο ορισμός της ημερομηνίας αυτής σε σχέση με δημοσίευση σε επίπεδο Ένωσης, όπως αυτή που προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού, ανταποκρίνεται στις επιταγές της ασφάλειας δικαίου.
62 Η πρώτη δημοσίευση των ονομασιών που καταχωρίσθηκαν στο επίπεδο της Ένωσης σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία ήταν η ημερομηνία της καταχωρίσεώς της.
63 Δεύτερον, επισημαίνεται ότι, δυνάμει του άρθρου 17, παράγραφος 3, του κανονισμού 2081/92, τα κράτη μέλη μπορούσαν να διατηρούν την εθνική προστασία των ονομασιών που ανακοινώνονταν σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού μέχρι την ημερομηνία που θα λαμβανόταν απόφαση για την καταχώριση. Κατά το άρθρο 1 του κανονισμού 1107/96, οι ονομασίες που ανακοινώθηκαν δυνάμει του εν λόγω άρθρου 17 παραμένουν προστατευόμενες σε εθνικό επίπεδο μέχρις ότου ληφθεί απόφαση σχετικά με αυτές.
64 Δεδομένου ότι για τις προς καταχώριση σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία ονομασίες η εθνική προστασία εξακολούθησε να υπάρχει μέχρι την ημέρα της καταχωρίσεως, ο καθορισμός της ημερομηνίας θέσεως σε ισχύ της καταχωρίσεώς αυτής ως κρίσιμης ημερομηνίας για τις εν λόγω ονομασίες για την προστασία που παρέχεται από το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 αντιστοιχεί στην όλη οικονομία του συστήματος που καθιερώνει ο κανονισμός αυτός.
65 Εξάλλου, όπως συνάγεται από τον κανονισμό 1347/2001, σχετικά με την επίμαχη ΠΓΕ, η δημοσίευση της καταχωρίσεως περιλαμβάνει και μνεία της ημερομηνίας θέσεως σε ισχύ της καταχωρίσεως αυτής και, κατά συνέπεια, ανταποκρίνεται στις επιταγές της ασφάλειας δικαίου.
66 Συνεπώς, διαπιστώνεται ότι, όσον αφορά τις ονομασίες που καταχωρίσθηκαν σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92, η θέση σε ισχύ της καταχωρίσεως ανταποκρίνεται τόσο στον σκοπό της κρίσιμης ημερομηνίας του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 όσο και στην όλη οικονομία αυτού.
67 Ως εκ τούτου η ημερομηνία αυτή συνιστά την κρίσιμη ημερομηνία για την άρση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, συγκρούσεως η οποία αφορά ονομασία καταχωρισμένη ως ΠΓΕ σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία.
68 Κατόπιν των προεκτεθέντων, στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 είναι εφαρμοστέο προς άρση της συγκρούσεως μεταξύ ονομασίας εγκύρως καταχωρισμένης ως ΠΓΕ σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού αυτού και σήματος που εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις του άρθρου 13 αυτού και αφορά το ίδιο είδος προϊόντων η αίτηση καταχωρίσεως του οποίου έχει υποβληθεί τόσο πριν την καταχώριση της ονομασίας αυτής όσο και πριν τη θέση σε ισχύ του κανονισμού 692/2003. Η ημερομηνία της θέσεως σε ισχύ της καταχωρίσεως της ονομασίας αυτής συνιστά κρίσιμη ημερομηνία για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου 14, παράγραφος 1.
Επί των δικαστικών εξόδων
69 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 14, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουλίου 1992, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, είναι εφαρμοστέο προς άρση της συγκρούσεως μεταξύ της ονομασίας εγκύρως καταχωρισμένης ως προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης σύμφωνα με την απλουστευμένη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού αυτού και σήματος που εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις του άρθρου 13 αυτού και αφορά το ίδιο είδος προϊόντων η αίτηση καταχωρίσεως του οποίου έχει υποβληθεί τόσο πριν την καταχώριση της ονομασίας αυτής όσο και πριν τη θέση σε ισχύ του κανονισμού (ΕΚ) 692/2003 του Συμβουλίου, της 8ης Απριλίου 2003, που τροποποίησε τον κανονισμό 2081/92. Η ημερομηνία της θέσεως σε ισχύ της καταχωρίσεως της ονομασίας αυτής συνιστά κρίσιμη ημερομηνία για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου 14, παράγραφος 1.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
Top