T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/740 Esas - 2023/366
T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/740
KARAR NO: 2023/366
HAKİM: ....
KATİP: ...
DAVACI : ....
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
DAVALILAR : 1- ....
2- ....
3- ....
4- ....
5- ....
6- ....
7- .....
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/11/2022
KARAR TARİHİ: 22/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı ... vekili, dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'nin müvekkili Teşekkülün ... binasının Genel Temizlik ve Nitelikli Personel Hizmet Alımı işi kapsamında 01.03.2013-02.03.2022 tarihleri arasında ... olarak davalı Şirketler bünyesinde çalıştığını ve emeklilik nedeniyle istifa ettiğini, Teşekküllerince 01.04.2022 tarihinde toplam 90.685,02 TL'nin dava dışı işçiye ödendiğini, dava dışı Şirketlerden ......Ltd. Şti.-... Ltd. Şti. İş ortaklığı payına düşen 10.125,84 TL anılan firmadan tahsil edildiğini, ancak kalan 80.559,18 TL'nin davalı Şirketlerden tahsil edilemediğini, 08.02.2015 tarihli 29261 sayılı ... Gazetede yayınlanarak giren Kamu İhale Kanunu'na göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi hakkında Yönetmelik'in 8. maddesi doğrultusunda 02.03.2023 tarihinde emeklilik nedeniyle istifa eden işçiye ktıdem tazminatının Teşekküllerince ödendiğini, davalılar ile imzalanan sözleşme hükümleri ve emsal yargı kararları da yüklenici şirketlerin kıdem tazminatlarının ödenmesinden kaynaklanan sorumluluğun kaldırılmadığı yönünde olduğunu, dava dışı işçi ...'nin ......Ltd. Şti.'nde 01.03.2013-30.09.2014 - tarihleri arasında, ......Ltd. Şti.'nde 01.10.2014-31.10.2014 tarihleri arasında, ...-... Ltd. Şti.'nde
01.11.2014-01.11.2017 tarihleri arasında, ... Ltd. Şti.'nde
01.11.2017-30.04.2018 tarihleri arasında, ... Ltd. Şti.'nde
01.05.2018-30.06.2018 tarihleri arasında, ......A.Ş.'nde
01.07.2018-30.06.2019 tarihleri arasında, ......A.Ş.'nde
01.07.2019-31.07.2019 tarihleri arasında ... Ltd. Şti.'nde 01.08.2019-
28.02.2021 tarihleri arasında, ......Ltd. Şti.-... Ltd. Şti. İş Ortaklığında 01.03.2021-02.03.2022 tarihleri arasında çalıştığını, ... Konusu İşle ilgili çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 22. Maddesinde “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” şeklinde düzenlendiğini, hizmet alım sözleşmelerine ve Yargı kararlarına göre yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin hak ve alacaklarından davalı Şirketlerin sorumlu olacağını, arabuluculuk toplantısında anlaşma sağlanamadığını belirterek müvekkili Teşekkülce dava dışı ...'ye ödenmek zorunda kalınan 80.559,18 TL'nin ödeme tarihi olan 01.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Tarafların bildirdiği deliler toplanmış; davacı ile davalı şirketler arasında, ihale sonrası yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşme, Sözleşme eki teknik ve idari şartname örnekleri, dava dışı işçiye ait ...hizmet cetvelleri, ... Bankası 01/04/2022 tarihli dekontu, Kıdem Tazminat Hesaplama tablosu, dosya içerisine alınmış, dosya da bilirkişi incelemesi yaptırılmış, karar vermeye yeterli bulunmakla, hesap bilirkişisinin 24/03/2023 mahkememizce itibar edilmiştir.
Somut olayda uyuşmazlık konusu; davacı ... tarafından dava dışı işçiye emeklilik sebebiyle ödenen kıdem tazminatına dayalı ödenen tutardan davalı alt işverenlerin sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler sorumlu oldukları miktarlarının belirlenmesi hususudur. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında farklı tarihlerde "hizmet sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp dava dışı işçiyi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin emeklilik nedeniyle işten ayrıldığı ve kıdem tazminatı alacağını davacıdan talep ettiği, sonrasında davacı tarafından dava dışı işçiye 01/04/2022 tarihinde 90.294,45-TL ödendiği sonrasında da davacının huzurdaki iş bu rücu davasını açtığı anlaşılmıştır.
Emsal.... na göre; "... dava dışı işçinin davalı ve dava dışı diğer alt işverenler işçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının bu alt işverenlerden tahsiline karar verilmesi gerektiği ..." yönünde kararları mevcuttur.
Mevcut ticari ilişkiden dolayı davacının davalılardan olan alacağının tayin ve tespiti bakımından 24/03/2023 günlü bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan bilirkişi raporunda özetle;"... dava dışı işçinin kıdem tazminatının hesaplanmasında ; dava dışı ...'nin ...Hizmet Dökümünden, işçinin 02.03.2022 tarihli işten çıkışının“(8) Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle” gerekçesiyle sona erdirildiği ve ...'ya bildirildiği görülmüştür. Emeklilik nedeniyle iş akdi sonlandırılan işçinin kıdem tazminatı hakkı doğmaktadır. Davacı asıl işveren ... tarafından hazırlanan 'Kıdem Tazminatı Hesaplama Tablosu' başlıklı kendi iç hesaplamasında, dava dışı ...'nin aylık yemek, yol, Toplu İş Sözleşmesi zammı, aylık yakacak yardımı, bayram ikramiyesi yardımları eklenmek suretiyle son aylık giydirilmiş ücreti brüt 10.069,98 TL olarak esas almıştır. Dava dışı işçi ...'ye ait ...Hizmet Dökümünün tarafımca incelenmesi sonucunda ise; dava dışı İşçinin iş akdi feshi öncesinde son aylık çıplak ücretinin brüt 8.191,34 TL olarak ...'ya bildirtidiği, bu tutarın da davacı ... tarafından esas alınan brüt ücretle uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda tarafımca da yapılacak hesaplamada dava dışı işçinin iş akdi feshi öncesinde son aylık giydirilmiş brüt ücreti olarak 10.069,98 TL esas alınacaktır. Ayrıca, dava dışı işçinin kıdeme esas döneminin 01.03.2013-02.03.2022 tarihleri arası toplam 9 yıl 2 gün olmak üzere toplam 3289 gün olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, dava dışı işçinin 9 yıl 2 günlük kıdemi ve feshin gerçekleştiği tarihteki aylık giydirilmiş ücreti olan brüt 10,069,98 TL üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı gösterilmiştir. dava dışı işçiye ödenmesi gereken kıdem tazminatı tutarı brüt 90.685,02 TL olduğu hesaplarımıştır. Nitekim, davacı ... tarafından dava dışı işçiye banka kanalıyla brüt 90.685,02 TL net tutarda kıdem tazminatı ödemesi yapılmıştır. Bu durumda tarafımca kıdem tazminatına ilişkin rücu hesaplamalarında, hesaplardan tutarla davacının dava dışı işçiye ödediği tutar aynı olduğundan brüt 90.685,02 TL esas alınması gerekmektedir. Davacı ... Tarafından Dava Dışı İşçiye Ödenen Tutar Toplamı Davacı ... tarafından dava dışı işçi ... için 01.04.2022 tarihinde kıdem tazminatı ile vergi kesintileri dahil brüt 90.685,02 TL karşılığı net 90.294,45 TL ödeme yapılmıştır. Davacı yanca dava dilekçesinde belirtildiği üzere dava dışı Şirketlerden ... Ltd. Şti. tarafından 10.125,84 TL davacı ...'a ödenmiş olduğu belirtilerek işbu davaya konu uyuşmazlıkta kalan 80.559,18 TL (-90.685,02 — 10.125,84) talep edilmektedir. Bu itibarla, rücu hesaplamalarına dava dışı ... Ltd. Şti. dahil edilmemiş,
Davacı ...'ın tarafından dava dışı işçi ... için 01.04.2022 tarihinde kıdem tazminatı ile vergi kesintileri dahil brüt 90.685,02 TL karşılığı net 90.294,â5 TL ödeme yapıldığı; dava dışı Şirketlerden ... Ltd. Şti. tarafından10.125,84 TL davacı ...'a ödenmiş olduğu anlaşıldığından işbu davaya konu uyuşmazlıkta rücu hesaplamalarında kalan 80.559,18 TL'nin (-90.685,02 — 10.125,84) esas alındığı;
Davacı ...'ın, taraflar arasında imzalanan ihale sözleşmesi düzenlemelerine göre mevzuat hükümleri esas alınarak dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatını davalı işverenlere tam oranda ve yarı oranda kendi dönemleriyle sınırlı olacak şekilde rücu edebileceği tutarların ayrı ayrı hesaplandığı, bu miktarlarının davalı şirketler bakımından hem tam hem de yarı oranda sorumluluk oranlarına göre ayrı ayrı toplu şekilde gösterildiği gibi olduğu; davalıların sorumluluk oranları konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğu.." bildirilmiş alınan bilirkişi raporu denetime elverişli hüküm kurmaya yeterli bulunmakla mahkememizce de itibar edilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında "Hizmeti Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp dava dışı işçiyi çalıştırdıkları, davacı kurum tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödediği, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin hizmet alımına ilişkin tip sözleşme olduğu taraflar arasında imzalanan Hizmet alım sözleşmeleri ile teknik şartnamelerde asıl işveren tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edilebileceğine dair açık bir hükme yer verilmediği, ancak taraflar arasında imzalanan Hizmet alım sözleşmeleri ile teknik şartnamelerin hükümlerinde iş kanunu kapsamında ortaya çıkan tüm yükümlülüklerin yüklenici- alt işverenlere ait olduğu, davacının dava dışı işçiye iş kanunundan kaynaklanan kıdem tazminatı ödediği miktarın, davalılardan dava dışı işçinin kendi dönemlerinde çalıştığı süreyle sınırlı olmak üzere rücuen talep edebileceği, değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak; 24/03/2023 günlü bilirkişi hesaplamasına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği "kıdem tazminatı yönünden" hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden ( .... , 27.01.2020 tarih ve .... sayılı ilamı) davanın kabulü ile dava tarihi olan 16/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın kısmen kabulü ile;
15.957,50-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
854,37-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
30.233,81-TL'nın ... Ltd. Şti.-... Hiz. Ltd. Şti. Adi Ortak'den, (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
4.988,44-TL'nın...Ltd. Şti.'den,
1.681,19-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
10.913,94-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
15.929,94-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
olmak üzere toplamda 80.559,18-TL'nin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine,
Davacı alacağına dava tarihi olan 16/11/2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Harç;
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 5.502,99 TL harçtan peşin alınan 1.375,75 TL harcın mahsubu ile eksik 4.127,24 TL harcın tarafların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan ve arabuluculuk görüşmelerine katılmayan,
1.092,48-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
319,03-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
1.823,83-TL'nın ... Ltd. Şti.-... Hiz. Ltd. Şti. Adi Ortak'den, (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
530,76-TL'nın...Ltd. Şti.'den,
361,14-TL'nın ... Ltd. Şti.'den, alınarak hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri
Davacı tarafından peşin yatırılan 1.456,45TL harç ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 2.375,50 TL yargılama giderinin kabul ve redde göre yapılan oranlamada hesap ve takdir olunan ve arabuluculuk görüşmelerine katılmayan;
628,79-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
183,63-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
1.049,73-TL'nın ... Ltd. Şti.-... Hiz. Ltd. Şti. Adi Ortak'den, (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
305,49-TL'nın...Ltd. Şti.'den,
207,86-TL'nın ... Ltd. Şti.'den, alınarak davacıya verilmesine,
Vekalet Ücreti
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 12.889,47 TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan ve arabuluculuk görüşmelerine katılmayan;
3.411,84-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
996,35-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
5.695,85-TL'nın ... Ltd. Şti.-... Hiz. Ltd. Şti. Adi Ortak'den, (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
1.657,58-TL'nın...Ltd. Şti.'den,
1.127,85-TL'nın ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
Arabuluculuk Ücreti
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca .... bütçesinden ödenen 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;
868,22-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
253,54-TL'nın ... Ltd. Şti.'den,
1.449,43-TL'nın ... Ltd. Şti.-... Hiz. Ltd. Şti. Adi Ortak'den, (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
421,81-TL'nın...Ltd. Şti.'den,
287,00-TL'nın ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, karşı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22.05.2023
Katip ....
¸[e-imzalıdır]
Hakim ....
¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 11,50 TL
Tebligat ve müzekkere 764,00 TL
Bilirkişi Ücreti1.600,00 TL
TOPLAM2.375,50 TL