T.C. ... 3. ... TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/312 Esas - 2023/203
T.C.
...
3. ... TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/312
KARAR NO: 2023/203
HAKİM: ....
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ:...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 5- ...
VEKİLLERİ: ...
Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 6- ...
7- ...
8- ...
9- ...
10- ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/05/2021
KARAR TARİHİ: 20/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; teşekkülleri sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerini teminen yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde yüklenici firmalar bünyesinde çalışmakta olan ...'un sözleşmesi 18 koduyla 31.10.2020 tarihinde sona erdirildiğini, ...'un 19.11.2020 tarihli ve 4365 sayılı kıdem tazminatının yatırılmasına ilişkin dilekçesi, Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesi hakkında yönetmelik’in "Kıdem Tazminatı Ödeme Usulü ve Ödemeye Esas Belgeler" başlıklı 8’inci maddesi kapsamında değerlendirilerek 01.12.2020 tarihinde 32.990,61-TL kıdem tazminatı ile kıdem tazminatı tutarına ilave olarak 252,31-TL damga vergisi tutarı olmak üzere toplam 33.242,99-TL kıdem tazminatı; 3.855,68 -TL izin ücreti tutarının ödenmesi ile izin ücreti tutarına ilave olarak 36,93-TL damga pulu, 973,15-TL gelir vergisi tutarı olmak üzere toplam 4.865,76-TL izin ücreti tutarı toplamda 38.108,68-TL ödendiğini, Genel Müdürlüklerince ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili gerektiğini, dava dışı işçi 05.05.2014 –31.10.2020 tarihleri arasında Genel Müdürlükleri ile akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı yüklenici firmalarda çalıştığını, Kıdem ve ihbar tazminatının ödenmesine ilişkin olarak idarenin bu sorumluluğunun daha çok takip, gözetim ve denetim niteliğinde olduğu, kıdem tazminatının ödenmesinde asıl sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, yüklenici tarafından kıdem tazminatının ödenmemesi halinde idarenin sorumluluğunun doğduğunun kabulü gerektiğini, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin dava ve hakları saklı kalmak kaydıyla, gerekirse yargılama esnasında ıslah edilmek üzere müvekkili Kurumca dava dışı işçiye ödenen toplamda 38.108,68-TL’nin dava dışı işçinin davalı yüklenici firmalarda çalıştığı dönem oranınca hesaplanması neticesinde; ödeme tarihi olan 01.12.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Bir kısım davalılar, ... Oto. Yem. Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... Özel Sağ. Hiz. Bilg. Tem. Gıd. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Yem. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş., ... Sos. Hiz. İnş. Taş. Gıd. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde "iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda" bir düzenleme bulunmadığını, davacı kurum tarafından açılmış olan "... sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 341 personel ile karşılanması hizmeti alımı" ihalesin çeşitli zamanlarda açıldığını, Söz konusu ihalelere binaen müvekkillerden; ... - ... şirketleri ortak olarak 21.09.2018 - 31.08.2020 tarihleri arası hizmet dönemini kapsayan ihaleyi kazanmış ve "... sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 341 personel ile karşılanması hizmeti alımına ait sözleşme"yi davacı taraf ile karşılıklı olarak imza altına alındığını, ... - ... şirketleri ortak olarak 01.09.2020 - 31.10.2020 tarihleri arası hizmet dönemini kapsayan ihaleyi kazanmış ve "... sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 341 personel ile karşılanması hizmeti alımına ait sözleşme"yi davacı taraf ile karşılıklı olarak imza altına alındığını, gerek müvekkillerinden ... - ... ile 21.09.2018-31.08.2020 dönemini kapsayacak şekilde yapılan sözleşmede, gerekse müvekkillerden ... - ... şirketleri ile 01.09.2020 - 31.10.2020 dönemlerini kapsayacak şekilde yapılan sözleşmede ve sözleşme eklerinde "iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda" herhangi bir madde yer almadığını, ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talebi hukuka aykırı olduğunu, dava dışı işçi tüm emir ve talimatları davacı kurumdan aldığı gibi, işçinin yıllık izinlerini kullanma konusundaki yetki de davacı kuruma ait olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız, hukuka, usule ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı ... ve Hiz. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın müvekkili bakımından zamanaşımına uğradığını, davacı taraf ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunmadığını, davacı taraf müvekkili aleyhine olarak işçi lehine yaptığı ödemenin başka bir ifade ile iş hukukundan kaynaklanan ödemelere ilişkin rücu davası açtığını, davanın esası işçi alacağına dayandığı için ve davacı taraf ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişki söz konusu olmadığından ötürü ... Hukuk Mahkemeleri davaya bakmakla görevli mahkeme olmadığını, dosyada görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli iş mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalışması olduğunu kabul etmemekle birlikte, mahkeme tarafından çalıştığı kabul edilme ihtimaline göre itirazları geçerli olduğunu, işyeri devirlerinde makul süreyi aşan kesintinin varlığı halinde iş yeri devri olmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılmalı ve müvekkili şirket yönünden davanın reddine kara verilmesi gerektiğini, kamuda 11.9.2014 tarihinden sonra akdedilen personel çalıştırılması esasına dayalı alt işveren sözleşmelerinde alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatları için alt işverenlere rücu edilemeyeceğini, taraflar arası imzalanan sözleşme ve teknik şartnamelerde yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığını, davacı tarafından müvekkili şirkete ihale bedeli içerisinde kıdem payı ödenmediğini, bu sebeple müvekkili şirketin kıdem tazminatından sorumluluğu da olmadığını, dava dışı işçinin asıl işvereni davacı idare olup işçi bu kurumun işçisi olduğunu emir ve talimat verme yetkisi davacıya ait olduğundan davanın müvekkili şirket açısından husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle işçinin asıl işvereni davacı olduğundan davanın müvekkili şirket yönünden husumetten reddine, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Arabuluculuk son tutanağı,
-Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-CD),
-Dava dışı işçinin ... kayıtları
-10/0/2022 tarihli kök, 30/07/2022 tarihli ek bilirkişi raporları,
-17/02/2023 tarihli bilirkişi raporu,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin diğer masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı vekili; davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personellerden ...'un sözleşmesi 18 koduyla 31.10.2020 tarihinde sona erdirildiğini, ...'un 19.11.2020 tarihli ve 4365 sayılı kıdem tazminatının yatırılmasına ilişkin dilekçe sunduğu sonrasında, 01.12.2020 tarihinde 32.990,61-TL kıdem tazminatı ile kıdem tazminatı tutarına ilave olarak 252,31-TL damga vergisi tutarı olmak üzere toplam 33.242,99-TL kıdem tazminatı; 3.855,68 -TL izin ücreti tutarının ödenmesi ile izin ücreti tutarına ilave olarak 36,93-TL damga pulu, 973,15-TL gelir vergisi tutarı olmak üzere toplam 4.865,76-TL izin ücreti tutarı toplamda 38.108,68-TL ödendiğini, Genel Müdürlüklerince ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili gerektiğini, dava dışı işçi 05.05.2014 –31.10.2020 tarihleri arasında Genel Müdürlükleri ile akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı yüklenici firmalarda çalıştığını, yapılan bu ödeme nedeniyle müvekkili şirketin zarar uğradığını, söz konusu zarar nedeniyle ödeme tarihleri itibariyle işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açmıştır.
Dosyada bilirkişi incelemeleri yaptırılmış 10/0/2022 tarihli kök, 30/07/2022 tarihli ek bilirkişi raporları ile taraf itirazları üzerine ikinci bir bilirkişiden 17/02/2023 tarihli bilirkişi raporları dosyamız arasına kazandırılmış ve hükme esas alınan son hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 17/02/2023 tarihli raporunda özetle; "...bilirkişi raporlarının değerlendirilmesinde; 10.05.2022, 30.07.2022 tarihi Bilirkişi Kök ve ek raporları incelendi. Bilirkişi raporunda ... hizmet dökümünde yer alan işverenler gözetilerek hizmet süreleri tespit edilmiş kıdem tazminatından bu işverenin kendi hizmet süresi ve devir tarihindeki ücret tutarına göre hesaplanacak tutarlardan sorumlu olduğu belirterek bu yönde hesaplama yapıldığı, Raporda sadece hizmet dökümü belgesinde görünen işverenlerin sorumlu tutulması hatalı olduğunu, sadece ... hizmet dökümü belgesinin değil aynı zamanda sözleşmeler dönemleri gözetilerek sorumlu olan davalıların tespit edilmesi gerekmektiğini, İş ortaklığı şeklinde oluşan işverenlerden saadece bir tanesi değerlendirmeye alındığını, işverenlerin İş ortaklığı şeklinde teşekkül etmei halinde iş ortaklığını oluşturan davalıların müteselsilen sorumlulukları bulunduğunu, bu husus bilirkişi raporunda gözardı edildiğini diğer taraftan bilirkişi sorumluluk belirlerken hesaplamayı ay ve gün üzerinden hesaplama yapıldığını, bu tarz hesaplama da hatalara neden olduğunu, doğru hesaplama hizmet gün bazından yapılan hesaplaması gerektiğini, Bilirkişi raporunda işçinin toplam çalışması 6 yıl 4 ay 27 gün, 2337 gün olarak hesaplandığını, davalı yüklenici şirketlerdeki çalışma süresi toplam çalışması 2370 gün olduğu, son taşeron firma olan ... Otom. Yem. Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. & ... Sos. Hiz. İnş. Taş. Gıda ith. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın kıdem tazminatının yanı sıra yıllık izin ücreti karşılığı 4.865,76 TL'nin tahsilinin talep edilebileceği, dava dışı işçinin çalışma süresi ... dökümü ve sözleşme döneleri de gözönüne alınarak hizmet- gün şeklinde belirlenecek , davalıların sorumluk miktarları bu tespitlere göre yeniden hesaplanacağı bildirilmiş ve güne Düşen Kıdem Tazminatı Hizmet Süresi Kıdem Taz. 33.242,92-TL - 2370 gün- 14,027 güne düşen kıdem tazminatı olduğu, davacı tarafında dava dışı işçi ...'a tüm hizmet süresi üzerinden ödenen toplam 33.242,92 TL kıdem tazminatı ve 4.865,76 TL izin ücreti tutarları olmak üzere toplam 38.108,68 TL ödemeden davalıların sorumluğu toplam 38.108,68 TL ayrı ayrı hizmet sürelerine göre hesaplandığı,
yıllık izin ücreti son işverenin sorumluluğu bulunduğundan bu alacak yönünden diğer davalıların sorumluluğu bulunmadığı her bir alacak kaleminden davalıların sorumlu oldukları dönemler tespit edilmiş hesap detayına ilişkin tabloya işbu rapor ekinde yer verilmiştir..." Rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.
Sonuç olarak; dava dışı işçi ...'un hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14.maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin incelenmesinde sözleşmelerinde yüklenicilerin, işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair sorumluluğa ilişkin düzenlemeler yer aldığı, işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçinin davalı şirketler yanında geçen hizmet süresine göre kıdem tazminatından sorumlu olduğu, yıllık izin ücreti yönünden ise son işverenin sorumluluğunda bulunduğu diğer davalıların bu alacak yönünden sorumluluğu bulunmadığı, dosya kapsamından dava dışı işçi ... davacı ... A.Ş (tüm hizmet süresi üzerinden) 05.05.2014- 31.10.2020 tarihleri arasında toplam 2370 gün hizmetine karşılık, 01.12.2020 tarihinde toplam 33.242,92 TL kıdem tazminatı ve 4.865,76 TL izin ücreti tutarları olmak üzere toplam 38.108,68 TL ödeme yapıldığı, davacının ödediği işçilik alcakları yönünden hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın kabulü ile,
3.408,45-TL'nın ... Hiz...Ltd.Şti ve ...…A.Ş İş Or. 'dan (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
10.239,38-TL'nın ... İnşaat...Ltd. Şti ve ... Hiz….Ltd. Şti İş Or. 'dan (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
2.524,78-TL'nın ... Hiz Ltd. Şti.'den
4.698,89-TL'nın Lider Kurumsal...Ltd.Şti ve Uzay Grup…Ltd.Şti İş Or.'dan (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
1.542,92-TL'nın Lider Kurumsal...Ltd.Şti'den
9.972,88-TL'nın ... Özel Sağ..Ltd.Şti ve ... Yemekçilik...A.Ş İş Or..'dan (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
5.721,38 -TL'nın ... Otomasyon..Ltd.Şti ve ... Sosyal Hiz...Ltd.Şti İş Or. 'dan (müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) olmak üzere toplamda 38.108,68-TL'nin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine,
Davacı alacağına dava tarihi olan 22/05/2021 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Harç
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 2.603,20 TL harçtan peşin alınan 650,81 TL harcın mahsubu ile eksik 1.952,39 TL harcın arabuluculuk görüşmelerine katılmayan tarafların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;
411,36 -TL'nın ... Hiz. Loj.Yemek Bilgi İşl.Tem.İnş.Taş.İth.İhr. Tic ve San.Ltd.Şti.
1.236,27 -TL'nın ... İnşaat Taah.Elek.Elektronik Tıbbi Malz. Paz.Tem.Gıda Mak.Bk. Onarım Teks.San.Tic. Ltd.Şti
304,76 -... Hiz.Bilg. Dan.İnş.Teks.San ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Vekalet Ücreti
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan
1.932,00-TL'nın ... Hiz. Loj.Yemek Bilgi İşl.Tem.İnş.Taş.İth.İhr. Tic ve San.Ltd.Şti.
2.944,00-TL'nın ... İnşaat Taah.Elek.Elektronik Tıbbi Malz. Paz.Tem.Gıda Mak.Bk. Onarım Teks.San.Tic. Ltd.Şti
4.324,00 TL'nin ... Hiz.Bilg. Dan.İnş.Teks.San ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,
Arabuluculuk Ücreti
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) arabuluculuk görüşmelerine katılmayan tarafların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan
278,12 -TL'nın ... Hiz. Loj.Yemek Bilgi İşl.Tem.İnş.Taş.İth.İhr. Tic ve San.Ltd.Şti.
835,83-TL'nın ... İnşaat Taah.Elek.Elektronik Tıbbi Malz. Paz.Tem.Gıda Mak.Bk. Onarım Teks.San.Tic. Ltd.Şti
206,05- TL'nin ... Hiz.Bilg. Dan.İnş.Teks.San ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri
Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 3.560,71 -TL yargılama giderinin arabuluculuk görüşmelerine katılmayan tarafların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;
750,24-TL'nın ... Hiz. Loj.Yemek Bilgi İşl.Tem.İnş.Taş.İth.İhr. Tic ve San.Ltd.Şti.
2.254,28-TL'nın ... İnşaat Taah.Elek.Elektronik Tıbbi Malz. Paz.Tem.Gıda Mak.Bk. Onarım Teks.San.Tic. Ltd.Şti
556,19-TL-... Hiz.Bilg. Dan.İnş.Teks.San ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, karşı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20.03.2023
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 8,50 TL
Peşin harç 650,81 TL
Başvurma Harcı 59,30 TL
Bilirkişi Ücreti 2.400,00 TL
Tebligat ve Müzekkere 442,10 TL
TOPLAM 3.560,71 TL