T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/133 Esas
KARAR NO: 2022/429
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVALI : 2- ... - ... ...
VEKİLLERİ: ....
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/02/2020
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Faktoring Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili faktoring şirketi ile ...-... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı arasında 27.10.2017 tarihinde faktoring sözleşmesi imzalanmış olup, anılan sözleşme uyarınca borçlulara ödemede bulunulduğunu, ... sözleşmeyi ayrıca müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını, borçluların imzalanan faktoring sözleşmesine ve taahhütlerine aykırı davranması ve borçlarını vadesinde ödememesi üzerine cari hesabı kat edilmiş olup, borçlulara Beşiktaş 16. Noterliği nin 31.10.2019 tarih 21316 yevmiye nolu hesap kat ihbarı ve ödemeye dair ihtarat gönderildiğini, ancak alacağı muaccel kılan ihtarnameye rağmen, borçlular tarafından bugüne kadar hiçbir ödemede bulunulmadığını, bu nedenle ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2019/433 D. İş sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararı alınarak alınan karar ... ... İcra Müdürlüğünün 2019/15340 E. sayılı dosyası üzerinden tatbik edildiğini, borçluların takibe itirazı üzerine icra müdürlüğünce 02.12.2019 tarihinde itirazın süresinde yapıldığı belirtilerek takibin tüm borçlular yönünden durdurulmasına karar verildiğini, davamızın kabulü ile; davalı borçluların ... 18. İcra Müdürlüğü'nün 2019/15340 E. sayılı dosyasına konu takibe, borca, ödeme emrine, faiz oranına ve işlemiş faize yönelik itirazlarının iptali ile takibin devamına ve davalı borçlular aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı borçlulara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; işbu davaya konu borç temlik edilen alacak kapsamında idare tarafından; davacıya tüm ferileriyle birlikte ödenmiş olup; müvekkil şirketin ve ortaklığın davacıya borcu bulunmadığını, Davacı yan ile müvekkil şirketin tarafı olduğu adi ortaklık arasında; 27.10.2017 tarihli faktoring sözleşmesi akdedilmiş olup; bu sözleşme kapsamında; limit dahili kapsamında işlem hacmi konusunda davalıların Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Mersin Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen; "Kahramanmaraş Çevre Yolu Hal,Arsan ve K. Sanayi farklı seviyeli kavşakları yapım işi" ile ilgili ihale kapsamında yaptığı işler sonucu hakedişlerin İş Faktoring AŞ'ye temliki hususunda tarafların anlaştığını, bu sözleşme davacı yanın, yansıttığı maliyetleri müşteri hesabına tahakkuk ederek ve faturasını kesmesi; tahsilatı ise temlik aldığı alacakların tahsilatının içinden gerçekleştirmesi esasına dayandığını, davacı yana temlik edilen alacaktan; tüm hak ve borçlar kesilerek ödenmiş olup; müvekkil şirketin davacı yana herhangi bir borcu bulunmadığını, borçlu olduğumuzu kabul etmemekle birlikte; takipte asıl alacağa uygulanan faiz oranı %58.80 olarak belirtilmiş olup; fahiş miktarda faizin uygulanması dürüstlük kuralına ve kanuna aykırılık teşkil ettiğini, davacı yan, taraflar arasındaki sözleşmeye cari hesap sözleşmesi muamelesi yapmakta ise de; sözleşme cari hesap sözleşmesi niteliği taşımadığından; koşullar ve şartlar cari hesap sözleşmesine göre belirlenemeyeceğini, buna dayanarak alacak talep edilemeyeceğini, davacı şirket cari hesap sözleşmesi niteliğinde olmayan bir sözleşmede; cari hesap usulü ile; ayrı ayrı faiz işlettiği tüm alacakları birleştirerek anapara haline getirmiş ve bu tutara tekrar faiz işletmiştir ki bu eylem; yasal olarak kabul edilebilir bir durum olmadığını, davacı şirketin anapara alacağından kastı faizdir ve bu borç anapara faiz ve diğer feriler olmak üzere zaten ödendiğini, davalı ... ortaklığı'nın devam etmekte olan işleri ve ortaklığa ait malvarlığı, alacakları mevcutken; iş ortaklığının malvarlığına başvurulmaksızın doğrudan müvekkil şirket hakkında haciz, takip ve işlem yapılması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davanın reddine, davacının %20 'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; işbu davaya konu borç idare tarafından tümüyle ödenmiş olup davacı yanın haksız iddialarına itibar edilmemesi gerektiğini, müvekkil, Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü/ Mersin Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Karayolları Genel Müdürlüğünden aldığı 2017/490531 ihale kayıt numaralı Kahramanmaraş Çevre Yolu Hal,Arsan ve Sanayi farklı seviyeli kavşakları yapım işine ilişkin olarak ilgili ihale kapsamında yaptığı işler sonucu hakedişlerin İş Faktoring AŞ'ye temliki suretiyle ilgili faktoring şirketi ile limit dahili kapsamında işlem hacmi konusunda Genel Fakoring sözleşmesi imzalandığını, müvekkilin yaptığı işler neticesindeki hakedişleri ilgili idare tarafından düzenli olarak kesilerek komisyon karşılığı faktör olan İş Faktoring AŞ'ye ödenmiş ve bu suretle faktoring sözleşmesi işlem hacmi kapsamındaki bedel fazlası ile ödendiğini, davacı tarafından kanuna ve dürüstlük kuralına aykırı olarak düzenlenen hüküm kapsamında işletilmiş olan faizin kabulü asla mümkün olmadığını, davanın REDDİNE, davacının % 20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, faktoring sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 18. İcra Müdürlüğü’nün 2019/15340 sayılı icra dosyasında alacaklı İş Faktoring A.Ş.'nin, borçlular ..., ...-... İnş. Adi ortaklığı, ... İnşaat LTD Şti. aleyhine 94.693,86 TL asıl alacak, 3.356,05 TL işlemiş faiz, 167,80 TL BSMV, 117,50 TL ihtiyati haciz masrafı, 606,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 98.941,21 TL alacak için icra takibi başlattığı takibin borçluların süresinde yaptığı itiraz ile durduğu ve İİK’nun 67. Maddesi uyarınca davanın süresinde açıldığı görülmüştür.
Davalıların ticari defterlerinin incelenmesi için alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalı Adi Ortaklığın 2017, 2018, 2019 yılına ait ticari defterlerin; Açılış tasdiklerinin zorunlu olduğu, açılış tasdiklerinin TIK. Mad. 64 hükmü gereğince yasal süresinde yaptırılmış olduğu, Yevmiye Defteri kapanış tasdikinin Yaptırılmadığı görülmüş olup, defter kayıtlarında Yapılan inceleme sonucu özetle; toplam çekilen 3.629.166,02 TL Anapara kredi borcuna, (123.594,97 Faiz +6.179,75 BSMV) 129.774,72 TL faiz ekleyerek 3.758.940,74 TL kredi borcundan, Karayollarından ödenen 3.644.246,88 TL'nin düşülmek suretiyle, davacının 27.11.2019 Tarihinde 94.693,86 TL Asıl Alacak üzerinden başlatılan icra takibinde davalının defter kayıtlarında 114.693,86 TL borç bakiyesinin mevcut olduğu, davacının Hesap Ekstresinde yapılan inceleme sonucu Özetle; toplam çekilen 3.759.166,02 TL Anapara kredi borcuna, (443.359,85 Faiz +22.167,99 BSMV) 465.527,84 TL faiz eklenerek toplam 4.224.693,86 TL kredi borcundan, tahsil edilen 4.130.000,00 TL'nin düşülmek Suretiyle, davalı Ortaklıktan 94.693,86 TL alacağı, tarafların genel toplam fark hesabında 20.000,00 TL farkın davalının defter incelemesi yapılamadığından hesaplamanın yapılamayacağı mütalaa edilmiştir.
Davacının ticari defterlerinin incelenmesi için bilirkişi raporu alınmış. Söz konusu raporda özetle; Davacının 2017-2018 ve 2019 yıllarına ait yukarıda listelenen ticari defterlerin TTK hükümlerine uygun tutuldukları, davacının 27.11.2019 takip tarihindeki 94.693,86 TL asıl alacağa yönelik yeniden yukarıda hesaplama yapılmış olup; Asıl Alacak Yönünden: Yapılan hesaplama ile davacının alacağı ve davalıdan alınan tahsilatlar dikkate alınarak ve sözleşmede belirlenen değişken akdi faiz oranlarına göre; Davacının 335.753,13 TL faiz ve 15.988,24 BSMV TL olmak üzere 335.753,13 TL davalıdan alacağının tahakkuk ettiği, davalının 18.09.2018 tarihinde -229.580,24 TL faiz ve - 11.479,02 TL BSMV ödemeleri mahsup edilerek, davacının 27.11.2019 takip tarihinde davalıdan 94.693,86 TL alacaklı olabileceği hesaplanmakla İşlemiş Faiz Yönünden: davacı tarafından 27.11.2019 takip tarihinden %58,80 oranda faiz ve %5 BSMV alacak talep edildiğini, davacı tarafından davalının 04.11.2019 tarihinde ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü görülmekle; Davacının belirlenen 94.693,86 TL asıl alacağına 04.11.2019 temerrüt tarihi ile 27.11.2019 takip tarihi arasında geçen 23 günde 3.557,33 TL işlemiş faiz alacağı ve faizi bağlı olarak %5 oranında ve 177,87 TL BSMV olmak üzere 3.735,20 TL talep edebileceği hesaplanmakla birlikte; davacının icra takibindeki talebi ile bağlı olarak 3.356,05 TL işlemiş faiz ve 167,80 TL %5 BSMV talep edebileceği mütalaa edilmekle birlikte 117,50 TL ihtiyati haciz masrafı, 606,00 TL iht. Haciz vek. ücretleri talebinin takdirinin mahkememize ait olduğu mütalaa olunmuştur.
Mahkememizce dosyamızın yeniden İstanbul ... Atm’ye gönderilerek yargılamanın 25/02/2021 tarihli celse 1 no’lu ara kararına uygun şekilde factoring sözleşmeleri alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bir bilirkişi de heyete dahil edildikten sonra ek rapor tanzimi istenilmiş. Söz konusu ek raporda özetle; Yapılan hesaplama ile davacının alacağı ve davalıdan alınan tahsilatlar dikkate almarak ve sözleşmede belirlenen değişken akdi faiz oranlarına göre; Davacının 335,753,13 TL faiz ve 15.988,24 BSMV TL olmak üzere 335.753,13 TL davalıdan alacağının tahakkuk ettiği, Davalının 18.09.2018 tarihinde -229.580,24 TL faiz ve - 11.479,02 TL BSMV ödemeleri mahsup edilerek, davacının 27.11.2019 takip tarihinde davalıdan 94.693,86 TL alacaklı olabileceği hesaplanmakla İşlemiş Faiz Yönünden, Davacı tarafından 27.11.2019 takip tarihinden %58,80 oranda faiz ve % 5 BSMV alacak talep edildiğini, davacı tarafından davalının 04.11.2019 tarihinde ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü görülmekle; davacının belirlenen 94.693,86 TL asıl alacağına 04.11.2019 temerrüt tarihi ile 27.11.2019 takip tarihi arasında geçen 23 günde 3.557,33 TL işlemiş faiz alacağı ve faizi bağlı olarak da % 5 oranda ve 177,87 TL BSMV olmak üzere 3.735,20 TL talep edebileceği hesaplanmakla birlikte; davacının icra takibindeki talebi ile bağlı olarak 3.356,05 TL işlemiş faiz ve 167,80TL %5 BSMV talep edebileceği mütalaa olunmuştur.
Davalı vekili 14/03/2022 tarihli beyan dilekçesi ile müvekkil Şirket ile borçlulardan ... İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında ibraname düzenlendiğini, davalı borçlulardan ... İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkında açmış olduğumuz işbu itirazın iptali davası konusuz kaldığını, karşılıklı ibraname nedeniyle tarafların birbirinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığını, diğer davalı ...-... İnşaat yönünden ise itirazın iptali davası aynen devam ettiğini bildirmiştir.
Mahkememizce HMK'nun 31. Maddesi uyarınca Hakimin davayı aydınlatma ödevi ilkesi dikkate alınarak, taraf vekillerine davalı ... inşaat A. Ş’nin ibranamede belirtilen protokol uyarınca ne kadar miktar ödeme yaptığı hususu sorularak taraflardan ibranamede belirtilen protokolü ve yapılan ödemeye ilişkin bilgi ve belgeleri sunması istenilmiş.
Davacı vekilinin 04/04/2022 tarihli beyan dilekçesi ve sunulan ödeme dekontundan 87.000,00 TL borcun tahsil edildiğini belirterek davalı borçlulardan ... İnşaat San.şirketini ibra ettiği anlaşılmıştır.
Davalı ... ile davalı borçlu ... İnşaat San. Şirketi arasında adi ortaklık olması sebebiyle davacıya müteselsil olarak borçlu oldukları anlaşılmıştır.
Türk Borçlar Kanununun müteselsil borçlulukta “borcun sona ermesi” başlıklı 166. Maddesinde “Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur.
Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler.
Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır.” Hükmüne havidir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, davacıya 87.000,00 TL yapılan ödeme TBK’nın 166. Maddesi gereğince diğer borçlu olan davalı ...’yu da ödeme yapmaktan kurtaracaktır. Ayrıca davacının davalı borçlu ... İnşaat San. Şirketi ile yaptığı ibra sözleşmesi TBK’nın 166. maddesi gereğince diğer borçlu olan davalı ...’yu borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtaracaktır. Bu kapsamda davalılar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinin incelenmesi neticesinde bu adi ortaklıkta davalı ...’nun %99 pay sahibi, diğer davalı borçlu ... İnşaat San. Şirketinin ise %1 pay sahibi olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda bilirkişi heyeti tarafından belirlenen ek raporda hesaplanan 98.941,21 TL toplam borç tutarından 87.000,00TL ödemenin mahsubu ile geriye 11.941,21 TL borç kalacaktır. Ancak davalı borçlu ... kalan borçtan ise davalı ... İnşaat San. Şirketinin ibra edilmesi nedeniyle, %1 oranında iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtaracağında dikkate alınarak bu miktarın da mahsubu ile davalı ... 11.821,80 TL yönünden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatının davalı ... Kuyucudan alınmasına, davalı ...’nun yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, davalı ... Yönünden ise davalının ibra sebebiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından sunulan ibranamede karşılıklı vekalet ücreti, yargılama gideri talepleri bulunmadığından davalı ... İnşaat vekili hakkında vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... İnşaat Bakımından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2- Davalı ... açısından ise;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davacı tarafından davalı aleyhine ... ... İcra müdürlüğünün 2019/15340 E. Sayılı takip dosyası üzerinden yapılan takibe davalının vaki itirazının iptali ile takibin 11.821,80-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki koşullar ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine
3-Hükmolunan asıl alacağın %20si üzerinden hesaplanan 2.364,36-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı ... vekilinin kötüniyet tazminatı isteminin reddine,
5-Alınması gereken 807,55 TL harcın peşin alınan 1.194,96 TL harçtan düşümü ile geriye kalan 387,42 TL harcın istek halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Davacının 54,40 TL başvurma harcı, 1.194,96 TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.257,16 TL yargılama giderinin davalı ...’dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat, bilirkişi ücreti olan 6.152,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 735,05 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davacıya iadesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ...’dan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 12.125,52 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Kuyucuya verilmesine,
10- Davalı ... İnşaat Bakımından talep edilmediğinden vekalet ücretine yer olmadığına,
11.Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/05/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸