T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/151 Esas
KARAR NO: 2021/75
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2020
KARAR TARİHİ: 04/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2021
Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan muarazanın men’i ve alacak davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili Av. ... sunduğu dava dilekçesinde özetle; ....yatırımı olan ... Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait .... Enerji Üretim Santrali için davalı kurum tarafından Rüzgar Enerjisi (RES) Katkı payı faturası olarak müvekkili Şirkete 23/01/2020 tarihinde 180.914,57-TL fatura gönderildiğini, müvekkilinin fatura bedelini ihtirazi kayıt ile şerh düşerek 07/02/2020 tarihinde ödediğini, taraflar arasında 30/12/2011 tarihinde RES katkı payı anlaşması imzalandığını, anlaşma kapsamında müvekkili firmanın davalı Şirkete üretime başladığı, tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl boyunca RES katkı payı ödemesinin anlaşmada öngörüldüğünü, daha önce Ankara 4.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/130E. sayılı dava dosyasında verilen 29/01/2020 tarih ve 2019/900K. sayılı kararı ile 2017-2018 ve 2019 yılı faturaları yönünden açtıkları istirdat davasının kabulüne karar verildiğini, davalı Şirketin dava konusu 2020 yılına ait 5.ay faturasının taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak düzenlendiğini, sözleşmenin 1 ve 3.m. gereğince müvekkili Şirkete 83.530,27-TL fatura düzenlenmesi gerekirken 180.914,57-TL fatura düzenlenmesinin fahiş ve hatalı olduğunu beyanla taraflar arasındaki muarazanın meni’ne, aksi takdirde sözleşmenin uyarlanmasına, dava konusu 97.384,30-TL alacağın ödeme tarihi olan 07/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek orandaki avans faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili Av. ....sunduğu dava dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olması nedeni ile davanın yargı yolu yönünden reddi gerektiğini, davacının istirdat talebine konu alacak miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilecek durumda olması nedeni ile davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, müvekkili tarafından “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan Şirketlerle imzalanan RES katkı payı anlaşmaları gereğince Yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilerek RES katkı payının hesaplandığını, davacının sözleşmeye hakimin müdahalesine yönelik talebinin iyiniyetli olmadığını, emsal yargı kararları dikkate alındığında müvekkili tarafından uygulanan hesaplama tarzının hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:
-Fatura ve RES katkı payı anlaşması
-Bilirkişi heyeti raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan RES Katkı Payı Anlaşması uyarınca davalı tarafından davacıdan tahsil edilen fatura konusu RES katkı payı alacağının istirdaden tahsili ile taraflar arasında RES katkı payı faturasının hesaplanması konusundaki muarazanın men’ine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamızda davalı vekili yargı yolu görevsizliği itirazını ileri sürmüş ise de; somut uyuşmazlığın davacı ve davalının tüzel kişi tacir olup davanın RES katkı payı anlaşmasından kaynaklanmakla; TTK 4.m. gereğince nispi ticari dava olduğu gözetildiğinde; TTK 5. m.uyarınca Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin görevsizlik itirazına itibar edilememiştir.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra alınan uzman bilirkişi heyeti raporunda özetle; davaya konu ... Res HES yönünden EPDK’dan 2011 yılında 49 yıllık süre için “Üretim lisansı” alındığı ve tesisin 25/12/2015 tarihinde tamamlanarak üretime başladığı, RES katkı payının anlaşmasının 1.maddesinde ; “tesisin ilk ünitesinin devreye girdiği tarihten itibaren RES katkı payının 20 yıl süreyle ödenmesi" öngörüldüğünden, emsal istinaf ilamları da gözetilerek RES katkı payı anlaşmasının 3.maddesinde belirlenen esaslarda 20 yıl süreyle tesisin üretime başladığı tarihten itibaren güncellenecek birim fiyatlar üzerinden tespiti gerektiği, davacı Şirketin 2019 yılında 90.420.448 kwh elektrik ürettiğini, buna göre 2019 yılına ilişkin RES katkı payı tutarının 90.420.448*0,001244764 =112.552,12-TL olduğu, faturanın KDV’sinin ise; 112.552,12*0,18= 20.259,38-TL olup toplam fatura tutarının ise; 132.822,50-TL olarak hesaplanması gerektiği, davalı Şirket tarafından davacı Şirkete düzenlenen fatura tutarının ise; 180.914,57-TL olup davacının davalıdan 180.914,57-TL -132.822,50= 38.103,07-TL fazla ödeme konusu miktarın iadesini talep edebileceği, yerleşik içtihatlar dikkate alındığında; RES katkı payı hesaplamasında ilk teklif fiyatının TÜFE güncellemesinin tesisin üretime geçtiği ilk yıldan itibaren yapılması gerektiği, ancak sözleşme tarihi esas alınarak TÜFE güncellemesi yapıldığında ise; dava konusu faturanın hesaplanmasında Anlaşmanın imzalandığı yılı takip eden 2012 yılı Ocak ayından itibaren 2019 yılı dahil her yıl gerçekleşen TÜFE oranına göre teklif birim fiyatının güncellenmesi her yıl bir önceki yıl güncellenen birim fiyatın esas alınması durumundaki hesaplama sonucunda davacının davalıdan 17.116,56-TL alacak talebinde bulunabileceği, güncellemenin teklif ve sözleşme tarihinden önceki bir tarih olan 2011 yılı Ocak ayından itibaren güncelleme yapılması halinde yapılan hesaplamaya göre davacının davalıdan alacak talep edemeyeceği, güncellemenin sadece RES katkı payına konu yıla ait TÜFE oranı esas alınarak yapılması halinde ise; davacının davalıdan talep edebileceği miktarın 2019 yılı TÜFFE’sine göre satış birim fiyatı olan 0,078288 kr*2019 yılı üretim miktarı (90.420.448.000 kwh) +% 18 KDV = 83.530,27-TL olduğu, sözkonusu miktar davalı Şirketin düzenlediği 180.914,57-TL’den mahsup edildiğinde ise; davacının davalıdan 97.384,30-TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında RES katkı payı anlaşması imzalandığı ve bu bağlamda davacının davalı Şirkete RES katkı payı ödemekle yükümlü olduğu dosya kapsamında çekişmesiz maddi ve hukuki olgulardır.
Yargılama konusu somut uyuşmazlık, sözleşme dönemi içerisinde TÜFE ile güncellenecek RES katkı payının ne şekilde hesaplanacağı, teklif birim fiyatının tespitinde ihale sürecinde davacı Şirketin imzalayarak davalı kuruma verdiği Teklif mektubu mu yoksa RES katkı payı anlaşma hükümlerinin mi uygulanması gerektiği, bu bağlamda taraflar arasında hesaplamanın şekli konusunda uygulama farklılığı ve giderilmesi gereken muaraza ve davacıdan fazladan tahsil edilen fatura miktarının mevcut olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan 30/12/2011 tarihli RES katkı payı Anlaşmasının 3.maddesinde; “ Şirketin bağlantı hakkını kazandığı RES projesinde üretilecek herbir kWh elektrik enerjisi üzerinden 0,07 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır.:
Toplam RES Katkı payı tutarı= kr*E*TÜFE
Kr= Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen borç.
E= Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi (Kwh)
TÜFE= Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi
Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam RES Katkı payı tutarı , her yılın 15 Ocak günü saat 17:00’e kadar ... (...) tarafından Şirkete faturalanacaktır.
Şirket ödemeleri her yılın 31 Ocak günü saat 17.00’e kadar ...’ın Vakıfbank Kızılay Şubesindeki …hesabına yapılacaktır.”
Diğer taraftan, 22/09/2010 tarih ve 27707 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği’nin” 9.maddesinde ise; “ (1) Yarışmaya katılacak Şirket , RES’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen RES katkı payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle ...’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden RES katkı payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam RES Katkı payı tutarı belirlenir. Toplam RES katkı payı tutarı= kr*E*TÜFE
Kr=Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden RES katkı payı
E=Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi (kWh)
TÜFE= Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi” hükmüne yer verilmiştir. Yine, RES katkı payı Anlaşmasının 3.maddesinde de; “ Şirketin bağlantı hakkını kazandığı RES projesinde üretilecek her bir KWh elektrik enerjisi üzerinden …kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES katkı payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anlaşmanın 3.maddesine göre katkı payı hesaplama yöntemi ise;
Toplam RES Katkı Payı Tutarı=kr X E X TÜFE olarak formüle edilmiştir. Yönetmeliğin 9.maddesinde "Yarışmaya katılacak şirket RES'te üretilen kWh başına kr olarak belirlenen RES Katkı Payı tutarının üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihte başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süreyle her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder. Bu yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...'a ödenmesi taahhüt edilen kWh başına kr cinsinden RES Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimiyle çarpılması sonucu toplam RES Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam RES katkı payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır;
Toplam RES Katkı Payı Tutarı=kr X E X TÜFE
Kr = şirket tarafından ...'a kWh ödenmesi taahhüt edilen kr/kWh cinsinden RES Katkı Payı
E = bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi (kWh)
TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi" hükmü yer aldığı gibi RES Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde de benzer şekilde "şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh Elektrik enerjisi üzerinden...kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır."
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu Res katkı payının hesaplanmasında öncelikle taraflar arasında imzalanan RES katkı payı Anlaşması hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Zira, sözleşmenin bağlayıcılığı ilkesi gereğince davacı Şirket ve davalı kurum, imzaladıkları Res katkı payı anlaşması hükümleri ile bağlı olup sözleşme ile bağlılık (pacta sund servanda) ilkesi gözetildiğinde; RES katkı payı anlaşma hükümleri uygulanarak katkı payının tespiti gerektiği tartışmasızdır. Daha açık bir anlatımla, sözleşme hükmü haline dönüştürülmediği anlaşılan ve hukuken icap olarak kabulü gereken teklif mektubundaki hesaplama formülünün res katkı payının hesaplanmasında esas alınması hukuken mümkün değildir. Taraflar arasında düzenlenen RES Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı yoruma imkan vermeyecek netlikte ve açık bir şekilde düzenlenmiş olup söz konusu düzenleme aynı zamanda yukarıda değinilen yönetmelik hükümlerine de uygundur. Bu çerçevede sözleşme ve yönetmeliğe göre RES Katkı Payı hesaplama formülü toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak alınması gerekir. Yukarıda değinilen Sözleşme ve yönetmelik hükümleri arasında enflasyondaki yıllık fiyat artışlarının kümülatif olarak hesaplanacağına dair açık bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak her yıl bir önceki yılın birim fiyatı esas alınarak güncelleme yapılacağına göre; RES katkı payı anlaşmasının 1.maddesi gereğince tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile RES Katkı Payının ...’a ödenmesi öngörüldüğünden, Anlaşmanın 3.maddesinde yer verilen Katkı Payı hesabında ilk yılın davaya konu faturanın 2019 yılına ait olması ve tesisin de 2015 yılında üretime başlaması nedeniyle davaya konu faturada 2015,2016,2017,2018, 2019 yılına ait TÜFE oranına göre Anlaşmada yer alan birim fiyatın önceki yıllardan itibaren güncellenmesi gerektiği tartışmasızdır. Mahkememiz’ce açıklanan gerekçelerle; dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda yer alan alternatif hesaplamalardan değinilen anlaşma hükmüne uygun hesaplamayı içeren 38.103,07-TL alacak hesaplaması benimsenerek davanın kısmen kabulüne, dava konusu anılan miktarın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, taraflar arasındaki muarazanın RES katkı payının Anlaşmanın 3.maddesine uygun şekilde TÜFE güncellemesi yapılarak davacıdan RES katkı payı talep edebileceğinin tespiti suretiyle men’ine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davalının davacı ile aralarında imzalanan RES Katkı Payı Anlaşması gereğince talep edebileceği katkı payının hesaplanmasında ve buna ilişkin faturaların düzenlenmesinde değinilen anlaşma hükümlerinin uygulanmasına ve RES katkı payının Anlaşmanın 3.maddesine uygun şekilde TÜFE güncellemesi yapılarak davacıdan RES katkı payı talep edebileceğinin tespiti suretiyle taraflar arasındaki MUARAZANIN MEN’İNE,
2-Dava konusu 38.103,07-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-)Alınması gerekli harç nispi 2.602,82-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 1.663,09-TL harcın mahsubu ile bakiye harçtan mahsubu ile bakiye 939,73-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-) Davacı tarafından peşin yatırılan 1.663,09-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 5.715,45-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-) (Reddine karar verilen alacak miktarı üzerinden) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/2.m. gereğince nispi 8.506,53-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-) Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 2.335,75-TL yargılama giderinin red-kabul oranı ( 0,39) gözetilerek 910,94TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin ise; davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)HMK 333. m. gereğince kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1- Posta ve davetiye gideri : 85,75-TL
2- Bilirkişi gideri :2.250,00 -TL
TOPLAM :2.335,75-TL