T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/175 Esas - 2023/902
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2020/175 Esas
KARAR NO: 2023/902
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2020
KARAR TARİHİ: 08/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
ASIL DAVA DOSYASI BAKIMINDAN;
DAVA:
Davacı vekili bila tarihli dava dilekçesinde özetle;Müvekkiline ait GES üretim tesisine konu proje ve bu projeye sahip şirket hisselerini 27.11.2017 tarihinde "Hisse Alım ve Satım Sözleşmesi" ile Selçuk Açıkel’den 1 MW gücünde lisanssız GES projesi satın alındığı, proje ve hisse devir bedelinin 433.000,00 TL olduğunu, aslında bu tarihte farklı hisse sahibi kişilerden toplamda 3 adet proje satın alındığını, bunların Keçeli Ges, Bulutoğlu Ges ve Teberik Ges olduğunu, davalı şirket sahibi ile müvekkili şirket ve dava dışı Bulutoğlu Şirket sahibinin bir araya gelerek 27.03.2018 tarihinde "Kahramanmaraş 3MW GES Protokol"ü imzalandığını, bu sözleşme ile Kahramanmaraş ilinde yapılacak olan ve her biri 1’er MW’lık toplam 3 MW’lık Teberik Ges, Bulutoğlu Ges, Keçeli Ges elektrik üretim santrallerinin birlikte yapım, devreye alınma ve işletmeye alınması aşamalarındaki karşılıklı hak, yükümlülük, görev, iş bölümü ve sorumluluklarının yerine getirilmesi esaslarının taraflar arasında belirlendiğini, bu sözleşmenin 6. Maddesinde ... A.Ş.'nin devralacağı Teberik GES projesi için ödemesi gereken 433.000,00 TL devir bedelinin 183.000,00 TL'sinin müvekkil şirket yetkilisi ... tarafından davalıya borç olarak verildiğinin düzenlendiğini, bu düzenlemeye uygun olarak 183.000,00 TL'nin ... tarafından davalı şirket yetkilisi Tacettin YETKİN’e 29.11.2017 tarihinde BORÇ VERME açıklaması ile gönderildiğini, davalının hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi bu borcu da ödemediğini, bu nedenle ... tarafından Tacettin YETKİN aleyhine icra takibi başlatıldığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra GES santrallerinin kurularak geçici kabulün yapıldığı ve enerji mevzuatı kapsamında hisse devrinin gerçekleştirildiğini, bu kapsamda ... Türk A.Ş. adına olan santrallerden bir tanesinin dava dışı Bulutoğlu A.Ş.'ye bir tanesinin de müvekkiline devredildiği, müvekkili ile ... A.Ş. arasında 07.05.2018 tarihinde "Keçeli Ges Anahtar Teslim Ges İşçilik Sözleşmesi" imzalandığı, müvekkili şirket tarafından görevlendirilen denetim elemanlarının düzenlemiş olduğu denetim raporlarında eksik, problem, deforme vb. hususların tespit edildiğini, sözleşmeye göre işe başlama tarihinin 08.05.2018, iş bitim tarihinin ise 19.06.2018 olduğunu, davalının işin ifası hususunda sözleşmeye aykırı davrandığını, sözleşme kapsamında davalıya tüm ödemelerin tam ve zamanında yapılmış olmasına rağmen davalı tarafça işin süresinde bitirilmediğini, sözleşme koşullarına ve tekniğe uygun ifa edilmediğini, tüm uyarılara rağmen hatalı ve eksik işlerin düzeltilmediğini, yüklenilen işin taahhüt edildiği şekilde yerine getirilmediğini, bu nedende davalı aleyhine Kahramanmaraş Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/30 D. İş dosyasında tespit talebinde bulunulduğunu ve bilirkişilerce 69.482,50 TL eksik iş tespit edildiğini, eksik ve az hesaplama vs sebeplerle rapora itiraz edildiğini, taraflar arasındaki anlaşmaya göre eksik yapılan iş nedeniyle buradaki üretim kaybının da ticari bir zarar olarak ayrıca hesaplanması gerektiğini, santralin faaliyetine devam edebilmesi için eksik ve hatalı işlerin yapılmasının zorunlu hale geldiğini, bu kapsamda 389.401,00 TL ve 56.652,50 TL bedelli faturalar karşılığının ödendiğini, sözleşme kapsamında bu bedelli faturaların davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, yine proje ve mevzuat esaslarına göre yapılması gereken işlerin yapılmaması ile tesiste çok ciddi gölgeleme oluşmasına neden olduğunu, öğlen saat 13:00 civarında gölgelemenin başladığı ve üretimin neredeyse %50 kayıba neden olduğunu, bu durumun inşaat sürecinde düzeltilebileceği halde düzeltilmediğini, bu nedenle oluşan üretim maliyet kaybına dair oluşan zararların da hesaplanması gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları ile her türlü yasal hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL santralin faaliyetine devam edebilmesi için yapılmış olan zorunlu masrafların, hali hazırda eksik, yanlış veya hatalı yapılan işlemlerden kaynaklı maddi zararın ve proje dizaynı, işçilik ve diğer işlerden kaynaklı olarak üretim kaybının 16.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 04/09/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, alacağın zaman aşımına uğradığını, ödemezlik defi ileri sürdüklerini, husumet itirazında bulunduklarını, davacı tarafça sunulan sözleşmenin sadece davacı şirket tarafından imzalandığını, müvekkili şirket için bir bağlayıcılığı olmadığını, tarafların KEÇELİ GES Projesi’nin Elektrik ve Mekanik İşçilik, Kazı İşleri Makina Kirası ve Giderleri, Çakma İşleri Makina Kirası ve Giderleri, Köşk Binalarının yerleştirilmesi işlerine ilişkin olarak anlaşma sağladığını, anlaşmaya göre her türlü mal ve ekipmanın bedelinin İşveren tarafından karşılanacağını, Yüklenici tarafından tedarik edilen mal ve ekipmanların İşveren'e fatura edileceğini, Yüklenici’ye fatura edilen mal ve ekipmanların bedellerinin de İşveren tarafından karşılanacağını, İşveren yerine Yüklenici tarafından ödenen mal, ekipman ve hizmet bedellerinin ayrıca Yüklenici’ye ödeneceğini, keza bu hususların davacı tarafın dosyaya sunduğu imzasız Sözleşme'de yer aldığını, davacı tarafından sunulan 27.03.2018 tarihli Kahramanmaraş 3 Mw Ges Protokol'de davacı şirketin Protokol’ün tarafı olmakla birlikte işbu uyuşmazlıkta davacı şirketin işin ifasında temsilcilerini ve diğer işverenleri gösterdiğini, davacı şirketin Medyatürk Ltd. Şti. ile müvekkil şirket arasında akdedilen 27.03.2018 tarihli Kahramanmaraş 3 MW Ges Protokol'ünün tarafı olmadığını, protokol metninde Protokol'ü imza ve teati eden kişilerin Medyatürk Şti. ve ... Merkez Müh. En. Sis. A.Ş. olduğunu, yani davacı tarafın imza ve teati etmediği bir Protokol ile hak ve alacak talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, Protokol'ün 2. Maddesine göre Toplam 2 MW olan santrallerden 2'sinin (2MW) ... Türk Ltd. Şti.'ye, 1.'i (1MW) ... A.Ş.'ye ait olduğunu, ancak Protokol'ün tarafları ve davacı şirket hissedarı ... arasında ticari sürecin gelişiminde müvekkil şirket ... A.Ş.'ye Protokol'de anlaşma yapıldığı üzere 1MW tesis devir edilmediğini, yani davacının Protokol kapsamında edimlerini ifa etmediğini, Protokol’ün 6. Maddesinde de "Başlangıçta 3MW tesisin bağlantı hakkının devralınmasında, tesisin devralındığı kişiye devir hakkı olarak ödenmesi gereken toplam 433.000 TL devir bedelinin .... A.Ş.'ye düşen tutarın 183.000 TL'si Medyatürk … Ltd. Şti. (...) tarafından ... A.Ş.'nin devir bedeli eksikliğini kapamak üzere karşılanmış, ... A.Ş.'ye borç olarak verildiği, bu borç ... A.Ş. Tarafından en geç kredi miktarı kullanılabilir olduğunda ödeneceği" düzenlemesinin yer aldığı ancak Medyatürk Şti. Tarafından Protokol kapsamında GES'lerin 1MW olan tesisi devir edilmediğinden ... A.Ş. Tarafından bu tesis için herhangi bir kredi kullanımında tasarruf yetkisi ile tesise ait şirketler üzerinde kendi nam ve hesabına iş ve işlem yapma yetkisi söz konusu olmadığını, Medyatürk Şti. ile müvekkili şirket arasında Protokol gereğince bir ortaklık söz konusu olamadığını, bu Protokol kapsamında temerrüt sahibi taraf Medyatürk Şti. olduğunu, şöyle ki Bulutoğlu GES, Keçeli GES ve Teberik GES tesislerinin ait olduğu şirketler ile tüm Hisse Devir işlemlerinin, Sözleşmelerin vb. Medyatürk Şti. tarafından akdedildiğini ve takip edildiğini, yani bu kapsamda 1MW tesisin müvekkili şirkete devir işlemleri yükümlülüğünün Medyatürk Şti.'ye ait olduğunu ancak bu yükümlülük yerine getirilmediğinden müvekkil şirketin bu 3MW tesisin kurulum işlemlerini yapan yüklenici olarak hizmet ifa ettiğini, davacı tarafça iddia edilen eksikliklerin müvekkili şirketin işi teslim tarihinde mevcut olmadığını, davacı tarafça 17.05.2018, 23.05.2018, 31.05.2018 ve 05.06.2018 tarihli Saha Denetleme Raporları esas alınarak müvekkil şirketin eksik, hatalı ve ayıplı iş ifa ettiği iddiasının kabul edilmediğini, bahsi geçen raporların GES tesisinin kurulum aşamasında ve tek taraflı olarak müvekkili şirketin mutabakatı olmaksızın, işin uygulama safahatı tamamlanmadan düzenlendiğini, işin nihai teslim zamanındaki yeni ... Geçici Kabul tarihindeki durumunu göstermediğini, bahsi geçen eksiklikler mevcut olsaydı, Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından Ön Kabulü ile 17.07.2018 tarihinde ise Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından Geçici Kabul işlemlerinin mevzuat gereğince yapılmasının mümkün olmayacağını, müvekkili tarafından işin yapım aşamasına ve gecikmelere ilişkin uyarı bildirimlerinin yapıldığını, Kahramanmaraş 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/31 D.İş sayılı tespit dosyası keşfinde bulunan, Adalet Komisyonuna kayıtlı Bilirkişi İnşaat Müh. Ayhan Hanecioğlu tarafından düzenlenen Bilirkişi Raporunda, davacı tarafın iddia ettiği hususlarda inşaattan kaynaklı olarak statik bir eksikliğin olmadığını, hesaplamaları ile beraber tespit edildiğini, Lisanssız Tebliğ’inde Üretim tesislerinde uyulması gereken temel standartların belirlendiğini, ... ve ilgili idari kuruluşların GES sahibi özel tüzel kişiliklere elektrik satışının başlamasından sonra santrale müdahale hakkının mevcut olduğunu, bu hakkını kullanarak uyuşmazlık konusu santrallerde elektrik kesintisi sağlanmasının söz konusu olabileceğini, santralin bağlı bulunduğu elektrik dağıtım şirketi AKEDAŞ’ın enerji nakil hatlarında elektrik kesintisi olması halinde santralin çalışması ve üretim yapmasının mümkün olmadığını, bu nedenle bu kesinti hallerinin tespitinin gerektiğini, dosya muhteviyatından paneller ve diğer ekipmanlara ilişkin olarak sigortalı panel tedarik edildiğine dair hiçbir bilgi ve belgeye de rastlanılmadığını, davacı tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, davacı tarafın yükümlülüklerini sözleşme gereğince yerine getirmediğinden müvekkile kusur isnat edilemeyeceğini, dava konusu santral sahalarında müvekkilin sözleşmeye konu yükümlülüklerinin tamamlaması ve müteakip resmi kesin kabul işlemlerinin yapıldığını, işlemlerin yapılmasından sonra 3. Kişilerce müdahale edildiğini, işin ifasında talimatlar, hak edişler, iş akışına ilişkin yazışmalar vb. işlerin işveren ve temsilci tarafından gerçekleştirildiğini, bu kapsamda işverenin işin işleyişinden ve ifa sürecinden haberdar olduğunu, basiretli tacir gibi denetim ve ihbar yükümlüğünü yerine getirmediğini, işveren tarafından ayıp ihbar süresine uyulmadığını, davacı şirket tarafından dava dosyasına delil olarak sunulan 27.11.2017 tarihli Hisse Alım Ve Satım Sözleşmesi'nin taraflarının müvekkili şirket ve/veya müvekkili şirket hissedarları olmadığını, bu nedenle davaya esas alınacak hukuki gerekçe, dayanak ve bir delil vasfı olmadığını, kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceğini, davacı tarafça dava dosyasına sunulan fatura muhteviyatlarının hangi sahalar için yapıldığı ve kapsamında ne olduğunun belli olmadığını bu nedenle müvekkili şirketin yaptığı işlerle ilgili olduğunun kabul edilmediğini, davacı tarafça da tespit dosyasına eksik hesaplama yapıldığı iddiasının doğru olmadığını, üretim maliyet kaybının müvekkil şirketten talep edilmesinin de mümkün olmadığını, müvekkili şirket tarafından, KEÇELİ GES projesinin işleri tamamlanmış ve bağlı bulundukları elektrik dağıtım şirketi AKEDAŞ tarafından "Geçici Kabule Hazır Tutanağı" ve sonrasında ... Genel Müdürlüğü tarafından "Geçici Kabul Tutanağı" düzenlenmek suretiyle projeler GES dayalı Lisanssız Elektrik Üretim Tesisi olarak işletmeye alındığını, bahsi geçen tutanaklara konu inceleme ve denetimlerde "işin sözleşmesine, onaylı projesine, yürürlükteki tüzük, yönetmelik, standart ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı" tutanak altına alındığını, dava konusu GES santralinin yasal düzenlemelere tabi olduğunu, müvekkili yönünden tek taraflı ve karşı tarafın keyfiyetine haiz düzenlemelerin taraflar arasında güç dengesi sağlamadığı ve tek taraflı keyfiyet hakkı tanıdığının açık olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; "Davacı ile davalı arasında 07/05/2018 tarihinde düzenlenen Keçeli GES anahtar teslim işçilik sözleşmesi imzalandığı davalı yüklenicinin sözleşme konusu işleri eksik ve ayıplı yaptığı, davacı tarafından davalı tarafça yapılması gereken bir kısım işlerin yaptırılması karşılığında faturalar ile 3.kişilere ödemeler yapıldığı ayrıca çelik konstrüksiyonların yanlış uygulanması nedeniyle üretim kaybı yaşandığı ve davacının zarara uğradığı iddialarına dayalı santralin faaliyetine devamı için zorunlu masraflar, eksik ve hatalı işlerden kaynaklanan maddi zararlar, proje dizaynı ve işçilik kaynaklı üretim zararlarının tazmini " istemine ilişkindir.
Talep, cevap, 27/11/2017 tarihli " Hisse Alım ve Satım sözleşmesi" 27/03/2018 tarihli " Kahramanmaraş 3MWGES protokol" 07/05/2018 tarihli " Keçeli GES Anahtar Teslim GES İşçilik Sözleşmesi", Kahramanmaraş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/30 D.İş sayılı dosyası, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2010/5559 Esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defterler, BA/BS formları, geçici-kesin kabul-hak ediş tutanakları, (AKDEŞ-...) Garanti Bankası dekontu, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 21/09/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporu, 18/03/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu, 22/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
21/09/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; tarafların ticari defterlerinin TTK ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, defter incelemesi sonucu; davacının defter kayıtlarında 55.669,73 TL borç bakiyesi mevcut iken, davalının defter kayıtlarında ise 70.947,11 TL alacak bakiyesinin mevcut olduğu, taraf defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığı, ticari defterler arasındaki farkın; davacının davalıya düzenlemiş olduğu 15.283,48 TL kur farkı faturasının davalı kayıtlarında olmamasından kaynaklandığı, sözleşme kapsamındaki imalatta eksik veya ayıp olduğuna dair işveren tarafından sözleşmenin "Cezai Şart" başlıklı 5. maddesi gereği yükleniciye gönderilen herhangi bir ihtara, bildirime veya uyarıya dosya kapsamında rastlanmadığı, denetim raporlarının düzenlendiği tarih itibariyle işin uygulama safhasında, iş tamamlanmadan düzenlendiğinin anlaşıldığı, ... Genel Müdürlüğü tarafından 07.08.2018 tarihinde onaylanan KEÇELİ GES Güneş Enerji Santrali işine ait 17.07.2018 tarihli Geçici Kabul Tutanağı ve Onikişubat Kaymakamlığı ile tutulan tutanakta, "tesisin işletmeye açılmasında sakınca görülmediği", Geçici Kabul Tutanağının "Tesiste görülen özür ve eksiklikler " bölümünde de "Tesiste herhangi kusur ve eksikliğe rastlanmamıştır." şeklinde yer aldığı dikkate alındığında, sözleşme konusu işin davalı yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız teslim edildiği sonucuna varıldığı, davacı tarafından söz konusu işlerin üçüncü kişilere yaptırıldığına dair hakediş, proje, metraj, ölçümler veya faturalarda belirtilen harcamalara ilişkin dayanak belgelerin dosyaya kazandırılması halinde ancak bu iddianın değerlendirilebileceği, somut herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanmadığından davacı tarafından işin üçüncü kişilere yaptırıldığının ispatlanamadığı değerlendirilmekle nihai takdir ve değerlendirmenin sayın mahkemeye ait olduğu, mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen ve Kahramanmaraş 1. Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimliği'ne sunulan 26.02.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda; Proje İncelemesinde, gerekli hesaplamalar doğrultusunda sahada yapılan çakma işleminin statik açıdan uygun olduğunun belirtildiği, ayrıca projelerin Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, ... Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü ve ... tarafından incelenerek uygun bulunduğu ve onaylandığı anlaşıldığından davacı yanın proje dizaynı zararının bulunmadığı, dosya kapsamında yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda, sözleşme konusu işin davalı yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız teslim edildiği değerlendirildiğinden davacının eksik ve hatalı iş nedeniyle veya işçilik kaynaklı üretimden kaynaklanan herhangi bir zararının da oluşmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
18/03/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraf ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nun 64/3 m.ile HMK 222.maddelerinde ifade edilen kanuni şartlara uygun olarak tutulduğu, mahkememizin görevlendirmelerinde yer alan "3. kişi ticari defterleri yerinde incelenmesi" yönündeki ara kararına ilişkin ise,3.kişilerin büyük kısmının ... ili dışında olması, yine 3.kişilerin ticari defterlerinin bulunduğu adresi dosyaya bildirilmemesinden dolayı, dava konusuna ilişkin 3. kişi ticari defter belgelerinin incelenemediği, davalının sözleşme kapsamında üstlendiği malzeme hariç montaj işi kapsamında, GES tesisinin tamamlanarak dava dışı ...'ça geçici kabulünün yapılmış olması, gerek geçici kabul sırasında bir eksik ve kusur tespit edilmemesi gerekse geçici kabul sonrasında Sözleşmenin 3.8 maddesine ve TBK hükümlerine göre ayıp ihbarı yapılmamış olması karşısında, davalının sözleşmeye konu işleri eksiksiz tamamladığının ve davacının bu konuda talep hakkının sözleşme, TBK hükümleri ile yerleşik Yargıtay ilamlarına uygun düşmeyeceği, mahkememizce davacının açtığı tespit davası kapsamında belirlenen kusurlu işlerden davalının sorumlu olduğu yönünde kanaate varılması halinde bu tespitle ilgili kusur giderim bedelinin 24.124,40 TL olacağı, dosya kapsamında mevcut belgelere göre, gölgelenme hatalarına bağlı üretim kaybı olduğuna dair somut bir veri olmadığı gibi dosyada bu konuda uzman kişilere proje incelemesi dahil yaptırılmış bir tespit yer almadığı, gölge kaybı nedenlerinin ortaya konmadığı, gölge kaybı varsa bundan kimin sorumlu olacağı yönünde bir değerlendirme imkanı bulunmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
22/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; asıl dava kapsamında kök raporda yer alan görüş ve kanaatlerinin (mahkememizin taktirinde olan kusurlu işlerle ilgili bedel dışında) korunduğu, tarafların 2018,2019 ve 2020 yıllarına ait Ticari Defterlerinin 6102 sayılı TTK’nun 64/3 m.ile HMK 222.maddelerinde ifade edilen kanuni şartlara uygun olarak tutulduğu, davalının sözleşme kapsamında üstlendiği malzeme hariç montaj işi kapsamında, GES tesisinin tamamlanarak dava dışı ...'ça geçici kabulünün yapılmış olması, gerek geçici kabul sırasında bir eksik ve kusur tespit edilmemesi gerekse geçici kabul sonrasında Sözleşmenin 3.8 maddesine ve TBK hükümlerine göre ayıp ihbarı yapılmamış olması karşısında, davalının sözleşmeye konu işleri eksiksiz tamamladığının ve davacının bu konuda talep hakkının sözleşme, TBK hükümleri ile yerleşik Yargıtay ilamlarına uygun düşmeyeceği, dosya kapsamında mevcut belgelere göre, gölgelenme hatalarına bağlı üretim kaybı olduğuna dair somut bir veri olmadığı gibi dosyada bu konuda uzman kişilere proje incelemesi dahil yaptırılmış bir tespit yer almadığı, gölge kaybı nedenlerinin ortaya konmadığı, gölge kaybı varsa bundan kimin sorumlu olacağı yönünde bir değerlendirme imkanı bulunmadığı, Asıl dava kapsamında ; davacının davalıdan talep edebileceği alacak olmadığı, mahkememizce, davacının açtığı tespit davası kapsamında belirlenen kusurlu işlerden davalının sorumlu olduğu yönünde kanaate varılması halinde kusur giderim bedelinin 69.482,50 TL olacağı, Birleşen dava kapsamında ; Mahkememizin takdirlerinde olmak üzere KEÇELİ A.Ş.tarafından düzenlenen ve kayıtlarında yer alan, ... ..A.Ş kayıtlarında yer alamayan 15.283,48.-TL Kuru farkı faturasının taraflar arasındaki bakiye hesaplamalarına dahil edilmesine karar verilmesi halinde;
-Davacı,......A.Ş'nin 544.782,71-473.835,60-15.283,48.-TL=55.663,63.-TL Alacağının oluşacağı,
15.283,48.-TL Kuru farkı faturasının taraflar arasındaki bakiye hesaplamalarına dahil edilmemesine karar verilmesi halinde ise;
Davacı, ......A.Ş'nin 544.782,71-473.835,60.-TL=70.947,11.-TL Alacağının oluşacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı-birleşen dosya davalısı vekili davasını 69.482,50 TL'ye ıslah ederek, ıslah harcını ikmal etmiş, ıslah dilekçesi davalı-birleşen dosya davacısına tebliğ edilmiştir.
Asıl dava bakımından yukarıda içerikleri açıklanan bilirkişi raporları içeriği dikkate alındığında, davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağının olmadığı sonucuna varılmakla, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
BİRLEŞEN ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2021/691 ESAS SAYILI DOSYASI BAKIMINDAN;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında Kahramanmaraş İli, Oniki Şubat İlçesi, Çağlayan Köyü, 150 Ada 1-2-3-4-5 parselde yer alan Keçeli Ges Lisanssız Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Santrali'nin kurulması için sağlanan anlaşma kapsamında müvekkili şirket tarafından işin sözleşmeye uygun olarak yapıldığını, ancak cari bakiye, sözleşme bedeli ve fatura alacağının haksız olarak ödenmediğini iddia ederek şimdilik 10.000,00 TL'nin fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın belirsiz alacak davası ya da kısmi dava olarak açılamayacağını, sözleşme gereği davacı temsilcisine verilen borcun ödemesinin yapılmadığını, davacının sözleşme kapsamındaki edimlerini süresinde ve gereği gibi yerine getirmediği gibi işin tamamlanması için müvekkilinin harcama yapmak zorunda kaldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini, ayıplı ve eksik imalat nedeni ile meydana gelen zararın tazmini amacıyla davacı aleyhine açılan ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/175 esas sayılı dosyası ile eldeki dosyanın birleştirilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; " Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir." istemine ilişkindir.
Talep, cevap, 27/11/2017 tarihli " Hisse Alım ve Satım sözleşmesi" 27/03/2018 tarihli " Kahramanmaraş 3MWGES protokol" 07/05/2018 tarihli " Keçeli GES Anahtar Teslim GES İşçilik Sözleşmesi", Kahramanmaraş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/30 D.İş sayılı dosyası, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2010/5559 Esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defterler, BA/BS formları, geçici-kesin kabul-hak ediş tutanakları, (AKDEŞ-...) Garanti Bankası dekontu, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 21/09/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporu, 18/03/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu, 22/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
21/09/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; tarafların ticari defterlerinin TTK ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, defter incelemesi sonucu; davacının defter kayıtlarında 55.669,73 TL borç bakiyesi mevcut iken, davalının defter kayıtlarında ise 70.947,11 TL alacak bakiyesinin mevcut olduğu, taraf defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığı, ticari defterler arasındaki farkın; davacının davalıya düzenlemiş olduğu 15.283,48 TL kur farkı faturasının davalı kayıtlarında olmamasından kaynaklandığı, sözleşme kapsamındaki imalatta eksik veya ayıp olduğuna dair işveren tarafından sözleşmenin "Cezai Şart" başlıklı 5. maddesi gereği yükleniciye gönderilen herhangi bir ihtara, bildirime veya uyarıya dosya kapsamında rastlanmadığı, denetim raporlarının düzenlendiği tarih itibariyle işin uygulama safhasında, iş tamamlanmadan düzenlendiğinin anlaşıldığı, ... Genel Müdürlüğü tarafından 07.08.2018 tarihinde onaylanan KEÇELİ GES Güneş Enerji Santrali işine ait 17.07.2018 tarihli Geçici Kabul Tutanağı ve Onikişubat Kaymakamlığı ile tutulan tutanakta, "tesisin işletmeye açılmasında sakınca görülmediği", Geçici Kabul Tutanağının "Tesiste görülen özür ve eksiklikler " bölümünde de "Tesiste herhangi kusur ve eksikliğe rastlanmamıştır." şeklinde yer aldığı dikkate alındığında, sözleşme konusu işin davalı yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız teslim edildiği sonucuna varıldığı, davacı tarafından söz konusu işlerin üçüncü kişilere yaptırıldığına dair hakediş, proje, metraj, ölçümler veya faturalarda belirtilen harcamalara ilişkin dayanak belgelerin dosyaya kazandırılması halinde ancak bu iddianın değerlendirilebileceği, somut herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanmadığından davacı tarafından işin üçüncü kişilere yaptırıldığının ispatlanamadığı değerlendirilmekle nihai takdir ve değerlendirmenin sayın mahkemeye ait olduğu, mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen ve Kahramanmaraş 1. Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimliği'ne sunulan 26.02.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda; Proje İncelemesinde, gerekli hesaplamalar doğrultusunda sahada yapılan çakma işleminin statik açıdan uygun olduğunun belirtildiği, ayrıca projelerin Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, ... Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü ve ... tarafından incelenerek uygun bulunduğu ve onaylandığı anlaşıldığından davacı yanın proje dizaynı zararının bulunmadığı, dosya kapsamında yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda, sözleşme konusu işin davalı yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız teslim edildiği değerlendirildiğinden davacının eksik ve hatalı iş nedeniyle veya işçilik kaynaklı üretimden kaynaklanan herhangi bir zararının da oluşmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
18/03/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraf ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nun 64/3 m.ile HMK 222.maddelerinde ifade edilen kanuni şartlara uygun olarak tutulduğu, mahkememizin görevlendirmelerinde yer alan "3. kişi ticari defterleri yerinde incelenmesi" yönündeki ara kararına ilişkin ise,3.kişilerin büyük kısmının ... ili dışında olması, yine 3.kişilerin ticari defterlerinin bulunduğu adresi dosyaya bildirilmemesinden dolayı, dava konusuna ilişkin 3. kişi ticari defter belgelerinin incelenemediği, davalının sözleşme kapsamında üstlendiği malzeme hariç montaj işi kapsamında, GES tesisinin tamamlanarak dava dışı ...'ça geçici kabulünün yapılmış olması, gerek geçici kabul sırasında bir eksik ve kusur tespit edilmemesi gerekse geçici kabul sonrasında Sözleşmenin 3.8 maddesine ve TBK hükümlerine göre ayıp ihbarı yapılmamış olması karşısında, davalının sözleşmeye konu işleri eksiksiz tamamladığının ve davacının bu konuda talep hakkının sözleşme, TBK hükümleri ile yerleşik Yargıtay ilamlarına uygun düşmeyeceği, mahkememizce davacının açtığı tespit davası kapsamında belirlenen kusurlu işlerden davalının sorumlu olduğu yönünde kanaate varılması halinde bu tespitle ilgili kusur giderim bedelinin 24.124,40 TL olacağı, dosya kapsamında mevcut belgelere göre, gölgelenme hatalarına bağlı üretim kaybı olduğuna dair somut bir veri olmadığı gibi dosyada bu konuda uzman kişilere proje incelemesi dahil yaptırılmış bir tespit yer almadığı, gölge kaybı nedenlerinin ortaya konmadığı, gölge kaybı varsa bundan kimin sorumlu olacağı yönünde bir değerlendirme imkanı bulunmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
22/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; asıl dava kapsamında kök raporda yer alan görüş ve kanaatlerinin (mahkememizin taktirinde olan kusurlu işlerle ilgili bedel dışında) korunduğu, tarafların 2018,2019 ve 2020 yıllarına ait Ticari Defterlerinin 6102 sayılı TTK’nun 64/3 m.ile HMK 222.maddelerinde ifade edilen kanuni şartlara uygun olarak tutulduğu, davalının sözleşme kapsamında üstlendiği malzeme hariç montaj işi kapsamında, GES tesisinin tamamlanarak dava dışı ...'ça geçici kabulünün yapılmış olması, gerek geçici kabul sırasında bir eksik ve kusur tespit edilmemesi gerekse geçici kabul sonrasında Sözleşmenin 3.8 maddesine ve TBK hükümlerine göre ayıp ihbarı yapılmamış olması karşısında, davalının sözleşmeye konu işleri eksiksiz tamamladığının ve davacının bu konuda talep hakkının sözleşme, TBK hükümleri ile yerleşik Yargıtay ilamlarına uygun düşmeyeceği, dosya kapsamında mevcut belgelere göre, gölgelenme hatalarına bağlı üretim kaybı olduğuna dair somut bir veri olmadığı gibi dosyada bu konuda uzman kişilere proje incelemesi dahil yaptırılmış bir tespit yer almadığı, gölge kaybı nedenlerinin ortaya konmadığı, gölge kaybı varsa bundan kimin sorumlu olacağı yönünde bir değerlendirme imkanı bulunmadığı, Asıl dava kapsamında ; davacının davalıdan talep edebileceği alacak olmadığı, mahkememizce, davacının açtığı tespit davası kapsamında belirlenen kusurlu işlerden davalının sorumlu olduğu yönünde kanaate varılması halinde kusur giderim bedelinin 69.482,50 TL olacağı, Birleşen dava kapsamında ; Mahkememizin takdirlerinde olmak üzere KEÇELİ A.Ş.tarafından düzenlenen ve kayıtlarında yer alan, ... ..A.Ş kayıtlarında yer alamayan 15.283,48.-TL Kuru farkı faturasının taraflar arasındaki bakiye hesaplamalarına dahil edilmesine karar verilmesi halinde;
-Davacı,......A.Ş'nin 544.782,71-473.835,60-15.283,48.-TL=55.663,63.-TL Alacağının oluşacağı,
15.283,48.-TL Kuru farkı faturasının taraflar arasındaki bakiye hesaplamalarına dahil edilmemesine karar verilmesi halinde ise;
Davacı, ......A.Ş'nin 544.782,71-473.835,60.-TL=70.947,11.-TL Alacağının oluşacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı-birleşen dosya davacısı vekilini bilirkişi heyeti ek raporu ile seçenekli olarak tespit edilen 70.947,11 TL'ye davasını ıslah ederek, ıslah harcını ikmal etmiş ve ıslah dilekçesi, davacı-birleşen dosya davalısına tebliğ edilmiştir.
Birleşen dava bakımından yukarıda içerikleri açıklanan bilirkişi raporlarından 22/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında seçenekli olarak belirtilen ... ..A.Ş kayıtlarında yer alamayan 15.283,48.-TL Kuru farkı faturasının taraflar arasındaki bakiye hesaplamalarına dahil edilmemesine karar verilerek davacının 70.947, 11 TL alacağının oluşacağı sonucuna varılmakla, davanın bu tutar üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Asıl dava bakımından;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 269,85 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,07 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/691 Esas sayılı dosyası bakımından:
1-Davanın KABULÜ ile toplam 70.947,11 TL alacağın 10.000,00 TL ‘sinin fatura tarihi olan 01/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile 60.947,11 TL’sinin ise ıslah tarihi olan 13/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 4.846,39 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.675,61 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 65,30-TL tebligat ve müzekkere gideri yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair; asıl ve birleşen dosyaların taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2023