T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/216 Esas
KARAR NO: 2021/813
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C.:...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 15/05/2020
KARAR TARİHİ: 08/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/12/2021
Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan kooperatif üyeliğinin tespiti ve otobüs hattı tahsisi davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2008-2018 yılları arasında ... Büyükşehir Belediyesine bağlı Sincan- Etimesgut-Ulus hattında 06 BS 6552 plaka sayılı özel toplu taşıma aracı ile faaliyette bulunduğunu, söz konusu hattın sözleşme süresinin bitimine yakın bu sözleşmelerin yenilenmesi amacıyla ... Genel Müdürlüğünce ... kent merkezinde 14 hatta 170 adet özel toplu taşıma aracını çalıştırmak üzere 10 yıl süreli toplu taşıma hattı kiralama ihalesinin yapıldığını, anılan ihalenin 8.maddesinin (b) bendinde; “ihale konusu hatlarda çalışacak hat sayısının en az 2/3’ü kadar (170*2/3=114) üyesi bulunduğuna ilişkin kooperatif üyelik formu ve noter tasdikli üye defteri suretinin sunulması"nın ihaleye girebilme şatları arasında sayıldığını, bu kapsamda davalı kooperatifin ihaleye girebilmek için yeterli sayıya ulaşabilmek amacıyla müvekkili ve aynı hatta faaliyette bulunan diğer özel toplu taşıma işi ile uğraşan hak sahiplerinin üyelik dilekçelerini ve ihaleye katılabilmek amacıyla her bir kooperatif üyesinin hisse başına 25.000.-TL ücret talep etmiş olduğunu, müvekkilinin de üyelik formunu dilekçesiyle birlikte doldurduğunu ve 27.350.-TL üye başı ihale bedelini davalı kooperatife yatırdığını, bu şekilde davalı kooperatifin söz konusu ihaleye katıldığını, ... Genel Müdürlüğü ile davalı kooperatif arasında 24.2.2018 tarihinde imzalanan sözleşmeden sonra 21.01.2019 tarihinde ihale konusu işe başlanıldığını, hal böyle olmasına rağmen davalının müvekkilinin kooperatife üye olmadığını, bu nedenle hiçbir şekilde taşıma işlerinde ve kooperatifte hak sahibi olamayacağının kendisine bildirildiğini beyanla davalı kooperatifin kuruluş amacı kapsamında, müvekkilinin davalı kooperatife üyeliğinin tespiti ile hakkı olan özel halk otobüsü hattının da kendisine tahsisine aksi takdirde hattın rayiç değerinin terdiden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde iddia ettiği hususların kabulünün mümkün olmadığı ve davanın reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde ki talebi özetlendikten sonra, kooperatif üyeliği tespiti maktu harca tabi olsa da diğer taleplerin malvarlığı haklarına ilişkin davalardan olduğunu ve nispi harca tabi olduğunu, bu nedenle davacının dava açarken HMK uyarınca dava değerini belirtmek zorunda olduğunu, mahkemece Harçlar Kanunu uyarınca dava konusu nedeniyle 10 yıllık kira bedeli üzerinden dava değerinin tespit ettirilmesi ve eksik harcın davacı tarafça yatırılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davacı ve müvekkili kooperatifi arasında ... ....Noterliği'nin 27 Ekim 2017 tarih ve 06951 yevmiyesine kayıtlı Taahhütname ile davacıya ait 06 BS 6552 plaka sayılı özel toplu taşıma aracına istinaden "İşletme Sözleşmesi" imzalandığını, söz konusu işletme sözleşmesine konu otobüs mülkiyetinin davacıya ait olduğunu, ... İli mücavir alanını kapsayan 170 adet hatta müvekkili kooperatifin hak sahibi olduğunu, söz konusu taahhütnamede davacının "sözleşme kapsamında Sincan-Ulus arası muhtelif hatlarda çalışan 06 BS 6552 plakalı özel toplu taşıma aracımla ilgili olarak" diye beyan ettiği taahhütnameyi imzaladığını, davacının şahsına ait herhangi bir hat tahsis edilmediğinin açık olduğunu, davacının huzurdaki davayı açmasında hukuki yarar bulunmadığı gibi iyi niyetli de olmadığının açık olduğu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
-Kooperatif defter ve belgeleri
-İhale belgeleri
-Ticaret sicil kaydı
-Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti ve kooperatif hattının tahsisi aksi takdirde terdiden otobüs hattının rayiç değerinin tahsili taleplerine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
... Batı .... Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2016/260 Esas Sayılı dava dosyası örneği celp edilerek incelenmiş, birkısım davalı kooperatif yöneticisi hakkında üzerilerine atılı kasten yaralama, mala zarar verme, suç işleme amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, 5607 saylı Yasa’ya muhalefet, nitelikli yağmaya teşebbüs, iş ve çalışma hürriyetini ihlal, mala zarar verme, tehdit, hakaret, 6136 sayılı Kanuna muhalefet, 5253 sayılı Dernekler Kanunu’na muhalefet şeklindeki çeşitli suçlardan kamu davasının açıldığı ve davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
Taraf delilleri toplandıktan sonra kooperatif alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişi ve SMMM bilirkişisine dosya tevdi edilerek rapor alınmış, dosyamıza sunulan raporda özetle; ...’da 14 hatta yapılacak olan yolcu taşıma işinin ABB ... Genel Müdürlüğünce ihale edilmiş olduğu, ihalenin davalı S.S. ... Şehir İçi ve Mücavir Alan Halk Otobüsleri Kara Yolu Yolcu Taşımacılık Kooperatifi uhdesinde kaldığı, ... Genel Müdürlüğü ile davalı kooperatif arasında 10 yıllık hat kira sözleşmesi imzalanmış olması nedeniyle hat işletmecilik hakkının kişilere değil, davalı kooperatife ait olduğu, davalı kooperatifin anılan hatlarda taşımacılık işlerini kendi üyelerine yaptırdığı, davacının, ... Genel Müdürlüğü aracılığı ile hatlar ihale edilmeden önceki dönemde İşletme Sözleşmesi ile taşımacılık yaptığı, davalı kooperatif kuruluşunun tescilinden sonraki dönemde davacının kooperatife üye olmaya davet ettiği, davacının davete icabet ederek kooperatife üye olmak için müracaat etmemiş olduğu, kooperatif kayıtlarının tetkikinde davacının üyelik vecibelerini yerine getirdiğine ilişkin her hangi bir belgeye rastlanmammış olması nedeniyle davacının, davalı kooperatif üyelerinin faydalandığı haklardan faydalanma olanağı bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
Yapılan yargılama ve toplanan deliller ile dosyaya ihale belgeleri birlikte değerlendirildiğinde; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ... Genel Müdürlüğü tarafından toplu ulaşım ihtiyacının karşılanması amacıyla ... Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11.07.2018 tarih ve 2018/1109 sayılı Kararı ve ... Genel Kurulunun 06/07/2018 tarih ve 2018/68 sayılı kararı uyarınca kararda belirtilen 14 özel halk otobüsü hattında toplam 170 adet özel toplu taşıma aracının dönüşümlü olarak çalıştırılmak üzere hatların geçtiği ilçelerde kurulu taşıma birlik veya kooperatiflerine 10 yıl süreli kiraya verme işi için ihale açıldığı, ihale konusu işin 10 yıl süreli çalıştırılmak üzere 1 (bir) yıllık kiralama ücreti KDV hariç 3.700.000,00-TL bedelle davalı Sınırlı Sorumlu ... Şehir İçi ve Mücavir Alan Halk Otobüsleri Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi’ne kiraya verilmesine ihale komisyonunca karar verildiği, ihale sonrasında ... Genel Müdürlüğü ile Sınırlı Sorumlu ... Şehir İçi ve Mücavir Alan Halk Otobüsleri Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi arasında 24/12/2018 tarihli "... Genel Müdürlüğü Tarafından 14 Hatta 170 Adet Özel Toplu Taşıma Aracının Dönüşümlü Olarak Çalıştırılmak Üzere Kiraya Verilmesi İşine Ait Sözleşme” nin imzalandığı, ihale şartnamesinin (b) bendinde ihale konusu hatlarda çalışacak araç sayısının en az 2/3’si kadar (170*2/3=114) üyesi bulunduğuna ilişkin kooperatif üyelik formu ve noter tasdikli üye defter suretinin sunulması gerektiğinin öngörüldüğü, davalı kooperatifin ihale öncesinde sunduğu üyelik başvuru formları arasında davacının başvuru formunun mevcut olmadığı, dosyaya sunulan denetime elverişli nitelikteki bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalı kooperatifin ... Genel Müdürlüğünce yapılmış ihaleye girmesinden önce, Özel Halk Otobüsü işletmecisi olan kişileri kooperatife üye olmaya davet etmesine ve kendisine ihbarname gönderilmesine rağmen ihbarname gönderilmiş olmasına rağmen davacının kooperatife üye olmak için müracaat etmediği, bu nedenle de kooperatif ana sözleşmesi ve Kooperatifler kanununda öngörülen üyelik yasal prosedürünün gereğinin davacı tarafından yerine getirilmediği, yine kooperatif Üye Kayıt Defteri ve 2018-2019 yılları Genel Kurul Hazirun cetvelinde davacının kooperatif üyesi olduğuna ilişkin bir kaydın da mevcut olmadığı, bu durumda davacının davalı kooperatifin üyesi olmadığının toplanan deliler ile sabit olduğu kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle haklılığı kanıtlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE ,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 59,30-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL harcın davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, (yasal terkin sınırı altında olmakla müzekkere yazılmasına yer olmadığına)
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince smakt 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,
5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 08/12/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza