T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/251 Esas - 2022/722
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/251 Esas
KARAR NO: 2022/722
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI ...
DAVALI ...
DAVA İHBAR OLUNAN...
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 18/06/2020
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/10/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkil tarafından yapılan bir iş sonucunda ...Mermer Madencilik İnş. Mal. Nak. Gıda Temizlik İth. İhr. ....Şti. tarafından ... Demir İnş. Ltd. Şti adına keşide edilen 0012478 seri numaralı ve 92.500 TL bedelli çek yapılan ödeme kapsamında müvekkil adına ciro edildiğini, İlgili çek, müvekkil tarafından tahsilat amacı ile ... Balgat Çarşı Şubesi'ne (Ankara) ibraz edildiğini, şube yetkilileri tarafından çeke karşılıksız kaydı düşüldüğünü ve üzerine "Şanlıurfa şubemizin bildirimi ile teslim alınmıştır" ifadesi yazılarak banka tarafından el konulduğunu, banka tarafından çeke el konmasından sonra borçlularla yaptığı görüşmeler neticesinde işbu çek bedelinin yalnızca 45.000,00 TL'lik kısmını borçludan tahsil edebildiğini, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle 2.030 TL sorumluluk miktarı bankadan tahsil edildiğini ancak geri kalan ödemeyi ise alamadıklarını, müvekkilinin çekte yazılı alacak miktarını tahsil edemediği gibi, davalı bankanın hiçbir hukuki dayanağı bulunmayan eylemi nedeniyle de karşılıksız çeke karşı başvurabileceği yollara da başvuramadığını, müvekkil çekten kaynaklanan haklarını bankanın hukuka aykırı eylemi nedeniyle kaybettiğini, buna göre müvekkil bankanın işbu hukuka aykırı eylemi nedeniyle açıkça maddi zarara uğradığını beyan ederek müvekkil tarafından tahsil edilemeyen çek bedeli olan 45.470,00 TL'nin 01.11.2019 tarihinden itibaren uygulanacak olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili dilekçesinde özetle; davanın dava dışı şirkete ihbar edilmesini, bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu çek resmi mahkeme talebine istinaden mahkemeye sunulmuş olduğunu, bankamız uhdesinde bulunmadığını, bankanın hukuka uygun şekilde hareket ettiğini, dava konusu çek bedelinin tamamın tahsil edilememesi sebebiyle Bankaya bir kusur izafe edilemeyeceğini, davacının iddia ettiği gibi çek bedelinin ödenmemiş olması sebebi ile davacı tarafın bir zararı söz konusu ise, davacının bu talebini, çek bedelini ödemeyen çek sahibi firmaya yöneltmesi gerektiğini, ...6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/255 esas sayılı dosyası ile görülmekte olan menfi tespit davasının bekletici mesele yapılmasını, dava dışı ...Mer Madencilik şirketinin ... Demir İnş. Ltd. Şti emrine keşide ettiği 0012478 seri numaralı, 92.500 TL bedelli müvekkil Banka kapanan ...Şube çeki, davacı tarafından 21/10/2019 tarihinde takas bankası ...Bankası Balgat/ ...Şubesine ibraz edildiğini, Takas bankası tarafından elektronik takas ortamında ibraz edilen çek karşılıksızdır işlemine tabi tutulduğunu, İlgili çek daha sonra davacı tarafından Müvekkil Banka Balgat Çarşı Şubesi'ne bankamızın ödemekle yükümlü tutulduğu tutar için davacı tarafından ibraz edilmiş ve 30/10/2019 tarihinde çeke ilişkin 2.030 TL tutarında çek yasal yükümlülük tutarı davacıya ödendiğini, Akabinde yine Banka Balgat Çarşı Şubesi tarafından çek arkasına 30/10/2019 tarihinde bankanın ödemekle yükümlü olduğu yasal yükümlülük bedelinin ödendiğine ilişkin şerh düşüldüğünü, bu sırada dava konusu çek üzerinde yazılı tarihte değişiklik yapıldığı tespit edildiğini ancak çek takas bankası tarafından kontrol edilmeden karşılıksız işlemi gördüğünden düzeltme yapılamadığını ve dava dışı ...Mer Madencilik ile şifahen görüşmeler gerçekleştirildiğini, 01/11/2019 tarihinde dava dışı ...Mer Maedencilik'in bankamıza şifahen ilettiği üzere; davacı ile aralarında uzlaştıklarını dava konu 92.500 TL tutarlı çek bedeline istinaden davacı ... Mühendislik hesabına 45.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığını ve kalan tutar için de dilekçemiz ekinde görüntüsü sunulan toplam 45.000,00-TL bedelli KuveytTürk’e ait 22.750,00-TL iki adet çekin verildiğini ve aralarında yapılan anlaşma akabinde de davacının da çek arkasında yer alan cirosunun iptal edileceği bilgisi verildiğini, dava konusu çekin takas sistemi üzerinden karşılıksız yazılması üzeri davacı ile dava dışı ...Mer Madencilik aralarında anlaştıklarını ve yukarıda açıklandığı üzere çek bedeline istinaden 45.000 TL tutarlı ödeme ve iki adet çek davacıya verildiğini, akabinde de dava konusu çek, davacı ile dava dışı ...Mer Madencilik arasında yapılan anlaşma sebebiyle davacı cirosunun iptali için davacı tarafça kendi rızaları ile 01/11/2019 tarihinde müvekkil banka Balgat Çarşı Şubesi'ne teslim edildiğini, Bu sırada yine 01/11/2019 tarihinde dava dışı ...Mer Madencilik yetkilileri tarafından müvekkil Banka Şanlıurfa Şubesine; ...6. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2019/255 Esas sayılı dosyasından verilen dava konusu çeke ilişkin Ödeme Yasağına ilişkin Mahkeme kararı sunulduğunu, 08/11/2019 tarihinde müvekkil Banka'ya ...6. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dava konusu 0012478 seri numaralı 92.500 TL bedelli çek aslının temin edilerek ivedi şekilde mahkemeye gönderilmesi talep edildiğini, bu yazıya istinaden çek aslının ...6. Asliye Hukuk Mahkemesine sunulduğunu ifade ederek bankanın sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Çek fotokopisi, ...6. Asliye Hukuk Mahkemesinin yazısı, 01/11/2019 tarihli dekont, ...6. Asliye Hukuk Mahkemesinin davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararı, bilirkişi raporu.
GEREKÇE
Dava, davacı tarafından davalı bankaya ibraz edilen çekin davalı banka tarafından haksız el konulmasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmadaki beyanlarında özetle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı banka vekili duruşmadaki beyanlarında özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
...6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/255 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davaya konu çek hakkında keşideci ...Mer Mad. LTD ŞTİ tarafından çek lehtarı olan davalı ... Dem. İnş. Gıda. Sos. LTD ŞTİ aleyhine menfi tespit davası açıldığı, 31/10/2019 tarihinde aynı çek ile ilgili ödeme yasağı kararı verildiği, sonrasında tarafların davayı takipsiz bırakmaları nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup tarafların kararı tebliğe çıkarmamaları nedeniyle kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Dava konusu, 0012478 numaralı, 21/10/2019 keşide tarihli, 92.500,00 TL tutarlı ve ... Demir İnş. Ltd. Şti. firmasına emrine keşide edilen, muhatabı davalı ... A.Ş. ...Şubesi'nin 19539453 numaralı keşidecisi ...Mer. Mad. İnş. Mal. Nak. Gıda Tem. İth. İhr. firması olan çekin, hamil ... Dem. İnş. Ltd. Şti. tarafından davacı ... Müh. San ve Tic. Ltd. Şti ne cirolandığı, bahse konu çekin davacı ... Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından keşide tarihi olan 21/10/2019 tarihinde ...Bankası A.Ş. Balgat-...Şubesinden takas sistemi üzerinden ibraz edildiği ve yetersiz bakiye nedeniyle “karşılıksız” işlemi gördüğü, Davacı ... Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 30/10/2019 tarihinde davalı ... A.Ş. Balgat-Çarşı şubesine ibraz edilen çeke ait banka sorumluluk tutarının tahsil edildiği, çekin arkasına "Çek aslı 01/11/2019 tarihinde Şanlıurfa Şubemizin bildirimi ile teslim alınmıştır" ibaresi yazıldığı tespit edilmiştir.
Yine dava konusu çek ile ilgili olarak ...6. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ... A.Ş. Şanlıurfa Şubesine hitaben yazılan 31/10/2019 tarih ve 2019/255 Esas sayılı yazı ile 0012478 seri numaralı çekin ... Demir İnş. Gıda Sos. Hiz. Oto. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Ştine ödenmemesi yönünde ödeme yasağı konulduğu bildirildiği, bahse konu yazının elden takipli olduğu belirtilmiş olup, banka şubesine tebliğ tarihi tespit edilememiştir.
Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan bilirkişi raporunda özetle; Çekin karşılıksız işlemi gördükten sonra ve banka kaynağı ile kısmi tahsilat yapıldıktan sonra kalan kısmının tahsili için (elden tahsilat, yasal yollara müracaat ile tahsilat) çek aslının ya da Çek kanunu 3. Maddesi gereğince “Muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil kısmi ödeme hâlinde çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir” hükmü gereğince alacaklıya tesliminin gerektiği, çek aslının teslim edilmemesi için çek için alınmış bir Mahkeme kararının mevcut olması gerektiği, ...6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/255 Esas sayılı dava ile çek için 31/10/2019 tarihinde “Ödemeden Men Yasağı" kararının alındığı, bu kararın çeki basan banka şubesine bildirim tarihinin tespit edilemediği, ancak davalı bankanın Balgat-Çarşı Şubesi tarafından 01/11/2019 tarihinde çek alacaklısından çeki teslim alıp tekrar iade etmemesi ve teslim alma nedenine “Şanlıurfa Şubemizin bildirimi ile teslim alınmıştır ” ibaresinin yazılmasının geçerliliğinin olmadığı, bu işlemi ...6. Hukuk Mahkemesi'nin kararına istinaden yapmış ise de bunu çek üzerine yazarak belirtmesi gerektiği, Dosya içeriğine sunulan bilgi/belgelerden; davalı ... A.Ş.'nin ...Şubesi'ndeki ...Mer Mad. İnş. Mal. Nak. Gıda Tem. İth. İhr. ... firmasının 19539453 numaralı hesabına ait 0012478 numaralı çekin 92.500,00 TL tutarında olduğu, 01/11/2019 tarihli dekont incelendiğinde 45.000,00 TL çeke karşılık ödendiği, davaya konu çeke ilişkin 30/10/2019 tarihinde 2.030,00 TL banka kaynağının ödendiği, tespitleriyle 45.470,00 TL alacağı kaldığı, Davalı bankanın iddia ettiği, 2 adet 22.750,00 TL lik çeklerin bir mal satışı karşılığı mı, Yoksa dava konusu çeklerin kalan kısmı için mi, alındığına dair herhangi bir sözleşme ve/veya belge dava dosyasında mevcut olmadığından tarafımızca herhangi bir tespit yapılamadığını, mahkemenin 45.470,00 TL'nin avans faiz beraber davacıya ödenmesi hususunda karar vermesi durumunda; 45.470,00 TL * 4.254,92 TL - 49.724,92TL alacağı olduğu mütalaa olunmuştur.
Toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı bankanın çekin karşılıksız işlemi gördükten sonra ve banka kaynağı ile kısmi tahsilat yapıldıktan sonra kalan kısmının tahsili için Çek Kanunun 3. Maddesinin 5. Fıkrası gereğince çek aslının alacaklı olan davacıya teslimi gerektiği, ...6. Asliye Hukuk Mahkemesinin davaya konu çek için 31/10/2019 tarihinde verdiği ödemeden men yasağı kararının davalı bankaya bildirim tarihinin dosya kapsamından net olarak tespit edilemediği, kaldı ki davalı bankanın çeki teslim alma nedeni olarak çekin arka yüzüne “ Şanlıurfa Şubemizin bildirimi ile teslim alınmıştır” şeklinde belirttiği, mahkeme kararına istinaden teslim alma işlemi gerçekleştirilmiş ise bu hususun da çek üzerine yazılması gerektiği, ayrıca her ne kadar davalı banka çekin kalan ödemesi için 2 adet 22.750,00 TL lik çekin davacıya verildiğini iddia etmiş ise de alınan çeklerin bir mal karşılığı yoksa dava konusu çekin kalan kısmı için mi verildiğini ispatlayamadığı anlaşıldığından bilirkişi tarafından hesaplanan 45.470,00 TL değer üzerinden davanın kabulü ile 01/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, 45.470,00 TL'nin 01/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.106,05 TL harçtan peşin alınan 776,52 TL harçtan düşümü ile eksik alınan 2.329,53TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen 54,40 TL başvurma harcı, 776,42 TL peşin harç toplamı 830,82TL’nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacının posta-davetiye gideri, bilirkişi gideri olarak sarf ettiği toplam 2.508,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/09/2022
Katip...
¸
Hakim ...
¸