T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/328 Esas
KARAR NO: 2022/519
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... -...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/05/2009
KARAR TARİHİ: 17/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili, taraflar arasındaki 19/03/2008 tarihli satım sözleşmesi uyarınca davacının sözleşme konusu malları davalı şirkete teslim ettiğini, sözleşme uyarınca bedelin Euro olarak ödenmesi gerektiğini, karşı tarafın TL cinsinden ödeme yaptığını, sözleşmeye uygun olarak ödeme tarihindeki TCMB Efektif Satış Kuru üzerinden Euro'ya çevrildiğini ve cari hesaba kaydedildiğini, yapılan ödemelerin tamamı Euro'ya dönüştürüldüğünde borcun 17.994,67 Euro'luk kısmının ödenmemiş olduğunu tespit ettiklerini, alacağın tahsili için ... 26.İcra Müdürlüğü'nün 2008/12938 esas sayılı dosyasıyla davalı aleyhine icra takibi yaptıklarını, davalının itiraz ederek takibin durmasını sağladığını, itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptaline takibin devamına %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını istemiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, taraflar arasındaki 19/03/2008 tarihli sözleşme ve eklerinde ve ihale teknik şartnamesinde tarif edilen kalitede Geosentetik malzemeyi davacının teslim etmesi halinde davalının bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini, koruma amaçlı örtü olan Geotekstilin sözleşme ve ihale şartnamesinde belirlenen özelliklerinin yanı sıra 1200 gf/m2'lik ve UV dayanımı kazandırılmış olması gerektiği halde teslim edilen malzemeyle uygulama yapılmasından sonra 10/03/2009 tarihinde işin ihale şartnamesine uygunluğunu denetleyen şirketin yırtılmış ve parçalanmış malzeme tespit ettiğini, tespit edilen bölümün değiştirilmesi gerektiğini kendilerine bildirdiğini, 09/10/2008 tarihli rapor ile de malzemenin bozuk ve ihale şartnamesine uygun olmaması nedeniyle uygulama yapılması akabinde parçalandığının belirlendiğini, Karaman Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/131 Değişik iş sayılı dosyasından yaptırılan tespitte de malzemenin güneş ışınlarına ve doğa olaylarına karşı dayanımının zayıf olduğunun belirlendiğini, malzemenin teknik şartnameye uygun olmadığını, buna rağmen ... 17 Noterliği'nin 25/04/2008 Tarih ve 14942 yevmiye sayılı işlemiyle davalının 5 nolu hakedişinden 770.000,00 TL ve 6 nolu hakedişinden 774.302,56 TL tutarında davacıya temlik yapıldığını, 23/05/2008 tarihinde 50.000,00 TL, 25/03/2008 tarihinde 32.500,00 TL banka havalesiyle ödeme yapıldığını, ayrıca ... 17.Noterliği'nin 25/09/2008 Tarih ve 32414 yevmiye nolu ihtarnamesiyle bedeli ödenen ancak eksik gönderilen malzemenin sahaya getirilmesinin istendiğini, yine ... 30. Noterliği'nin 12/01/2009 tarih ve 699 yevmiye nolu ihtarnamesiyle 9.501 m2 malzemenin ayıplı olması nedeniyle değiştirilmesinin istendiğini, 15/01/2009 tarihinde malzemenin değiştirildiğini buna rağmen zararın tazmin edilmediğini, yeni malzemenin sahaya uygulanmasından sonra 24/01/2009 tarihinde rüzgarlı havada malzemenin parçalandığını, davacının önerdiği şekilde tamirat yapıldığını fakat 02/02/2009 ve 09/02/2009 tarihlerindeki rüzgarlı havada tekrar parçalanarak dağıldığını, yeni malzemenin şartnameye uygun olmayıp ayıplı olduğunu bu durumun davacıya ihtarnameyle bildirildiğini, davacının yeniden değiştirme talebini kabul etmediğini, bunun üzerine malzemenin değiştirilmesi ve zararın tazminin yeni bir ihtarnameyle istendiğini, talebe rağmen malzemenin değiştirilmediğini, zararın karşılanmadığını, işin kabul ve hakedişin gerçekleşmediğini, davacının alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
KARŞI DAVA:
Davalı-K.Davacı vekili, taraflar arasındaki 19/03/2008 tarihli sözleşme uyarınca karşı davalının teslim ettiği ilk malzemenin sahaya işçilik bedelleri ödenmek suretiyle uygulandığını ancak uygulanan malzemenin ayıplı çıkması ve gönderilen ihtar üzerine durumun davacı tarafından kabul edilip malzemenin değiştirilmesi sonrası yeni getirilen malzemenin de işçilik bedelleri ödenmek suretiyle sahaya uygulandığını, son teslim edilen malzemenin de ayıplı olduğunu ve yeniden işçilik bedeli ödenmek durumunda kalınacağını belirterek karşı davalı tarafından teslim edilen 18082 m2 malzemenin sözleşme ve teknik şartnameye uygun ayıpsız misli ile değiştirilmesine, bu mümkün olmadığı takdirde bedelinin iadesine, ayıplı malzeme teslimi nedeniyle uğranılan zarara karşılık 101.293,73 TL'nin zarar tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP :
Davacı-K. Davalı vekili, teslim edilen malzemenin şartnameye, sözleşmeye uygun ve ayıpsız olduğunu, malzemenin serilmesinden sonra belirli süre içerisinde üzerinin örtülmesi gerektiğini, uzun süre güneş altında kalması sebebiyle kısmen deformasyon meydana geldiğini, deforme olan malzemenin üzerine uygulanmak üzere 18/10/2008 tarihinde 6240 m2, 25/10/2008 tarihinde ise 2300 m2 olmak üzere toplam 8580 m2 Geotekstil malzemenin karşı tarafa bedelsiz olarak teslim edildiğini, daha sonra 9501 m2 Geotekstil malzemenin 15/01/2009 tarihinde karşı tarafa teslim edildiğini böylece davacı şirkete satışa konu 18051 m2 miktarında Geotekstil malzemenin bedelsiz olarak teslim edildiğini, değiştirilen malzemenin tamamıyla ihale makamı tarafından onaylanıp şartname ve sözleşmeye uygun bulunduğunu, karşı tarafında hakedişlerini aldığını belirterek karşı davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından teslim edilen mal karşılığı davalı tarafından yapılan ödemenin Euro'ya çevrilmesi karşılığında eksik ödeme yapıldığı iddiasına dayalı itirazın iptali. Karşı dava ise; davacı tarafından teslim edilen malzeme ile uygulama yapıldıktan sonra malzemenin ayıplı çıktığı iddiasına dayalı malzemenin ayıpsız misliyle değiştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde uğranılan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 19/03/2008 tarihli sözleşmenin 2. maddesine göre, Karaman İli Katı Atık (1. Etap) Bertaraf Tesisi İnşaatı İşinde kullanılacak olan 4 kalem ürün davacı tarafından davalıya teslim edilecektir. 4 kalem ürünün toplam bedeli KDV dahil 907.151,28 Eurodur. Şevlerde drenaj amaçlı kullanılacak kompozit malzeme miktarı 16.600 m2 olup şantiye teslimi KDV dahil toplam bedeli 54.846,40 Euro'dur.
Sözleşmenin 5. maddesine göre satıcı davacı sözleşme kapsamındaki malzemeleri teknik şartnamelerine uygun temin edecektir.
Sözleşmenin 6. maddesinde ödemeler ve satış şartları düzenlenmiş olup 7. bentte ödemelerin Euro bazında yapılacağı TL cinsinden ödemelerde ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kurunun esas alınacağı belirtilmektedir.
Sözleşmede 16.600 m2 drenaj kompoziti teslim edileceği belirtilmesine rağmen davacının 19/06/2008, 31/07/2008, 28/08/2008 tarihlerinde toplam 18.081 m2 malzeme teslim ettiği anlaşılmaktadır.
Teslim edilen malzemeye ilişkin katologtan malzemenin katolog değerlerinin teknik şartnameye uygun olduğu görülmektedir. Ürünün montajdan iki hafta sonra üzerinin örtülmesi gerektiği aksi halde dayanımında kayıplar ortaya çıkabileceği anlaşılmaktadır. Teknik şartnamede drenaj kompozitlerinin üç boyutlu HDPE'den oluşmuş Geonet malzemesinin her iki tarafında polietilen kaplanmak suretiyle UV dayanımı kazandırılmış ve kesiksiz liflerden üretimi örgüsüz Jeotekstil ile kaplı olacağı, kullanılacak Jeotekstilin her iki yönde de simetrik özellikler göstereceği, EN ISO 10319 Standartlarına göre min.8Kn/m yük taşıyacağı , EN965'e göre min. 125gr/m2, CBR (EN ISO 12236) dayanımı min.1500 EN olacağı belirtilmektedir.
Denetim şirketi olan Duru...Ltd.Şti'nin 10/03/2009 tarihli yazısında işin 06/01/2009 tarihi itibariyle geçici kabulünün yapıldığı, 02/03/2009 tarihinde yapılan incelemede ise aşırı rüzgar sebebiyle koruma amaçlı Geotekstil örtünün 1/10 oranındaki kısmının lot tabanındaki ankrajlardan çıkarak deforme olduğu, bu kısmın ve ayrıca lot şevindeki yırtılmış, parçalanmış 3 ano miktarındaki drenaj kompozit malzemenin de sökülerek yeniden yapılması gerektiği hususu davalıya bildirilmiştir.
İdarenin 18/01/2010 tarihli yazısına göre davalı yükleniciden ceza kesilmediği anlaşılmaktadır ayrıca dosyadaki hakedişlerde de ceza kesintisinin olmadığı görülmektedir.
12/01/2009 tarihli keşide edeni HVK...Ltd. Şti, muhatabı Tekno...A.Ş. olan ... 30.Noterliği'nin 12/01/2009 Tarih ve 699 yevmiye nolu ihtarnamesinde sözleşme gereğince temin edilen 18.081 m2 drenaj kompozit malzemesinin 19/06/2008, 31/07/2008 ve 28/08/2008 tarihlerinde şantiyeye Tekno...A.Ş. tarafından intikal ettirildiği, işçilik ve montaj imalatının HVK...Ltd. Şti tarafından karşılandığı, ancak malzemenin sözleşmeye uygun olmaması sebebiyle değiştirilmesinin ihbar edildiği, ihbarın Tekno...A.Ş ye ulaşmasından müteakip 6.240 m2 malzemenin 18/10/2008 tarihinde, 2.340 m2 malzemenin 25/10/2008 tarihinde olmak üzere toplam 8.580 m2 UV dayanımlı ve teknik şartnameye uygun malzemenin şantiyeye Tekno...A.Ş. tarafından nakledildiği ve HVK..Ltd.Şti. tarafından malzemenin kaplanması için işçilik bedeli ödendiği, geriye kalan UV dayanımlı ve teknik şartnameye uygun 9.501 m2 lik malzemenin gönderilmesinin istendiği, işçilik bedelinin de yine HVK...Ltd. Şti tarafından ödenmek durumunda kalınacağı belirtilmektedir.
9.501 m2 malzemenin de 15/01/2009 tarihinde davacı tarafından davalıya teslim edildiği dosya içeriğiyle sabittir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda asıl davanın kısmen kabulü ile karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine Yargıtay tarafından davalı-karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile asıl davanın dayanağı olan takipte Euro cinsinde talepte bulunulduğu, davalının davacıya Euro cinsinden borcu olmadığından TL cinsinden alacak hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddi gerektiği, karşı dava yönünden ise; davacının işçilik masraflarından kaynaklanan zararının piyasa rayiçlerine göre tespit ettirilmesi ve TL cinsinden karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma ilamına uyularak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Asıl dava yönünden sözleşmede satışın Euro üzerinden olacağı ve TL ile ödeme yapılması halinde TCMB efektif satış kuruna göre mahsup yapılacağı ve arada eksik ödeme kalırsa kur farkı olarak talep edileceği belirtilmiştir. Davalı tarafın yapılan bilirkişi incelemesinde Euro borcunun TL olarak ödediği ancak eksik ödeme nedeniyle TL cinsinden kur farkı borcu doğduğu anlaşılmaktadır. Uyulan bozma ilamı gereğince döviz cinsinden alacağı olan davacının TL'ye çevirerek takip yapması mümkün ise de; TL cinsinden alacağı olan kimsenin döviz cinsinden takip yapması mümkün olmadığından davacının Euro cinsinden icra takibi yapması haklı görülmediğinden asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan incelemede, bozma ilamına uyularak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacı-karşı davalı tarafından teslim edilen malzemenin ayıplı olduğu, ayıplı malzemenin davacı-karşı davalı tarafından değiştirildiği, yeni malzemenin ayıpsız olup geçici kabulün de yapıldığı, buna karşılık davalı-karşı davacı yüklenici tarafından döşenen malzemelerin yerlerinden sökülmesi, değiştirilmesi için gerekli işçiliğin maliyetinin davacı-karşı davalıdan tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır. Bozma ilamı uyarınca piyasa rayiç değeri ve TL karşılığı zararın tespiti için bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi tarafından düzenlenen 29/03/2021 tarihli raporda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yayınladığı birim fiyat esas alınarak dava tarihi itibariyle 17.850 m2 için işçilik bedelinin 18.564,00-TL olduğu belirlenmiş, karşı davacının ve davalının itirazları üzerine piyasa rayici esas alınarak rapor düzenlenmesi talep edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16/05/2022 tarihli ek raporda dava tarihi itibariyle inşaat yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma dahil işçilik değerinin 1,15-TL KDV ve yüklenici kârı dikkate alındığında 1,70-TL olacağı, buna göre 17.850 m2 için bedelin 30.345,00-TL olduğu belirlenmiş, bilirkişi son raporu denetime uygun olarak doğru verilerle hazırlanmış olduğundan hükme esas alınmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
A)1-Asıl davada davacının TL cinsinden alacağı saklı kalmak kaydıyla itirazın iptali davasının reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 341,30 TL harcın düşümü ile fazladan alınan 260,60 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendini vekille temsil ettiğinden A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 5.839,05 TL vekalet ücretinin davacı ......A.Ş'den alınarak davalıya ödenmesine,
B)1-Karşı davanın kısmen kabulü ile
30.345,00 TL'nin 17/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 2.072,86 TL harcın peşin alınan 67,50 TL harç ve tamamlama harcı 1.440,00-TL'nin düşümü ile eksik alınan 565,36 TL harcın davalı ......A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının 15,60 TL başvurma harcı, 67,50 TL peşin harç, 2,50 TL vekalet harcı, 1.440,00-TL tamamlama harcı, 2.023,25 TL temyiz ve karar düzeltme harcı, 527,50 TL posta-davetiye gideri, 3.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.176,35 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.081,14-TL'sinin davalı ......A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ......A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 10.023,33-TL vekalet ücretinin davacı .....Ltd. Şti.'den alınarak davalı ......A.Ş.'ye verilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde verilerek dilekçe ile Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸