T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/357 Esas - 2022/654
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/357 Esas
KARAR NO: 2022/654
BAŞKAN:...
KATİP: ...
DAVACI ...
DAVALI : ...
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 04/08/2020
KARAR TARİHİ: 07/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin yüklenimindeki Yamanlı II Hidroelektrik Santralı İnşaatı ve Hidromekanik İşleri Yapım sözleşmesini, dava dışı ... Enerji Üretim AŞ.'nin 4.3.2014 tarihinde tek yanlı olarak feshettiğini, sözleşmenin teminatı olan, davalı ... TAŞ. 4. Levent Şubesine ait 5.5.2011 tarih-A no:293226 sayılı 16.049.016,00-TL bedelli banka teminat mektubunu nakde çevirip mal varlığına kattığını, nakde çevrilen teminat mektup bedeli esas alarak 26.3.2014 tarihinde ... 27. İcra Müdürlüğünün 2014/6371 E. sayılı dosyasından müvekkil ve kefiller aleyhinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı, takip talebinde 16.219.895,28-TL'nin tahsilinin talep edildiğini, takibe konu alacağın % 72 oranında işletilen temerrüt faizi ile birlikte toplam 16.219.895,28-TL olduğunu, davalı Banka'nın nakde çevrilen teminat mektubu bedeli için uyguladığı %72 oranındaki temerrüt faizinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı Bankanın icra takibini başlattığı 26/3/2014 tarihinde, TCMB verilerine göre Bankaların uyguladıkları ticari kredi faiz oranı 21/3/2014 tarihinde %15,31, 28/3/2014 tarihinde ise %15,92 olduğunu, taraflar arasındaki kredi sözleşmesinde, davalı Bankanın, temerrüt halinde %72 faiz uygulayacağı yazılı olmadığını, Bankanın uyguladığı %72 temerrüt faizinin mesnedinin olmadığını, ayrıca bu durumun emsal nitelikteki yargısal içtihatlar ile TBK 88 ve 120.maddelerindeki düzenlemelere de aykırı olduğunu beyanla davalı bankanın ... 27. İcra Müdürlüğünün 2014/6371 Esas sayılı dosyasından müvekkil aleyhine yıllık %72 temerrüt faizi uygulama hakkının bulunmadığının tespitine, muarazanın giderilmesine, uygulanması gereken faiz oranının Mahkeme tarafından belirlenmesine, fazlasını talep hakkı saklı tutulmak kaydı ile davalı Banka tarafından haksız ve dayanaksız biçimde %72 temerrüt faizi uygulanması sebebiyle ... 27. İcra Müdürlüğünün 2014/6371 E. sayılı dosyasından çok yüksek miktarda borçlu konuma sokulan müvekkilin anılan dosyadaki tahakkuk etmiş faiz tutarından şimdilik 550.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair bütün haklar saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; menfi tespit davalarının kısmi dava olarak açılamayacağını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili tarafından dava konusu takibe konu alacaklara uygulanan faiz oranının kredi sözleşmesine uygun olduğunu, davacı Şirkete 01/04/2011 tarih , 80.000.000,00 TL bedelli Genel Kredi Taahhütnamesi, 19/09/2012 tarih , 46.250.000,00-TL Genel Kredi Sözleşmesi gereğince nakdi/gayrinakdi ticari krediler kullandırıldığını, Tacir sıfatına haiz taraflarca imzalanan taahhütname/sözleşme hükümlerinde akdi ve temerrüt faizi oranlarına ilişkin açık düzenlemeler mevcut olup icra takibinde talep ettiğimiz faiz oranı bu hükümlere uygun olarak T.C. Merkez Bankası’na bildirmiş olunan oranlar kapsamında belirlendiğini, ilgili yasal mevzuata ve taraflar arasında imzalanan taahhütname/sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, Genel Kredi Taahhütnamesinin 28.maddesinin (m) paragrafında ve Genel Kredi Sözleşmesinin 5.13.16.maddesinde teminat mektuplarının nakde tazmin edilmesi halinde Genel Kredi Taahhütnamesinin 4/V maddesinin (a) paragrafına ve Genel Kredi Sözleşmesinin 2.7.1. maddesine atıfta bulunarak temerrüt tarihinden itibaren müvekkil banka tarafından uygulanan ve T.C.Merkez Bankası'na bildirilen en yüksek kredi faiz oranının 2 katına kadar hesaplanacak faiz oranmm uygulanabileceği hüküm altına alındığını, nakde tazmin tarihi itibariyle T.C.Merkez Bankası'na bildirilen faiz oranlarım gösteren tablonun dilekçe ekinde sunulduğunu, tabloda kredilere uygulanabilecek en yüksek akdi faiz oranı % 50 olarak bildirilmiş olup bankanın bu oranın 2 katı olan % 100 oranına kadar temerrüt faizi talep etme hakkı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
- Genel kredi sözleşmesi ekleri ile noter hesap kat ihtarnamesi
- ... 27. İcra Müdürlüğünün 2014/6371 E. sayılı takip dosyası örneği
-Bankacı bilirkişi asıl ve ek raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağa dayalı olarak başlatılan icra takibinde uygulanan faiz oranı ve bu orana dayalı olarak tespit edilen faiz alacağı nedeni ile menfi tespit ve bu muarazanın men'i istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamıza sunulan genel kredi taahhütnamesi ve genel kredi sözleşmesinin incelenmesinde; 01/04/2011 tarihli genel kredi taahhütnamesinin davacı şirket ile davalı banka ve dava dışı müşterek borçlu-mütesilsil kefiller arasında imzalandığı, 80.000,00-TL bedelli kredinin davacıya tahsis edildiği, taahhütnamenin V) temerrüt faizi ve takip komisyonu başlıklı maddesinde temerrüt faizi oranı başlıklı " a bendinde" "işbu taahhütnamenin 5 ve 6 madde hükümlerine istinaden bankanıza olan borcunuzun muacceliyet kesbetmesi ve mütemerrit duruma düşmemiz halinde, temerrüt tarihinden borcunuzun tamamen tasfiye edildiği tarihe kadar, bankanızın tarafımıza kullandırdığı nakdi kredinin kullandırıldığı tarih ile temerrüt tarihi arasındaki süre içinde bankanızca uygulanan TL krediler için TL kredilere uygulanan, yabancı para krediler için ise o döviz cinsinden kredilere uygulanan en yüksek kredi faiz oranının iki katı tutarında, temerrüt tarihi itibariyle temerrüt faiz hesaplamasına, esas alınacak nakdi kredi riskimizin bulunmaması halinde ise bankanızın kredinin kullandırıldığı tarih ile temerrüt tarihi arasındaki süre için nakdi ticari kredilere uyguladığı en yüksek kredi faiz oranının iki katı tutarında temerrüt faizi uygulamasını kredi asıl borçlusu konumundaki davacı şirketin kabul ve beyan ettiği, yine taraflar arasında imzalanan 19/09/2012 tarihli ve 46.250,00-TL bedelli genel kredi sözleşmesinin 5.13.16.maddesinde ve ayrıca teminat mektuplarının nakde tazmin edilmesi halinde Genel Kredi Taahhütnamesinin 4/V maddesinin (a) paragrafı ile genel kredi sözleşmesinin 2.7.1. Maddesinde kredi borcunun geri ödemesinde davalı bankanın TL cinsinden kredilere uyguladığı faizin iki katı oranında temerrüt faizi uygulanmasını davacının kabul ettiği, davacı şirketin kredi sözleşmelerinden kaynaklanan borcunu vadesinde geri ödememesi üzerine ... 14.Noterliğinin 20/03/2014 tarih ve 01866 yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi keşide edilerek dava konusu icra takibinin başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dosyamız arasına örneği celp edilen ... 27.İcra Müdürlüğünün 2014/6371 E.sayılı takip dosyası incelendiğinde dosyamız davacısı şirket aleyhine davalı banka tarafından dava konusu genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan nakdi ve gayrinakdi alacağa ilişkin olarak başlatılan icra takibi olduğu, 2745395/95/4 referans nolu nakdi kredi yönünden takip tarihine kadar işlemiş toplam 128.520,52-TL faiz alacağının %72 oranında uygulanan faiz oranları talep edildiği, yine ferileri ile birlikte belirtilen nakdi kredi yönünden toplam 16.200.808,03-TL alacağın asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek olan yıllık %72 oranındaki temerrüt faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği görülmüştür.
Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamız bankacı bilirkişiye tevdi edilerek dava konusu icra takibinde davacının uyguladığı davacının itirazına konu faiz oranı ve takibe konu işlemiş faiz miktarı değerlendirilmek üzere bilirkişi raporu temin edilmiş, dosyamıza sunulan 21/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu icra takibinde 2745395/95/4 referans nolu nakdi kredi alacağının tazmin olunan banka teminat mektubu kredisinden kaynaklandığını, davalı banka tarafından aynı dönemde nakdi kredilere ilişkin olarak uygulanan azami kredi faiz oranının %42 olarak TCMB'ye bildirildiği dikkate alındığında bu oranın iki katı olan %84 oranında temerrüt faizi uygulanabileceği, yine bankaların emsal nitelikteki kredi faiz oranlarının piyasa ortalaması dikkate alındığında %40,12 olup bu oranın iki katı tutarının ise %80,24 olduğu, bu nedenle davalı bankanın uyguladığı %72 faiz oranın makul olduğu belirtilerek dava konusu takip tarihi itibariyle davacı kredi asıl borçlusu şirketten yapılan hesaplamaya göre 16.065.006,01-TL asıl alacak, 128.520,52-TL işlemiş faiz, 6.426,05-TL %5 oranında BSMV olmak üzere toplam 16.200.011,58-TL banka teminat mektubunun tazmininden kaynaklanan alacağının mevcut olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekilinin itirazları değerlendirilmek üzere ve dava konusu kredinin tahsis tarihi itibariyle aynı nitelikteki kredilere fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı da dikkate alınarak ek rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi ek raporunda ise özetle; davalı bankanın TCMB'ye bildirdiği ve emsal bankaların kısa vadeli kredi faiz oranları dikkate alındığında dava konusu icra takibinde tazmin olunan banka teminat mektubundan kaynaklanan nakdi kredi alacağının uyguladığı %72 temerrüt oranının makul olduğu, bu oranın uygulanması halinde asıl raporda belirtilen miktarda ve takip tarihi itibariyle davalı banka alacağının mevcut olduğu, davalı bankanın davacı yönünden temerrüdün gerçekleştiği takip tarihi olan 2014 yılı Mart ayında ticari kredi kartlarına ve ticari kredili mevduata uygulanan %24,24 akdi faiz oranının iki katı olan %48,48 temerrüt faizi oranının uygulanması halinde ise; davalı bankanın davacı şirketten 16.200.011,58-TL-16.155.966,60-TL = 44.044,98-TL fazla alacak talebinde bulunduğu mütala edilmiştir.
Bu bağlamda yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; işbu davanın dava konusu genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan icra takibi nedeniyle takibe konu tazmin edilen banka teminat mektubuna ilişkin nakdi kredi alacağı yönünden takipte haksız yere yüksek temerrüt faizi oranı uygulandığı iddiasına dayalı menfi tespit ve muarazanın men'i istemi olduğu, dosyamıza sunulan ve mahkememizce de benimsenen bilirkişi asıl raporu ile taraflar arasında imzalanan ve yukarıda değinilen kredi sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında davalı bankanın dava konusu takipte uyguladığı faiz oranını olarak belirlediği yıllık %72 oranının aynı dönemde diğer bankaların fiilen uyguladığı ve davalı bankanın TCMB'ye bildirdiği faiz oranının iki katı ile uyumlu ve makul olduğu, davacının iddiasının aksine dava konusu kredinin mahiyeti itibariyle somut uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK'nın 88. Ve 120. Maddelerinde düzenlenen faize ilişkin sınırlamaların uygulanmasına hukuken olanak bulunmadığı, bu durumda davacının işbu davada itirazına ve muarazanın men'i talebine konu banka teminat mektubu tazmininden kaynaklanan nakdi kredi alacağına ilişkin olarak kendisinden haksız yere fazla temerrüt faizi talep edildiği iddiasının yerinde olmadığı nitekim dava konusu icra takibinde bahse konu nakdi kredi alacağı kalemi yönünden yıllık %72 oranında hesaplanarak takibe konu edilen işlemiş temerrüt faizi miktarının 128.520,52-TL olup bu miktarın hesaplanmasında da bir isabetsiz bulunmadığı, bu değerlendirme çerçevesinde denetime elverişle görülmekle benimsenen bilirkişi asıl raporu ile ek raporun d bendindeki alternatifli hesaplamalardan 1.nolu hesaplama dikkate alındığında davacının icra takip tarihi itibariyle davalı bankaya davacı borçludan takip tarihi itibariyle 16.065.006,01-TL asıl alacak, 86.572,94-TL işlemiş faiz, 4.328,65-TL %5 oranındaki BSMV olmak üzere toplam 16.155.966,60-TL banka teminat mektubu tazmininden kaynaklı alacaklı olduğu sabit olduğu, bu nedenle de davacıdan fazladan talep ve tahsil edildiği kanıtlanan işlemiş faiz alacağı bulunduğu kanıtlanamadığından davanın reddi gerektiği kanaatine varılmakla açıklanan gerekçelerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 80,70-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 9.392,63-TL harçtan mahsubu ile bakiye 9.311,93-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı kendisinin vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 78.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/09/2022
Başkan ...
e-imza
Katip ...
e-imza