T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/609 Esas - 2023/471
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/609 Esas
KARAR NO: 2023/471
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2019
KARAR TARİHİ: 13/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu ve bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasının ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, Özel güvenlik hizmetinde ihale edilen her bir yüklenici firmanın ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini ve söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak Sorumluluğun bu firmalara ait olduğunu, Dava dışı ... adlı özel güvenlik işçisinin davalı şirketlerin bünyesinde Mermer Ajans Amirliği 4 nolu açık yığın sahasında 17.06.2015-15.05.2017 tarihleri arasında çalışmakta iken çalışmış olduğu işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firma tarafından iş aktinin sona erdirildiğini, Dava dışı işçinin 23.05.2018 tarih ve 13052 sayılı ihtarname ile müvekkilinin Diyarbakır Şube müdürlüğüne tahakkuk edecek tazminatlarının ödenmesini ihtar ettiğini, Yapılan inceleme neticesinde dava dışı işçiye 12.084,58 TL işe başlatmama tazminatı ve 92,42 TL damga vergisi olmak üzere brüt toplam 12.177,00 TL meblağ, boşta geçen süre tazminatı olan 6.601,48 TL ve 17,52 TL damga vergisi olmak üzere brüt toplam 6.619,00 TL ve ihbar tazminatı olan 4.524,55 TL ve 21.84 TL damga vergisi dahilolmak üzere toplam 4.546,39 TL meblağ olmak üzere brüt toplamda 23.342,39 TL'nin müvekkili Kurum tarafından ödendiğini, Davalılar ile müvekkili Kurum arasında 01.11.2016-31.08.2017 tarihleri arasında hizmet alım sözleşmesinin imzalandığını, Dava dışı işçinin bünyesinde çalıştığı şirketler tarafından müvekkilinin güvenlik hizmetlerini yerine getirmek üzere görevlendirildiğini, Dava dışı işçinin müvekkilinin değil davalıların işçisi olduğunu ve açılan işe iade davası sonucunda işçinin davalı şirketlere işe iadesine karar verildiğini, Dava dışı işçiye ödenen tazminatın taraflar arasında imzalanan teknik şartnamenin 14. Maddesinin 5. Fıkrası uyarınca müvekkilinin değil davalıların sorumluluğunda olduğunu, Müvekkili Kurum ve davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerin ilgili maddeleri, 4875 sayılı İş Kanunun 2/6 maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 162-168 maddeleri ve teknşik şartnamenin ilgili hükmü uyarınca dava dışı işçiye müvekkili Kurum tarafından ödenen bedelin müvekkiline iade edilmesi gerektiğini belirterek davanın kabulü ile 23.342,39 TL'nin 03/08/2018 ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili dilekçesinde özetle; İş Kanunun 2. Maddesi uyarınca asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olması nedeniyle dava dışı işçiye ödenen tazminatın müvekkillerine rücu edilemeyeceğini, müvekkili şirketlerin davacı Kurumdan ihale ile iş aldığını ve ihaleyi kazanan müvekkil şirketlerin mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini, Davacı Kurumun, ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğünü, Davacı tarafın, deponun kapatılacağını davalılara yalnızca bir gün önceden bildirmesi nedeniyle müvekkili şirketlerin işçilere bilgi verme, tutanak tutma, ihbar önelleri v.s için zamanının kalmadığını, yine bu depolar kapandığı için işçileri işe iade almanın da mümkün olmaması nedeniyle müvekkili şirketlerin işçilerin işten çıkarılması veyahut işe iade alınmasında herhangi bir kusuru bulunmadığını, ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesinin de olmadığını, davacı Kurumun ilk başta ihale ettiği işçi sayısını, müvekkili şirketlere haber dahi vermeden depoları kapatarak azaltmaları sonucu "İşçileri size iade ettik, işten çıkartmadık." yönündeki beyanlarının açıkça hakkın kötüye kullanılması olduğunu, davacının iş bu dava sonunda haklı çıkmaları şartıyla geri ödenmesi ya da mahsubu için vergi dairesinden talepte bulunabilmeleri nedeniyle ödediği damga vergisinin müvekkili şirketleri ilgilendirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, hizmet alım sözleşmesine istinaden doğan dava dışı işçiye yapılan ödemenin yüklenici şirketlerden rücuen tahsili istemidir.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra dava dışı sigortalı işçiye ait sigorta hizmet kayıtları celp edildikten sonra dosyamızda hesap bilirkişi raporu aldırılmış, 26/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu ödemenin, dava dışı işçinin davalı şirketlerin bünyesinde 17.06.2015-15.05.2017 tarihleri arası çalışma dönemini kapsadığı, bu ödemenin davacı Kurum ile davalı firmalar arasında imzalanmış sözleşmelerde işçilik alacaklarından alt işverenlerin sorumlu olacağına ilişkin hüküm bulunması nedeniyle emsal yargı kararları ve TBK hükümlerine göre davalı firmalardan rücu edilebileceği, ancak Sayın Mahkemece işçinin işe iade talebi doğrultusunda doğan tazminatların fiili işçilik dışında olması, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçinin işe iadesinin işverenin kabulü olmadan mümkün olamayacağı göz önünde bulundurulduğunda tarafların dava konusu tazminatlardan birlikte sorumlu olduğu kanısına varılabileceği mütalaa olunmuştur.
Davacı kurum ile davalı arasında düzenlenen sözleşmede sözleşme süresince yüklenici şirket bünyesinde çalıştırdığı işçilerin işe alınması, işten çıkarılması neticesinde doğabilecek tüm yükümlülüklerin yüklenici şirkete ait olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Kıdem tazminatı alacağı yerleşik Yargıtay kararları uyarınca (23. H.D'nin 2014/5216 E-2015/4986 K) her bir işverenin işçinin kendi çalıştırdığı döneme isabet eden miktarla sınırlı olarak sorumlu olup, son işveren ise yıllık izin ücreti alacağı ve fesih ihbar alacağından sorumludur. (11. H.D'nin 2013/166 E -18061 K)
İşe başlatmama ücreti ile boşta geçen süreye ait ücretten yerleşik Yargıtay kararları uyarınca işe iade kararının işin niteliği gereği, ancak davacıya ait iş yerinde gerçekleştirilebileceği, ayrıca müteselsilen sorumluluğa karar veren mahkeme hükmü nazara alındığında dava dışı işçiye ödenen işe iade tazminatından davalının yarı oranında sorumlu olduğu kabul edilmiştir. (Yargıtay 15. Hukuk 2021/937E-2021/2824K, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2021/1309E-2021/208K, Yargıtay 23. Hukuk dairesinin 2019/2062 E,2020/3372K,)
Bahse konu hizmet alım sözleşmesinin ve eklerinin imza tarihi ile sözleşmede açıkça davalı yüklenici Şirketin işçilik alacaklarından hukuki sorumluluğu öngörülmesine göre, davacı kurum davalı yüklenici Şirketden çalıştırdığı işçinin işçilik hakları bağlamında işçinin işe başlatılmamış olması nedeniyle ödenmiş olan tazminatlardan Yargıtay 15. Hukuk ve 23. Hukuk dairesinin içtihatları gereğince davalı ile davacı idarenin ödenen tüm bedellerden yarı yarıya sorumlu olacağı kanaatine varılmış olup dava konusu ödemenin Mahkememiz’ce de benimsenen bilirkişi raporunda hesaplanan kısmını davalıdan rücuen talep etmekte hukuken haklıdır.
Bu bağlamda, toplanan delillere göre açıklanan gerekçelerle; davanın kısmen kabulü ile Dava konusu yapılan alacağın yarısı olan 11.671,16 TL alacağın; ödeme tariHi olan 03/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek (talep gibi) yasal faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine gerektiği kanaatine varılmış olup açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
11.671,16-TL rücu alacağının 03/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 797,25-TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 398,63 TL harç ile 59,30 TL Islah harcıN mahsubu ile noksan olan 339,32-TL harcın davalılardan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Arabulucu ücreti olarak yatırılan 1.320.00 TL ücretin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5- Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan başvurma harcı, peşin harç ile Islah harcı, vekalet harcı olmak üzere toplam 508,73 TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 2551,00 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olan yargılama giderinin haklılık oranına göre 1.275,50- TL sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
8- Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalını yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2023