T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/202 Esas
KARAR NO: 2023/911
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVA: Tapu İptali ve Men'i Müdahale ile Ecrimisil (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/04/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/12/2023
Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan Tapu İptali ve Tescil ile Müdahalenin Men’i ve Ecrimisil (Kooperatif üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ortağın ferdileşmeden sonra daha kooperatif amaçları için faaliyetleri devam ederken sırf aidat ödememek için Kooperatiften istifa ettiği halde kooperatif üyesi olarak aldığı tapuyu geri vermediği için halen adına tescilli olan ... ... ... nolu bağımsız bölümün adına olan tapu kaydının iptali ile kooperatif adına tesciline, mümkün olmaması halinde daire bedelinin, davalıdan tahsili ile davacı kooperatife verilmesine, aidatların hesaplanarak davalıya ödenmek üzere depo edilmesine, fazlaya dair hakları saklı kalarak şimdilik 1.000,00-TL ecrimisilin davalıdan faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi dileği ile kooperatifin 335 adet ortağından sadece 206 ortağa konut tahsisi yapıldığını, diğerlerine henüz konut tahsisi yapılmadığını, bu nedenle kooperatifin devam ettiğini, bir kısım ortakların konut tahsisi yapılmayan ortaklara konut tahsisi yapılması için gerekli aidatları ödememek amacıyla kooperatiften istifa ettiğini, buna karşın konutu iade etmediklerini ve konutu kullanmaya devam ettiklerini, bu nedenlerle öncelikle dava sonuna kadar aynı nizalı olan 44768 ada 3 parseldeki 6 D Blok 10 bağımsız bölümün üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi ve davanın konusuz bırakılmaması için tapu kaydına ihtiyati tedbir şerhi konulmasına, İstifa tarihinden bugüne dek işgalci durumunda olması nedeniyle şimdilik 1.000,00-TL ecrimisilin faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı kooperatife verilmesine, fazlaya ilişkin kısmının saklı tutulmasına, davalının ödemiş olduğu aidatların tespitine, bu miktardan genel giderler düşüldükten sonra kalan kısmın davalı adına depo edilmesine, davalı adına kooperatif tarafından tescil edilen 44768 ada 3 parsel üzerinde inşa edilen 6-D Blok 10 bağımsız bölümün iptali ile kooperatif adına tapuya tesciline, mümkün olmaması halinde daire bedelinin, davalıdan tahsili ile davacı kooperatife verilmesine, davalının taşınmaza vaki müdahalesinin önlenmesine, taşınmazın boş olarak davacı kooperatife teslimine, fazlaya ilişkin ve diğer hakların saklı tutularak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili ise sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava harcının sadece ecrimisil yönünden yatırılmış olmasının usule aykırı olduğunu, huzurdaki davada davacı taleplerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa aykırı olarak açıldığını, Kanunun 81/2 hükmünde de açıkça ve emredici şekilde belirtilmiş olduğu üzere müvekkili ortaklıktan çıkmış olsa dahi kendisine ferdileştirilmesi yapılmış olan ... ... ... numaralı bağımsız bölümün herhangi bir şekilde tapu iptali veya tescilinin yapılması veya değerinin belirlenerek kooperatife ödenmesinin kanunen mümkün olmadığı, davanın bu talepler yönünden reddi gerektiği, söz konusu taşınmazın ferdileştirilmesinin usulüne uygun yapılmadığı, müvekkilinin kooperatif üyesi olduğu dönemde daire ve şerefiye bedelini ödemiş ve davacı Kooperatif tarafından müvekkiline ferdileşme ve kat mülkiyetine geçmede eksik ödeme olmadığına dair belge verildiğini, müvekkili tarafından gerekli tüm aidatların da eksiksiz olarak ödenmesinin akabinde noter kanalı ile davacı kooperatife istifa beyanını içeren istifaname gönderildiğini, bunun üzerine davacı kooperatifin 129 karar numara ve 01/09/2015 tarihli yönetim kurulu kararında müvekkili tarafından ödenmesi gereken tüm aidatların ödendiği beyanı ile istifanın kabulüne karar verildiğini açıkça belirttiğini, Yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle zamanaşımı def’inini hak düşürücü süre, husumet, yetki, görev ve iş bölümü itirazlarının, derdestlik itirazlarının, kesin hüküm itirazlarının, hukuki yarar yokluğu itirazlarının (ve sair tüm ilk itirazlarının) kabulüne, Usul Hukuku anlamındaki itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine, Mahkeme tarafından aksi kanaatte olunması halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Kooperatif ticari defter ve belgeleri
-Davacının keşide ettiği ... 50.Noterliğine ait 27/08/2015 tarih ve 16291 yevmiye numaralı İstifaname
-İstifanın kabulüne ilişkin Yönetim Kurulu kararı
-Ticaret sicil kaydı
-Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı kooperatifin ferdileşmesinden sonra kooperatif üyeliğinden istifa eden davalı kooperatif üyesine tahsis edilen dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile kooperatif adına tapuya kayıt ve tescili, aksi takdirde terdiden rayiç değerinin davalıdan tahsili ile birlikte davalı tarafından ödenen aidatların hesaplanarak kendisine ödenmek üzere depo ettirilmesi ve dava konusu taşınmaza vâki davalının haksız müdahalesinin önlenmesi ve ecrimisil alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamıza arasına sunulan ... 50.Noterliğine ait 27/08/2015 tarih ve 16291 yevmiye numaralı İstifanamenin ve kooperatif yönetim kurulu kararının birlikte incelenmesinde; davalının 145 numaralı ortağı olarak üyesi olduğu davacı kooperatif üyeliğinden istifa ettiği, davacı kooperatif yönetim kurulunun 01/09/2015 tarih ve 129 sayılı kararı ile davacının 23/02/2014 tarihli Olağan genel kurul kararı gereğince ödemesi gereken aidatlarını ve 05/07/2015 tarihli Olağan Genel Kurul kararı gereğince ödemesi gereken 250*24= 6.000,00-TL toplam aidatını peşin ödemiş olduğundan, istifasının kabulüne ve 145 no’lu üyelikten düşürülmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosyamızda ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazı cevabı ve UYAP üzerinden dosyamız arasına alınan ... 6.ATM ve Yargıtay ilamı birlikte dikkate alındığında; davacı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 7/a maddesi ile alınan karar ile kooperatifin tasfiyesine karar verildiği, bazı kooperatif ortaklarınca ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesine anılan genel kurulun iptali istemiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 09.10.2020 tarih ve 2019/237 E., 2020/504 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, tasfiyeye ilişkin gündemin 7/a maddesindeki kararın nitelikli çoğunlukla alınmadığı gerekçesiyle bu maddenin iptaline karar verildiği, taraf vekillerince hükmün istinafı üzerine Dairemizin 16.03.2021 tarih ve 2020/2064 E., 2021/438 K. sayılı kararıyla HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, istinaf ilamının temyizi üzerine de Yargıtay 6.H.D. Başkanlığı’nın 14.10.2021 tarih, 2021/3431 E.,2021/869K. sayılı ilamı ile kararın Onandığı ve ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 02/12/2021 tarihli, 2019/237E., 2020/504K. sayılı kararı gereğince kooperatifin tasfiyeden döndüğü ve tasfiyeden dönme kararının ticaret siciline re’sen tescil edildiği görülmüştür.
Tapu kaydının iptali talep edilen dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerinin tespiti ve ecrmisil alacağı hususunda gayrımenkul değerleme uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiş, taşınmazın değeri yönünden eksik peşin harç ikmal ettirilmiştir.
Dosyamızda konusunda uzman bilirkişi heyetinden davacı kooperatifin ticari defter kayıtları ile üye kayıt belgeleri inceletilerek rapor ve ek raporlar temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti asıl raporunda özetle; davalının ... 50.Noterliğinin istifanamesini keşide ve davacıya tebliğ etmesinden sonra üyelikten ayrılmasının davacı tarafından kabulüne ilişkin olarak yönetim kurulu kararı alındığı, ancak istifa beyanından sonra davalının kooperatife aidat ödemesi yaptığı, kooperatif mali kayıtlarının incelenmesinde, "Kasım-Aralık 2015, Ocak-Aralık 2016 ve Ocak-Ekim 2017 aylarına ilişkin toplam 7.000,00 TL tahakkuk yapıldığı, bu bedelin 6.000,00 TL sinin davalı tarafından 2017 yılında ödenmiş olduğu, bu yıl sonu itibari ile davalının 1.000,00-TL bakiye borcunun göründüğü, Davacı kooperatifin bir kısım konutlarının inşaatının yapıldığı ve bir kısım ortaklara tahsis edilmiş olduğu, davalı yanın da tahsis edilen konut sahibi ortaklardan olduğu, davalı bakımından dava tarihi olan 02.04.2021 itibari ile toplam 129.068,00-TL aidat borcu tahakkuku yapıldığı, bunun 90.950,00-TL'sinin ödenmiş olduğu, bakiye borcun 8.118,00-TL aidat, 9.071,97-TL faiz olmak üzere toplam 17.189,97-TL borcunun bulunduğu, davalı yanın sahip olduğu konut kullanımı nedeni ile geriye dönük 5 yıl için ecrimisil bedelinin toplam 61.944,00-TL, işlemiş faizinin ise 12.368,04-TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporuna yönelik taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine bilirkişi heyetinden alınan 1.ek raporda ise; Davalı bakımından dava tarihi olan 02.04.2021 itibari ile toplam 129.068,00-TL aidat borcu tahakkuku yapıldığı, bunun 90.950,00-TL'sinin ödenmiş olduğu, bakiye borcun 8.118,00-TL aidat, 9.071,97-TL faiz olmak üzere toplam 17.189,97-TL borcunun bulunduğu, davacı kooperatif tarafından davalı yana her hangi bir çıkma payının ödenmediği, dolayısıyla da davalı payına düşen genel gider payı mahsubunun da yapılmamış olduğu, ir başka deyişle davalı tarafından kooperatife "genel gider payı" ödemesinin söz konusu olmadığı belirtilerek 2. Ek raporda asıl rapordaki tespit ve değerlendirmeler tekrar ve teyit edilmiştir.
Bilindiği üzere; 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1. maddesi uyarınca, yapı kooperatiflerinin amacı karşılıklı yardım ve dayanışma içinde ortaklarını konut veya işyeri sahibi yapmaktır. Kooperatifler giderlerini ortaklarından topladıkları aidatlar ile karşılamak zorunda olduklarından, ortağın da konut isteyebilmesi için yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmesi ve kooperatife borcu olmaması gerekir. İstifa eden ortak ise ancak Kanun'un 17. ve anasözleşmenin 15. maddesine göre kooperatiften istifa ettiği yıla göre genel gider payı düşüldükten sonra ödediği aidatın iadesini isteyebilir. Çıkan veya çıkarılan ortağın, kooperatif ortaklığı nedeniyle edindiği hakları da kooperatife iadesi gerekir. Bunun istisnası Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan kanun maddesinin 5983 sayılı Kanunu'nun 2. maddesi ile değiştirilen 2. fıkrası hükmüne göre; amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar.
Davalı vekili tarafından dosyamıza örneği sunulan davacı kooperatifin 26/06/2022 tarihli Olağan Genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde; 7 no’lu gündem maddesinde 03/07/2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında gündemin 9.maddesinde yer almasına rağmen o tarihte kooperatife karşı açılan tasfiye davasının henüz sonuçlanmamış olması nedeni ile görüşülmesi bir sonraki genel kurul toplantısına ertelenen kooperatif üyeliğinden istifa etmiş üyelerin durumlarının görüşülmesi üzerine alınan 7/a bendindeki karar ile; 2019 yılında alınan tasfiye kararından önce veya sonra istifa etmiş, kooperatiften edimini almış olan üyelerin 2019 yılında alınmış tasfiye kararı iptal edilmiş olduğundan, kooperatif üyelerinin yükümlülüklerinin devamı ve istifalarının geçersiz olmasının 70 kabul oyuna karşılık 1 red oyu ile ve oy çokluğu ile kabul edildiği, aynı kararda ayrıca bu konuda üyeler ile görüşmeler yapılarak ihraç edilen üyenin geri alınması ve sözkonusu ortaklarla geri dönüş konusunda sulh olunması yönünde yönetime yetki verilmesinin de kararlaştırıldığı, yine aynı toplantıda alınan 7/b bendindeki karar ile davacı kooperatiften edimini almış fakat yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyelerin yükümlülüklerinin kooperatif tasfiye edilinceye kadar devam edeceği hususunun da oyçokluğu ile kabul edildiği anlaşılmıştır.
Dosyamızda davacı kooperatif, davalı üyesi iken istifaen üyelikten ayrılan davalı kooperatif üyesine ferdileşme yoluyla tahsis ve tapuda adına kayıt ve tescili yapılan taşınmazın tapusunun iptalini ve ayrıca davalının taşınmaza haksız müdahalesinin men’i ile ecrimisil alacağının davalıdan tahsilini talep etmektedir. İşbu dava 02/04/2021 tarihinde açılmış olup yukarıda açıklanan tasfiye ve tasfiye dönüş süreçleri dikkate alındığında; davanın açıldığı tarih itibariyle genel kurul kararına dayalı olarak tasfiye halinde olan davacı kooperatifin tasfiye halinin yargılama sürecinde sona erdiği sabittir. Bu nedenle, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde 1136 sayılı Kooperatifler Kanununun 81/2.maddesinin uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca, uyuşmazlığın davalının istifasının geçerli olup olmadığı ve davalının istifasından sonra davacının davalıyı yeniden ortak olarak kabul edip etmediğinin irdelenmesi zorunludur.
Bu bağlamda, hemen belirtmek gerekir ki; davalının noter ihtarnamesi ile gerçekleştirdiği istifası hukuka ve usulen uygun nitelikte bir tek taraflı irade beyanı beyanı olup hukuki niteliği gereğince davacı kooperatife ulaşmakla geçerli şekilde hukuki sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle de, sözkonusu istifanamaenin ulaştığı tarihi itibariyle ayrıca davacının yetkili yönetim organının kabulüne gerek kalmaksızın açık kapı ilkesi gereğince istifanın hüküm ifade ettiği ve davalının kooperatif üyeliğinden istifaen ayrıldığı tartışmasızdır. Ne var ki, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporlarında sözkonusu istifa tarihinden sonra davacı kooperatifin davalıdan aidat tahakkuk ve kendisinden tahsil ettiği tespit edilmiştir. Yine, yukarıda değinilen davacı kooperatifin 26/06/2022 tarihli Olağan Genel kurul toplantısında alınan 7/a ve 7/b bendindeki kararlar ile 2019 yılında alınan tasfiye kararından önce veya sonra istifa etmiş, kooperatiften edimini almış olan üyelerin 2019 yılında alınmış tasfiye kararı iptal edilmiş olduğundan, kooperatif üyelerinin yükümlülüklerinin devamı ve istifalarının da geçersiz olmasına karar verildiği açıkça belirtilmiştir. Bu kapsamda, davacı kooperatifin davalının üyelikten usulüne uygun şekilde istifa etmesine rağmen davalıdan aidat tahsil etmeye devam etmesi ve daha sonra sözkonusu davalı üyenin de diğer birkısım üyeler ile birlikte istifasının geçersizliğine en üst karar organı olan genel kurul tarafından karar vermesine rağmen davalı kooperatif üyesine tahsis ettiği konutun tapusunun iptali ve menfi müdahale ile ecrimisil alacağının tahsili istemi ile işbu davayı açarak devam ettirmesi, açıklanan maddi ve hukuki olgular bağlamında TMK’nın 2.maddesi gereğince dürüstlük ilkesi ve çelişkili davranış yasağına açıkça aykırıdır.
Açıklanan gerekçelerle; davacının haklılığı kanıtlanamayan ve hukuki dayanaktan açıkça yoksun davasının reddi gerektiği kanaatine varılmakla; davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 269,85-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 170,77-TL ve 9.136,46-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 9.307,23–TL harçtan mahsubu ile bakiye 9.037,38-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 82.440,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/12/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza