T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/290 Esas - 2023/334
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/290 Esas
KARAR NO: 2023/334
BAŞKAN:...
KATİP....
DAVACI : ....
DAVALI :....
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 24/05/2021
KARAR TARİHİ: 03/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Bakanlar Kurulu tarafından 1995 yılında Gecekondu Önleme Bölgesi ilan edilen ...ili... parsel sayılı arsa nitelikli taşınmazın 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca tahsis edildiği davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'ne 2005-2006 yılında üye olmak için başvuru yaptığını, müvekkilinin yapmış olduğu başvurunun kooperatif yönetim kurulu tarafından usulüne uygun şekilde ortaklığa( üyeliğe) kabul kararı vermesi ile davalı kooperatife ortak olduğunu, müvekkilinin davalı kooperatifin ortakları tarafından ödenmesi karalaştırılan ve belirlenen peşin miktar ortaklık giriş ücreti ile aidatları muntazam ödediğini, 2010 yılına kadar devamlı surette gerçekleştirerek yaklaşık 20.000-TL'yi davalı kooperatife ödediğini, davalı kooperatifin önceki genel kurul toplantılarına ortak (üye) sıfatıyla müvekkili çağrılırken 2009 yılı ve sonrası kooperatif genel kurul toplantılarına sebep gösterilmeksizin davet edilmediğini, müvekkilinin ve diğer bit kısım kooperatif ortaklarının kendi gayretleriyle davalı kooperatif yönetimine ulaşması sonucunda kendilerine 2010 yılının son ayından sonra aidat alınmayacağı, ... ile anlaşma sağlanarak kredi ile kooperatif konut inşaatının bitirileceği daha sonra üyelerin bu kredilerden kendi hesabına düşen kısmı ödeyeceklerinin belirtildiğini, ancak bu konuda kooperatif yönetimi tarafından müvekkiline açık bir geri dönüş yapılmadığını ve net bir bilgi verilmediğini ve müvekkilinin sonraki kooperatif genel kurul toplantılarına da çağrılmadığını, davalı kooperatifin 27/06/2010 ve 30/06/2011 tarihlerinde yapıldığı belirtilen genel kurul toplantılarının usul ve yasaya uygun gerçekleştirilmediğini, müvekkilinin yaptığı araştırmalar sonucunda kooperatif ortaklığından usulsüz olarak çıkarılma girişimleri olduğunu öğrendiğini, kendisine kooperatif ortaklığından çıkarılmaya ilişkin kooperatif yetkili organ kararı tebliğ edilmediğini, kooperatifte yaşanan usulsüzlüklerle ilgili olarak müvekkilinin ve diğer bazı ortaklar tarafından ... Konut Yapı Kooperatifi yönetimi hakkında suç duyurusunda bulunulması üzerine ...Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2017/212995 sayılı soruşturma sonucunda 2018/39459 Esas ve 2018/11076 İddianame sayı ile kooperatif yöneticileri hakkında ceza davasının açıldığını, müvekkilinin kooperatife yapmış olduğu başvurusuna cevaben ellerinde bulunan kayıtlara göre üyelik kaydına ilişkin bilgi belge bulunmadığı, kooperatif defterlerinin incelenmek üzere ...8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/504 Esas sayılı dosyasına gönderildiği şeklinde cevap verildiğini ve bu şekilde muaraza çıkardığını beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla taraflar arasında ortaklık (üyelik) konusunda oluşan muarazanın giderilmesine, davacı müvekkilinin davalı kooperatif ortağı (üyesi) olduğunun tespiti ile mevcut ise; kooperatif ortaklığından kaynaklanan borcunun tespitine ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatife ait tüm belgeler ve defter kayıtlarının ...8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/504 Esas sayılı dosyasına sunulmuş olduğundan kooperatif merkezinde kalan belgeler için de davacının müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu gösterir bir belgenin bulunmadığını, kooperatife ait 2011-2012-2013-2014-2015 ve 2016 mali yıllarına ait genel kurul tutanak fotokopilerinde davacının isminin bulunmadığını, bu kayıtlarda yer alan hazirun cetvellerinde davacının isminin yer almadığı gibi kooperatif merkezinde yer alan kayıtlarda da davacının üye olduğunu gösterir bir kayıt ve belgenin yer almadığını, davacının sunduğu belgelerde kooperatif isminin Lila olarak yer aldığını, dilekçe ekinde sunulan ... Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulunun 08/08/2017 tarihli kararı ile kooperatif üyeleri olan... Yapı Kooperatifi yönetim kurulu üyeleri olan ... 'ın 2017 yılında kooperatif üyeliğini devir aldıklarını, üyelik haklarını devri aldıkları kişilere karşı da mali yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, müvekkil kooperatifin yönetimini devraldığı kooperatif üyeleri içinde davacının isminin yer almadığını, davacının üyelikten ihracına ilişkin işlem yapılmış olduğu ve kendisinini de bu durumdan haberdar olduğunu, ihraç işleminin iptaline yönelik bir dava veya karardan davacı tarafından söz edilmediğini, üyelikten çıkarılma işlemi hakkında iptal yoluna başvurmamış olan davacının 5 yıllık süre içerisinde ödediği bedelin iadesi yolunda da bir başvuruda bulunmadığının anlaşıldığını, kooperatife ait 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 ve 2016 mali yıllarına ait genel kurul tutanak fotokopileri ve ekindeki hazirun cetvelleri incelendiğinde davacının isminin yer almadığı, bir kooperatife üye olan kişinin yıllarca bu kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kooperatif ile iletişim kurmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının yıllar boyunca genel kurullarına katılmamış olduğu halde çağırmadılar diye kooperatifi kusurlandırmaya çalışmasının kabul edilebilir olmadığını beyanla kooperatif üyesi olmayan davacının davasının öncelikle zaman aşımı aksi takdirde usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
- Kooperatif kayıt ve belgeleri
- Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti ile bu konuda oluşan muarazanın men'i ve kooperatif ortaklığından kaynaklanan borcunun tespitine istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan kooperatif mevzuatı alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişiden davalı kooperatif kayıt ve belgeleri inceletilerek rapor ve ek rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza bilirkişi asıl raporunda belirtilen eksik belgelerin dosyaya kazandırılmasından sonra sunulan ve Mahkememiz'ce dosya kapsamındaki verilere ve delillere uygun görülmekle benimsenen bilirkişi ek raporunda özetle; davacının ortaklığa kabul edildiği 04/12/2006 tarihinden sonra gerçekleştirilen genel kurul toplantılarına ilişkin tutanaklar uyarınca kooperatifin 2007 yılında olağan genel kurul toplantısı yapmadığı, 11/06/2006 yılında gerçekleştirilen genel kurulda ise; davacı yanın aidatlarını ödemediğinden bahisle ortaklığının sonlandırıldığının bildirilmesine yönelik 21/5/2023 tarihli yazı uyarınca 20/05/2013 tarihi itibariyle davalının kooperatife ödemesi gereken aidat asıllarının toplamının ise; 200,00-TL (giriş aidatı) olmak üzere toplam 25.050,00-TL olması gerektiği, ancak dosya kapsamında davacı yan tarafından kooperatife yapılan ödemelerin ödeme tarihleri ve miktarlarına ilişkin ayrıntılı kayıtlar yer almadığından, ödemelerin süresinde yapılıp- yapılmadığı ile yapılmadı ise; ödenmesi gerekecek gecikme faizlerinin -fer'ilerinin tutarına ilişkin bir belirleme yapılamadığı, ancak 31/12/2013 tarihli kooperatif bilançosuna ve mizan kayıtlarına göre davacının 2013 yılı sonu itibarıyla ödediği aidatlar toplamının 18.600,00-TL olarak kooperatif kayıtlarında yer aldığı, davacının ortaklığa kabul edildiği 04/12/2006 tarihinden sonra gerçekleştirilen genel kurul toplantılarına ilişkin tutanaklar uyarınca kooperatifin 2007 yılında olağan genel kurul toplantısını yapmadığı, 11/06/2006 yılında gerçekleştirilen genel kurulda ise; uyarınca usulüne uygun olarak gerçekleştirilmemiş olmakla birlikte, davacının kooperatife olan aidat ödeme yükümlülüğünü uzunca bir süre yerine getirmediği, bu durumun kendi beyanlarıyla da ifade edildiği gibi bu durumun davalı kooperatif genel kurul toplantı tutanakları uyarınca üyelerin yıllar itibarıyla ödemeleri gereken aidat tutarları ile kooperatifin bilanço ve mizan kayıtlarından da tespit edildiği, davacı yana aidat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine yönelik olarak davalı kooperatif tarafından ilk olarak 02/02/2009 tarihinde ...18. Noterliği vasıtasıyla 3973 yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiği, ardında davacı yana 07/07/2009 tarihli ve yine 15/04/2013 tarihli yazılarla aidatlarını ödemesinin bildirildiği ve ardından davacının davalı kooperatifin 21/05/2013 tarihli yazısı ile davalı kooperatif ortaklığından 20/05/2013 tarihinde çıkartıldığının bildirilmesine rağmen davacı yanın 2009 tarihinden 2013 tarihine kadar olan süreçte ve sonrasında kooperatif genel kurul toplantılarına katılmadığı, aidat borçlarını ödemediği, aidat borçlarını takip etmediği, davacı yanın bu tarihten çok sonra 14/12/2017 tarihinde ...Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan şikayet dilekçesi ile davalı kooperatif vönetim kırrtıltı Üvelerinden sikavetci olduğu, davacı yönünden üyelik tespiti koşullarının oluşmadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dosya kapsamına ve denetime elverişli görülmekle usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek davacının yeniden bilirkişi raporu alınması talebi Mahkememiz'ce yerinde görülmemiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi ek raporu ve toplanan deliller birlikte gözetildiğinde; yer verilen davacının davalı kooperatife yıllar içerisinde yaptığı ödeme miktarları ve tarihleri incelendiğinde; davacının 2009-2013 yılları arasında ödemekle yükümlü olduğu kooperatif aidat borçlarını ödemediğinin sabit olduğu, davacının hakkında alınan üyelikten ihraç kararının iptaline yönelik herhangi bir dava açmadığı belirgindir.
Bilindiği üzere; aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi üyeliğinin sona erdiğini zımnen kabul ettiği, diğer anlatımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı anlamına gelir. Böyle bir ortağın açtığı davanın TMK'nın 2. maddesinde öngörülen dürüstlük kuralına aykırı düştüğü ilke olarak kabul edilmelidir. Nitekim Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 21/12/2015 gün ve 2015/7927-8310 E.K sayılı kararında bu hususa vurgu yapılmış olup ...Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlığı'nın 18/04/2019 tarih,2017/1998 E., 2019/646K. sayılı ilamında da aynı görüş benimsenmiştir.
Değinilen yerleşik içtihatlar ışığında tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; davacının hakkında ihraç kararı alınan 20/05/2013 tarihinden geriye doğru 2009-2013 yılları arasında aidat borçlarını ödemediği gibi 2017 yılında davalı kooperatif yöneticileri hakkında başlatılan ceza soruşturmasına dayanak şikayetin yapıldığı tarihe ve sonrasında işbu dava tarihine kadar da davalı kooperatife ortak olarak da aidat borcunu ödemediği sabittir. Bu durumda, davacının davalı kooperatif üyeliğinden zımnen vazgeçtiği, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmediği ve kooperatif ile üyelik bağlamında fiili hiçbir ilişkisinin bulunmadığı gözetildiğinde; davacının anılan ve usule aykırılığı sabit olan ihraç kararını da zımnen kabul ettiği, üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği ve ortaklıktan çıkma iradesini bu şekilde ortaya koyduğunun kabulü gerekmektedir.
Açıklanan gerekçelerle; davacı tarafından açılan dava (üyelik tespiti ve bu konudaki muarazanın men'i istemi yerinde görülmediğinden, üyelikten kaynaklanan aidat borcunun tespitini talep etmekte hukuki yararının da kalmadığı gözetilerek) TMK'nın 2. maddesinde öngörülen dürüstlük kuralına aykırı olup reddi gerektiğinden, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 179,30-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60-TL harcın davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının iade gideri içerisinden karşılanarak karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/05/2023
Başkan ...
Katip...
e-imza