T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/429 Esas
KARAR NO: 2023/836
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : 1-... -(T.C.: ...)
TEMLİK ALAN
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 09/08/2007
BİRLEŞEN ... 16.ASLİYE
TİCARET MAHKEMESİNİN 2012/117 ESAS
2012/126 KARAR SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : 1- ... - (T.C.:...)
TEMLİK ALAN
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 21/05/2012
BİRLEŞEN ... 7.ASLİYE
TİCARET MAHKEMESİNİN 2012/210 ESAS
2012/180 KARAR SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : 1- ... - (T.C.:...)
TEMLİK ALAN
DAVALILAR: 1- ...
2- ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 26/04/2012
KARAR TARİHİ: 22/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı ... ile davalılardan ... Yapı Ltd.Şti.arasında, Balıkesir ili Şamlı, Davutlar, Yeroluk,Camilioba,Toybelen ve İbirler civarında oluşturulacak rüzgar santrali projesinin oluşturulması, değerlendirilmesi ve bulunacak uygun ortaklarla gerçekleştirilmesine ilişkin olarak 11/06/2003 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkilinin alacağı ücretin sözleşmenin 6. Maddesi gereğince belirlendiğini, buna göre proje bedeli üzerinden şirket ve ekibin %50 hissesi bulunduğunun kabul edildiğini, devamı maddelerinde ise projenin bedelinin 600.000 ABD dolarının altında satılmamasının kararlaştırıldığını, müvekkili ve oluşturduğu ekip tarafından 04/09/1999 tarihinden sözleşme tarihine kadar toplanmış rüzgar verilerine dayılı mezkur bölgede, etüt, mühendislik ve fizibilite raporu çalışmalarından sonra toplam 120 MW kapasitede bir rüzgar santrali projesinin oluşturulduğunu, ... nezdinde de lisans alınması için gerekli her türlü çalışmanın yapıldığını, rüzgar verisine uygun fizibilite raporlarının hazırlanması ve projenin başvurusu için gerekli her türlü arazi, büro, model ve mühendislik çalışmalarının müvekkili tarafından yapılarak ...'ya teslim edildiğini, ancak müvekkili davacı tarafından projenin tesliminden sonra ...'nın davalılardan ... Yapı Tic. Ltd.Şti'ne hitaben yazmış olduğu 19/06/2003 tarih ve 2656 sayılı yazıda Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 10.maddesi gereğince şirket faaliyet konusunun elektrik piyasası mevzuatına uygun olarak enerji ile sınırlandırılması gerektiğinin bildirildiğini, davalılardan ... Yapı Ltd.Şti iştigal konusunu sadece enerji ile sınırlayarak diğer davalılardan ... Enerji Ltd.Şti'ni kurduğunu, yeni şirketin kurulumu ile birlikte her iki davalı şirket arasında da 09/07/2003 tarihli bir protokol imzalandığını, söz konusu protokol gereğince ... Yapı Ltd.Şti. davacı tarafından hazırlanan rüzgar santrali (RES) projesini oluşturan tüm verileri ile bundan kaynaklanan her türlü hak ve yetkilerini ... Enerji Ltd.Şti'ne devrine ilişkin esasların belirlendiğini, bu protokol ile her türlü telif ve iktisap hakkının enerji şirketine devredildiğini, ... Enerji Ltd.Şti'ye 90 MW kurulu güçlü rüzgar santralinin kurulmasına ilişkin 20 yıl süreli üretim lisansı verildiğini, lisansın alınmasından sonra basında yer alan haberlerden ... Enerji Tic. Ltd.Şti'nin müvekkiline ait rüzgar enerjisi santrali projesini gerçekleştirmek üzere ...Enerji A.Ş. İle birlikte çalışmaya başladığını haricen öğrendiklerini, davalılara ... 25. Noterliğinin 22/05/2007 tarihli ihtarname gönderilerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile ödenmeyen proje bedeli olarak 2.250.000 ABD dolarının 7 gün içinde ödenmesinin talep edildiğini, davalılardan ... Enerji Ltd.Şti ve ...Enerji A.Ş.'nin birlikte çekmiş olduğu Beyoğlu 16.Noterliğinin 25/05/2007 tarihli cevabi ihtarnamesinde davalılardan ...Enerji A.Ş.'nin, ... Enerji Ltd.Şti'ne ait şirket hisselerinin bir kısmını alarak şirket hissedarı olduğunu, ihtarda bahsi geçen sözleşmeden haberdar olmadıklarını, şirket adına ibaresi ile isimsiz ve kaşesiz imza konulduğunu, bu nedenle davalıların taraf olmadığının bildirildiğini, davalı ... Ltd.Şti.'nin ise ... 30.Noterliğinin 31/05/2007 tarihli ihtarnamesi ile sözleşme yükümlülüklerinin davacı müvekkil tarafından yerine getirilmediğini, İngiltere'de kurulu bir firma ile anlaşılarak yeniden fizibilite çalışması yaptırıldığını, sözleşme ile başlanılan sürecin gerçekleştirilme imkanının kalmadığını, lisansın iptal riskini önlemek amacı ile kredi ve ortak arayışından vazgeçilerek ... Elektrik Üretim Ltd.Şti'nin hisselerinin ...Enerji A.Ş.'ye devredildiğini, davalı tarafından kullanılmış yada gerçekleştirilmiş bir projenin bulunmadığının bildirildiğini, müvekkilinin müellefi olduğu projenin sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirildiğini, ... nezdinde projenin kabul görerek üretim lisansı aldığını, yalnız alınan üretim lisansının ... mevzuatı gereğince kurulan ... Enerji Ltd.Şti.adına verildiğini, ... Enerji Ltd.Şti'nin ise davalılardan ...Enerji A.Ş.ile birlikte üretim lisansına konu projeyi gerçekleştirme çalışmalarına başladıklarını ancak bu güne kadar müvekkiline yapmış olduğu proje bedelinin ücreti karşılığında herhangi bir ödemenin yapılmadığını belirterek fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin hazırlamış olduğu proje bedeli olarak şimdilik 10.000,00-YTL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd.Şti., ile ...Enerji A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ... İnşaat San ve Tic. Ltd.Şti.arasında yapıldığı iddia edilen bir sözleşmeye dayalı olarak açılmış dava müvekkili şirketlerin olay ile ilgili maddi ve hukuki ilgisi bulunmadığını, adı geçen sözleşmenin tarafı olmadıklarını, müvekkili şirketler bakımından davanın sıfat yokluğuna dayalı olarak reddinin gerektiğini, davacının dava dilekçesinde zikrettiği ve dava sebebi olarak gösterdiği olayların öncelikle açıklattırılmasının gerektiğini, davacı ile sözleşmede zikredilen ve ekipten olan kişiler arasında objektif, yasadan kaynaklanan bir ilişki bulunmakla davacının tek başına dava ikame etmesinin yasaya aykırı olduğundan sıfatının bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususların kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilleri ile davacı arasına fiili yada yazılı bir sözleşme bulunmadığını gibi hukuki bir bağ yaratacak hiçbir durumun bulunmadığını, müvekkili ...Enerji A.Ş.'nin ise sadece ... Enerji Ltd.Şti'nn bir kısım hissesine sahip şirket ortağı olduğunu, sırf hissedar olması nedeni ile husumet tevcih edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının diğer davalı ... Ltd.Şti ile müvekkilleri bakımından herhangi bir 3.şahıs ile imza ettiği bir sözleşme nedeni ile müvekkillerinin bir sorumluluğunun doğacağının kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketlerin davacı taraftan ne proje satın aldığını ne de uyguladıklarını, davacının akdi olarak bir alacağı var ise bunu ... Yapı Ltd.Şti.ile aralarında olan bir ihtilaf olduğunu, müvekkilleri şirketleri ilgilendirmediğini, müvekkili şirketlerin davacı ile davalı ... Ltd.Şti.arasında bir sözleşmeden ancak ihtarnameleri vesilesi ile haberdar olduklarını, davacının iddialarının yerinde olmadığını belirterek müvekkilleri hakkında açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd.Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının husumet ehliyetinin olamayacağını, davacının oluşturduğu ekip ile 04/09/1999 tarihinden sözleşme tarihine kadar toplanmış rüzgar verilerine dayalı fizibilite ve mühendislik etütleri yaptıktan sonra toplam 120 MW kapasitede bir rüzgar santrali projesi oluşturduklarını ifade ettiğini, davacının proje hazırladığını ifade ettiği tarihlerde kamuda devlet memuru olarak görev yapmakta olduğunu, iddia ettiği gibi bir ticari faaliyet yürütmesinin söz konusu olamayacağını, hukuken her sözleşmenin konusunun öncelikle hukuka aykırı olmaması gerektiğini, davacının devlet memuru olarak hukuka aykırı ve yasaklanmış olan bir faaliyetten yararlanmasının mümkün olamayacağını, davacı adına kayıt ve tescil edilmiş herhangi bir proje bulunmadığını, davacının hazırlayarak ...'ya sunduğu kendi imzasını içeren bir projenin söz konusu olmadığını, davacının ...'ya projenin teslim edildiğini ifade etmekte ise de projenin kuruma davacı tarafından teslim edilmediğini, tüm işlemlerin müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, lisansın da müvekkili şirket adına düzenlendiğini, davacı adına tescil edilmiş ve davacının adını taşıyan bir projenin mevcut olmadığını, projenin sahibi olan kişinin hak sahipliğinin ancak projenin tescili ile mümkün olacağından adına tescil edilmiş bir proje olmayan davacının hak sahipliği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, gerçek durumun davacının iddia ettiğinden çok farklı olduğunu, sözleşmenin amaç ve kapsam başlıklı 1. ve 3.maddelerine göre sözleşmenin konusunun Balıkesir,Şamlı, Davutlar ve İbirler mevkii civarında 04/09/1999 tarihinde itibaren toplanmış olan rüzgar verilerine göre davacı tarafça bölgede etüt, mühendislik ve fizibilite çalışmaları yapılarak daha sonra 120 MW kapasitede rüzgar enerji santrali projesi oluşturulması, oluşturulan projenin değerlendirilmesi, satılması veya bulunacak ortaklarla gerçekleştirilmesi olduğunu, bu amaçla lisans başvurusunun sözleşmenin imzası ile birlikte yapılmış ise de sözleşmenin sorumluluklar başlıklı 4.maddesinin 3.bendine göre uygunluk yazısının alınmasına karar yapılması gerekli harcamaların ekip tarafından karşılanacağını, ancak söz konusu tüm harcamaların müvekkili şirket tarafından karşılandığını, lisans başvurusunun yapılmasından sonra lisans alınması için çok büyük ölçüde çaba gösterilmesi, projelerin uygulamaya elverişli tarzda hazırlanması, lisans ücretlerinin ödenmesi gibi mali ve teknik çalışmaların yapılması gerekirken hiçbir harcamanın ekip tarafından yapılmadığını, davacının teknik normlara uygun faaliyetlere projede geliştiremeyince ve harcamaların karşılanması yükümlülüğünü yerine getirmeyince gerekli he türlü mali ve teknik yükümlülüklerin müvekkili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, davacıdan alınan verilere göre müvekkili tarafından alınan lisansta üretim alanları olarak sözleşmede yazılandan farklı yerleşim birimleri yazıldığını, santralin kurulu gücünün sözleşmede yazılan 120 MW kapasitesinin aksine 90 MW kapasitede çıktığını, lisansın alınmasından sonra sözleşmenin temelini teşkil eden işlemlere başlanarak projenin finansmanı ile ilgili yurt dışında kredi ve ortak araştırmasına girişildiğini, bu çalışmalar sırasında da müvekkili şirketin elinde mevcut bilgi ve verilerin uluslararası kredi şirketlerince incelendiğini, davacıdan alınan verilere göre sunulan bilgi ve belgelerin yeterli bulunmayarak dikkate dahi alınmadığını, akabinde yurt dışında akreditasyonu olan firma arayışına girilerek İngiltere'de kurulu bir firma ile anlaşma yapılarak yeniden bir fizibilite çalışması yaptırıldığını, yepyeni ve öncesinden farklı bir fizibilitenin ortaya çıktığını, tüm projenin temelinden değişerek uluslararası normlara uygun bir proje hazırlandığını, davacı tarafından işbu davada kendisine ait olduğunu iddia ettiği ancak herhangi bir katkısı olmayan sürecin gerçekleşmede imkanını kaybettiğini, böylece ortada davacı tarafından hazırlanmış müvekkili şirket tarafından kullanılmış herhangi bir sözleşme esas alınmış yada gerçekleştirilmiş bir projenin bulunmadığını, davacının bu davayı ikame ederek haksız bir kazanç elde etmeyi amaçladığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 16.ATM'nin 2012/117 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılardan ... Yapı ...Tic.Ltd.Şti.arasında Balıkesir ili Şamlı, Davutlar, Yeroluk, Camilioba,Toybelan ve İbirler civarında gerçekleştirilecek rüzgar enerji santrali projesi oluşturulması, değerlendirilmesi ve bulunacak uygun ortaklarla gerçekleştirilmesine ilişkin olarak 11/06/2003 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacı tarafından 120 MW kapasitede bir rüzgar santrali projesi oluşturularak lisans alınması için davalı ......Tic.Ltd.Şti. Adına ...'ya teslim edildiğini, ... tarafından şirketin faaliyet konusunun elektrik piyasası mevzuatına uygun olarak enerji ile sınırlandırılması gerektiği bildirildiğinden davalı tarafından ... Enerji Üretim Tic.Ltd.şirketinin kurulduğunu, her ili davalı şirket arasında 09/07/2003 tarihli protokol imzalandığını aynı tarihli yazı ile durumun ...'ya bildirildiğini, ... tarafından 06/04/2004 tarihinden 90 MW'lik lisans verildiğini, sonrasında ise davacı tarafından hazırlanan 114 MW fizibilite raporu ile yapılan başvuru sonucu lisansın 11/10/2010 tarihinde 114 MW'ta çıkarıldığını, 90 MW'lik lisanstan doğan davacı alacakları için ... 4.ATM'nin 2007/451 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın derdest olduğunu, lisansın 114 MW'ta çıkarılması sonucu artırılan 24 MW'lık bölüme ilişkin olarak işbu davayı açtıklarını, davalılara 19/04/2012 tarihli ihtarname ile MW artımından kaynaklanan proje değeri artışı nedeniyle 3.000.000,00 EURO'nun ödenmesinin talep edildiğini, davalıların talebine reddettiklerini, davacının sözleşmenin 7/2 maddesi uyarınca üretimden kaynaklanan alacağın miktarının müvekkili tarafından belirlenemeyecek nitelikte olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 24 MW'lik ek lisansa ilişkin olarak 3.000.000,00 EURO'nun ihtar tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte sözleşmenin 7/2 maddesi uyarınca davacını üretimden kaynaklanan payına düşen alacağının tespiti ile payına düşen 20.000,00 TL'nin işlemiş faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, HMK'nun 334/1 maddesi uyarınca davacının adli yardımdan yararlandırılmasına, dosyanın ... 4 ATM'nin 2007/451 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini istemiştir,
Birleşen ... 7.ATM'nin 2012/210 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Yapı Malzemeleri İnş.San. Ve Tic.Ltd.Şti.arasında imzalanan sözleşme gereğince alınan 90 MW'lik lisans tadillerine ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.242.157,00 ABD dolarının ihtar tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sözleşmenin 7.2.maddesinde belirlenen tarafların projenin gerçekleştirilmesinden sonraki paylaşımının tespiti ve 90 MW'a ilişkin üretim tarihinden dava tarihine kadar geçen süreç içinde payını düşen miktarının 200.000,00 TL'nin işlemiş faizi ile birlikte HMK.107 maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davası olarak kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiş ayrıca 03/05/2012 havale tarihli dilekçesi ile davalılar aleyhine ... 4.ATM'nin 2007/451 esas sayılı dosyasında 10.000,00 TL'lik kısmi dava açıldığını ve halen derdest olduğunu, mahkememiz dava dosyasının bu dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Elektrik Üretim San.Tic.Ltd.Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle; birleşen 7.ATM'nin 2012/210 ve 16.ATM'nin 2012/117 esas sayılı dosyalarına cevap olarak cevap dilekçesini yazdıklarını, öncelikle Eski Borçlar Kanunun 126.maddesi uyarınca eser sözleşmesinden kaynaklanan davaların 5 yıllık zaman aşımına tabi olup zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalı ... ile davacı ... ve grubu arasında sözleşme imzalandığını, sözleşmede davacı tarafın ekip olarak adlandırıldığını, ... değil ekibin taraf olduğunu tek başına dava açamayacağından husumet ehliyeti yönünden davanın reddi gerektiğini, müvekkili ... Elektrik şirketinin sözleşmenin tarafı olmayıp pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının adli yardım talebinin yerinde olmadığını, ayrıca belirsiz alacak davası şeklinde dava açılamayacağını belirterek usul yönünden itirazlarda bulunmuş, esasa ilişkin beyanlarında ise sözleşme kapsamında davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmede ... Yapı ile davacı ve ekibi arasındaki sözleşme proje oluşturulması ve proje bedeline ilişkin olduğunu, ... tarafından verilen lisans üzerinden pay talep edilmesinin dayanağının bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davanın sözleşmeden kaynaklanmış olup 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, zaman aşımı itirazlarını kabul etmediklerini, sözleşmeden ekip kavramı belirtilmiş olmakla birlikte sadece davacı ...'un belirtildiğini, ... Yapı ile imzalanan sözleşmedeki hak ve yükümlülüklerin davalı ... Enerji'ye devredildiği ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğunu, belirsiz alacak davası açma koşullarının bulunduğunu, sözleşmedeki hükümlülüklerini yerine getirdiğini belirtmiştir.
DELİLLER:
- Taraflar arasında imzalanan sözleşme örneği
- ...'dan celp edilen lisans örneği ile başvuru dosyası
-Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı ile davalı ... şirketi arasında tanzim edilen RES projesinin oluşturulması kapsamında davacının yükümlülüklerini yerine getirdiği halde davalı ... şirketi ile ... mevzuatı uyarınca kurulan diğer davalı ... Enerji şirketi ve şirket hisselerini devralan davalı ... şirketinin sözleşme uyarınca davacıya ödemesi gereken proje bedelinin ödenmediği iddiasıyla tahsil talebinden ibarettir.
Davacı ... ile davalı ... İş San. Tic. Ltd.Şti. Arasında tanzim edilen 11/06/2003 tarihli sözleşmenin yapılan incelemesinde; 1.madde de sözleşmenin amacının ... Yapı Ltd.Şti.ile Balıkesir ile Şamlı, Davutlar ve İbirler civarında 04/09/1999 tarihinden bugüne kadar toplanmış bulunan rüzgar verilerine dayalı olarak koordinatları üçüncü maddede verilen alanlarda ...ve ekibince bölgede etüt, mühendislik ve fizibilite raporu çalışmalarından sonra toplam 120 MW kapasitede bir rüzgar santrali projesinin oluşturulması, oluşturulan projenin değerlendirilmesi veya bulunacak uygun diğer ortaklarla projenin gerçekleştirilmesi halleri ile ilgili teknik, mali ve idari esaslar çerçevesinde tarafların sorumluluklarının belirlenmesi olduğunu, 3.madde de yukarıda belirtilen bölgelerde üç ayrı alanda alt yapısı oluşturulan proje için gerçekleştirilecek fizibilite raporunun hazırlanması, hazırlanan raporun veya herhangi bir aşamaya gelmiş projenin satılması veya uygulanması halleri ile doğan veya doğacak hak ve yükümlülükler ile paylaşımı kapsamadığının belirtildiği, 4.madde de projenin yerine getirilmesinde şirket ve ekibin resmi kurum ve kuruluşlar ile özel şahıslara karşı birlikte sorumlu olduğu, her türlü rüzgar verisi, fizibilite raporu hazırlanması ve projenin başvurusu için gerekli arazi, büro, model ve mühendislik çalışmasının ekip tarafından gerçekleştirileceği, projenin hazırlanması ve ...'ya teslimi ile uygunluk yazısının alınmasına kadar yapılması zorunlu her türlü harcamanın ekip tarafından karşılanacağı, projenin değerlendirilmesi, uygun ortak bulunması, lisans ücretlerinin şirket tarafından karşılanacağının belirtildiği, 5.madde de projenin değerlendirilmesi veya gerçekleştirilmesi için kararların birlikte alınacağı ancak projenin 600.000 doların altında satılıp satılmaması kararının tamamen ekibe ait olduğunun belirtildiği, 6.madde de proje ile kazanılan proje değeri dahil tüm hak ve değerler şirket ve ekip arasında %50 oranında elde edilmiş hisseler olarak kabul edildiğini, 7.madde de satış bedelinin 600.000 doların altında olmamasının esas olduğunun belirtildiği, satış rakamının paylaşım halinde %50 şekilde eşit olacağının belirtildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... İnşaat San. Ve Tic. Ltd.Şti. İle ortakları İrfan Cengiz ve Emine Eda Cengiz tarafından 01/07/2003 tarihinde ... mevzuatı uyarınca enerji şirketi kurmaları gerektiğinden ... Enerji Üretim San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin kurulduğu ve her iki şirket arasında 09/07/2003 tarihinde düzenlenen protokol ile ... Yapı Malzemeleri İş San. Tic. Ltd.Şti.'nin Balıkesir ili Şamlı civarında 04/09/1999 tarihinden bugüne toplanmış bulunduğu rüzgar verilerine dayalı olarak bölgeye etüt ve fizibilite çalışmalarından sonra belirlenecek kapasitede bir RES projesinin oluşturulması maksadıyla ... Enerji Ür.San.Tic.Ltd.Şti'ne elde edilen dataların tüm ve hukukunun devrinin sağlandığı anlaşılmıştır.
Taraf delilleri toplandıktan sonra oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış bilirkişi heyeti 15/01/2009 tarihli raporunda özetle; davacı ... ile ... Yapı Şirketi adına İrfan Cengiz arasında tanzim edilen 11/06/2003 tarihli sözleşme ile Balıkesir ili Şamlı, Davutlar ve İbirler civarında 04/09/1999 tarihinden itibaren toplanmış olan rüzgar verilerine dayalı koordinatları belirtilen alanlarda Ö.Erdem Özyurt'un ekibiyle etüt, mühendislik ve fizibilite raporu çalışmalarından sonra toplam 120 MW kapasitedeki bir rüzgar santrali projesinin oluşturulması, oluşturulan projenin değerlendirilmesi veya bulunacak uygun diğer ortaklarla projenin gerçekleştirilmesi amacıyla sözleşme tanzim edildiğini, projenin hazırlanması ...'ye teslimi ve uygunluk yazısının alınmasına kadar yapılması zorunlu tüm harcamaların davacı ekibince yapılacağı bundan sonraki aşamada projeyi değerlendirmek, bulunacak uygun diğer ortak veya ortaklarla gerçekleştirilmek üzere tüm söz konusu yeni grup ile uygun anlaşma zemini sağlanması ve ön protokolün imzalanması halinde lisans ücretinin ... Yapı Ltd.Şti. Tarafından karşılanacağının belirtildiğini, davacının sözleşme kapsamında edimini yerine getirdiği halde proje için kendisine hiçbir ücret ödenmediği belirtilerek şimdilik 10.000,00 YTL'nin tahsili talebiyle dava açtığını, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler de lisans alımına yönelik olarak çok sayıda çalışma yapıldığı anlaşılmakla birlikte bu çalışmaların kimin tarafından, yani davacı tarafından mı yoksa davalımı tarafından mı yapıldığı veya yaptırıldığının anlaşılamadığını, rüzgar datalarının nasıl elde edildiği, bilgi ve belgelerle ... tarafından kabul edilen başvuruya esas belgelerin karşılaştırılması gerektiğini, bu nedenle başvuru ve lisans alımına yönelik bilgi ve belgelerin ...'dan istenmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
İlgili belgeler celp edildikten sonra bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış 24/09/2009 tarihli ek raporda özetle; davacı ... ile ... Yapı Şirketi adına İrfan Cengiz arasında tanzim edilen 11/06/2003 tarihli sözleşmenin amacının, ... Yapı Ltd.Şti. ile Balıkesir ili Çamlı, Davutlar ve İbirler civarında 04/09/1999 tarihinden itibaren toplanmış olan rüzgar verilerine dayalı koordinatları madde 3.'de verilen alanlarda Ö.Erdem Özyurt'un ekibiyle etüt, mühendislik ve fizibilite raporu çalışmalarından sonra toplam 120 MW kapasitedeki bir rüzgar santrali projesinin oluşturulması, oluşturulan projenin değerlendirilmesi veya bulunacak uygun diğer ortaklarla projenin gerçekleştirilmesi halleri ile ilgili teknik, mali ve idari esaslar çerçevesinde tarafların sorumluluklarının belirlenmesi olarak tanımlandığını,
3.maddede ekip tarafından alt yapısı oluşturulan proje için gerçekleştirilebilecek fizibilite raporunun hazırlanması, hazırlanan raporun veya herhangi bir aşamaya gelmiş projenin satılması veya uygulanması halleri ile doğan veya doğacak hak ve yükümlülükler ile paylaşımının belirlendiğini,
4.maddede sorumluluk düzenlenmiş olup fizibilite raporunun hazırlanması ve projenin başvurusu için gerekli her türlü arazi, büro, model ve mühendislik çalışmalarının ekip tarafından gerçekleştirileceği, projenin hazırlanması ...'ye teslimi ile uygunluk yazısının alınmasına kadar yapılması zorunlu her türlü harcamaların ekip tarafından karşılanacağı, sonraki aşamada projenin değerlendirilmesi vs.faaliyetlere ilişkin harcamaların davalı şirket tarafından karşılanacağının belirtildiğini, dosya içerisindeki belgelerden davacı ile ... Yapı Malzemeleri şirketi tarafından üretilen çalışmalar sonucunda 05/06/2003 tarihinde ...'ya RES için lisans başvurusu yapıldığının anlaşıldığını, 19/06/2003 tarihli cevabi yazıda eksikliklerin belirtildiği ayrıca elektrik piyasası lisans yönetmeliği uyarınca şirketin faaliyet konusunun elektrik piyasasına uygun olarak sınırlandırılmasının gerektiğinin belirtildiğini, bunun üzerine ... Enerji Üretim San.ve Tic. Ltd.Şti.adıyla bir şirket kurulduğunu ve bu şirketle davalı ... şirketi arasında 09/07/2003 tarihinde protokol imzalandığını, protokol kapsamında ... Yapı şirketinin Balıkesir ili Çamlı civarında 04/09/1999 tarihinden itibaren başlanarak edinilmiş bulunan RES yapımına yönelik dataların ve sonrasında bugüne kadar edinilmiş tüm hak ve hukukun enerji şirketine devrinin sağlandığını, ...'nın ... Enerji şirketine hitaben yazdığı 15/12/2003 tarihli yazıda talebi konu mevkiide 120 MW kurulu gücünde Şamlı RES üretim lisansı için başvurulduğu, TEİAŞ Genel Müdürlüğünün Balıkesir trafo merkezine bağlanabilecek maksimum RES kapasitesinin 114 MW olup bunun da 24 MW bölümünün daha önce AYEN Enerji şirketine lisanslandırıldığını, geriye kalan 90 MW bölümün Balıkesir trafo merkezine bağlanabileceğini bu nedenle kurulu gücünün 90 MW düşürülmesi istendiğini, ... Enerji şirketi tarafından 18/12/2003 tarihli yazı ile teklifin kabul edildiğini, ...'ya bildirildiğini ve şirkete 90 MW'lık üretim lisansı verilerek 02/05/2004 tarihli resmi gazetede yayınlandığını belirtmişlerdir.
Raporda devamla RES projesi için en az 1 yıl rüzgar ölçümlerinin yapılmasının gerektiğini, bu ölçümlerin rüzgar hızı, rüzgar yönü, sıcaklık, nem ve basıncı kapsadığını, topografik ve orografik koşullara göre ölçüm yapılacak lokasyonun belirlenmesinin gerektiğini, arazi sınırlarının belirlenmesi, kanat çapı ve kule yüksekliğinin tespiti için bu veri ve çalışmaların gerekli olduğunu, ölçümlerin en az 12 ay boyunca ve sürekli olarak yapılması gerektiği dikkate alındığında çok küçük veri kaybının dahi büyük problemlere yol açabileceğini, dosyaya sunulan bilgi, belge ve CD'lerin incelenmesinde davacının sözleşme kapsamında yukarıda belirtilen teknik çalışmaları yürüttüğü kanaatine varıldığını, bu durumda davacının yaptığı çalışmaların bedelinin talep etme hakkının olduğunu, proje bedelinin 600.000 bin USD olduğunu belirtmişlerdir.
Yargılama aşamasında davacı ... derdest davamızdaki hak ve alacaklarını %72'lik kısmını Resel Etüt Proje Mühendislik Enerji İnşaat Taah.Dan.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti.'ne noter sözleşmesi ile temlik ettiği ve temliknameyi dosyaya sunduğu, hem davacı vekili hem temlik alan vekilinin davayı takip ettiği anlaşılmıştır.
İtiraz üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış 12/11/2010 tarihli ek raporda özetle; bir önceki ek rapordaki görüşlerinde değişiklik olmadığını belirtmişlerdir.
Yargılama aşamasında ... 16.ATM'nin 2012/117 esas ve ... 7.ATM'nin 2012/210 esas sayılı dosyalarının dosyamız ile birleştirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece 13/12/2013 tarihinde davacı tarafın şartları oluşmayan adli yardım talebinin reddine karar verilerek birleşen ... 7.ATM dosyası için 71.469,10 TL, birleşen ... 16.ATM dosyası için 94.358,30 TL peşin harcı yatırması için davacı tarafa ihtarda bulunulduğu, gelecek oturuma kadar yatırılmaması halinde birleşen davaların işlemden kaldırılacağının belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacının itirazı üzerine ... 5.ATM'nin 2013/595 D.iş sayılı dosyası üzerinden adli yardım talebinin reddine ilişkin karara yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından birleşen ... 7.ATM'nin 2012/210 esas sayılı dosyası için 71.469,10 TL harcın yatırıldığı, birleşen ... 16.ATM'nin 2012/117 esas sayılı dosyası yönünden yatırılmadığı ve davacı tarafından yatırmadıklarının 21/03/2014 tarihli duruşmada beyan edildiği, mahkemece bu dosyanın HMK 150 maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Taraf itirazları üzerine oluşturulan yeni bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış bilirkişi heyeti 14/02/2013 havale tarihli raporunda özetle; davacı tarafın taraflar arasında tanzim edilen 11/06/2003 tarihli sözleşme ile kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getirmiş olduğunu, davalı ... Enerji şirketi tarafından ...'na yapılan lisans alım başvurusu için sunulan evrakların içinde davacı tarafça hazırlanan bilgi,belge ve evrakların dışında aynı amaçla bir başka firma tarafından hazırlanmış benzer bilgi,belge ve evraka dosyaya rastlanmadığını, lisans alma başvurusu için sunulan tüm evrakların davacı tarafça hazırlanmış olduğunu, buna dayalı olarak davacı tarafın sözleşme ile kendisine ödenmesi vaad edilen proje satış bedelini hak ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmede davacı tarafın ticari hakları ile ilgili olarak sadece projenin satış bedelinde bahsedilmiş olması, santralin inşa edilmesinin ardından üreteceği enerji üzerinden pay almak gibi diğer hak ve menfaatlerden bahsedilmemiş olması nedeniyle davacı tarafın huzurdaki dava kapsamında tüm alacak talebinin projenin tamamının satış bedeli olan 600.000 bin USD üzerinden yapılacak hesaplama sonucu bulunan meblağ olan 300.000 bin USD ile sınırlandırılması gerektiğini, yani davacı alacak talebinin 300.000 bin USD kısmının haklı olduğunu, sözleşmenin ... Yapı ile yapıldığı, ... Enerji şirketinin aynı ticari yapı altında yapılandırılarak sözleşmenin devredilmesi sonucunda davacı lehine sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerin ... Enerji şirketine geçtiğini, ...Enerji şirketine hisse devri nedeniyle bu şirketlerin %50'şer oranında sorumlu olduklarını, ... Yapı şirketinin sözleşmenin tarafı olup hak ve yükümlülüklerini ... Enerji şirketine devretmiş olması nedeniyle borcun ödenmesinden ikinci derecede müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun devam ettiğini, davacı tarafça talep edilen proje bedeli olan 2.250.000 USD'nin hukuki dayanağının davacı tarafça ibraz edilmemiş olması nedeniyle kabul edilebilir olmadığını belirtmişlerdir.
İtiraz üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış 24/09/2009 tarihli ek raporda kök rapordaki görüşlerini tekrar ettiklerini belirtmişlerdir.
Taraf itirazları üzerine aynı heyetten ikinci kez ek rapor aldırılmış ikinci ek raporda özetle; kök ve ek rapordaki görüşlerinin devam ettiğini belirtmişlerdir.
Temlik alan Resel Etüt şirketi vekili 07/04/2014 tarihli dilekçesinde davacı ...'un davadaki alacağının %72'lik kısmını müvekkiline temlikname ile temlik ettiğini, bağlantılı olarak açılan ve birleştirilen 7.ATM'nin 2012/210 esas sayılı dosyası ile açılan davanın da bu temlikname kapsamında kaldığını, temlik gereğince ilk davada ve birleşen davada davacı olarak davaya devam ettiklerini belirtmişlerdir.
Dosyaya sunulan 11/05/2006 tarihli ticaret sicil gazetesinin yapılan incelemesinde davalı ... Elektrik Üretim Ltd.Şti.'nin ortağı ... Yapı şirketinin 3.000.000,00 YTL'lik hissesini Aksa Enerji Üretim A.Ş.'ye devrettiği, diğer ortaklarla birlikte Aksa'nın davalı ... Elektrik şirketinin hissedarı olduğu anlaşılmıştır.
Taraf itirazları üzerine mahkemece oluşturulan yeni bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış bilirkişi heyeti 17/12/2012 tarihli raporunda özetle; davacı taraf ile davalı ... İnş.San.Tic.Ltd.Şti.arasında 11/06/2003 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre Balıkesir ili Şamlı, Davutlar, Yeroluk, Camiova, Toybelen ve İbirler bölgesinde 04/09/1999 tarihinden itibaren 11/06/2003 tarihine kadar toplanmış olan rüzgar verilerine dayalı olarak üçüncü maddedeki alanlarda Ömer Özyurt ve ekibi tarafından bu bölgede etüt, mühendislik ve fizibilite raporu çalışmaları yapılarak toplam 120 MW kurulu güç kapasitesinde bir RES projesi hazırlanması, hazırlanan bu projenin gerçekleştirilmesi ile ilgili tarafların teknik, mali ve idari sorumluluklarının belirlenmesi olarak gösterildiğini, 4.maddede projenin her türlü veri ve fizibilite raporlarının hazırlanması, ...'ya teslimi ve uygunluk yazısının alınmasının ekip tarafından yapılacağı ve karşılanacağını, bundan sonraki aşamanın projenin gerçekleştirilmesi için yeni grup ile anlaşma sağlanması yoluna gidileceğini, projenin en az 600.000,00 TL altında satılmamasının kararlaştırıldığını, tarafların payı %50'şer oranında olduğunu, davacı tarafından davalı ... ve ... Enerji şirketi ile ...Enerji şirketine çekilen 22/05/2007 tarihli noter ihtarnamesi ile 11/06/2003 tarihli sözleşme gereğince yüklendikleri tüm işlemleri yaparak ...'dan üretim lisansı alındığını, lisans kapsamında davalıların projenin gerçekleştirilmesine başlandığını duyduklarını, sözleşme kapsamında proje değeri olarak 2.250.000 USD'nin 7 günlük sürede faizi ile birlikte kendilerine ödenmesi ihtarında bulunduğunu belirtmişlerdir.
Raporda devamla taraflar arasındaki ihtilafın sözleşme kapsamında davacı tarafça yapılan çalışma ve çalışmalar sonucunda geliştirilen projenin sözleşme ile belirlenen standartlarda olup olmadığı, davalı ... Enerji şirketinin ...'da lisans almak üzere başvurup lisans aldığı dönemde ...'ya sunulan mühendislik çalışmaları ve bu çalışmalar sonucunda geliştirilen projenin davacı tarafça hazırlanan çalışmalar olup olmadığı, bu projenin bedelinin davacının talep etme hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığını, davacı tarafın sözleşme kapsamında yaptığı ölçüm ve topladığı verilerin davalı ... Yapıya teslim ettiğini, ... lisansını davacı çalışmaları sonucunda verildiğini, sözleşmeye göre davalı Bakı Yapı şirketinin buna karşılık proje lisansının satışından elde edilecek ticari geliri belli oranda (%50 ) paylaşmayı kabul ettiğini, davalı tarafın lisans alınmasına davacı çalışmalarıyla ilgili olmadığı iddiasının yerinde olmadığını, proje lisansının ...'dan 06/04/2004 tarihinde alındığını, davalının iddia ettiği İngiliz şirketi ile yapılan anlaşmanın 27/10/2004 - 20/02/2006 tarihleri arasındaki dönemi kapsadığını, netice olarak davacı tarafın taraflar arasındaki 11/06/2003 tarihli sözleşme ile kendisine yüklenen yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu, sözleşme ile kendisine ödenmesi vaad edilen proje satış bedelini hak ettiğini, projenin tamamının satış bedeli olan 600.000 USD üzerinden yapılacak hesaplama sonucunda bulunan 300.000 USD talep etme hakkının bulunduğunu, davalı ... şirketi davacı ile sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini diğer davalı ... Enerji şirketine devretmiş olup sözleşmenin selefi olması sıfatının devam ettiğini, borcun ödenmesinden ... Enerji şirketi ile birlikte ikinci derecede müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, davacı tarafça talep edilen proje bedeli olan 2.250.000 USD'nin hukuki dayanağının bulunmadığını belirtmişlerdir.
İtiraz üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış 30/04/2015 tarihli ek raporda özetle; eski görüşlerini değiştirecek bir hususun olmadığını ancak sözleşmenin tarafı olan ... Yapı şirketi, ... Enerji şirketine hak ve yükümlülüklerini devrettiğini, yükümlülüklerinin ... Enerji şirketine geçtiğini, ... Enerji şirketinin hissedarlarının İrfan Cengiz ile ...Enerji Üretim A.Ş.olup ödeme yükümlülüklerinin bunlar arasında bölüştürülmesi gerektiğini, ancak sözleşmenin tarafı olan ... Yapı şirketi sözleşmenin selefi olma sıfatının devam etmesi nedeniyle borcun üzerinde kefalet mahiyetindeki ikinci derecedeki müşterek ve müteselsilen sorumluluğunun devam ettiğini belirtmişlerdir.
Raporlar arasında farklılık bulunması sebebiyle oluşturulan yeni bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış üçüncü bilirkişi heyeti 25/02/2019 tarihli raporunda özetle; taraflar arasında 11/06/2003 tarihli sözleşme uyarınca davacı tarafından sözleşmede belirtilen Balıkesir ilindeki bölgelerde rüzgar verilerini toplamak, etüt, mühendislik ve fizibilite raporları hazırlayarak 120 MW kapasitede RES projesini oluşturmak görevini üstlendiğini, dava konusu uyuşmazlığın dayanağını oluşturan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan bir kısım edimlerin yerine getirildiğine dair delillerin dosya kapsamında yer almadığını, bu nedenle davacının sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmediği kanaatinde olduklarını, bu nedenle asıl dava kapsamında davacının davalılara karşı sözleşmeden doğan haklarını ileri sürmesinin hukuken mümkün olmadığını, ... 7. ve 16.ATM'nin birleşen dosyaları yönünden ise davaların sürelerinde açılmadığını, sözleşmenin tarafının ... Yapı şirketi olup hakların bu şirkete karşı ileri sürülebileceğini, ... Enerji şirketi ile ...Enerji A.Ş.'nin sözleşmenin tarafı olmadıklarından hakların bunlara karşı ileri sürülemeyeceğini belirtmişlerdir.
Dört kişilik heyetten hukukçu ve elektrik mühendisi bilirkişi karşıt görüş belirterek sözleşmenin eser sözleşmesi değil adi ortaklık sözleşmesi niteliğinde olduğunu, raporda her ne kadar davacı tarafından projenin hazırlandığına dair yeterli delil bulunmadığı belirtilmiş ise de 21/12/2012 havale tarihli bilirkişi raporunda bilirkişi raporu ve kök raporunda yer alan ayrıntılı izahattan ötürü bu görüşe katılmadıklarını, davalı ... şirketinin doğrudan davacı ile sözleşme akdetmesinden dolayı sorumluluğunun bulunduğunu, akabinde ... mevzuatı gereğince ... Yapı şirketinin tüm hak ve hukukunu ... Enerji şirketine devretmesinde ... Enerji şirketinin de sorumluluğunun bulunduğunu, bununla birlikte herhangi bir sözleşmeye dayanarak uyuşmazlık konusu hakları ve yükümlülükleri üzerine almadan yalnızca ... Enerji Ltd.Şti'nin paylarını devralan ...Enerji A.Ş.'nin ise limited şirketlerdeki sınırlı sorumluluk ilkesi gereğince sorumluluğunun bulunmadığı kanaatinde olduklarını belirtmişlerdir.
Raporlar arasında çelişki bulunması nedeniyle oluşturulan yeni bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış bilirkişi heyeti 24/10/2019 tarihli ek raporunda özetle; taraflar arasında tanzim edilen 11/06/2003 tarihli sözleşme kapsamında davacının edimlerini gerçekleştirmediğini, mahkemece sözleşmedeki edimlerin yerine getirildiği kanaatine varıldığı takdirde sözleşmede kararlaştırılan 600.000 USD'lik satış bedelinin en fazla %50'sini talep edebileceğini, bunun dışında bir hakkın varlığı kabul edilse bile sözleşmenin tarafı olan ... Yapı şirketine karşı ileri sürülebileceğini, tarafı olmayan ...A.Ş.'ye ve ... Enerji Ltd.Şti.'ne karşı ileri sürülemeyeceğini, birleşen davalar yönünden ise gerek 5 yıllık zaman aşımı sürüleri yönünden mahkemece süresinde davanın açılıp açılmadığının belirlenmesinin gerektiğini, usulüne uygun bir projenin davacı tarafından gerçekleştirildiği ispatlanamadığından proje bedeli olarak 2.250.000 USD talep hakkının bulunmadığını belirtmişlerdir.
...'ya yazılan müzekkereye verilen cevapta dava konusu Çamlı Rüzgar Elektrik Üretim tesisine ait geçici kabullerinin 21 MW'nin 08/08/2008, 36 MW'nin 29/01/2009, 33 MW'nin 11/09/2009, 24 MW'nin 13/11/2011 tarihlerinde yapıldığını belirtmişlerdir.
Birleşen dosyalar yönünden her ne kadar davalılar zaman aşımı itirazında bulunmuş iseler de dava eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup Eski Borçlar Kanunu 126 maddesi uyarınca 5 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, sözleşmede ifa tarihinin belirtilmediği, davacı tarafından hazırlanan proje kapsamında ... 'dan lisansın alınarak projenin gerçekleştirilmesi ön görüldüğü, ...'nin cevabi yazılarından anlaşılacağı üzere ilk ünitenin geçici kabulünün 08/08/2008 son ünitenin 13/11/2011 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında 5 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalıların zaman aşımı itirazları yerinde görülmemiştir.
Yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre; asıl dava dosyamızda davacıların davalılar ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Ticaret Ltd.Şti. İle ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd.Şti.aleyhine açtığı davanın kabulüne 10.000,00 TL'nin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların davalı ...aleyhine açtıkları davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle HMK 114/d ve 115/2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, birleşen ... 7.ATM'nin 2012/210 esas sayılı dosyası yönündend davacıların davalılar aleyhine açtıkları davanın kısmen kabulüne 292.156,86 USD'nin ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Ticaret Ltd.Şti. Yönünden 08/06/2007 tarihinden itibaren, ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd. Şirketi yönünden 04/06/2007 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen ... 16.ATM'nin 2012/117 esas sayılı dosyası yönünden ise; davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan davanın HMK 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de; verilen karar istinaf incelemesi sonucunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 31.H.D. Başkanlığı'nın 01/07/2021 tarih, 2021/275 E., 2021/712K. sayılı ilamı ile kesin nitelikte kaldırılmakla; dosya Mahkememiz yeni esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur.
İstinaf ilamı gereğince dosyamızda müflis davalı ... Malz. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şirketi hakkında verilen iflas kararının kesinleşmesi ve 2. Alacaklılar toplantısının yapılması beklenmiştir.
Dosyamızda istinaf ilamı sonrasında müflis davalı Şirket idare vekilinin dava konusu projenin sözleşmede belirtilen yerde davacı tarafından gerçekleştirilmediğine yönelik itirazları üzerine -Balıkesir Nöb. ASHM'ye (Tic. Mah. Sıfatıyla) istinabe yazısı yazılarak mahallinde keşif icrası ile taraflar arasında imzalanan sözleşme konusu projeye yönelik olarak sözleşme çerçevesinde davacının ifasını üstlendiği Balıkesir İli Şamlı, Davutlar ve İbirler civarında toplanmış bulunan rüzgar verilerine dayalı olarak koordinatları sözleşmenin 3. Maddesinde belirtilen alanlarda etüt mühendislik ve fizibilite raporu çalışmalarından sonra toplam 120MW kapasitede rüzgar enerjisi santrali projesi oluşturulması işi yönünden dosyaya sunulan sözleşme ve ekleri ile dosyamıza müflis davalı şirket iflas idare vekili tarafından sunulan Google Earth ve grafikler ile belirtilen sahalara ait koordinat değerlerini içeren veriler dikkate alınarak sözleşme bağlamında değinilen mahallerde davacının oluşturmayı üstlendiği projenin mevcut olması gereken yerin koordinat değerleri ile müflis davalı şirketin iflas idaresi vekilinin sunduğu ve sözleşmedeki projenin gerçekleştirilmesi gereken yerden farklı bir yerde oluşturulduğunu iddia ettiği projeye ait koordinat değerlerinin mahallinde keşfen tespit ve ölçüm yapılarak karşılaştırıldıktan sonra söz konusu projenin fiilen gerçekleştirildiği ileri sürülen yerin dava konusu sözleşmedeki belirtilen yer ile aynı yer olup olmadığı, bilirkişi tarafından projenin fiilen mevcut olduğu yere ait koordinat değerleri çizelgesi ile müflis davalı şirketin sunduğu Google Earth çıktısındaki yerin koordinat değerleri çizelgesinin raporda ayrı ayrı belirlenerek gösterilerek realize edilen projenin farklı bir yerde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği hususlarında denetime elverişli rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan harita mühendisi bilirkişi raporunda özetle; 11/06/2003 tarihli sözleşmenin kapsam başlıklı 3.maddesinde "Balıkesir ili, Şamlı, Davutlar ve İbirler civarında Balıkesir, İ19-b1, Balıkesir İ19-b2, Balıkesir İ19-b3 ve Balıkesir İ19-b4 isimli ölçekli paftalarda yer alan proje olarak bahsedilen Şamlı RES projesinin dosyada bulunan ve ... tarafından kabul edilen 2259 hektarlık sntral alanı koordinatlarının fiilen 1/25000 ölçekli Balıkesir İ19b1 ve İ19-b2 paftalarında Yeroluk Mahallesi merkezli olmak üzere Düzoba mahallesi, Alcabayır mahallesi, Koçoğlu mahallesi, Hisaralan mahallesi, Yenikavak mahallesi ve Ericek Mahallesi sınırlarında yer aldığı, yine ... lisansında yer alan 38 adet Rüzgar türbininin proje sahasında mevcut olup rapor ekindeki uygu görüntüsünde yer aldığı, Şamlı RES projesinin sözleşmede belirtilen projelerden Balıkesir İ19b1 ve İ19-b2 paftalarında yer aldığı ve rapor eki haritada gösterildiği, müflis davalı Şirket iflas idare vekilinin sunduğu dilekçesinde belirttiği Davutlar-İbirler sahası olarak belirttiği alanın sözleşmenin 3.maddesinde bahse konu Balıkesir İ19-4 no'lu paftada yer aldığı, bu bölgede yapılan keşifte fiilen herhangi bir çalışmaya ve rüzgar türbininin varlığına rastlanılmadığı belirtilmiştir.
Dosyamızda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; davacı tarafından davalılar aleyhine 11/06/2003 tarihli sözleşmeye dayanılarak sözleşme kapsamında RES için gerekli olan fizibilite çalışmalarını yaparak ...'dan üretim lisansı alındığı, sözleşmenin tarafı olan davalı ... Şirketinin ... mevzuatı gereğince ... Enerji şirketini kurarak hak ve yükümlülüklerini anılan Şirkete devrettiği, daha sonra da diğer davalı ... şirketine bu şirketin bir kısım hisselerinin devredildiği, davalının sözleşme kapsamında davacıya ödemesi gereken proje bedeli ücretini ödemediği iddia ederek bunun tahsili talebiyle derdest davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyamız ile birleşen ... 7.ATM'nin 2012/210E., 2012/180K. sayılı dosyasında ise; davacı yan, davalı ... şirketi ile diğer davalı ... Enerji şirketine karşı 11/06/2003 tarihli sözleşme kapsamında rüzgar enerji santralinin projesini oluşturan tüm verileri toplayarak ...'dan lisans alım işlerinin gerçekleştirildiği, ilk başta 90 MW'lık lisans verildiği, 11/10/2010 tarihinde lisansın 114 MW'e çıkartıldığı, bu lisans konusu proje gerçekleştirilmesi için diğer davalı ...ile davalının birlikte çalıştığı, sözleşme kapsamında 90 MW'lık lisans için 1 MW'lik değeri olan 25.00 USD Doları üzerinden hesaplanan 2.250.000 USD'nin esas davada talep edilen 10.000,00-TL indirildiğinde bakiye 2.242.157 USD ile üretimin gerçekleşmesi tarihinden itibaren elde edilen gelirden dolayı da 200.000,00-TL'nin davalılardan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davacı ile davalı ... şirketi arasında tanzim edilen sözleşme uyarınca sözleşmede belirtilen bölgede RES ünitesi kurulması amacıyla gerekli verilerin toplanması, mühendislik çalışmaları yapılarak rapor haline getirilip ...'dan üretim lisansı alınması işlemlerinin davacı tarafından üstlenildiği, sözleşmeye göre projenin uygulanması ya da lisansının satışından elde edilecek gelirin %50'şer oranında paylaşılmasının ön görüldüğü, davacı tarafından sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilerek üretim lisansının ... tarafından verildiği, davacının bu suretle yüklendiği edimleri yerine getirmiş olduğu, istinaf ilamı sonrasında mahallinde sözleşme konusu projenin yapıldığı yerde keşif icrası ile alınan bilirkişi raporu da gözetildiğinde; davacının sözleşme konusu Şamlı Res projesi yönünden edimini tam ve gereği gibi ifa ettiği, nitekim sözkonusu projenin bulunduğu sahda 38 adet Rüzgar enerjisi türbininin de sahada fiilen kurulduğunun keşfen tespit edilmesinin de davacının edimini ifa ettiği iddiasını kanıtladığı anlaşılmıştır. Her ne kadar dosyamızda istinaf aşamasında alınan son bilirkişi heyeti raporu ile bir önceki raporun iki bilirkişisi tarafından davacının edimlerini tam olarak yerine getirdiği hususunda yeterli delil bulunmadığı iddia edilmiş ise de; dosyadaki diğer raporlar, ... lisans belgeleri ve değinilen harita mühendisi bilirkişi raporu birlikte dikkate alındığında; sözleşme kapsamında RES lisans alımı için gerekli olan ölçüm, mühendislik hizmetleri, raporlama ve tüm hizmetlerin davacı tarafından tam ve gereği gibi yapılarak bu bilgi ve belgelerin ...'ya sunulması üzerine ... tarafından davalı şirkete lisans verildiği, davalının İngiliz şirketi ile yapılan anlaşma uyarınca onlar tarafından söz konusu hizmetlerin verildiği iddia edilmiş ise de İngiliz şirketi ile yapılan sözleşme ve fiilin ifa tarihlerinin dava konusu ... lisans belgesinden sonra olduğu bu nedenle aksi yöndeki iddiaların yerinde olmadığı ve davacının sözleşme konusu edimini ifa ettiği kanaatine varılmıştır.
Davacı yan, sözleşme konusu edimini ifa etmekle; akidi olan karşı taraftan kendi edimini yerine getirmesini talep etme hakkının doğduğu anlaşılmıştır. Sözleşmede tarafların hakları ile ilgili olarak sadece projenin satış bedelinden bahsedilmiş olup santralin inşa edilmesinin ardından üreteceği enerji üzerinden pay verileceğine dair bir düzenleme mevcut değildir. Bu durumda davacının alacak talebinin projenin tamamının satış bedeli olan 600.000 USD'nin %50'si olan 300.000 USD ile sınırlı olduğu ve bunu talep edebileceği fazlaya ilişkin talepte bulunamayacağı kanaatine varılmıştır. Bu miktardan sözleşmenin tarafı olması hasabiyle davalı ... şirketi sorumludur. ... tarafından şirketin faaliyet konusunun elektrik piyasası mevzuatına uygun olarak sınırlandırılmasının gerektiği belirtilmesi nedeniyle davalı ... şirketi tarafından ... Enerji Üretim ve San.Tic.A.Ş. kurularak taraflar arasında tanzim edilen protokol uyarınca davacı ile yapılan sözleşme kapsamındaki tüm hak ve yükümlülüklerin ... Enerji şirketine devredildiği bu nedenle ... Enerji şirketinin de dava konusu sözleşme kapsamında davacıya karşı diğer davalı ... şirketi ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı ... Enerji şirketi lisans projelerinin gerçekleştirilmesi için hisselerinin bir kısmı diğer davalı ... şirketine devredilmiş olup ...enerji şirketinin sadece hisse satın alarak şirkete ortak olduğu, dava konusu sözleşmenin tarafı veya halefi olmadığı, sermaye şirketinin ortağının şirket borç ve alacaklarına karşı taraf ehliyetinin bulunmadığı, bu nedenle davalı ... şirketinin pasif dava ehliyeti bulunmadığından, anılan davalıya karşı açılan davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle asıl dava yönünden davacının ve temlik alan davacının davalı ... şirketi ile ... Enerji şirketi aleyhine açtığı davanın kabulüne 10.000,00-TL'nin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle dava şartı bulunmadığından usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ... 7.ATM 2012/120 esas sayılı dosyası yönünden ise; yukarıda izah edilen sebeplerden dolayı davacının sözleşme kapsamında satış bedelinin %50'si olan 300.000 USD'yi davalılardan talep edebileceği, esas davada talep edilen ve hüküm altına alınan 10.000,00 TL'nin USD karşılığı tenzil edildikten sonra geriye kalan 292.156,86 USD'nin davalılara çıkartılan ihtarnamenin tebliğ ve verilen süreler dolduktan sonra ... Yapı şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 08/06/2007, ... Enerji şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 04/06/2007 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ... 16.ATM'nin 2012/117 esas sayılı dosyası yönünden ise davacının harç yatırmadığı, adli yardım talebinin reddedildiği verilen kesin süreye rağmen harcın yatırılmaması sebebiyle dosyanın işlemden kaldırıldığı ve 3 ay içerisinde yenilenmediğinden HMK 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davacı ve temlik alan davacı tarafından ... Enerji Üretim San.ve Tic. Ltd. Şirketi aleyhine açılan davanın ayrı ayrı KABULÜNE, Dava konusu 10.000,00-TL alacağın davalı ... Enerji Üretim San.ve Tic. Ltd. Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacıların davalı ...aleyhine açtıkları davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle HMK 114/d ve 115/2 m. uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine,
3-Alınması gerekli 683,10-TL harçtan peşin alınan 135,00-TL harcın düşümü ile eksik kalan 548,10-TL harcın davalılar ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Ticaret Ltd.Şti. ile ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Maliye Hazinesine gelir kaydına,
4-Davacılar tarafından peşin yatırılan 13,10-TL nispi harç ile 135,00-TL başvurma harcının toplamı olan 148,10-TL'nin davalılar ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Ticaret Ltd.Şti. ile ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacılar tarafından yapılan 1.917,00-TL tebligat posta gideri ve 32.750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 34.667,00-TL yargılama giderinin davalılar ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Ticaret Ltd. Şirketi ile ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili davacı tarafa ödenmesine, Davalı ... Elektrik Üretim A.Ş.hakkında yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı temlik alan kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.13/1 maddesi uyarınca 10.000,00- TL vekalet ücretinin davalılar ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Ticaret Ltd.Şti. İle ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile anılan davacılara ödenmesine,
7-Davalı ...Ş. kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım üzerinden A.A.Ü.T.13/2 maddesi uyarınca nispi 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...Ş. tarafa ödenmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,
B-BİRLEŞEN ... 7.ATM’NİN 2012/210 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Dava konusu 292.156,86 USD alacağın davalı ... Enerji Üretim San.ve Tic.Ltd. Şirketi yönünden 04/06/2007 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli nispi 35.284,39-TL harçtan peşin yatırılan 25.445,27-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.839,12-TL davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
4-Davacılar tarafından peşin yatırılan 25.445,27-TL tamamlama harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
5-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.uyarınca nispi 78.314,66-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendilerine verilmesine,
6-Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım üzerinden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 312.053,58-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,
C-BİRLEŞEN ... 16.ATM’nin 2012/117 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan davanın HMK 150/5 maddesi uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Alınması gerekli harç maktu 269,85-TL olup davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, A.A.Ü.T. uyarınca maktu 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,
Dair; asıl ve birleşen davacılar vekilleri ile müflis davalı Şirket iflas idaresi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/11/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza