T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/547 Esas - 2023/225
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/547 Esas
KARAR NO: 2023/225
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 20/09/2021
KARAR TARİHİ: 21/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında sözleşme imzalanarak davalının üyesi olduğunu, üye numarasının 266 olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmaya içeriğine göre müvekkilince 16.03.2018 tarihinde 40.000,00 TL'nin ödenmesi, 20.000,00 TL'nin de 2018 yılı içinde ödeneceği kararlaştırıldığını ve bu ortak iradeye göre müvekkilinin belirlenen zamanda davalı yana toplamda 60.000,00 TL bedeli ödediğini, yapılan ödemelere rağmen herhangi bir inşaat faaliyetinin başlaması ve ilerlememesi üzerine müvekkilinin davalı kooperatife üyelikten ayrılma iradesi içeren 14.12.2018 tarihli dilekçesi ile başvurduğunu, devam eden süreçte davalı tarafından herhangi bir cevap verilmemesi üzerine davalı yana gönderdiği ... sayılı ihtarı ile ortaklıktan ayrılma iradesini tekrarladığını, Bu ihtarın da davalı yana 03.01.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, taraflarınca davalı yana karşı ... K sayılı dosyası ile ortaklık payının ödenmesi istemli dava açılmış ancak davanın erken açıldığından bahisle davanın reddedilerek kesinleştiğini, Bu kez davalının 2019 yılı ve 2020 yılı bilançoları 2021 yılı bilançoları 07.08.2021 tarihinde yapılan kooperatif genel kurulunda görüşüldüğünü, davalı tarafından çıkma payı alacağının ödenmemesi üzerine hukuki süreç başlatılarak alacağın faizi ile tahsili için huzurdaki davanın açıldığını belirterek ;müvekkilince ödenen toplamda 60.000,00 TL (altmışbinlira) ortaklık payı-üye aidat değerinden, ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak ol f hissesi düşüldükten sonra kalan bakiye alacağın, davalının ihtarname ile temerrüde di ü gözetilerek, ihtarname tebliğ tarihi olan 03.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Kooperatif Ana Sözleşmesi
-Noter ihtarnamesi
-Kooperatif defter ve kayıtları.
-Bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı Kooperatif üyesi olan davacının üyelikten istifası nedeniyle davalı Kooperatife yaptığı 60.000 TL ödemeden üyelikten ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra kalan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Dosyamız kapsamında toplanan delillere göre; davacının daha önce davalı kooperatifin üyesi olup ... Noterliği’nin 31/12/2018 tarih ve 19807 yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek kendi isteği ile üyelikten istifa ettiği, davalı kooperatif yönetim kurulunun 08/01/2019 tarihli kararı ile istifayı kabul ettiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu bağlamda, yargılama konusu uyuşmazlık, davacının kooperatiften çıkma payı alacağı olup olmadığı ve mevcut ise; miktarının tespiti konusundadır.
Bilindiği üzere; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nda kooperatiflerin kuruluşu, üye yapısı, ilk genel kurul oluşumu, yönetim kurulu, denetim kurulu ve kooperatifler hukukuna hakim olan temel ilkeler ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kooperatifler Kanununun 10. Maddesinde ortaklığın sona ermesi ve ortaklıktan çıkma serbestisi ile tazminat hakkı düzenlenmiştir. 16. Maddede ortaklıktan çıkarılma esasları, 17. Madde de kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakla hesaplaşma sırası ve yükümlülükler düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme uyarınca; kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlayarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamızda bilirkişi heyeti raporu aldırılmıştır.
Dosyamıza sunulan ve Mahkememiz’ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacının ortaklık sıfatının 03.01.2019 tarihinde sona erdiği, Davacının birebir yerine yeni ortak alınmadığı, davacının ayrıldığı ide 71 ortak mevcut iken davacının ayrıldığı yıl bilançosunun genel kurulda ortak sayısının 32'ye düştüğü, Davacının çıkma payı alacağının 58.951.28.TL.'dan ibaret olduğu,. Davacının çıkma payı alacağı 08.09.2021 tarihinde muaccel olmakla birlikte davalı kooperatifin 07.08.2021 tarihli genel kurul gündeminin 6. Maddesinde ; ayrılan ortakların alacaklarının kooperatifin yükümlülükleri ve bilançosu gereği 1163 Sayılı kanunun 17. Maddesi uyarınca 3 yıl süre ertelenmesine karar verildiği ve erteleme kararının kooperatife kendine özgü bir öteleme hakkı verdiği, bu kararın yerinde olup olmadığı hususunda ise ; davacı dahil 2019 yılında ayrıla ortaklara yapılaca iade tutarının 197.620,00.TL. olduğu ve ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürüp düşürmeyeceğinin Mahkemenin takdirinde olduğu, mütalaa edilmiştir.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının usulüne uygun şekilde kooperatiften istifa ettiği, istifa tarihine kadar yaptığı ödemeleri talep etmekte kooperatif ana sözleşmesi ve Yönetim kurulu kararı dikkate alındığında hukuken haklı olduğu, dava konusu kooperatif aidatlarının iade edilmemesi yönünde alınan davalı kooperatif genel kurulu kararının kooperatifin tespit edilen bilanço verileri ile üyesi sayısı birlikte dikkate alındığında davacı yönünden uygulanmasına hukuken olanak bulunmadığı, davacının çıkma payı alacağının 58.951.28.TL. olduğu, ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmeyeceği kanaatine varılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
58.951,28 TL alacağın 08/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 4026,96 TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 1024,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.002,31-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı, peşin harç ve vekalet harcı toplamı olan 1092,45-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabulucu ücreti olarak yatırılan 1.320.00 TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.432,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT nin 13/2 maddesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.048,72 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 1905,50 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olan yargılama giderinin haklılık oranına göre 1872,19- TL sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşıi davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/03/2023