T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/169 Esas
KARAR NO: 2022/535
HAKİM : ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... ...
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 09/03/2022
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili, Müvekkili şirket yetkilisi ...'ın ... Grup Oto Kiralama Şirketi'nden 17.02.2020 tarihinde araç kiraladığını, ancak kiralanan aracın bozulduğunun ilgili firmaya bildirmesi üzerine 15.08.2020 tarihinde, daha sonradan İbrahim Karaarslan adına kayıtlı olduğu öğrenilen "..." plakalı aracın Müvekkiline teslim edildiğini, aracın ... Grup Oto Kiralama Şirketi ile Müvekkili arasındaki kira ilişkisine uygun bir şekilde kullanıldığını, kira ilişkisinin bitmesini takiben 05.01.2021 tarihinde aracın ...'a Şanlıurfa ilinde teslim edildiğini, davacının aracı uygun ve hasarsız şekilde kullandığını, kira ilişkisi süresince kira alacaklarının da zamanında ödendiğini, 31.08.2020 ve 17.09.2020 tarihli trafik cezalarının da eksiksiz ve zamanında ödendiğini, taraflar arasında sadece araç kira sözleşmesi imzalandığını, Müvekkilinin mevcudiyetinden habersiz olduğu sözleşme altında bulunan teminat senedi niteliğine haiz bedelsiz, vadesiz, taraf adı yazmayan bonoyu davalı ...'a verilmesi üzerine, davalı tarafından Müvekkili firmaya karşı ...3. İcra Müdürlüğü'nün 2021/1066 İcra numaralı takip dosyası ile sonradan bedel kısmı doldurularak 10.000-TL üzerinden haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığını, haciz tehdidi altında 15.02.2021 tarihinde 11.522,00-TL nin ödendiğini, davacıya ödeme emrinin tebliğ edilmesi üzerine, ... Grup Oto Kiralama yetkilisi ... 'na WhatsApp uygulaması üzerinden varlığından haberinin olmadığı teminat senedine yönelik sorular yöneltildiğini, teminat senedinin ilk kira sözleşmesi esnasında ilgili firma yetkilisi tarafından imzalatılıp ve devamında sözleşmeden koparılarak, davalı ...'a ciro etmeksizin devredildiğinin ikrar edildiğini, Müvekkili ile davalı ... arasında hiçbir ticari ilişki bulunmamakla birlikte hiçbir alacak ilişkisinin de olmadığını, senedin teminat senedi vasfında olmasına rağmen sözleşmeden bağımsız bir şekilde ciro edilmeksizin devredilerek icra takibine konu edildiğini, senedin davalı tarafından suça konu olacak bir şekilde doldurulduğuna dair ...Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2021/28890 Soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu ve kamu dava açıldığını, 14.02.2022 tarihinde de görevsizlik kararı işle dosyanın ağır ceza mahkemesine gönderildiğini, senedin üst kısımlarının sözleşmeden yırtıldığı hususunun gözle görülebilecek derecede sabit olduğunu belirterek davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ilgili icra takibinin iptaline, davacının borçlu olmadığı halde haciz tehdidi altında ödemiş olduğu fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 11.522,00-TL,nin, ödeme tarihinden dava açılış tarihine kadar işlemiş avans faizi olan 2.024,79-TLnine dava açılış tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını ve bu sebeple reddi gerektiğini, dava konusu senedin sözleşmeden koparıldığına ilişkin iddiaların, senedin teminat senedi niteliğini haiz olduğuna yönelik beyanların ve senedin sonradan doldurulduğuna ilişkin iddiaların asılsız olduğunu, zira kambiyo senetlerinin illiyetten mücerret olduğunu ve davada ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının "senede karşı senetle ispat" kuralı gereğince kesin delille ispat yükü altında olduğunu, davacının takibe itirazda bulunmadığını, süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmeyen davacının şirket henüz itiraz süreleri bitmeden, ilgili icra dosyası kesinleşmeden dosya borcunu ödediğini,bu sebeple istirdat davasının takip hukukuna ilişkin şartlarının oluşmadığını, alacağın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebileceğini ve davacının buna yönelik talebinin bulunmadığını, İlliyetten mücerret bir nitelik taşıyan bonodan kaynaklanan borcun ödenmesinin sebepsiz zenginleşme şartlarını oluşturmadığını , senedin teminat senedi de olmadığını, delil olarak sunulan whastapp konuşma içeriklerine itibar edilmesinin mümkün olmadığını, davacı ve ... Oto Kiralama arasında 5 yıl sürmüş ticari bir ilişki bulunduğunu, ... isimli firmadan kiraladıkları aracın arıza yapması sebebiyle davacının yeni araç talebi üzerine ve ... Oto Kiralamanın araç sıkıntısı çekmesi sebebiyle müvekkili tarafından zilyedi olduğu ve babasının üzerine kayıtlı bulunan ... plaka sayılı aracın davacıya kiralandığını, müvekkilinin alacak hakkının doğmasının iş bu hukuki ilişkiden kaynaklandığını, Müvekkilinin aracını 5 ay süre ile toplamda 20.000 km yol yapılması şartı ile kiraladığını, ancak aracını 42.615 km yapılmış bir vaziyette ve HGS ödemeleri ifa edilmemiş bir şekilde Şanlıurfa iline giderek teslim aldığını,davalının kilometre aşımından, HGS ödemelerinden ve araç teslim almak üzere gitmek zorunda bırakıldığı Şanlıurfa iline gidiş dönüş ücretlerinden dolayı 12.000,00 TL alacak hakkı doğduğunu, alacağının tahsili için davadışı ... Oto kiralama yetkilisine başvurulduğunu, bunun üzerine ... Oto Kiralama yetkilisinin davacı şirket ile iletişime geçerek kendilerine durumu ilettiğini ve yapılan görüşmeler üzerine davacı yanın 10.000,00 TL bedelli senet vermeyi teklif ettiğini ve müvekkili tarafından teklifin kabul edildiğini, bu sebeple davacı iddialarının aksine senedi kalan borçlarına karşılık olarak düzenleyip teslim ettiğini, davalının alacak haklarına karşılık olarak kendisine 10.000,00 TL bedelin yazılı olduğu ve Davacı şirket yetkilisi tarafından keşide edilmiş bono verildiğini, Davacı şirket aleyhine başlatılan icra takibinde de davacı yanın itiraz süresi içerisinde müvekkile ödeme yapmak istediğini beyan ettiğini, bunun üzerine haricen ödeme sonrasında dosyanın kapatıldığını, ödeme yapıldıktan 1 yılı aşkın süre sonra dava açan davacının kötüniyetli olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı ile dava dışı Şirket arasında imzalanan kira sözleşmesine istinaden teminat senedi olarak düzenlendiği iddia edilen bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibi sonucunda haksız olarak davacıdan tahsil edildiği ileri sürülen alacağın istirdaden tahsili istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK'nın 4/I-a maddesinde kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Her ne kadar davacı, dava dışı şirkete verilen ve teminat senedi niteliğinde olan senedin takibe konu edilmesi sebebiyle haciz baskısı altında senet bedelinin ödendiğinden bahisle istirdat bulunmuşsa da ve takibe dayanak belge bir bono ise de, taraflar arasındaki temel ilişki bir kira sözleşmesine dayanmaktadır ve görev hususu irdelenirken taraflar arasındaki temel ilişkinin dikkate alınması gereklidir. Önemle belirtmek gerekir ki, davanın taraflarının doğrudan doğruya birbirlerini muhatap alarak bir kira ilişkisi içinde olmaları somut olayda bulunmasa da gerek dava dilekçesindeki anlatımdan ( davacı ile dava dışı şirket arasında sadece araç kira sözleşmesi yapıldığına dair beyan) , gerekse cevap dilekçesinde belirtilen hususlardan (... isimli firmadan kiraladıkları aracın arıza yapması sebebiyle davacının yeni araç talebi üzerine ve ... Oto Kiralamanın araç sıkıntısı çekmesi sebebiyle müvekkili tarafından zilyedi olduğu ve babasının üzerine kayıtlı bulunan ... plaka sayılı aracın davacıya kiralandığını, müvekkilinin alacak hakkının doğmasının iş bu hukuki ilişkiden kaynaklandığına dair beyan) senedin düzenlenme sebebinin davacı ile dava dışı şirket arasında yapılan bir kira sözleşmesine dayandığı açıktır. Bu doğrultuda; Somut olayda uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davada Mahkememiz değil; ...Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Bu itibarla, açıklanan gerekçelerle; görev ile ilgili hususlar kamu düzenine ilişkin olduğundan ve Mahkeme’ce re'sen dikkate alınması gerektiğinden, Mahkememizin göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair karar aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden REDDİNE, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın görevli ...Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren tarafların 2 hafta içerisinde müracaatı halinde dosyanın görevli ...Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerine görevli mahkemece karar verilmesine,
4- Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra davaya yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. md.gereğince bir karar verilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/06/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza