T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/467 Esas
KARAR NO: 2023/266
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/07/2022
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili, davacının davalı kooperatif üyeliğinden çıkarılması hususunda karar alındığını ve söz konusu karar uyarınca müvekkilinin ortaklıktan çıkarıldığına ilişkin bildirim ... Yevmiye No'lu ihtarname ile müvekkiline tebliğ edildiğini, müvekkilinin ortaklıktan çıkarılması neticesinde ortaklık payının tarafına ödenmesi için bir süre beklediğini ancak davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle Ortaklıktan çıkarılma neticesinde iade edilmesi gereken ortaklık bedelinin borçludan tahsili amacıyla 170.000,00 TL asıl alacak ile 33.000,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 203.000,00 TL üzerinden ... E sayılı dosya üzerinden icra takibi yapıldığını, ancak icra dosyasına davalı tarafça yapılan itiraz nedeniyle icra takibinin durduğunu, davalı tarafın icra takibi sonrasında en sonuncusu 29/04/2021 tarihli olmak üzere çeşitli tarihlerde asıl alacak yönünden borcunu davacıya haricen ödediğini, her ne kadar icra takibinden sonra asıl alacak miktarı ödenmiş ise de icra takibinde talep edilen 33.000,00 TL tutarındaki işlemiş faiz alacağı, icra masrafları, takipten sonra işlemiş faiz tutarı, vekalet ücreti, takibin fer'inden kaynaklanan sair tutarların ödenmediğini, ara buluculuk görüşmelerinde de sonuç alınmadığını belirterek davanın kabulü ile ... E. Sayılı dosyada yapılan itirazın iptaline ve işlemiş faiz ile feri'ileri yönünden takibin devamına, % 20 oranında icra-inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, Müvekkili tarafından davacıya kooperatife olan borçlarını ödemesi yönünde ihtarnameler gönderildiğini, davacının borcunu ödememesi üzerine de Genel Kurul kararı ile çıkarılmasına ve davacının Kooperatife ödemiş olduğu bedeli de Kooperatif Ana sözleşmesinin 15 . Maddesi ile Kooperatifler Kanununun 17. Maddesi gereği davacı ... 'e 3 yıl içinde ödenmesine dair karar alındığını, davacı tarafın bu 3 yıllık süreyi beklemeksizin gerçeği yansıtmayan afaki bedeller üzerinden kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını, kooperatifin davacıya ödeme yükümlülüğünün 2022 yılında son bulmakta iken davacının haksız ve kötü niyetli olarak muaccel olmayan bir borç için 2021 yılında icra takibi başlattığını, kooperatifin muaccel olmayan borcu hakkında haksız ve kötüniyetli başlatılan bu icra takibine haklı olarak itiraz ettiğini, müvekkil kooperatifin davacıya hiçbir borcu bulunmadığını savunarak davanın reddine ve davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatif üyesi iken genel kurul ve yönetim kurulu kararı uyarınca ortaklıktan ihraç edilen davacının ortaklık payının ve işlemiş faizin tahsili için davalı kooperatif aleyhine başlattığı takip nedeniyle takibe konu ve feri nitelikteki işlemiş faiz yönünden davalının vaki itirazının iptali istemine ve karşılıklı icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere; kooperatif üyeliğinden ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. maddesi ve anasözleşmenin 15/1. maddesi gereğince, ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haizdir. İstifa eden veya ihraç olunan ortağın ayrıldığı yıla ait yıl sonu bilançosunun genel kurul tarafından kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ayın sonunda bu alacak temerrüt ihtarına gerek kalmaksızın muaccel olur ve talep edilebilir. Yatırılan aidatlardan genel gider payının düşülmesi yasa hükmü gereği olup, bundan vazgeçilmesi ancak genel kurul tarafından aksinin karar altına alınması ya da kooperatifin ortaklığı sona erenler için aksi yönde bir uygulamasının daha önce oluşmuş olması şartına bağlıdır. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 24.06.2015 tarih ve 2872E., 4837 K., 01.12.2014 tarih ve 3445 E., 7728 K., 14.03.2014 tarih ve 2013/6753 E., 2014/1952 K.)
Aynı Kanun'un 17/2. maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle ödemelerin 3 yılı geçmemek üzere belli bir süre ile geciktirilmesine genel kurulca karar verilebileceği düzenlenmiş olup, erteleme kararındaki süre geçmeden önce açılan dava veya takip, ödemeleri geciktirme süresinden önce (erken) açılmış sayılır.
Somut olayda, davacının genel kurul ve yönetim kurulu kararları uyarınca üyelikten çıkarıldığına dair bir uyuşmazlık yoktur.
Ancak somut olayda, davalı Kooperatifin 31/12/2018 tarihli Genel Kurul toplantısında alınan (6) no'lu kararda kooperatiften ayrılan ortakların çıkma payının ayrıldıkları yılı takip eden 3.yılın sonunda ödenmesinin kararlaştırıldığı bu konuda Kanunun 17/2 maddesine atıf yapıldığı ve bu karara karşı herhangi bir davanın da açılmadığı, bu kararın halen ayakta olduğu görülmektedir.
Davanın dayanağı takibin 25/03/2021 tarihinde yapıldığı ve bu tarih itibariyle davacı alacağının ve dava konusu yapılan ferilerinin muaccel olmadığı görülmektedir. Öte yandan, asıl alacağın tamamının ödendiği hususu da 25/01/2023 tarihli beyan dilekçesi içeriği dikkate alındığında davacının kabulünde olduğu ortadadır.
Bu nedenle davacı tarafından alacak henüz muaccel olmadan 25/03/2021 tarihinde yapılan icra takibi ile dava konusu ortaklık alacaklarının ferilerinin tahsili talep edilemeyeceğinden davanın reddine ve ayrıca davalının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 179,90 TL harcın peşin alınan 80,70 TL harçtan düşümü ile eksik alınan 99,20 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davacıya iadesine,
5-A.A.Ü.T. Uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/04/2023
Katip ...
E-imzalı.
Hakim ...
E-imzalı.