T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/172 Esas
KARAR NO: 2023/206
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 10/03/2023
KARAR TARİHİ: 15/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/03/2023
Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan kooperatif ticari defterlerinin zayi davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Konut Kooperatifinin yetkili temsilcisi olduğunu, kooperatifte kurulduğu 2000 yılından 2015 yılına kadar Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapan İlyas Kara’nın kooperatifin yönetim ve temsil yetkisini kooperatifin kuruluş amacına aykırı olarak kullandığını, 23/06/2012 tarihinden itibaren yapılan genel kurul toplantılarında alınan kararların ve tescili gereken diğer hususların ticaret sicil müdürlüğüne kendisi tarafından tescil ettirilmediğini, İlyas kara tarafından Yönetim kurulu başkanlığı görevinin sona ermesinden sonra dahi sahte vekalet ile usulsüz şekilde kooperatif hisselerinin devredildiğini, kendisi adına zimmet suçundan ...1.Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2016/2E., 2018/451K. Sayılı ilamı ile kurulan mahkumiyet kararının 11/09/2019 tarihinde kesinleştiğini, müvekkili kooperatifin dava dilekçesinde belirttiği ticari defter ve belgelerinin önceki yönetici İlyas Kara’dan 16/02/2023 tarihinde keşide edilen ihtarnamede 10 günlük süre verilerek talep edilmesine ve ihtarnamenin tebliğine rağmen İlyas Kara tarafından sözkonusu ticari defterlerin teslim edilmediğini beyanla 2014 yılından itibaren usulüne uygun olarak tutulan yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri yönünden zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Talep, kooperatifin ticari defterlerinin önceki yönetici tarafından teslim edilmemesi nedeni ile zayi olgusuna dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Dava dilekçesinde bahse konu ...6 ATM’nin 2019/509 e.sayılı dosyası örneği celp edilerek incelenmiş; dosyamız davacısı kooperatif yetkili temsilcisi tarafından kooperatifin ticaret siciline tescili için açılan ihya davası olduğu, anılan mahkemenin 29/01/2020 tarihli ve 2020/57 karar sayılı ilamı ile davanın kabulü ile kooperatifin ihyasına karar verildiği anlaşılmıştır.
...1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/2 esas, 2018/451 karar sayılı dosyasına ait gerekçeli karar örneği celp edilerek incelenmiş, dosyamız davacısı kooperatif üyelerinin dava dilekçesinde ticari defterleri iade etmediği belirtilen önceki yönetim kurulu başkanı İlyas Kara aleyhine zimmet suçundan yapılan şikayete istinaden açılan kamu davası olduğu, yapılan yargılama sonucunda sanık yöneticinin zimmet suçundan cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Gerek ...6.ATM gerekse ...1.Ağır Ceza Mahkemesi dosyalarının incelenmesinde dosyamızda zayi istemine konu ticari defterlerin daha önce zayi edildiği konusunda hak düşürücü sürenin başlangıcına esas alınabilecek ve mahkeme içi ikrar niteliğinde kabul edilebilecek davacı kooperatif yetkililerine ait bir beyanın mevcut olmadığı saptanmıştır.
Bilindiği üzere ilgili her tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin zıyaı halinde 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi uyarınca işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden zayi belgesi verilmesini istemesi mümkündür. Ancak zıyaın, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgelere ilişkin olması ve bu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerekir. Ayrıca bu yöndeki talebin de zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerekir. Diğer yandan tacirin, ticari belgelerini özenle saklama mecburiyeti vardır. Bu nedenle zayi belgesinin verilebilmesi için zıyaın TTK 82. maddesinde belirtilen hallerden biri sonucunda gerçekleştiğinin de ispatı zorunludur.
Az yukarıda açıklandığı üzere TTK 82. madde gereğince bir tacire ziya belgesinin verilebilmesi için saklamakla yükümlü olunun defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması ve ziyaın da kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerekir. Dosyamızda zayi belgesi istemine konu ticari defterlerin 2014 yılı ve sonrasına ait olup ticari defterlerin yasal saklama süresinin de 10 yıl olduğu dikkate alındığında; zayi iddiasının ticari defterleri için saklama yasal süresi içerisindeki döneme yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyamızda davacı yanın ileri sürdüğü zayi olgusu, ticari defterleri kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmiş ise de; davacı tarafça ziyaın yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi bir sebeple meydana geldiğini kanıtlar nitelikte her hangi bir delil dosyamıza sunulmamıştır.
Bu itibarla, açıklanan gerekçelerle emsal nitelikteki Yargıtay ... H.D.Başkanlığı’nın 05/11/2014 tarih 2014/9636 esas-16867 karar ve 20/03/2017 tarih 2015/13791 esas-2017/1625 karar sayılı ilamları da gözetildiğinde; yasal koşulları oluşmayan talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 179,90-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza