T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/207 Esas - 2023/376
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/207 Esas
KARAR NO: 2023/376
HAKİM :...
KATİP: ....
DAVACI :....
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/03/2021
KARAR TARİHİ: 31/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ile ... ve ... A. Ş arasında 08.01.1990 tarihinde ... imzalandığını, anılan sözleşmenin 10.06.2006 ve 17.03.2009 tarihlerinde tadil edildiğini, davalı şirketin anılan sözleşme ve mevzuata aykırı olarak, mülkiyeti ... ait olan taşınmaz ve tesislerden reklam bedeli ve baz istasyonu, telsiz, TV aktarıcısı vb. kurulumuna ilişkin bedel ve kira bedeli elde ettiğini, elde edilen bu bedellerden şimdilik 1.000 TL'nin sözleşme tarihi baz alınarak tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talebinde bulunmaktadır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından talep edilen alacağın zamanaşımıma uğradığını, ..., ... ve ilgili yönetmelikler kapsamında reklam gelirlerinin dağıtım - şirketlerine ait olduğunu, ... ...'nün Ana Statüsünün, ...'ın elektrik dağıtım varlıklarından reklam ve kira geliri elde etmesine izin vermediğini, ...'ın mülkiyet hakkının ... ile sınırlandırıldığını, Tesis ve Basılı Evrakta Reklam Amacıyla Yararlanma Esaslarını düzenleyen yönetmeliğin davacının alacak hakkına dayanak oluşturamayacağını ileri sürmekte ve davanın reddini talep etmektedir.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup alının bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında yapılan sözleşmede malik ...'ın yararlanma ve tasarruf yetkilerinin saklı tutulduğu, davalı şirkete sadece işletme hakkı ile sınırlı olarak kullanma yetkisinin devredildiği, davalı şirketin ...'a ait olan taşınmaz ve tesislerden reklam bedeli, baz istasyonu, telsiz, TV aktarıcısı vb. kurulumuna ilişkin bedel ve kira bedeli elde edilmesinin elektrik enerjisinin dağıtımı, dolayısıyla davalının işletme hakkı ile bir ilgisi bulunmadığını, Kira ve reklam gelirleri ile kurulum bedellerinin, Birinci ve İkinci Uygulama Dönemlerinde, davalı şirketin işletme giderlerinden düşülmek suretiyle - tarifenin belirlenmesinin ve üçüncü uygulama döneminde ise % 75'inin davalı şirkete bırakılmasının ve kalanının işletme giderlerinden düşülmesinin dördüncü uygulama döneminde ise %50'sinin davalı şirkete bırakılarak, kalanının işletme giderlerinden düşülmesinin yasal dayanağı bulunmadığı ve düzenlemenin ... tarafından çıkarılan tebliğe dayandığını, bir idari işlem olan tebliğin kanıma aykırı olmaması gerekmekle birlikte, bu düzenleme idari yargı tarafından iptal edilmediği veya idarece kaldırılmadığı takdirde, bunun yürürlükte olduğunu ve buna/idareye güvenerek işlem tesis eden taraflar veya üçüncü kişilerin de bu nedenle mağdur edilemeyeceği; bu nedenle tüketiciye yansıtılan kısım için davacının herhangi bir talebi bulunmayacağını, davalı şirket bakımından ise aynı sonucun kabul edilemeyeceğini, zira, davalı şirket ile davacı arasındaki hukuki ilişkinin taraflar arasındaki sözleşmeye dayandığı ve tarafların hak ve yetkilerinin sözleşme ile belirlendiği ve bu hususun her iki tarafin da bilgisi dahilinde olduğu, dolayısıyla üçüncü uygulama döneminde davalı şirkete bırakılan 75 payın ve Dördüncü uygulama döneminde %50 payın iade edilmesi gerektiğini, iade talebinin hukuki sebebinin sebepsiz zenginleşme veya vekaletsiz iş görme olacağı ve bu iki sebebin birbiri ile yarışacağını, alacak miktarının 186.801,20 TL olduğu tespit edildiği bildirilmiştir.
Talimat bilirkişisi raporunda özetle; Davalının sunmuş olduğu ticari defter kayıtlarında, dava konusu alacak kalemlerine ilişkin düzenlemiş olduğu faturaların dava tarihine kadar olan kısmı esas alındığında, davalı tarafça düzenlenen faturalar toplamının 148.752,20TL olduğunu, düzenlenen fatura tarihleri esas alınarak dava tarihine kadar hesaplanan avans faizi toplamının 28.264,78 TL olduğunu bildirmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRMELER;
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Mülkiyeti davacıya ait olan taşınmaz ve tesislere ilişkin olarak ... (...) ile işletme hakkını kullanan davalının elde etmiş olduğu reklam gelirlerinden, baz istasyonu telsiz ve tv hakları vb kurulumlardan ve taşınmazlarını kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerden kaynaklı ... ve ilgili mevzuat çerçevesinde mülkiyet hakı gereği davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı varsa alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, reklam ve kira gelirlerine ilişkin tüm bilgi, belgeler ile ... hisse satış sözleşmesi ile tüm bilgi, belgeler dosya arasına alınmış, taraflara uyuşmazlık konusu döneme ait tüm ticari defter ve kayıtlar ile belgelerin bulunduğu yer ile irtibat kurulacak kişiyi bildirilmeleri ile bilirkişi raporu düzenlenilmesine karar verilmiş, alacak miktarının 186.801,20 TL olduğu tespit edildiği bildirilmiştir.
İhtilafın çözüm noktasında, taraflar arasında akdedilen 08/01/1990 tarihli ... ile 16/06/2006 ve 17/03/2009 tarihli ek protokollerin incelenmesi gerekmekte olup, sözleşmenin 1. Maddesi sözleşmenin amacını, 2. maddesi kapsamını, 5. maddesi ise işletme hakkı devredilecek sabit tesisleri (....) düzenlemektedir. Sözleşmenin 1. ve 5. maddelerinde, elektrik üretim ve dağıtım tesislerinin mülkiyetinin ...'na ait olduğu açıkça yazılmaktadır. Ek Protokol 1 35. maddede de benzer husus yer almaktadır.
...'nin “ Sözleşmenin Konusu” başlıklı 3. maddesinde “Sözleşme'nin konusunu; sözleşme'de yer alan kapsam ve şartlar dahilinde, ...'ndeki mevcut ve yeni yapılacak elektrik dağıtım sistemi'nin, ...'nin ve ...'nin işletilebilmesi için varlığı zorunlu diğer taşınır ve taşınmazların dağıtım faaliyeti için, bu tesislerin iyileştirilmesi ve güçlendirilmesi ile ihtiyaç duyulan yeni dağıtım hat ve tesislerinin yapımı ve Sözleşme'nin herhangi bir şekilde sona ermesinde söz konusu bütün tesislerin ...'a veya ...'ın belirleyeceği kuruluşa geri devredilmesi ile bu konularda Tarafların her türlü hak ve yükümlülüklerinin tespit edilmesi oluşturmaktadır.” hükmünün, “ ...” başlıklı 5.1 maddesinde de “..., ...'nde yer alan, mülkiyeti ve/veya kullanma hakkı ...'a ait olan ... ile bunların üzerlerinde yer aldığı mülkiyetindeki ve/veya kullanımındaki taşınmazlar, bu taşınmazlar üzerindeki kullanım hakları, ...'nin gereği gibi işletilebilmesi için varlığı zorunluluk arz eden taşınmaz, tesis, araç-gereç, iş makinaları, telsiz cihazları ve bunların mütemmim cüzlerinin mülkiyet hakları saklı kalmak kaydıyla, İşletme Haklarının halihazır fiili ve hukuki durumu ile Şirket'e devredilmesidir.” hükmünün düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; hukuki nitelendirmenin mahkemeye ait olması nedeniyle bilirkişi raporları hükme esas alınmamış olup, ilgili mevzuat düzenlemeleri ve dosyaya kazandırılan bilgi, belgeler ile incelenmesi neticesinde; Davacı ... ile davalı ... ve ... A.Ş arasında imzalanan ... niteliği itibari ile, özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olup, bu Sözleşme ile bedeli mukabilinde davacı ... tarafından davalı ... ve ... A.Ş'ye ilgili dağıtım bölgesindeki dağıtım tesislerinin kullanılması ve işletilmesi haklarının devredildiği göz önünde bulundurulduğunda, davalının davacı ... 'tan Sözleşme ile almış olduğu işletme hakkının bir başkasına devretmesi söz konusu olmayıp, "İşletme hakkının" esasına müteallik olmayan "mülkiyeti davacıya ait olan taşınmaz ve tesisler üzerinden davalı tarafından elde edilen reklam bedellerinin, baz istasyonu, telsiz ve TV aktarıcısı vb. kurulumuna ilişkin bedellerinin ve taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen bedellerin" davacı ... tarafından talep edilmesinin yerinde olmadığı, taraflar arasında imzalanan ... uyarınca davalı şirketin elde etmiş olduğu reklam bedellerinin, baz istasyonu, telsiz ve TV aktarıcısı vb. Kuruluna ilişkin bedellerin ve taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen bedellerin, davalı ... ve ... A.Ş'nin ...tarafından düzenlenen gelir tarifesi içinde yer aldığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 179,90 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60 TL karar harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-DavaIılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına
7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ile e duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/05/2023
Katip ....
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır