T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/717 Esas - 2023/385
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/717 Esas
KARAR NO: 2023/385
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACILAR : 1-...
2-....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
Av. ...
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 01/12/2015
KARAR TARİHİ: 31/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... Mahkemesi'ne hitaben düzenlediği dava dilekçesinde özetle; 08/03/2015 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün tek taraflı olarak yapmış olduğu trafik kazası sonucu ...doğumlu ...'ın vefat ettiğini, kaza yapan aracın davalı sigorta şirketine ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkillerinin oğlu müteveffa ...'ın annesi ve babası ile birlikte aynı evde yaşadığını, yıllarca anne ve babasının geçimini sağladığını, müteveffanın kaza tarihinde... semtindeki ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'de torna tesviye atölyesinde çalıştığını, maaşının kaza tarihinde net 1.500,00 TL olduğunu, müteveffanın bakım ve yardımına muhtaç olan müvekkillerinin dava konusu kaza ile müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, duyulan ağır manevi acıyı bir derecede olsa yumuşatıp yatıştırmak, destek olunan müvekkillerinin bozulan ekonomik durumlarını desteğin ölümünden önceki haline getirebilmek için davaya konu edilen ve edilmeyen tüm hak ve alacakları yönünden fazlaya ilişkin bütün dava ve haklar saklı kalmak üzere müvekkili ... ... için 1.000,00 TL, müvekkili ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 08/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... ...'nin 04/12/2015 Tarih, ... sayılı kararı ile Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, dosya mahkememize tevzi edilmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 13/08/2014-13/08/2015 tarihleri arasında ... numaralı ... poliçesi ve buna bağlı zeyilnameler ile Mevlüt Yılgör adına sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı hususunun adli tıp kurumundan alınacak rapor ile ispat edilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte destekten yoksunluk hesabı yapacak olan bilirikişi raporunun ...'ın değişen içtihatları neticesinde yetersiz kaldığını, davacılar tarafndan destekten yoksun kaldıkları makul ve muteber delillerle ispatlanması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı belirlenirken bilinen ücretin, belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücretin baz alınması gerektiğini, ... Kurumuna müzekkere yazılarak davacılara ödeme yapılıp yapılmadığının ve yapılmış ise hangi koldan ödeme yapıldığının araştırılmasını talep ettiklerini, söz konusu ödemelerin tazminat hesabı yapılması halinde bu hesaplamadan düşülmesi gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle zarar miktarında indirim yapılması gerektiğini, emniyet kemeri takılı olmaması halinde mütefarik kusurun tazminattan düşülmesi gerektiğini, dava öncesi müvekkili şirkete herhangi bir müracaat yapılmadığını, müvekkili şirketin yalnızca dava tarihinden itibaren yasal faizinden sorumlu olduğunu, savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, hasar ve savcılık dosyaları celp edilmiş, müteveffanın kaza tarihi itibariyle sosyal mali durum araştırması yapılmış, çalıştığı şirketten maaş bordroları getirtilmiş, davacı tanıkları dinlenmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Davalı zamanaşamı itirazında bulunmuştur. 2918 Sayılı ...'nun "Zamanaşımı" başlığını taşıyan 109/1.maddesinde, "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.” hükmü yer almaktadır. Dava konusu trafik kazası 08/03/2015 tarihinde meydana gelmiş olup kaza nedeniyle uygulanacak zamanaşımı süresi 5237 Sayılı TCK'nın 66. maddesi gereğince 15 yıldır. Dava, zamanaşımı süresi dolmadan 01/12/2015 tarihinde açılmakla zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Her ne kadar dava ve cevap dilekçesinde kazaya karışan aracın ... plakalı araç olduğu belirtilmiş ise de dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı ve savcılık dosyası kapsamına göre kazaya karışan aracın ... plakalı araç olduğu anlaşılmıştır.
Celp edilen hasar dosyasına göre, kazaya karışan ... plakalı otomobilin 16/05/2014-16/05/2015 tarihleri arasında geçerli ... poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği, kişi başı ölüm/sakatlık limitinin 268.000,00 TL olduğu, sigortalının ... olduğu, davadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığı anlaşılmıştır.
08/03/2015 tarihli kaza tespit tutanağında, sürücü ... 'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Cadde ... Sokak kavşağında orta refüj ada kesimi bordör taşlarına çarparak direksiyon hakimiyetini kaybederek sağa kavisli 90 mt lastik iziyle taksi depolama alanı refüjüne çarparak 28,4 mt daha seyirle yaya kaldırımı üzerine çıkarak park halinde bulunan ... plakalı araca sol yan kesimleri ile çarparak duvar ile araç arasında kaldığı ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında 2918 Sayılı KTK'nın 51.madde (....) kuralını ihlal ettiği, park halindeki ... plakalı aracın kural ihlalinini bulunmadığı belirtilmiştir.
Meydana gelen trafik kazası nedeniyle ...'nın ... Soruşturma sayılı dosyasında, olayın tek taraflı trafik kazası olduğu, olaya sebebiyet veren araç sürücüsü ...'ün kazada vefat ettiği gerekçesiyle 28/04/2015 tarihinde kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için dosya aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş,19/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle, maaş bordrolarına göre müteveffanın asgari ücret ile çalıştığı, dosya kapsamına göre müteveffa ... ile sürücü ...'ün arkadaş oldukları, %20 hatır taşıması indirimi yapıldığında davacı anne ...'ın 33.833,24 TL, davacı baba ... ...'ın 29.985,75 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği görüş ve kanaati belirtilmiştir.
Davacılar vekili 02/01/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini davacı ... için 33.833,24 TL, davacı ... ... için 29.985,75 TL'ye yükselterek eksik harcı ikmal etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile davacı ... için 33.833,24 TL, davacı ... ... için 29.985,75 TL olmak üzere toplam 63.818,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine," dair karar verilmiş, kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...'nin... sayılı ilamı ile " Bu durumda, sürücünün alkol miktarı değerlendirilerek, desteğin sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binip binmediği, TBK'nın 52. md. uyarınca maddi tazminattan makul oranda hakkaniyete uygun indirim gerekip gerekmediğinin irdelenip tartışılması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Yine, tarafların bilirkişi raporunda kullanılan yaşam tablosuna ve tatbik edilen esaslara açık itirazları olmasa dahi TBK 51. maddesi uyarınca tazminatın kapsamının hâkim tarafından belirlenmesi zaruridir. Gerçek zarar miktarı, hak sahibinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda ...’dan alınan 1931 tarihli “...” cetvellerine göre saptanmakta iken, ..., ..., ..., ... ve ...’nin çalışmaları ile “...” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, ... Kurumunca’da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerek diğer kurumlar ile ...Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında ... Tablosu’na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına ......’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir. (.... sayılı ilamı, 14/01/2021 tarih .... sayılı ilamı) Bu itibarla, tazminat hesaplanmasında kaza tarihi itibarıyla ... yaşam tablosunun uygulanması yerinde olmakla beraber, ...görüş değişikliği nedeniyle ... Yaşam Tablosu tatbik edilmesi isabetsizdir.
Yukarıda sayılan, nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, hüküm davalı tarafından istinaf edilmiş olması nedeniyle davalının usulü kazanılmış hakları korunarak, belirtilen eksiklikler ikmal edilerek, aktüer hesap bilirkişisinden, ...Yaşam Tablosuna göre muhtemel yaşa sürelerinin belirlendiği ve "progresif rant" yöntemine göre hesaplamanın yapıldığı rapor alınarak ve davalının müterafik kusura ilişkin itirazları değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmek üzere " gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuş, aktüer bilirkişisinden ek rapor ulanmıştır. 15/03/2022 tarihli ek raporunda özetle; Davacı anne ...'ın destekten yoksun kalma tazminat tutarının 50.249,19 TL olduğunu, davacı baba ... ...'ın destekten yoksun kalma tazminat tutarının 35.596,67 TL olduğunu, davacı tarafın sigorta şirketine dava tarihi olan 11.02.2016 temerrüde düşme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülerek tazminat talebinde bulunabileceğini, kaza tarihi (2015) itibariyle ... poliçesi ölüm ve sakatlanma teminat tutarının 290.000,00 TL olduğunu, davacılar için hesaplanan tazminat tutarı toplamının ... poliçe teminat limitini aşmadığını, müterafik kusura ilişkin hukuki değerlendirme ve indirim Mahkemeye ait olduğu tarafınca değerlendirme ve indirim yapılmadığın belirtmiştir.
Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, davalıya ... poliçesi ile sigortalı araç sürücüsünün yapmış olduğu tek taraflı trafik kazası sonucunda araçta yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ...'ın hayatını kaybettiği, kazanın oluşumunda davalıya sigortalı araç sürüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, bu nedenle meydana gelen zarardan davalının ... poliçesi kapsamında sorumlu olduğu, müteveffanın ölümü ile anne ve babası olan davacıların destekten yoksun kaldıkları, müteveffanın gelirinin tanıkla ispatlanamayacağı, müteveffanın maaş bordrosuna göre asgari ücretle çalıştığı, asgari ücretin üzerinde maaş aldığının belgeyle ispatlanamadığı (Aynı yönde...'nin 06/12/2017 Tarih, ... ve 12/06/2017 Tarih, ... sayılı ilamları), bu nedenle asgari ücret dikkate alınarak yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, davalının müterafik kusur ve hatır taşıması iddiasında bulunduğu, müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmadığının ispatlanamadığı, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılmayacağı, yine her ne kadar davalı tarafça desteğin sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca bindiğinin ispatlanamadığı, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılmayacağı, savcılık dosyası kapsamına göre müteveffa ile sürücünün arkadaş olması nedeniyle hatır taşıması şartlarının oluştuğu, bu nedenle tespit edilen tazminattan takdiren %20 oranında hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Usulü kazanılmış haklar da gözetilerek davacı ...'ın 33.833,24 TL, davacı ... ...'ın 29.985,75 TL olmak üzere toplam 63.818,99 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecekleri anlaşıldığından davanın kabulüne, davacılar davadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapmadıklarından dava tarihinden itibaren, sigortalı aracın otomobil olması nedeniyle yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, davacı ... için 33.833,24 TL, davacı ... ... için 29.985,75 TL olmak üzere toplam 63.818,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 4.359,48 TL harçtan 211,15 ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.148,33 TL bakiye karar ve ilam harcı ile, 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.508,12 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 10.211,04 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.590,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan her hangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/05/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır