T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/40 Esas - 2023/82
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/40 Esas
KARAR NO: 2023/82
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/01/2022
KARAR TARİHİ: 20/02/2023
YAZIM TARİHİ: 20/03/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile marka ve lisans sahibi firmalar ve ahşap oyuncak alanında faaliyet gösteren davalı ... ... Şubesi arasında imzalanan 12 adet ... Sözleşmesinin 7., 8. ve 9. maddelerinde sözleşmenin her bir tarafının karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiğini, sözleşmelerin 4. maddesi gereğince lisansiye olan davalı tarafın her bir sözleşmeye konu üretmeyi talep ve taahhüt ettiği ürünlerin belirlendiği, 12. maddede de mali konular başlığıyla, davalı tarafından sözleşmenin diğer taraflarına yapılacak ödemeler hususunun düzenlendiğini, söz konusu sözleşmeler gereğince ... kanallarında yayınlanan çeşitli dizi ve çizgi film yapımlarındaki karakterlere ilişkin kullanımlardan doğacak marka ve telif haklarının oranları ve taraflarca nasıl pay edileceğinin belirlendiğini, bu çerçevede 31.12.2020 – 458 no.lu (23.619,58-TL + 4.251,53-TL KDV = ) 27.871,11-TL tutarlı fatura kapsamında, firmadan yapılan ürün alımları sonrasında kalan bakiye 18.634,66-TL + KDV tutarındaki Kurum alacağı/lisans bedellerin davalı tarafından ödenmediğini, düzenlenen faturanın içeriğine yönelik davalı tarafından süresi içinde yapılan bir itiraz bulunmadığından söz konusu faturanın...'nın 21/2 maddesi uyarınca söz konusu faturanın davalı tarafından kabul edildiğini ileri sürerek 18.634,66-TL + KDV tutarındaki Kurum alacağının/lisans bedellerinin vade tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davada "... ... Şubesi" davalı olarak gösterilmiş ise de; müvekkiline ait herhangi bir şube bulunmadığını, bulunsa dahi şubelerin tüzel kişiliğinin mevcut olmadığından taraf ehliyetinin sağlanmamış olduğunu ve davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, müvekkili ... adına halihazırda faaliyet gösteren herhangi bir şahıs işletmesinin de söz konusu olmadığını, dava dilekçesine ekli sözleşmelerden de anlaşılacağı üzere her bir sözleşmenin tarafları dışında birebir aynı hükümlere ve içeriğe sahip olduğunu, bu hususun tüm sözleşmelerin genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu ispatı niteliğinde olduğunu, dava konusu sözleşme hükümlerinden birinin de lisansiye tarafından satışa sunulacak ürünlerde haksız rekabetin önlenmesine ilişkin olduğunu, ancak davacının sözleşme ile üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacı tarafından... 21/2 maddesi uyarınca 8 gün içinde itiraz edilmeyen faturanın kabul edilmiş sayılacağı iddia edilmişse de davacı tacir olmadığından... hükümlerinin uygulanmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan ... sözleşmelerine dayalı olarak lisans bedellerine ilişkin davalı adına düzenlenen faturadan kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra talimat mahkemesi aracılığıyla davalının ticari defterlerinin incelemesi amacıyla bilirkişi tevdi olunmuş, bilirkişi raporunda özetle; davalının 2019 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı... hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, ... Genel Müdürlüğü Firması ile ticari ilişki bulunduğu, ... Firması'nın yasal defter kayıtlarında;2019 yılı için Alıcılar Hesabı altında 120.01.239 /... Genel Müdürlüğü . Hesabının kullandığı, 31/12/2019 itibariyle, Davacı ... Genel Müdürlüğü Firmasının ... No’lu Cari Hesabı’nın 0,00 TL olduğu, davaya konu 31.12.2019 tarihli... nolu 27.871,11.TL Tutarlı 1 adet faturadan kaynaklanan alacağa ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı ve kayıtlara işlenmediği, davalı ... Firması 30.10.2020 Tarihinde işi Terk Ettiği ve Firmanın ...
Davacının ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla yine talimat mahkemesi aracılığıyla bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafin inceleme konusu yapılan 2019-2020 mali dönemlerine ait ticari defterine ait olduğu yılda yürürlükte olan .... ve .... hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterinin yasal süreleri içerisinde açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırmış oldukları, davacı tarafın ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacının ... hesabının ... A.Ş. cari hesabına devri yapıldığından ve ... A.Ş'nin 18.634,66 TL KDV dahil borçlu olduğu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
İddia ve savunma, toplanan deliller, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre; dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler şeklen o davanın tarafı olsa da, Mahkemece bu taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında karar verilebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı olmak sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına dair bir karar verilemez ve dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.Bir sübjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü (borçlu) olan kişidir (davalı sıfatı, pasif husumet ehliyeti). Örneğin, bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın borçlusundan başka bir (üçüncü) kişiye karşı açılırsa, davalının davalı (borçlu) sıfatına sahip olmadığından (sıfat yokluğundan, husumetten) dolayı reddedilir. (...). Taraflar ileri sürmese dahi hakim taraf sıfatını resen gözetir.
Bu açıklamalar ışığında somut olayın değerlendirilmesinde; dava dışı ... AŞ tarafından 05/01/2021 tarihinde davacıya başvurularak ... firmasının kapatıldığının ve faaliyetlerin ... AŞ üzerinden devam ettiği bildirilerek ... firmasında yer alan bakiyenin ... AŞ'ye virman yapılmasının talep edildiği, davalının defterleri incelenmek suretiyle tanzim edilen bilirkişi raporuna göre dava konusu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının defterlerinin incelenmesi yönünden alınan bilirkişi raporuna göre ise davalı cari hesabının 31/12/2020 tarihlinden itibaren ... AŞ hesabına devredilerek kayıtlarda devam ettiği ve davacının kendi defterlerine göre ... AŞ'nin borçlu olarak göründüğü, buna göre eldeki davada davalının borçlu sıfatı bulunmadığı anlaşılmakla davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 179,90 TL harçtan peşin alınan 318,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 138,34 TL karar harcının kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan her hangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına
7-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır