T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/490 Esas - 2023/205
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/490 Esas
KARAR NO: 2023/205
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...
VEKİLİ:Av. ...
DAVALILAR:1- ....
:2- ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 07/07/2022
KARAR TARİHİ: 29/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/04/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...'ın vekili tarafından ... Mahkemesi’nin 2018/91 Esasında müvekkil Kurum ve ... Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi aleyhine açılan işçi alacakları davasında mahkemece verilen karar, istinaf incelemesi neticesinde düzeltilerek onandığını, ... Mahkemesi 2018/91 Esas, 2019/246 Karar sayılı ilamına istinaden dava dışı ... vekili tarafından ... Müdürlüğü 2019/45771 Esas sayılı dosyası ile müvekkil Kurum ve davalı... İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkili Kurum tarafından mahkeme ve icra dosyasına 19.240,59-TL ödeme yapıldığını, müvekkili Kurum ile... İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. - ... Taş. Tem. İnş. Tar. ve Hayv. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortaklık Girişimi (...) arasında imzalanan, “AÇIK İHALE USULÜ İLE YAKIT HARİÇ HİZMET ALIMI YOLUYLA ÇALIŞTIRILACAK ARAÇLARA AİT TEKNİK ŞARTNAME”nin 20.maddesinin ... . fıkrasında, “Yüklenici personelinin özlük hakları ile ilgili tüm sorumluluklar cari mevzuat çerçevesinde yükleniciye aittir. Yüklenici bu hususta ilgili mevzuat hükümlerini tam ve eksiksiz uygulamakla yükümlüdür.” düzenlemesi mevcuttur. Aynı şartnamenin 20.maddesinin.... fıkrasında, “Yüklenici, personel maaşlarını hak ediş alınıp/alınmaması ile ilişkilendirmeksizin takip eden ayın en geç 10 (on)’una kadar 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre öder.” düzenlemesinin bulunduğunu, ayrıca müvekkili Kurum ile... İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. - ... Taş. Tem. İnş. Tar. ve Hayv. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortaklık Girişimi (...) arasında imzalanan, “... A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE BAĞLI DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN 4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN 3 ÜNCÜ MADDESİNİN (...) BENDİ KAPSAMINDA YAPACAĞI MAL VE HİZMET ALIMLARI HAKKINDA YÖNETMELİĞE GÖRE UYGULANACAK BİRİM FİYAT HİZMET ALIMI TİP SÖZLEŞMESİ”nin 37’nci maddesinin ... ’üncü fıkrasında, “Yüklenici,… Teknik Şartnamenin 20. maddesinde yer alan yasal düzenlemelere ve çalışma esas ve usulleri (...) itibariyle tabi olduğu mevzuata uymaya mecburdurlar. Bu kanunlar ile diğer hukuki mevzuatlara uyulmaması neticesi doğabilecek her türlü cezai, maddi ve manevi sorumlulukların muhatabı Yüklenicidir. Bu ve benzeri nedenlerle İdareden herhangi bir talepte bulunulamaz.” düzenlemesi bulunduğunu, alacağının semeresiz kalmaması için davalılar adına kayıtlı varsa ... ili ve ilçelerindeki .... Müdürlüklerindeki gayrimenkullerin ve varsa davalılar adlarına kayıtlı araçların üçüncü şahıslara devir ve temlikinin engellenmesi için (müvekkil kurum kamu kurumu olması ve davalıların uğrayacağı muhtemel zararı her zaman karşılayabilecek konumda olması nedeniyle teminatsız olarak) dava dosyası kesinleşene kadar tedbir konulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak alacağın şimdilik 19.240,59-TL’lik kısmının, ilgili yerlere yapılan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsili ile müvekkili Kuruma verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dava, davacı tarafından dava dışı işçinin başvurusu üzerine işçiye ödenen kıdem tazminatı ve izin ücreti ile bunlara ait damga vergisi ile damga pulu ve gelir vergisi bedellerinin davalı şirketlerden rücuen tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi olunmuş, bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen işçi alacaklarından ve ferilerinden davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığını, ödenen işçi alacaklarının davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı ve ferilerinin davacı tarafından ödendiği tespit edilen miktarının davalıların sorumluluğunda bulunan kısımlarının seçenekli olarak, ... Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi il ... Taşımacılık Temizlik İnşaat ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı 'nın sorumluluğunun % 100 olduğunda kabulü halnde 4.289,59 TL olduğunu, %50 olduğunun kabulü halinde 0 TL olduğunun hesaplandığını bildirmiştir.
İddia ve savunma, bilirkişi raporu, cevabi yazılar ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı şirketler ortaklığı arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davacı ile davalılar... ve ... Taş İş Ortaklığı ile Davacı arasında 14.09.2015-13.09.2017 yıllarını kapsayan sözleşmenin (md37.4. “Yüklenici,… Teknik Şartnamenin 20. maddesinde yer alan yasal düzenlemelere ve çalışma esas ve usulleri (İş Kanunu ve Sosyal Sigorta Kanunu hükümleri) itibariyle tabi olduğu mevzuata uymaya mecburdurlar. Bu kanunlar ile diğer hukuki mevzuatlara uyulmaması neticesi doğabilecek her türlü cezai, maddi ve manevi sorumlulukların muhatabı Yüklenicidir. Bu ve benzeri nedenlerle İdareden herhangi bir talepte bulunulamaz.”) ve teknik şartnamenin ( md. 20.5. Yüklenici personelinin özlük hakları ile ilgili tüm sorumluluklar cari mevzuat çerçevesinde yükleniciye aittir. Yüklenici bu hususta ilgili mevzuat hükümlerini tam ve eksiksiz uygulamakla yükümlüdür dosya kapsamında bulunduğu, dosya kapsamında sunulan sözleşme ve eklerinde işçilik alacaklarından İdarenin sorumlu olduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür.
İş bu sözleşme kapsamında, davalı şirketlerde işçi olarak çalışmakta olan dava dışı işçi ...'ın iş akdinin sona ermesi ile kıdem tazminatı ve izin ücreti tutarının davacı tarafından ödendiğini, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları da nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu değerlendirilmiştir.
Her ne kadar bilirkişi raporunda 15.232,10 TL'nin davalı tarafça icra dosyasına yatırıldığı belirtilmiş ise de; davacı vekilince rapora itiraz edilerek, raporda icra müdürülüğüne davalıca yapıldığı iddia edilen 15.232,10 TL'nin davacı tarafça yapıldığı belirtilmiştir. Mahkememizce icra müdürlüğüne müzekkere yazılarak 15.232,10 TL'lik ödemenin kim tarafından yapıldığı sorulmuş, müdürlüğün 14/03/2023 tarihli cevabi yazısında söz konusu ödemenin davacı ... A.Ş tarafından yapıldığı bildirilmiştir. Bu haliyle icra dosyasına davacı tarafça toplam 19.420,59 TL ödendiği anlaşılarak, yapılan tespitin maddi hatadan kaynaklanması nedeniyle yeniden rapor alınması yoluna gidilmemiştir.
Davacının dava dışı işçiye yaptığı kıdem tazminatı ödemesinden davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları, yıllık izin ücretinden ise son işverenin sorumlu olduğu anlaşılmış olmakla, davanın kabulüne karar verilmiş; davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü iddia ve ispat olunmadığından dava tarihinden ve tarafların sıfatı gözetilerek avans faizi uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
- 19.240,59 TL'nin davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 1314,34 TL harçtan peşin alınan 328,59 TL harcın mahsubu ile bakiye 985,75 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 328,59 TL peşin harç ve 1420,00 TL yargılama gideri toplamı olmak üzere 1.829,29 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına
6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır